MAJLIS RAJA-RAJA : FUNGSINYA MENURUT PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN

SEMINAR SEMPENA 120 TAHUN MAJLIS RAJA-RAJA MELAYU

Universiti Kebangsaan Malaysia

19 September 2017

Ucaputama

MAJLIS RAJA-RAJA : FUNGSINYA MENURUT PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya minta maaf sekiranya ucapan saya ini agak berat. Malah ia lebih menyerupai kuliah undang-undang perlembagaan mengenai Majlis Raja-Raja. Saya akan cuba memudahkannya. Walau bagaimanapun, sekali dalam masa 120 tahun, mungkin boleh dimaafkan.

Atas desakan wakil Raja-Raja Melayu dan UMNO, walaupun ditentang oleh Parti Buruh Malaya, Suruhanjaya Reid telah mengekalkan kedudukan Raja-Raja  Melayu di negeri masing-masing, dan memperuntukkan pelantikan Yang di-Pertuan Agong dan penubuhan Majlis Raja-Raja.

Kedudukan Raja-Raja Melayu di negeri masing-masing adalah sebagai raja berperlembagaan. Bentuknya adalah sama dengan kedudukan Yang di-Pertuan Agong. Kedudukan mereka dalam kerajaaan adalah berasaskan model Raja England.

Saya memilih untuk bercakap mengenai fungsi Majlis Raja-Raja seperti yang diperuntukkan oleh Perlembagaan Persekutuan kerana, saya fikir, kebanyakan rakyat Malaysia masih samar-samar mengenai fungsi sebenar Majlis Raja-Raja selain daripada memilih Yang  di-Pertuan Agong dan  Timbalan Yang di-Pertuan Agong dan memberi persetujuan kepada penetapan tarikh permulaan puasa Ramadan, Hari Raya Aidil Fitri dan Hari Raya Aidil Adha.

Peruntukan mengenai Majlis Raja-Raja hanya terdapat dalam satu Perkara (Article), iaitu Perkara 38 Perlembagaan Persekutuan..

Perkara 38 (2) memperuntukkan:

“(2) Majlis Raja-Raja hendaklah menjalankan fungsinya bagi—

  • memilih  Yang  di-Pertuan  Agong  dan  Timbalan  Yang di-Pertuan  Agong mengikut peruntukan Jadual Ketiga;”

Sebagaimana Suruhahanjaya Reid meletakkan fungsi ini sebagai fungsi yang pertama, saya juga meletaknya sebagai fungsi utama. Jika Majlis Raja-Raja gagal melaksanakan fungsi ini, maka akan berlakulah krisis perlembagaan yang sangat serius di Malaysia.

Syukurlah Raja-Raja kita sejak Merdeka adalah Raja-Raja yang rasional, berhemah tinggi, meletakkan kepentingan negara melebihi kepentingan yang lain dan melaksanakan fungsi mereka seperti apa yang sepatutnya dilakukan. Setiap kali mereka bermesyuarat untuk memilih Yang di-Pertuan Agong, rakyat boleh mengagak siapa yang akan dipilih. Ini menunjukkan kematangan ahli-ahli Majlis Raja-Raja.

Perlu diingati, dalam menjalankan fungsi ini, Raja-Raja boleh bertindak mengikut   budi bicara mereka.

Dalam masa yang singkat ini, tidaklah perlu bagi saya untuk menyentuh tatacara pemilihan Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong itu.

Fasal (Clause) (2)(b) memperuntukkan:

  • mempersetujui (agreeing) atau tidak mempersetujui supaya apa-apa perbuatan,  amalan  atau  upacara  agama  diperluas  ke Persekutuan secara  menyeluruh;

Peruntukan ini jelas dan tidak perlu diulas. Dalam menjalankan fungsi ini juga Raja-Raja boleh bertindak mengikut budi bicara mereka.

Fasal (2)(c) memperuntukkan:

  • memperkenankan (consenting) atau  tidak  memperkenankan  apa-apa undang-undang dan membuat atau memberikan nasihat mengenai apa-apa pelantikan yang di bawah Perlembagaan ini dikehendaki diperkenankan oleh Majlis Raja-Raja atau dikehendaki dibuat oleh  atau selepas berunding dengan Majlis Raja-Raja ;

Terdapat dua fungsi dalam Fasal (2)(c) ini: Pertama, “memperkenankan (consenting) atau tidak memperkenankan apa-apa undang-undang… yang di bawah Perlembagaan ini dikehendaki diperkenankan oleh Majlis Raja-Raja ”.

Ada peruntukan Perlembagaan yang mensyaratkan bahawa sesuatu undang-undang, termasuk untuk meminda Perlembagaan Persekutuan, yang tidak boleh diluluskan melainkan jika undang-undang tersebut mendapat persetujuan Majlis Raja-Raja terlebih dahulu.

Dalam hal ini, Perkara 159(5) memperuntukkan:

“Sesuatu undang-undang yang membuat sesuatu pindaan kepada Fasal (4) Perkara 10, apa-apa undang-undang yang diluluskan di bawahnya, peruntukan Bahagian III, Perkara 38, 63(4), 70, 71(1), 72(4), 152, atau 153 atau kepada Fasal ini tidak boleh diluluskan tanpa  persetujuan Majlis Raja-Raja.”

Banyak orang menyangka bahawa persetujuan Majlis Raja-Raja hanya perlu jika pindaan hendak dibuat kepada Perkara 152 (Bahasa Kebangsaan) dan 153 (Perizaban kuota berkenaan dengan perkhidmatan, permit, dsb. bagi orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak).

Sebenarnya, terdapat banyak lagi pindaan Perlembagaan Persekutuan yang memerlukan persetujuan Majlis Raja-Raja. Peruntukan-peruntukan tersebut ialah:

  1. Perkara 10 Fasal 4. (Berkenaan undang-undang  melarang  dipersoalkan  apa-apa perkara,  hak,  taraf,  kedudukan,  keistimewaan,  kedaulatan  atau prerogatif  yang  ditetapkan  atau  dilindungi  oleh  peruntukan Bahagian  III,  Perkara   152,   153  atau  181).
  2. Undang-undang yang dibuat di bawah Perkara 10 Fasal (4).
  3. Peruntukan Bahagian III (kewarganegaraan)
  4. Perkara 38 (Majlis Raja-Raja)
  5. Perkara 63(4). Ringkasnya, pindaan Fasal(4) untuk memberi kebebasan kepada ahli-ahli Parlimen daripada dikenakan apa-apa prosiding di mahkamah berkenaan dengan apa-apa yang dikatakan  atau  undi  yang  diberikan  olehnya  semasa mengambil  bahagian  dalam prosiding  Majlis Parlimen atau  jawatankuasanya,  memerlukan persetujuan Majlis Raja-Raja.
  6. Fasal 70 (Keutamaan Raja dan Yang di-Pertua Negeri);
  7. Perkara 71(1) yang memperuntukkan:

“(1) Persekutuan hendaklah menjamin hak Raja sesuatu Negeri untuk naik takhta dan memegang, menikmati dan menjalankan hak-hak dan keistimewaan-keistimewaan di sisi perlembagaan bagi Raja Negeri itu mengikut Perlembagaan Negeri itu…”

  1. Perkara 72(4) (Sama dengan Perkara 63(4) tetapi mengenai ahli-ahli Dewan Undangan Negeri.)
  2. Perkara 152 (Bahasa kebangsaan).
  3. Perkara 153 (Perizaban kuota berkenaan dengan perkhidmatan, permit, dsb. bagi orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak).
  4. Fasal (4) Perkara 38 memperuntukkan:

“(4)  Tiada  undang-undang  yang  secara  langsung  menyentuh keistimewaan,  kedudukan,  kemuliaan  atau  kebesaran  Raja-Raja  boleh  diluluskan tanpa persetujuan Majlis Raja-Raja.”

Saya baru selesai menyenaraikan undang-undang yang memerlukan persetujuan Majlis Raja-Raja jika hendak dipinda. Itu sebahagian daripada Fasal (2)(c) (mengenai fungsi Majlis Raja-Raja). Satu bahagian lagi ialah:

“….memberikan nasihat mengenai apa-apa pelantikan yang di bawah Perlembagaan ini …dikehendaki dibuat oleh atau selepas berunding dengan Majlis Raja-Raja;”

Contoh pelantikan yang memerlukan rundingan dengan Majlis Raja-Raja ialah pelantikan Hakim-Hakim, Ketua Polis Negara, Pengerusi dan ahli-ahli Suruhanjaya Pilihanraya, Pengerusi dan ahli-ahli Suruhanjaya Perkhidmatan Awam dan Ketua Audit Negara.

Dalam melaksanakan tugas ini, ahli-ahli Majlis Raja-Raja boleh menggunakan budi bicara mereka sendiri.

Kita sambung dengan Fasal (2) Perkara 38 (Fungsi Majlis Raja-Raja) . Fasal (2) (d) meperuntukkan:

“(d) melantik anggota Mahkamah Khas di bawah Fasal (1) Perkara  182;”

Peruntukan ini jelas. Ahli-ahli Majlis Raja-Raja boleh menggunakan budi bicara mereka dalam hal ini.

Fasal (2)(e) Perkara 38 memperuntukkan:

 “(e)  memberi  ampun,  tunda  hukum  dan  lega  hukum,  atau  meremitkan, menggantung atau meringankan hukuman, di bawah  Fasal (12) Perkara 42,”

Di sini, Majlis Raja-Raja diberi fungsi sebagai Lembaga Pengampunan bagi Raja-Raja untuk kes-kes tertentu seperti kes-kes Mahkamah Khas.

Kita tangguh dahulu fungsi menimbang teliti (deliberate) kerana ia agak panjang dan terus kepada Fasal (5). Fasal (5) memperuntukkan:

(5) Majlis Raja-Raja hendaklah dirundingi sebelum dibuat apa-apa perubahan tentang dasar yang menyentuh tindakan pentadbiran di bawah Perkara 153.”

Tadi saya telah menyebut bahawa untuk meminda Perkara 153 memerlukan persetujuan Majlis Raja-Raja. Peruntukan Fasal (5) Perkara 38 pergi lebih jauh dari itu. Majlis Raja-Raja perlu dirundingi terlebih dahulu sebelum membuat apa-apa perubahan tentang dasar yang menyentuh tindakan pentadbiran di bawah Perkara 153.

Maka, sehubungan dengan itu, soalannya adakah perubahan dasar mengenai pengambilan pelajar-pelajar ke universiti-universiti awam daripada sistem quota kepada meritocracy dalam tahun 2002 itu termasuk dalam apa yang dimaksudkan oleh Fasal (5) Perkara 38  dan, jika ya, adakah Majlis Raja-Raja dirundingi terlebih dahulu?

Perlembagaan menggunakan perkataan “consult” yang diterjemahkan ke Bahasa Melayu sebagai “runding”. Dalam kes Dato’ Seri Anwar Ibrahim v PP [2000] 2 CLJ 570, Mahkamah Rayuan memutuskan:

“To “consult” does not mean to “consent”. The Federal Constitution uses the words “consent” and “consult” separately. For example the word “consent” is used in art. 159(5) of the Constitution which states that the amendments to certain provisions of the Constitution cannot be passed by Parliament without the “consent” of the Conference of Rulers………

Bagi saya, “consult” bererti “to discuss something with someone before you make a decision”. Ertinya, berbincang dengan seseorang sebelum membuat keputusan. Pihak yang melakukan “consultation” tidak terikat dengan pendapat pihak yang diconsultnya. Apa yang berlaku pada amalannya mungkin berlainan tertakluk kepada peribadi pihak-pihak terlibat.

Kita kembali semula kepada Fasal (2)(c) Perkara 38 yang saya tangguh tadi, yang memperuntukkan:

“….dan  boleh  menimbang  teliti  soal-soal  mengenai  dasar  negara (misalnya perubahan tentang dasar imigresen) dan apa-apa perkara lain yang  difikirkannya  patut.”

Dalam menjalankan tugas mereka di bawah tajuk ini,

“…Yang di-Pertuan Agong hendaklah disertai oleh Perdana Menteri, dan  Raja-Raja yang lain serta Yang di-Pertua-Yang di-Pertua Negeri disertai oleh Menteri-Menteri Besar atau Ketua-Ketua Menteri mereka; dan penimbangtelitian itu adalah antara fungsi yang dijalankan oleh Yang di-Pertuan Agong mengikut nasihat Jemaah Menteri, dan oleh Raja-Raja yang lain serta Yang di-Pertua-Yang di-Pertua Negeri itu mengikut nasihat Majlis Mesyuarat Kerajaan mereka.”

Perlembagaan hanya memberi satu contoh dasar negara. Senarainya tentulah bertambah dan berubah mengikut peredaran masa. Pada hari ini, dasar negara terhadap aktiviti keganasan pergerakan Islamic State atau IS boleh jadi satu daripadanya. Demikian juga dengan dasar negara berkenaan sekolah-sekolah yang tidak menggunakan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantarnya.

Perkataan yang digunakan oleh Perlembagaan ialah “deliberate” yang diterjemahkan ke dalam Bahasa Melayu sebagai “menimbang teliti”. Saya memilih takrifan berikut bagi perkataan “to deliberate”, dalam konteks ini: “to engage in long and careful consideration.

“To deliberate” mengenai sesuatu perkara semestinya suatu tindakan yang lebih serius daripada “to consult”. “Consult” hanyalah sekadar memberitahu dan bertanya pendapat tanpa perlu mengikutinya, walaupun pada amalannya mungkin berlainan bergantung kepada peribadi pihak-pihak terlibat. Sebaliknya “to deliberate” melibatkan penjelasan sesuatu perkara, berbincang dengan mendalam dan membuat keputusan.

Tetapi, ambil perhatian bahawa dalam melakukan “deliberation” ini Yang di-Pertuan Agong hendaklah mengikut nasihat Jemaah Menteri dan Raja-Raja dan Yang di-Pertua-Yang di-Pertua Negeri hendaklah mengikuti Majlis Mesyuarat Kerajaan masing-masing. Ertinya, Kerajaan tidak perlu mengikuti pandangan Majlis Raja-Raja mengenai perkara-perkara yang ditimbang teliti itu. Akan tetapi, pada amalannya mungkin berlainan, tertakluk kepada isu, keperibadian pihak-pihak terlibat dan pandangan awam.

Mungkin orang bertanya mengapa hanya dalam beberapa perkara tertentu sahaja ahli-ahli Majlis Raja-Raja diberi kuasa menggunakan budi bicaranya sedangkan dalam perkara yang lain, mereka perlu mematuhi nasihat Jemaah Menteri dan Majlis Mesyuarat Kerajaan.

Pertama, kita mesti ingat bahawa Raja-Raja kita adalah Raja-Raja berperlembagaan. Kedua, Majlis Raja-Raja bukanlah Badan Eksekutif (“Executive”), Badan Perundangan (“Legislature”) atau Badan Kehakiman (“Judiciary”), tiga badan Kerajaan yang berkuasa membuat keputusan dalam bidangkuasa masing-masing tertakluk kepada pembahagian kuasa (“separation of powers”).

Satu soalan lagi yang orang mungkin bertanya ialah, mengapa “nasihat” Jemaah Menteri mesti diikuti. Sebenarnya ini hasil evolusi politik di England yang mengambil masa beratus tahun, daripada Raja berkuasa mutlak kepada Raja berperlembagaan. Apabila Raja bersetuju menyerah kuasanya kepada Jemaah Menteri, Raja dikekalkan sebagai Ketua Badan Eksekutif. Melainkan dalam beberapa perkara tertentu, Raja perlu mengikuti “nasihat” Jemaah Menteri. Semestinya, dalam konteks ini, perkataan “nasihat” lebih sedap didengar daripada “arahan”.

Sebab itu, apabila kita menerima pakai sistem raja berperlembagaan ala British, kita juga perlu mempelajari dan menerima pakai konvensyennya. Saya berpendapat bahawa krisis perlembagaan Malaysia yang pertama dalam tahun 1983 (mengenai fungsi Yang di-Pertuan Agong memperkenankan rang undang-undang yang telah diluluskan oleh Parlimen sebelum ia menjadi akta (lihat Perkara 66(4A) Perlembagaan Persekutuan)) sebenarnya tidak sepatutnya berlaku, jika kedua pihak faham dan menghormati konvensyen berperlembagaan. Menerima pakai sistem raja berperlembagaan tanpa konvensyennya bolehlah diibaratkan seperti mentafsir al-Qur’an tanpa Hadis.

Perkara-perkara yang perlu rundingan dengan Majlis Raja-Raja semestinya datang daripada Kerajaan. Demikian juga dengan perkara-perkara yang perlu dibawa kepada Majlis Raja-Raja untuk ditimbang teliti. Pada masa Perlembagaan digubal, semestinya ia difahamkan sebagai perkara yang dibawa kepada Majlis Raja-Raja oleh Kerajaan.

Walau bagaimanapun, sejak kebelakangan ini, nampaknya terdapat perkembangan baru. NGO-NGO mendapat idea baru. Apabila mereka berhadapan dengan sesuatu isu, termasuk isu politik, kerana khuatir Kerajaan tidak akan mengambil tindakan yang mereka kehendaki, maka mereka mengambil keputusan untuk mengadu kepada Majlis Raja-Raja.

Malah, ada pihak yang bertanya kepada saya bagaimana hendak menubuhkan Mahkamah Khas di Majlis Raja-Raja seperti Privy Council di England untuk membicarakan kes-kes murtad dan kes-kes kanak-kanak bukan Islam yang bapa atau ibunya memeluk agama Islam. Saya bukan sahaja tidak membantu mereka, malah saya menentang sekeras-kerasnya kerana itu bererti kita meletakkan orang-orang yang murtad dan kanak-kanak hasil perkahwinan sivil itu lebih tinggi kedudukannya daripada Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu. Sebab, kes-kes yang melibatkan Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu hanya didengar oleh Mahkamah Khas yang dipengerusikan oleh Ketua Hakim Negara.

Sebelum mengambil keputusan untuk merujukkan sesuatu perkara kepada Majlis Raja-Raja, NGO-NGO perlu faham bahawa Majlis Raja-Raja bukanlah satu kumpulan Raja-Raja yang berkuasa mutlak yang mana setiap rakyat boleh mengadu mengenai apa sahaja. Majlis Raja-Raja adalah satu institusi berperlembagaan yang kuasanya ditetapkan dan dihadkan oleh Perlembagaan. Ahli-ahlinya adalah Raja-Raja berperlembagaan dengan kuasa yang telah ditetapkan dan dihadkan oleh Perlembagaan.

Dalam hal-hal tertentu yang melibatkan dasar negara, dalam keadaan dunia hari ini di mana orang ramai juga mahu pandangan mereka didengar melalui NGO-NGO, saya fikir adalah munasabah sekiranya pandangan mereka juga didengar bersama-sama pandangan Kerajaan sebelum Majlis Raja-Raja memberi pandangannya, walaupun keputusan muktamad akan dibuat oleh Jemaah Menteri.

Perlu disebut bahawa perkara yang boleh ditimbang teliti oleh Majlis Raja-Raja itu termasuk juga “….apa-apa perkara lain yang difikirkannya patut” oleh Majlis Raja-Raja.

Akhir kata, pada pandangan saya, mana-mana pihak yang hendak menyampaikan apa-apa laporan, memorandum atau permintaan kepada Majlis Raja-Raja hendaklah mengikut tatacara yang beradab, beradat dan terhormat, bukan dengan mengadakan tunjuk perasaan, membuat bising dan berkelakuan kurang sopan di hadapan pintu masuk ke Istana Negara. Orang-orang yang tidak tahu atau tidak menghormati adat dan adab kesultanan Melayu tidak patut dilayan oleh Majlis Raja-Raja.

Sekian, terima kasih.

19 September 2017

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

NOT FOR JUDGES TO REWRITE THE CONSTITUTION

NOT FOR JUDGES TO REWRITE THE CONSTITUTION

By

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

(I was considering whether or not I should write this article as my judgment was criticised in the judgment under discussion. I decided to do it because I think I have to point out certain flaws in the judgments in Sivarasa Rasiah and Semenyih Jaya Sdn Bhd so that readers will get both sides of the story. The issue is not who is right but what is right. In any event, this is a one off article. I shall not enter into an argument with anyone who responds to this article.)

Amendment of the Federal Constitution is provided for in Article 159. Clause (1) declares that “Subject to the following provisions of this Article and to Article 161E the provisions of this Constitution may be amended by federal law.

The article then prescribes four different methods for amendment of the different provisions of the Constitution:

  1. Some parts of the Constitution require a majority of two-thirds in both Houses of Parliament: Article 159 (3);
  2. Some parts may be amended by a simple majority in both Houses of Parliament such as that required for the passing of any ordinary law: Article 159(4).
  3. Some parts may be amended by a two-thirds majority in both Houses of Parliament and the consent of the Conference of Rulers: Art 159(5); and
  4. Some parts require a two-thirds majority in both Houses of Parliament and the consent of the Governor of the East Malaysian State in question: Article 161E;

However, for the purpose of this paper, it is sufficient to remember that the Constitution may be amended by a two-thirds majority in both Houses of Parliament and, in certain cases, with the consent of the Conference of Rulers;

Note that first, the power to amend the Constitution is vested in the Parliament.

Secondly, nowhere does it say that certain articles form the basic structure of the Constitution and cannot be amended.

Thirdly, nowhere does it say that the court may decide on a case to case basis which articles form part of the basic structure of the Constitution or not and, therefore, may or may not be amended.

It was understood, therefore, that in accordance with the doctrine of separation of powers, it is the Parliament that has the power to amend any part of the Constitution provided it follows the right procedure as provided by the Constitution.

In 1973, the Indian Supreme Court decided the case of Kesavananda Bharati v State of Kerala, AIR 1973 SC 1461. The court held that Article 368 (on the amendment of the Indian Constitution) does not enable Parliament to alter the basic structure or framework of the Constitution. The effect of that judgment is that certain provisions of the Indian Constitution form the basic structure of the Constitution. The court will decide which provisions of the Constitution form the basic structure of the Constitution on a case by case basis. The court will then use basic structure principle as the basis of its power to review, and to strike down, amendments to the Constitution of India enacted by the Indian Parliament which conflict with or seek to alter this basic structure of the Constitution. As such, the amending power of Parliament is limited and does not extend to damaging any of the essential features of the Constitution, as may be determined by the court.

With that judgment, the judges gave themselves and their colleagues the power to strike down any amendment by Parliament of any provision of the Constitution which the judges say form the basic structure of the Constitution; and to strike down any amendment by Parliament that seeks to alter this basic structure of the Constitution as determined by them.

That case was decided by a slim majority of 7 to 6. It is said that when the case was decided, the perception by the majority bench that elected representatives could not be trusted to act responsibly was unprecedented. It was also said that the subsequent passage of the 39th Amendment to suppress Indira Gandhi’s prosecution and the imposition of the state of emergency by Indira Gandhi in 1975, proved that in fact this apprehension was well-founded.

Those were the circumstances under which the judgment was delivered. Anyway, those circumstances were peculiar to India then.

Following that, lawyers in Malaysia, particularly the former Presidents of the Bar Council like Mr GTS Sidhu, YM Raja Abdul Aziz Addruse and Mr Param Cumaraswamy tried to persuade the Malaysian Federal Court to follow the said judgment and adopt the principle.

In 1977 the then Federal Court decided the case of Loh Kooi Choon v The Government of Malaysia [1977] 2 MLJ 187. The bench consisted of Ali Hassan (who unfortunately passed away before the judgment was delivered), Raja Azlan Shah and Wan Suleiman FJJ. The counsel was YM Raja Abdul Aziz Addruse. In his judgment, Raja Azlan Shah FJ, (as he then was) said:

“The question whether the impugned Act is “harsh and unjust” is a question of policy to be debated and decided by Parliament, and therefore not meet for judicial determination. To sustain it would cut very deeply into the very being of Parliament. Our courts ought not to enter this political thicket, even in such a worthwhile cause as the fundamental rights guaranteed by the Constitution, for as was said by Lord Macnaghten in Vacher & Sons Ltd v London Society of Compositors [1913] AC 107 118:

“Some people may think the policy of the Act unwise and even dangerous to the community. Some may think it at variance with principles which have long been held sacred. But a judicial tribunal has nothing to do with the policy of any Act which it may be called upon to interpret. That may be a matter for private judgment. The duty of the court, and its only duty, is to expound the language of the Act in accordance with the settled rules of construction. It is, I apprehend, as unwise as it is unprofitable to cavil at the policy of an Act of Parliament, or to pass a covert censure on the Legislature.”

It is the province of the courts to expound the law and “the law must be taken to be as laid down by the courts, however much their decisions may be criticised by writers of such great distinction”– per Roskill L.J. in Henry v Geopresco International Ltd [1975] 2 All ER 702 718. Those who find fault with the wisdom or expediency of the impugned Act, and with vexatious interference of fundamental rights, normally must address themselves to the legislature, and not the courts; they have their remedy at the ballot box.

His Lordship then considered the judgments of the Indian Supreme Court on the basic structure of the Constitution, including Kesavananda Bharati and, in no uncertain terms, rejected the attempt to make our court adopt the principle. The learned Judge, inter alia, said:

“Whatever may be said of other Constitutions, they are ultimately of little assistance to us because our Constitution now stands in its own right and it is in the end the wording of our Constitution itself that is to be interpreted and applied, and this wording “can never be overridden by the extraneous principles of other Constitutions” — see Adegbenro v Akintola & Anor [1963] 3 All ER 544 551. Each country frames its constitution according to its genius and for the good of its own society. We look at other Constitutions to learn from their experiences, and from a desire to see how their progress and well-being is ensured by their fundamental law.

It is therefore plain that the framers of our Constitution prudently realised that future context of things and experience would need a change in the Constitution, and they, accordingly, armed Parliament with “power of formal amendment”. They must be taken to have intended that, while the Constitution must be as solid and permanent as we can make it, there is no permanence in it. There should be a certain amount of flexibility so as to allow the country’s growth. In any event, they must be taken to have intended that it can be adapted to changing conditions, and that the power of amendment is an essential means of adaptation. A Constitution has to work not only in the environment in which it was drafted but also centuries later…

There have also been strong arguments in support of a doctrine of implied restrictions on the power of constitutional amendment. A short answer to the fallacy of this doctrine is that it concedes to the court a more potent power of constitutional amendment through judicial legislation than the organ formally and clearly chosen by the Constitution for the exercise of the amending power.”

(For the sake of brevity, I have omitted a large portion of the judgment).

In 1980, the Federal Court consisting of Suffian LP, Wan Suleiman and Syed Othman FJJ heard the case of Phang Chin Hock v. Public Prosecutor [1980] 1 MLJ 70. The Counsel was Mr GTS Sidhu.

The Court held that:

  1. Parliament have power to make constitutional amendments that are inconsistent with the Constitution.
  2. Parliament may amend the Constitution in any way they think fit, provided that they comply with all the conditions precedent and subsequent regarding manner and form prescribed by the Constitution itself;

It should be noted that, in his judgment, Suffian LP considered the Indian cases on the basic structure issue including Kesavananda Bharati v State of Kerala [1973] SCR 1; AIR 1973 SC 1461 Supp; Shankari Prasad Singh Deo and Others v The Union of India and Others AIR 1951 SC 458; Sajjan Singh v State of Rajasthan AIR 1965 SC 845; IC Golak Nath & Others v State of Punjab (1967) 2 SCR 762; AIR 1967 SC 1643.

Not only did he refer to Loh Kooi Choon, but he also quoted Raja Azlan Shah’s judgment and said:

“With respect we agree with Raja Azlan Shah F.J., as he then was, when he said at pages 188-9:

“Whatever may be said of other Constitutions…”

which I have reproduced above.

He also gave a lengthy analysis of the differences in the making of the Indian and our Constitutions and concluded:

“Considering the differences in the making of the Indian and our Constitutions, in our judgment it cannot be said that our Parliament’s power to amend our Constitution is limited in the same way as the Indian Parliament’s power to amend the Indian Constitution.”

In 1989, the High Court of Singapore (Chua J) heard the case of Teo Soh Lung v Minister for Home Affairs and Ors. [1989] 2 MLJ 449. The court held:

8) If the framers of the Singapore Constitution had intended limitations on the power of amendment, they would have expressly provided for such limitations but art 5 has no such limitation.

9) If the courts have the power to impose limitations on the legislature’s power of constitutional amendments, they would be usurping Parliament’s legislative function contrary to art 58 of the Constitution.

10) The Kesavananda AIR 1973 SC 1461 doctrine (that there were basic features of the Constitution that Parliament could not amend) is not applicable to the local Constitution. Considering the differences in the making of the Indian and the local Constitution, it cannot be said that our Parliament’s power to amend our Constitution is limited in the same way as the Indian Parliament’s power to amend their Constitution.

Note that the Singapore High Court even followed Loh Kooi Choon and adopted Suffian LP’s reasoning in Phang Chin Hock. Teo Soh Lung’s appeal to the (Singapore) Court of Appeal was dismissed

In 2007, 30 years after Loh Kooi Choon was delivered, the Federal Court consisting of Ahmad Fairuz CJ, Abdul Hamid Mohamad PCA, Alauddin CJ (Malaya), Richard Malanjum CJ (Sabah and Sarawak) and Zaki Azmi FCJ heard Public Prosecutor v Kok Wah Kuan [2008] 1 MLJ 1.

The issue was whether section 97(2) of the Child Act 2001 (Act 611) was constitutional. The Court of Appeal held that it was unconstitutional as it contravened the doctrine of separation of powers embodied in the Federal Constitution by consigning to the Executive judicial power vested in the courts.

The Court, including Richard Malanjum, CJ (Sabah and Sarawak)), a member of the panel that decided the case of Sivarasa Rasiah v Badan Peguam Malaysia & Anor. [2010] 2 MLJ 333 two years later, held that the section was constitutional and allowed the appeal. In my judgment which was agreed to by the majority, I cited the same passage from the judgment of Raja Azlan Shah FJ in Loh Kooi Choon cited by Suffian LP in Phang Chin Hock and said, “I agree entirely with those observations.”

Loh Kooi Choon stood as the law of the country for 33 years.

One would have thought that the issue regarding the basic structure of the constitution was settled.

Towards the end of his career, Gopal Sri Ram JCA was promoted to the Federal Court. He was a member of the panel that decided Sivarasa Rasiah v Badan Peguam Malaysia & Anor. [2010] 2 MLJ 333. Even though he was the most junior member of the panel, he delivered the judgment of the Court.

The issue was whether section 46A(1) of the Legal Profession Act 1976 was unconstitutional. The court, through the judgment of Gopal Sri Ram FCJ held that it was constitutional.

Before discussing the issue of basic structure, let me dispose of this point first. In his judgment, the learned Judge made this point: “Now although the article (article 10(2)(c) – added) says “restrictions”, the word “reasonable” should be read into the provision to qualify the width of the proviso.”

When a judge or the court “reads into” or adds the word “reasonable” into Article 10(2)(c), is the judge or the court not effectively amending the Constitution? Is the judge or the court not encroaching into the jurisdiction on the Legislature (i.e. the Parliament)? Can one judge of the High Court or a minimum two judges of the Court of Appeal or of the Federal Court replace the function of two thirds majority in both Houses of Parliament?

Is the basic structure principle laid down in Kasavananda Bharati the ratio or mere obiter of Sivarasa Rasiah?

The learned judge summarised the grounds on which the appellant challenged the validity of section 46A (1) of the Legal Profession Act 1976 as follows:

“The appellant challenged the constitutionality of s. 46A(1)… The challenge is based on three broad grounds. First, that the section violates his rights of equality and equal protection guaranteed by art. 8(1) of the Constitution. Second, that it violates his right of association guaranteed by art. 10(1)(c). Third, that it violates his right to personal liberty guaranteed by art. 5(1). He argues that in the event that any one of these rights is found to be violated, the section must be declared void as being inconsistent with the supreme law.”

Looking at the grounds, I do not see the need to introduce the basic structure principle at all. After all, the appellant was challenging the law as against the Constitution. There was no attempt to amend the Constitution which the court might say form the basic structure of the Constitution. There was no attempt to amend any part of the Constitution which may affect what the court considers as forming the basic structure of the Constitution.

If the section violates one of the provisions of the Constitution, the section is unconstitutional, whether or not the said provision forms the basic structure of the Constitution. It follows then that the introduction of the principle is a mere obiter dictum.

That being the case, the introductory part of the judgment where the learned judge made the three preliminary observations ending with the reliance on Kesavananda Bharati, is no more than an obiter.

In any event, since Gopal Sri Ram FCJ held that section 46A(1) of the Legal Profession Act 1976 was valid, where was the need to introduce the basic structure principle in this country?

Then Gopal Sri Ram FCJ went on to state the principle of basic structure and cited the case of Kesavananda Bharati as authority.

In so doing, the learned judge buried the judgment of the Federal Court in Loh Kooi Choon which had been our law for three decades in favour of a judgment of the Indian Supreme Court. (In fact, he buried two judgments of the Federal Court, the other being Phang Chin Hock, which he seemed to have missed).

This is the reason he gave for rejecting Loh Kooi Choon:

“It was submitted during argument that reliance on the Vacher case was misplaced because the remarks were there made in the context of a country whose Parliament is supreme. The argument has merit. As Suffian LP said in Ah Thian v. Government of Malaysia [1976] 2 MLJ 112:

The doctrine of the supremacy of Parliament does not apply in Malaysia. Here we have a written constitution. The power of Parliament and of State legislatures in Malaysia is limited by the Constitution, and they cannot make any law they please.”

I submit that every statement made by Raja Azlan Shah FCJ in Loh Kooi Choon is correct, in the Malaysian context. He need not even cite the English authority, the Vacher case. The statements can stand on their own.

Similarly, the words of Lord Macnaghten in Vacher are equally valid in the Malaysian context so long as the law in question does not offend the Constitution. Of course the “Constitution” does not include what judges would themselves add under the basic structure principle!

It would be an insult to the intelligence of Raja Azlan Shah FJ to think that he was not aware of the differences between the English and the Malaysian positions.

Gopal Sri Ram FCJ then immediately cited a three-sentence passage from the judgment of Suffian LP giving the impression that what Raja Azlan Shah FCJ said was wrong, in the Malaysian context.

That passage merely reaffirms that, in Malaysia, Parliament cannot make law, meaning ordinary law, which is contrary to the provision of the Constitution. That is what Article 4(1) says.

Even if the learned judge was right in rejecting Raja Azlan Shah’s judgment in Loh Kooi Choon, there is another judgment of the case by Wan Suleiman FJ. Wan Suleiman FJ did not rely on the Vacher case, yet he came to the same conclusion as Raja Azlan Shah. Gopal Sri Ram FCJ missed it completely.

The learned judge cited 36 cases in his judgment, including judgments of the courts in England, India, Canada and the United States, but somehow he missed Phang Chin Hock and Teo Soh Lung. To me, for him to miss Phang Chin Hock has very serious consequences on his argument in rejecting Loh Kooi Choon.

This is because, according to him, reliance on the Vacher case by Raja Azlan Shah FJ in Loh Kooi Choon was misplaced which gave him reason to reject it. Suffian LP did not rely on the Vacher case but arrived at the same conclusion as Raja Azlan Shah FJ did in Loh Kooi Choon. On what ground would he reject Phang Chin Hock?

The last point I wish to note on Sivarasa Rasiah is that it did not even mention the amendment to Article 121. It merely “imported” the basic structure principle without using it as there was no necessity to do so. That is why I am inclined to the view that it is mere obiter.

However, to the legal fraternity, that judgment of the court written by Gopal Sri Ram FCJ in Sivarasa Rasiah, will be seen as laying down the principle that:

  1. Some provisions of our Constitution form the basic structure of the Constitution and cannot be amended by Parliament at all;
  2. The court will determine on a case by case basis which provision forms the basic structure of the Constitution;
  3. If Parliament amends such a provision, the court will (subsequently i.e. when it is challenged in court) “strike down” (to borrow the words of the judgment of the Indian Supreme Court) such amendment;
  4. The court will also strike down any amendment to any part of the Constitution which conflicts with what the judges say forms part of the basic structure of the Constitution.

Is that not rewriting or amending the Constitution? Is that not encroaching into the jurisdiction of the legislature or judicial interference with legislative functions? Where do the judges obtain the power to do that from? The Indian Supreme Court?

It is interesting to note that even after Sivarasa Rasiah was decided, that passage from Raja Azlan Shah”s judgment continued to be cited with approval in at least two more judgments of the Federal Court. The cases are Dato’ Seri Ir. Haji Mohammad Nizar Jamaluddin v Dato” Seri Dr Zambry Abdul Kader, Attorney Ganeral, (Intervener) (2010) 2 CLJ 925 and Said Mir Birhami v Pengarah Penjara Sungai Buloh, Selangor (2013) 5 CLJ 447. In both cases, the Chief Judge (Malaya) was also a member of the panel.

We now come to Semenyih Jaya Sdn Bhd v Pentadbir Tanah Hulu Langat Rayuan Sivil No. 01(f)-47-11/2013 (B) seems to do. The judgment was handed down on 20 April 2017, 60 years after independence.

I am not writing a review of the judgment. I am merely touching on the issue under discussion. The 5-member panel belongs to the younger generation who were a few years old on Merdeka Day. I do not know whether they were aware of, or appreciate the history of, the attempt to introduce the basic structure principle. Or, were they carried away by the idea of being seen as the judges “responsible for the development” of the law of this country, together with Gopal Sri Ram FCJ?

The Chief Judge (Malaya), the presiding Judge, was a member of the panel which decided the case of Sivarasa Rasiah. As he had remained silent in that case, one does not expect him to say anything to the contrary in this case. So, he decided to remain silent too. (But, on two occasions, after Sivarasa Rasiah was decided, he agreed with Raja Azlan Shah’s judgment in Loh Kooi Choon.) The other three Judges too chose remain silent.

Reading somebody’s draft judgment is different from writing it yourself. The chances are that you do not even read the judgments referred in the draft, what more analyse each and every one of them when there are so many of them. You may end up reading only the cut and paste portions of those judgments which seem to fit with the draft judgment.

That judgment, written by Zainun Ali FCJ, relied fully on and adopted the judgment of Gopal Sri Ram FCJ in Sivarasa Rasiah without any question. It also missed Phang Chin Hock and Teo Soh Lung.

Instead of quoting passages from the judgment and expressing my views on them which will make this article unnecessarily long, I will merely state my position for the readers to consider.

We have a written Constitution. So, if we want to know the powers of the executive, the legislature and the judiciary respectively, we should look for them in the Constitution. Thus, legislative power, i.e. power to make law and to amend the Constitution is given to Parliament. How to exercise the power to amend the Constitution is provided by Article 159. So long as the provision remains, it must be complied with if Parliament wants to amend the Constitution. If any restriction to the amendment of the Constitution should be added, it is Parliament that should do it by amending the Constitution to provide for it, because it is a legislative act. Even then, it cannot be permanent. Parliament may amend it again, later.

It may be said that that will make Parliament supreme while Article 4 says that the Constitution is supreme. There is a fallacy in that argument. What does Art 4(1) say?
It says: “(1) This Constitution is the supreme law of the Federation…” That is a declaration and nothing else. Then the substantive part follows: “…and any law passed after Merdeka Day which is inconsistent with this Constitution shall, to the extent of the inconsistency, be void.” That is what supremacy of the Constitution means.

Article 159 gives power to Parliament to amend the Constitution but exercisable in certain ways. If Parliament, in strict compliance with the provisions of the Constitution, amends the Constitution, the Constitution is amended. There you can say that Parliament is supreme because it can amend the constitution.

But remember that if Parliament does not comply with the specific requirements in seeking to amend the Constitution, that amendment is void, because the Constitution is supreme.

Who decides whether Parliament complies with the requirement of the Constitution or not? Answer: the court, because judicial power is given to the court to declare an amendment void if it does not comply with the requirements of the Constitution. There you can say that the court is supreme.

But, at the end of the day, who decides whether or not to move a bill in Parliament to amend the Constitution? Answer: the Executive (which, in reality, could be the Prime Minister who could influence the Cabinet to agree to his proposal and then influence Parliament to pass he law). At that point you may say the Executive (or the Prime Minister) is supreme.

So, if you want to talk about supremacy, every branch could be said to be “supreme”. Every branch has a role to play according to what is given to it. That is “separation of powers”.

Just because a few judges think that the two thirds majority in each House of Parliament cannot act responsibly or the power of the Judiciary is threatened or eroded, can the judges give themselves the power to amend the Constitution to provide limitations on Parliament to amend the Constitution, permanently? On the other hand, what if the two thirds majority in each house of Parliament think that some judges cannot judge impartially in a case involving a member of Parliament, can members of Parliament pass a resolution to remove the case to Parliament? The answer has to be “No” to both the questions, not “Yes” to the first and “No” to the second.

Accepting the Indian Supreme Court judgment in Kesavananda Bharati would mean answering “Yes” to the first question and “No” to the second. Is that the meaning of “separation of powers” and “independence of the judiciary?”

We have accepted parliamentary democracy as our form of government. We should allow it to function unless we prefer an alternative, say, dictatorship of the judges! Parliamentary democracy is not perfect. Are judges perfect? At least, members of Parliament are answerable to the voters. Who are judges answerable to?

However, the court (in Semenyih Jaya Sdn Bhd) did not strike down the amendment to Article 121(1) (by the Constitution (Amendment) Act 1988 [Act A704] as being unconstitutional because it sought to amend a provision which in the opinion of the court, forms the basic structure of the Constitution, following the Indian Supreme Court judgment in Kesavananda Bharati and our own Federal Court judgment in Sivarasa Rasiah.

As a result we do not know the status of Article 121(1) now. Is the 1988 amendment void? Is it valid but the court, following the minority view of Richard Malanjum (Chief Judge Sabah and Sarawak) was “unable to accede to the proposition that with the amendment of art 121(1) of the Federal Constitution (the amendment) the courts in Malaysia can only function in accordance with what have been assigned to them by federal laws…” If that is so, what then is the effect of the amendment? Valid but of no effect?

To cut the discussion short, my questions and comments with regard to judgment of the court written by Gopal Sri Ram FCJ in Sivarasa Rasiah are applicable to the judgment of the court written by Zainun Ali FCJ in Semenyih Jaya Sdn Bhd.

Now five other judges had given Sivarasa Rasiah a seal of approval. The basic structure principle is now the law of this country.

Why do I object to the introduction of the basic structure principle? I am objecting to it on ground of principle and nothing else. It does not matter to me whether, on this issue, I am on the side of politicians and not judges.

We cherish the doctrines of independence of the judiciary, separation of powers, rule of law, Parliamentary democracy and supremacy of the Constitution. With these two judgments, those doctrines are distorted by the judges to give themselves the power to encroach into the jurisdiction of the Legislature and rewrite or amend the Constitution or the law.

This, with the ever expanding scope of judicial review to which Gopal Sri Ram JCA (as he then was) was also the proud author, will give judges additional power to “review” the functions of the Legislature and the Executive. I am not against judicial review. But I am against unchecked expansion of the grounds for intervention by judges. See my speech “Should the Industrial Court not be allowed to be what it was intended to be?”, which is available on my website.

I stand by what I had said in my judgments: No Judge is a Parliament. If the doctrine of separation of powers were to have any meaning, all the three branches of the government i.e. legislature, executive and judiciary must respect each other’s jurisdiction.

I hope our members of Parliament are aware of what is happening.

What recourse do they have? The answer is to revert to the Constitution. The power to amend the Constitution is vested in Parliament. In the name of parliamentary democracy and separation of powers, all members of Parliament, whether they are from the government or the opposition, should come together and move a bill to amend the Constitution to the effect that Parliament may amend any part of the Constitution provided the procedure laid down by the Constitution is followed. The original position should be restored.

12 06 2017

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

AMENDMENTS OF ACT 164: SECTION 88A IS UNCONSTITUTIONAL

AMENDMENTS OF ACT 164: SECTION 88A IS UNCONSTITUTIONAL

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Under the present provisions of the Law Reform (Marriage and Divorce) Act 1976 (Act 164), the party who does not convert to Islam may petition for divorce under section 51. Both parties may jointly petition for divorce under section 52. (Whether, in practice, these provisions are resorted to or not, is another matter.)

Section 51(2) provides:

“(2) The Court upon dissolving the marriage may make provision for the wife or husband, and for the support, care and custody of the children of the under section marriage, if any, and may attach any conditions to the decree of the dissolution as it thinks fit.”

Similarly, section 52 provides that “….the court may, if it thinks fit, make a decree of divorce on being satisfied that….. proper provision is made for the wife and for the support, care and custody of the children, if any, of the marriage……”.

What are the factors that the Court should consider in deciding the issue of custody? Section 88, inter alia, provides.

“(2) In deciding in whose custody a child should be placed the paramount consideration shall be the welfare of the child and subject to this the court shall have regard—

  1. to the wishes of the parents of the child; and
  2. to the wishes of the child, where he or she is of an age to express an independent opinion.”

Note that under these provisions, the converting party is not denied the right to have the custody of the child. The child is not denied the right to choose to be under the custody of the converting party. The child is not denied the right to choose whatever religion he or she wishes to profess, including that of the converting party, Islam. The paramount consideration of the court is the welfare of the child followed by the wishes of the parties and the child. The court may, after considering all those factors, decide to which party the custody of the child should be given, including to the converting party.

That is the existing law.

It must be remembered that the converting party could be the husband or the wife. Just because in the previous cases that had gone to court, the converting party had been the husband, we should not be thinking that that is the rule and that an amendment should be made to protect the wife. That is wrong.

Let us now look at the proposed amendments. This is provided for in section 88A:

88A. (1) Where a party to a marriage has converted to Islam, the religion of any child of the marriage shall remain as the religion of the parties to the marriage prior to the conversion, except where both parties to the marriage agree to a conversion of the child to Islam, subject always to the wishes of the child where he or she has attained the age of eighteen years.

(2) Where the parties to the marriage professed different religions prior to the conversion of one spouse to Islam, a child of the marriage shall be at liberty to remain in the religion of either one of the prior religions of the parties before the conversion to Islam.”.

The first thing I will say is that this provision is one sided in favour of the party not converting to Islam. Even though it does not deny the right of the converting party to have the custody of the child of the marriage, the effect is that it is quite impossible for the converting party to get custody of the child.

This is because, section 88A requires the child to remain in the religion of the parents before the conversion, if they had a common religion, or the religion of one of them if they belonged to different religions. The effect is that the child is prohibited from becoming a Muslim. The converting party is a Muslim. It will be a very strong argument for the non-converting party to put forward to court when it considers the issue of custody of the child to say that it is detrimental to the welfare of the non-Muslim child to place him under the custody of the Muslim party. There is a danger that the child may be converted to Islam when the law requires the child to be a non-Muslim. The court has no choice but to give custody of the child to the non-converting party.

Secondly, I say that section 88A is unconstitutional on the following grounds:

  1. The law prohibits the child from becoming a Muslim. That is unconstitutional under Article 11 of the Constitution.
  2. The law effectively deprives the converting party from having custody of the child on ground only of religion. That is unconstitutional under Article 11 of the Constitution

Section 88A is unconstitutional and must be removed or amended.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

WAJARKAH RUKUN NEGARA DIJADIKAN SATU AKTA?

WAJARKAH RUKUN NEGARA DIJADIKAN SATU AKTA?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Di akhir tahun 2016, timbul satu kumpulan yang memperjuangkan supaya Rukun Negara dijadikan muqadimah Perlembagaan Persekutuan. Saya telah menulis satu artikel memberi sebab-sebab mengapa saya menentangnya.

Ekoran dari itu, satu Persidangan Meja Bulat telah dianjurkan oleh Perkasa pada 5 Mac 2017 yang mengeluarkan resolusi menolak cadangan kumpulan itu.

Dalam perbahasan persidangan itu, timbul pula cadangan supaya satu akta diadakan untuk memperkasakan Rukun Negara. Mengikut laporan akhbar, tidak disebut apa yang hendak dijadikan isi kandungan akta itu.

Di Malaysia ini, orang cukup suka mencadangkan supaya dibuat akta sebagai jalan mencapai sesuatu tujuan. Tetapi, kebanyakan mereka tidak tahu pun apa yang hendak dijadikan isi kandungan akta yang dicadangkannya itu. Mereka juga tidak memberi cukup perhatian kepada pelaksanaannya. Saya percaya, dalam hal ini juga serupa.

Biarlah saya katakan dengan tegas bahawa Rukun Negara tidak sesuai untuk dijadikan undang-undang sivil (mal) atau jenayah. Ia, seperti yang selalu di sebut, adalah satu falsafah negara.

Sekarang, mari kita lihat apakah kemungkinan isi kandungan akta itu, jika hendak dibuat.

Sebelum itu, saya perturunkan dahulu teks Rukun Negara:

“Bahawasanya negara kita Malaysia mendukung cita-cita hendak:

  • Mencapai perpaduan yang lebih erat dalam kalangan seluruh masyarakatnya
  • Memelihara cara hidup demokratik
  • Mencipta satu masyarakat yang adil di mana kemakmuran negara akan dapat dinikmati secara adil dan saksama
  • Menjamin satu cara liberal terhadap tradisi-tradisi kebudayaannya yang kaya dan berbagai corak
  • Membina satu masyarakat progresif yang akan menggunakan sains dan teknologi moden

Maka kami rakyat Malaysia berikrar akan menumpukan seluruh tenaga dan usaha kami untuk mencapai cita-cita tersebut berdasarkan atas prinsip-prinsip yang berikut:

  • Kepercayaan kepada Tuhan
  • Kesetiaan kepada Raja dan Negara
  • Keluhuran Perlembagaan
  • Kedaulatan Undang-undang
  • Kesopanan dan Kesusilaan”.

Kita tumpukan perhatian kepada “Cita-cita Malaysia” dahulu. Ia adalah satu perisytiharan. Adakah kita akan membuat undang-undang yang mengatakan: Sesiapa yang menentang cita-cita negara Malaysia itu, melakukan satu kesalahan?

Atau, adakah kita akan mengadakan undang-undang yang mengatakan: Sesiapa yang berbuat sesuatu yang menghalang atau yang akan menyebabkan Malaysia gagal mencapai cita-cita itu, mlakukan satu kesalahan?

Kita lihat pula kepada ikrar rakyat Malaysia. Adakah kita akan membuat satu undang-undang yang mewajibkan setiap rakyat Malaysia membuat ikrar Rukun Negara, dan barang siapa yang melanggar ikrar itu melakukan satu kesalahan? Soalannya, bagaimana hendak dibuktikan bahawa seseorang itu tidak menumpukan seluruh tenaga dan usahanya untuk mencapai cita-cita tersebut berdasarkan lima prinsip itu?

Selain daripada itu, undang-undang seperti adalah tidak wajar kerana ianya arbitrari, tidak pasti, terlalu umum, akan menyebabkan ketidakadilan, malah hanya akan menjadi bahan ketawa di kalangan warga perundangan antarabangsa.

Biarlah Rukun Negara kekal sebagai Rukun Negara. Ia tidak sesuai dijadikan satu akta. Sebagai falsafah negara, saya akui, ia lebih sesuai untuk dijadikan satu muqadimah perlembagaan. Tetapi, meqadimah digubal bersama dengan gubalan perlembagaan itu sendiri dan dijadikan sebahagian daripada perlembagaan itu mulai tarikh yang sama. Tunjukkan kepada saya, di antara beratus perlembagaan yang mempunyai muqadimah di dunia ini, satu perlembagaan yang muqadimahnya digubal dan dijadikan sebahagian daripada perlembagaan selepas perlembagaan itu berkuatkuasa, apatah lagi selepas 60 tahun! Berbuat demikian akan membangkitkkan berbagai-bagai masalah tafsiran yang mungkin tidak selaras dengan peruntukan-peruntukan yang sedia ada. (Sila baca artikel saya yang boleh didapati dalam laman web saya.)

8 Mac 2017

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

APA SELEPAS PERHIMPUNAN PINDAAN AKTA 355?

APA SELEPAS PERHIMPUNAN PINDAAN AKTA 355?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Perhimpunan di Padang Merbuk, Kuala Lumpur, anjuran PAS pada 19 Februari 2017, jika tidak bersejarah pun, adalah penting dari beberapa aspek. Tetapi, bagi saya, apa yang lebih penting ialah ia adalah titik permulaan bagi apa yang boleh dilakukan selepas itu.

Perhimpunan itu penting kerana, setelah sekian lama PAS bersendirian atau bersama-sama PKR dan DAP, malah Bersih, kini, perhimpunan anjuran PAS disertai oleh pemimpin dan penyokong UMNO selain daripada NGO-NGO Melayu/Islam. Buat kali pertama setelah beberapa dekad diasingkan oleh politik, UMNO menyertai satu perhimpunan anjuran PAS untuk tujuan yang sama iaitu menyokong pindaan kepada Akta 355.

Bagi para peserta, malah bagi pemimpin-pemimpin politik yang hadir juga, pindaan itu adalah sesuatu yang amat penting “untuk memperkasakan Mahkamah Syariah”. Mereka menganggapnya sebagai melaksanakan suruhan agama Islam.

Sepanjang ingatan saya, semenjak Merdeka, belum ada satu cadangan pindaan sesuatu Akta yang mendapat sokongan perhimpunan seperti itu. Pindaan yang dibuat pada tahun 1984 berlalu tanpa diketahui oleh kebanyakan orang. Semestinya, perhimpunan itu menaikkan semangat keislaman para peserta dan ia, sedikit sebanyak, menyatukan umat Islam di negara ini.

PAS menjadikan pindaan itu satu perjuangan keagamaan partinya. Orang ramai menyertainya kerana terpanggil oleh tuntutan agama mereka. UMNO turut sama kerana takut dituduh menentang satu tuntutan agama Islam dan kehilangan undi orang Melayu/Islam.

Parti-parti orang bukan Islam yang sentiasa sensitif mengenai sesuatu perkembangan yang di sebut “Islam” segera mengambil kedudukan. DAP membantah. MCA dan Gerakan yang tidak mahu nampak seolah-olah mengalah kepada orang Melaya/Islam, turut membantah. Alasan mereka ialah pindaan itu akan membolehkan hukuman hudud diadakan. Berkali-kali dinyatakan, jika “hukuman hudud terhad” dijadikan undang-undang bagi beberapa kesalahan di bawah Senarai Negeri pun, ia tidak terpakai bagi orang bukan Islam, mereka seolah-olah tidak mendengarnya, tidak faham atau sengaja berdegil. Mereka menghujahkan pula bahawa pindaan itu bercanggah dengan Perlembagaan. Tidakkah mereka bertanya peguam-peguam mereka? Tidakkah peguam-peguam mereka membaca dan faham atau adakah mereka terus berdegil walaupun berkali-kali dijelaskan, semata-mata kerana “takut rugi” dalam politik?

Maka, satu pindaan undang-undang yang sebelumnya berjalan tanpa sesiapa mengambil hirau, menjadi satu isu kebangsaan.

Itu adalah satu kepandaian, kebijaksanaan, kelebihan dan keistimewaan orang Malaysia: menjadikan masalah perkara yang tidak ada masalah, menjadikan satu isu kebangsaan perkara yang tidak sepatutnya menjadi isu, masing-masing membangkitkan “semangat perjuangan” untuk kepentingan politik kepartian masing-masing yang hanya akan memecahbelahkan rakyat dan merugikan negara.

Itu apa yang telah berlaku. Kita tidak tahu sama ada RUU itu akan diluluskan oleh parlimen atau tidak. Ia terletak pada sokongan parti-parti komponen BN yang majoriti ahli-ahlinya bukan Melayu/Islam.

Katakanlah ia tidak diluluskan. Kita patut terima. Itu sistem negara berparlimen. Teruskan usaha untuk mendapat sokongan di masa hadapan. Selain dari itu, terdapat perkara lain yang lebih besar dan lebih penting yang kepadanya orang Melayu/Islam patut memberi perhatian.

Sebaliknya, katakanlah ia diluluskan, jangan fikir “perjuangan” telah selesai. Selepas itu, Kelantan dan mungkin juga beberapa negeri lain, ingin meminda undang-undang mereka untuk:

Meningkatkan bidang kuasa Mahkamah Syariah di negeri masing-masing; dan

Meningkatkan hukuman kepada kesalahan-kesalahan yang terletak di bawah Senarai Negeri.

Dalam berbuat demikian, saya harap, janganlah masing-masing negeri melakukannya secara bersendirian yang akan mengakibatkan hukuman yang berlainan bagi kesalahan yang sama di lain-lain negeri. Itu akan menimbulkan fitnah terhadap hukum syarak. Seperti yang telah dilakukan semenjak Merdeka, Jabatan Peguam Negara dan JAKIM bolehlah mengetuai satu jawatankuasa yang dianggotai oleh wakil-wakil negeri-negeri untuk merangka draf pindaan itu supaya ia seragam dan boleh diterima pakai oleh negeri-negeri untuk meminda undang-undang masing-masing. Ini telah dilakukan semenjak Merdeka. Tidak ada sebab mengapa ia tidak boleh terus dilakukan. Ia juga baik untuk hubungan UMNO-PAS.

Sama ada RUU itu diluluskan atau tidak, kita perlu memandang lebih jauh ke hadapan. Kerjasama antara UMNO dan PAS untuk meluluskan RUU itu adalah titik permulaan muafakat antara UMNO dan PAS untuk mencapai suatu tujuan. Ia hendaklah diteruskan dengan perkara yang lebih besar dan perlu bagi menjaga kepentingan dan keduduan orang Melayu/Islam.

Pertama, tumpuan hendaklah diberi bagi menyelamatkan Kerajaan Persekutuan yang diterajui oleh UMNO dalam PRU14. Sekali terlepas kuasa pemerintahan di peringkat Persekutuan, saya tidak nampak bagaimana ia akan diperolehi semula.

Memang pada masa ini UMNO mempunyai banyak kelemahan yang perlu dibaiki. Tetap sekurang-kurangnya selama enam dekad ia berjaya menaikkan kedudukan orang Melayu/Islam ke tahap yang ada sekarang. Jika pemerintahan Kerajaan pusat terlepas kepada pembangkang yang diterajui oleh DAP, jangan harap keadaan itu akan berterusan. (Sila layari laman-laman web jika ingin mengetahui dengan lebih mendalam.)

UMNO dan PAS tidak perlu bersatu. Itu amat sukar dilakukan pada masa ini. Di peringkat negeri, kedua-duanya boleh bertanding seperti biasa. Tetapi, di peringkat persekutuan, seberapa boleh, eloklah jika ada persetujuan untuk mengurangkan perlawanan tiga atau empat penjuru di mana UMNO dan PAS turut bertanding untuk mengelak undi Melayu/Islam berpecah dan kemenangan diperolehi oleh pakatan pembangkang.

Walau bagaimanapun, jika kedudukan BN di peringkat kebangsaan kelihatan goyang, PAS hendaklah segera menyebelahi BN.

Jika Kerajaan Persekutuan berjaya diselamatkan, maka kedua-dua pihak hendaklah duduk bersama dan merangka apa yang patut dilakukan untuk mencapai maqasid syariah yang tertinggi. Itulah yang patut diutamakan. Ia merangkumi segala bentuk pembangunan untuk kebajikan ummah (dan manusia) yang patuh Syariah.

Sebenarnya, ia telah pun dilakukan oleh Kerajaan Persekutuan semenjak Merdeka lagi. Cuma ia hanya disebut sebagai “pembangunan”. Sudah tiba masanya ia diiktiraf sebagai usaha untuk untuk mencapai maqasid syariah. PAS juga patut mengiktirafnya dan bersama-sama meningkatkannya, bukan menafikannya atau memperkecilkannya semata-mata kerana pertimbangan politik.

Orang-orang bukan Islam tidak patut takut dengan perkataan “maqasid syariah”. Ia tidak lebih daripada “tujuan undang-undang”. Undang-undang tidak dibuat tanpa tujuan. Secara umumnya juga maqasid bolehlah disimpulkan sebagai “mewujudkan kebaikan, menolak keburukan, dan menghilangkan kemudharatan.” Pakar undang-undang Islam, semenjak beratus-ratus tahun dahulu, telah mengkaji tujuan undang-undang Islam yang mereka senaraikan di bawah lima tajuk iaitu memelihara agama, memelihara diri/jiwa, memelihara keturunan, memelihara akal dan memelihara harta.
Itu adalah senarai kasar yang bukan tertutup dan isi kandungannya tertakluk pada tafsiran.

Apa yang penting ialah menyedari dan menerima apa yang telah dilakukan dan dicapai semenjak Merdeka itu adalah apa yang dituntut oleh agama Islam dan bersama-sama mengembeleng tenaga dan fikiran untuk meningkatkan pencapaiannya.

Masanya sudah tiba untuk PAS menyedari dan mengakui bahawa selama empat dekad ia memerintah Kelantan, tidak ada apa yang boleh ditunjuknya sebagai pencapaian maqasid syariah yang lebih daripada negeri-negeri lain. Sebaliknya, orang Kelantanlah yang paling banyak berhijrah ke negeri-negeri lain yang tidak diperintah oleh “parti Islam” untuk mencari makan dan orang-orang Kelantan jugalah yang memenuhi Kementerian dan Jabatan Kerajaan Persekutuan yang juga di bawah Kerajaan “bukan parti Islam”. Peratusan pelajar-pelajar Kelantan yang menerima biasiswa Pesekutuan juga mungkin antara yang tertinggi, jika tidak paling tinggi, antara negeri-negeri di Malaysia. Dalam kata lain, orang-orang Kelantan yang menolak BN kerana “bukan parti Islam” itu sendiri selama ini menerima nikmat pemerintahan Kerajaan BN. Jika demikian apa salahnya parti mereka bekerjasama dengan BN untuk meningkatkan lagi pencapaian itu? Retorik keislaman mungkin cukup untuk menarik undi, tetapi tidak cukup untuk mengisi perut dan keperluan hidup. Realitinya hendaklah diakui. Ancaman yang lebih besar kepada umat Islam yang menunggu di hadapan, perlulah dijauhi. Bukankah itu juga tuntutan Islam?

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

IKRAR ANTI-RASUAH: SYABAS SARAWAK DAN KEDAH

IKRAR ANTI-RASUAH: SYABAS SARAWAK DAN KEDAH

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Pada 2 September 2016, saya telah menaik-muatkan ke laman-laman web saya satu rencana pendek bertajuk “Pegawai Awam Sebagai Penyelamat Negara” yang saya mula tulis pada hari menyambut Hari Kebangsaan (31 Ogos 2016). Dalam rencana itu, antara lain, saya berkata:

“Semenjak Merdeka, tidak ada satu tahun di mana kita menyambut kemerdekaan dalam keadaan negara seperti tahun ini, di mana pemimpin-pemimpin Kerajaan menghadapi krisis integriti yang paling serius dan imej yang paling teruk. Sebabnya boleh disimpulkan dengan satu perkataan: rasuah.

Umumnya, pemimpin-pemimpin politik sudah tidak boleh hendak dihormati dan diteladani untuk tujuan yang baik lagi….

Maka, kepada siapa kita hendak berpaling untuk mencari “penyelamat”.,,,,,

Saya fikir kita boleh berpaling kepada pegawai-pegawai awam…….

Apa yang pegawai-pegawai awam yang tidak pernah terlibat dengan rasuah dan/atau berazam tidak akan terlibat dengan rasuah boleh lakukan ialah, melalui persatuan-persatuan mereka, tampil ke hadapan dan membuat ikrar terbuka, secara peribadi: “Kami tidak akan terlibat dengan rasuah”.

Oleh itu, saya menyeru….(mereka)….. supaya tampil ke hadapan dan membuat ikrar tersebut…..”

Walaupun saya menghantarnya kepada beberapa buah akhbar, spanjang yang saya tahu, tidak ada satu akhbar pun yang menyiarkannya dan saya faham sebabnya. Saya pun hampir terlupa kepada rencana itu, walau pun lebih daripada 500 pelawat mengunjunginya di dua laman web saya itu.

Hari ini (18 Februari 2017), sambil terlentang, saya menggoogle NST Online, dan saya gembira melihat berita bertajuk “Kedah State Government Signs Corruption-free Pledge”.

Apa yang menggembirakan saya ialah, bukan sahaja apa yang dilakukan itu serupa dengan apa yang saya syorkan, malah lebih daripadanya. Ikrar itu dibuat oleh Menteri Besar Kedah Datuk Seri Ahmad Bashah Md Hanipah, sembilan orang Ahli Mesyuarat Kerajaan (Exco) dan juga Datuk Bakar Din, Setiausaha Kerajaan Negeri; Datuk Mohd Fuzi Mohaidin, Pegawai Kewangan Negeri dan Datuk Nor Azura Mohamed Zohdi, Penasihat Undang-Undang Negeri Kedah. Tiga orang yang disebut terakhir itu adalah pegawai awam, bukan ahli politik. Ia “disaksikan” oleh Ketua Pesuruhjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Datuk Dzulkifli Ahmad. Sayabas kepada mereka semua.

Ini nyata lebih daripada apa yang saya syurkan. Pertama, saya menyeru pegawai-pegawai awam, di bawah anjuran CUEPACS untuk melakukannya kerana saya tidak fikir, dalam keadaan sekarang, pemimpin-pemimpin politik, apatah lagi Menteri Besar, mahu melakukannya. Saya silap dan bergembira di atas kesilapan itu.

Kedua, saya meminta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah turut melibatkan diri dalam rancangan itu, tetapi, selain daripada di peringkat kebangsaan, saya tidak fikir Ketua Pesuruhjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, akan turut menyertainya.

Lebih mengembirakan lagi ialah apabila berita itu turut menyatakan bahawa bulan lepas Sarawak telah menjadi negeri pertama yanag melakukannya. Tahniah Sarawak.

Saya tidak tahu sama ada majlis itu diadakan akibat rencana saya. Malah, saya tidak tahu sama ada pemimpin-pemimpin politik atau pegagai-pegawai awam di negeri-negeri itu membaca rencana saya itu. Tetapi, sama ada rencana itu dibaca oleh mereka atau tidak, dalam kedua-dua keadaan, saya gembira. Jika “Ya” saya gembira kerana saya telah menyumbang sesuatu. Jika “Tidak”, saya gembira kerana ada orang yang berfikir sama seperti saya.

Selepas membuat ikrar itu, saya harap mereka akan menjaganya dengan amalan yang sejajar dengannya.

Sekarang, sudahlah tiba masanya bagi pemimpin-pemimpin politik di negeri-negeri lain dan di peringkat persekutuan untuk turut melakukannya. CUEPACS dan persatuan-persatuan pegawai awam lain hendaklah menganjurkan majlis seperti itu di tiap-tiap negeri untuk ahli-ahlinya membuat ikrar itu. Mereka tidak perlu takut-takut lagi. Apabila ramai pemimpin-pemimpin politik dan pegawai-pegawai awam berbuat demikian, mereka-mereka yang terlibat dengan rasuah dengan sendirinya akan terpinggir.

AMENDMENT OF ACT 355: FREQUENTLY ASKED QUESTIONS

AMENDMENT OF ACT 355: FREQUENTLY ASKED QUESTIONS

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Q: Could you give a brief background of the Syariah Court (Criminal Jurisdiction) Act 1965 (Act 355)?

A: The act was legislated in 1965. The act limited the jurisdiction of the syariah court to imprisonment not exceeding six months, fine not exceeding one thousand Ringgit or with both.

The act was amended in 1984 by Muslim Courts (Criminal Jurisdiction) (Amendment) Act 1984 (Act A612). The amendment increased the jurisdiction of the syariah court to imprisonment not exceeding three years, fine not exceeding five thousand Ringgit or with whipping not exceeding six strokes or with any combination thereof.

The amendment was a non-issue. Most people did not know about it. Non-Muslims did not even care about it as it did not affect them. Barisan Nasional (BN) Members of Parliament from all component parties, Muslims and bon-Muslims, voted for it in unison.

Now, there is a move to amend Act 355 again. The proposal has become a political issue giving rise to conflicting reactions that threatens to divide Muslims from non-Muslims, in Malaysia.

Even though I have not seen the bill, I assume that the bill will be finalised by the Attorney General’s Chambers and that it will be constitutional. As regards the content, I will rely on the motion tabled by PAS in the federal Parliament which seeks to increase the jurisdiction of the syariah court to pass all sentences permitted by Islamic law except death on offences under the State List. This article is written on that assumption.

Q: What makes it different this time?

A: In one word, the answer is “politics”. First, the proposer is an opposition political party, PAS. PAS has made hudud the main objective of its struggle. It is the best asset PAS has. It does not cost PAS anything. It brings in votes. PAS knows that hudud cannot be implemented due to constitutional and legal constraints. But, for that it can blame the Federal Government, especially UMNO, its main opponent.

In 1993, the PAS-controlled Kelantan SLA passed the Syariah Criminal Code (II) Enactment 1993 (Kelantan), containing, inter alia, criminal law offences under the federal jurisdiction. The enactment is unconstitutional for that reason besides infringing Act 355.

It lay dormant for twenty years. Then Brunei gazetted its Syari’ah Penal Code Order 2013 (the Order) with the view, in brief, to introduce the hudud and qisas punishments in the country. (However, until today, the part on hudud had not been brought into force yet.) That was good news for PAS. PAS then dug up its old enactment and began to think of how to implement it. To cut the story short, it decided to move a private bill in Parliament to amend Act 355.

DAP, to win over the non-Muslim, especially Chinese, objected to it. MCA and Gerakan, not wanting to be left behind, followed suit. (Bear in mind that in 1984, both MCA and Gerakan had voted for a similar amendment.) UMNO is in a dilemma. If it does not support the bill, Malay/Muslim voters, especially in Peninsular Malaysia, would vote for PAS. On the other hand, if it supports the bill, the non-Muslim component parties in BN, including in Sabah and Sarawak, may turn their back on BN, something which UMNO cannot afford to happen. However, it now appears that UMNO is inclined to support the proposal while, at the same time, trying to win over its non-Muslim colleagues in the BN.

Q: Putting aside the emotion and the political considerations, what is the effect of the amendment, really?

A: It permits the State Legislative Assembly (SLA) to make law to increase the jurisdiction of the syariah court in the respective states, if the state government wants to. The state government may decide not to increase the jurisdiction of the syariah court, in which case, the existing limit remains. It is up to the state government, through the SLA to take advantage of the amendment, if it wants to. So, even if the amendment is passed by Parliament, DAP-led Government of Penang may just do nothing and the jurisdiction of the syariah court in the state will remain the same.

Q: Is it possible for the state introduce hudud punishments after the amendment?

A: Based on the proposal, limited hudud punishments may be introduced, for example, 100 lashes for adultery and 40 to 80 lashes for consumption of intoxicating drink. Punishment may also be increased, but not including death, for the offence of “wrongful worship”. I submit that the offence of apostasy itself cannot be legislated by the SLA to be tried by the syariah court. This is because, the moment you say a person is an apostate he is no longer a Muslim and the syariah court ceases to have jurisdiction over him.

These offences are offences under Para. 1, List II (State List) Ninth Schedule, Federal Constitution. In fact they are existing offences in the state law. All that the state has to do is for the SLA to amend the existing law to provide hudud punishment for the offences, subject to the limit set by the amended Act 355.

It must also be remembered that the above-mentioned offences and punishments are only applicable to Muslims. In other words, non-Muslims cannot be charged for the offences.

Q: Would there be an overlapping of jurisdictions of the syariah and civil courts?

A: No, there will not be any overlapping of jurisdiction of the two courts. This is so because the Constitution clearly divides what lies under the federal (civil court) jurisdiction and what lies under the state (syariah court) jurisdiction. Criminal law is under the federal (civil court) jurisdiction. Offences under the state (syariah court) jurisdiction are offences against the precepts of Islam “except in regard to matters included in the Federal List;”

Let us say that the SLA of a state makes the offence of theft (an offence in the Penal Code) an offence in the state law and providing hudud punishment for it,. That provision is unconstitutional because that offence is criminal law that lies within the federal (civil court) jurisdiction.

Q: If such a law is made, which court shall have power to determine whether it is constitutional or not?

A: Civil court. This is provided for by Article 128 of the constitution. For example see Sulaiman Takrib v. Kerajaan Negeri Terengganu; Kerajaan Malaysia (Intervener) & Other Cases [2009] 2 CLJ 54 FC and Fathul Bari Mat Jahaya & Anor v. Majlis Agama Islam Negeri Sembilaan & Ors (2012) 1 CLJ (Sya).

Q: It is said that “any amendment to Act 355 will create an unfair situation because there will be two sets of law to which a person is subjected to”. What is your comment?

A: This is what I call a “mistaken fear”. You wrongly perceive something and you are afraid of it. Non-Muslims are not subjected to offences under the State List. So, they cannot be said to be subjected to two sets of law. That situation only applies to Muslims. It is not caused by an amendment to Act 355. It is because they are subjected to offences under the State List, whether Act 355 is amended or not.

Q: Is it possible for the Federal Parliament introduce hudud punishments?

A: Yes, only by a simple majority, applicable to both Muslims and non-Muslims and the law is criminal law administered by the civil court. Surprised? Let me explain. Criminal law is a Federal matter. Parliament has power to create criminal law offences. The major hudud offences e.g. murder, rape, theft, robbery are criminal law offences in the Penal Code. Parliament has power to provide any punishment, including punishments similar to the “hudud punishments” to those offences. Parliament only needs to amend the Penal Code to do so, by a simple majority. Act 355 cannot prevent Parliament from doing so. One act of Parliament cannot prevent another act of Parliament being passed. Otherwise you cannot amend a law, once made. In any event, Act 355 only applies to syariah court.

But, remember that if Parliament makes such a law, it will be applicable to both Muslims and non-Muslims alike. In other words, in that case, even non-Muslims will be subjected to the punishments (by whatever name you call them), because the offences are criminal law offences, no matter what the punishments are.

So, if the non-Muslims do not want hudud punishments to apply to them, they should watch out for what Parliament does, whether it will introduce a Hudud Act as in Pakistan or amend the Penal Code to provide for punishments similar to the hudud punishments, without even mentioning the word hudud. This is what they should be watching for, not an amendment to Act 355.

Q: Is it possible for Parliament to create offences with hudud punishments applicable to Muslims only?

A: No. Criminal law is a general law applicable to all, Muslims and non-Muslims alike. Parliament cannot create criminal law offences applicable to Muslims only because it will be discriminatory on ground only of religion, contrary to Article 8.

Offences under the State List are different. The Constitution specifically provides that those offences are applicable only to Muslims. In other words, they are an exception to the general rule and Article 8 does not apply in respect of those offences.

Q: Will amendment of Act 355 affect non-Muslims.

A: No. The amendment is only to increase the jurisdiction of the syariah court and syariah court has no jurisdiction over non-Muslims.

PINDAAN AKTA 355: SOALAN-SOALAN LAZIM

PINDAAN AKTA 355: SOALAN-SOALAN LAZIM

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

S: Tolong beritahu secara ringkas latar belakang Akta Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) 1965 (Akta 355):

J: Akta ini telah digubal pada tahun 1965. Akta itu menghadkan bidang kuasa mahkamah syariah tidak melebihi 6 bulan penjara, denda RM1,000 atau kedua-duanya.

Akta tersebut dipinda pada tahun 1984 oleh Akta Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) (Pindaan) 1984 (Akta A612). Pindaan itu meningkatkan bidang kuasa mahkamah kepada tiga tahun penjara, denda RM5,000, enam sebatan atau mana-mana kombinasi hukuman itu.

Pindaan itu tidak menjadi satu isu. Kebanyakan orang tidak tahu mengenainya. Orang bukan Islam tidak peduli mengenainya kerana ia tidak melibatkan mereka. Ahli-ahli Parlimen Barisan Nasional (BN) daripada semua parti komponen bersama-sama mengundi menyokongnya.

Sekarang, terdapat satu cadangan untuk meminda Akta 355. Cadangan itu telah menjadi satu isu politik yang telah menimbulkan berbagai reaksi yang mengancam untuk memecah-belahkankan orang Islam dengan orang bukan Islam, di Malaysia.

Walaupun saya belum melihat RUU itu, saya menganggap bahawa RUU itu akan dimuktamadkan oleh Jabatan Peguam Negara dan ia tidak bercanggah dengan Perlembagaan. Mengenai isinya, saya akan bergantung (rely) kepada usul yang dikemukakan oleh PAS dalam Parlimen persekutuan iaitu untuk meningkatan bidang kuasa mahkamah syariah untuk menjatuhkan semua hukuman yang dibenarkan oleh syariah melainkan hukuman mati terhadap kesalahan-kesalahan di bawah Senarai Negeri. Artikel ini ditulis berdasarkan andaian itu.

S: Apakah yang menjadikannya berbeza kali ini?

Dalam satu perkataan, jawapannya adalah “politik”. Pertama, pencadangnya adalah sebuah parti politik pembangkang, PAS. PAS telah menjadikan hudud matlamat perjuangannya. Hudud adalah aset yang terbaik bagi PAS. Ia tidak memerlukan apa-apa perbelanjaan oleh PAS. Ia membawa undi. PAS tahu bahawa ia tidak akan dapat melaksanakan hudud kerana kekangan keperlembagaan dan undang-undang. Tetapi, untuk itu ia boleh menyalahkan kerajaan pusat, khususnya UMNO, lawan utamanya.

Pada tahun 1993, Dewan Undangan Negeri (DUN) Kelantan SLA, telah meluluskan Enakmen Kanun Jenayah Syariah II 1993 (Kelantan), yang mengandungi, antara lain, kesalahan undang-undang jenayah yang terletak di bawah bidang kuasa persekutuan. Enakmen itu tidak keperlembagaan dan tidak sah atas sebab itu, selain melanggar Akta 355.

Enakment itu terbengkalai selama dua puluh tahun. Kemudian Brunei mewartakan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 dengan tujuan, antara lain, untuk melaksanakan hukuman hudud dan qisas di negara itu. (Sehingga hari ini, bahagian mengenai hudud belum dikuatkuasakan lagi.) Peristiwa itu berita baik bagi PAS. PAS menggali semula enakmen lamanya itu dan mula memikirkan bagaimana hendak melaksanakannya. Untuk memendekkan cerita, PAS mengambil keputusan untuk mengemukakan rang undang-undang persendirian di Parlimen untuk meminda Akta 355.

DAP, untuk menarik pengundi bukan Melayu/Islam, khususnya orang Cina, membantah. MCA dan Gerakan, tidak mahu ketinggalan ikut serta. (Perlu diingati bahawa pada tahun 1984, kedua-dua MCA dan Gerakan telah mengundi menyokong pindaan yang serupa). UMNO berada dalam dialema. Jika ia tidak menyokong RUU itu, pengundi Melayu/Islam, terutamanya di Semenanjung Malaysia, akan mengundi PAS. Sebaliknya, jika ia menyokong RUU itu, parti-parti komponen bukan Islam dalam BN, termasuk di Sabah dan Sarawak, mungkin menarik diri daripada BN, sesuatu yang UMNO tidak mampu untuk membiarnya berlaku. Walau bagaimanapun, sekarang nampaknya UMNO cenderung untuk menyokong cadangan itu dan, pada masa yang sama, cuba memujuk rakan-rakan bukan Islamnya dalam BN.

S: Mengetepikan emosi dan pertimbangan politik, apakah kesan daripada pindaan itu yang sebenarnya?

J: Pindaan itu akan membolehkan Dewan Undangan Negeri (SLA) membuat undang-undang untuk meningkatkan bidang kuasa mahkamah syariah di negeri masing-masing, jika kerajaan negeri mahu melakukannya. Kerajaan negeri boleh membuat keputusan untuk tidak meningkatkan bidang kuasa mahkamah syariah dan bidang kuasa yang sedia ada itu akan kekal. Terpulanglah kepada kerajaan negeri sama ada hendak mengambil kesempatan daripada pindaan itu, atau tidak. Jadi, jika pindaan itu diluluskan oleh Parlimen pun, Kerajaan Pulau Pinang yang dikuasai oleh DAP itu boleh tidak berbuat apa-apa dan bidang kuasa mahkamah syariah di negeri itu akan kekal seperti sedia ada.

S: Bolehkah negeri melaksanakan hudud selepas pindaan Akta 355?

J: Berdasarkan cadangan itu, hukuman-hukuman hudud terhad boleh di adakan, misalnya, 100 sebatan bagi kesalahan zina dan 40 hingga 80 sebatan bagi kesalahan meminum minuman yang memabukkan. Hukuman juga boleh ditambah bagi kesalahan “pemujaan salah”, tidak termasuk hukuman mati. Saya berhujah bahawa kesalan “murtad” tidak boleh dijadikan kesalahan yang akan dibicarakan oleh mahkamah syariah. Ini kerana, apabila sahaja kita katakan seorang itu “murtad”, dia sudah terkeluar daripada bidang kuasa mahkamah syariah.

Kesalahan-kesalahan ini adalah kesalahan-kesalahan di bawah Perenggan 1, Senarai II (Senarai Negeri) Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Malah kesalahan-kesalahan itu sudah pun wujud dalam undang-undang negeri. Apa yang negeri perlu lakukan hanyalah untuk SLA meminda undang-undang yang sedia ada itu untuk meletakkan hukuman hudud kepadanya, tertakluk kepada had yang ditetapkan oleh Akta 355 yang dipinda itu.

Perlu diingati bahawa kesalahan dan hukuman tersebut hanya terpakai kepada orang Islam sahaja. Dalam erti kata lain, orang bukan Islam tidak boleh didakwa keraka melakukan kesalahan-kesalahan itu.

S: Mungkinkah akan berlaku pertindihan bidang kuasa di antara mahkamah syariah dan mahkamah sivil?

J: Tidak, tidak akan berlaku pertindihan bidang kuasa di antara dua mahkamah itu. Ini adalah kerana Perlembagaan telah dengan jelas membahagikan apa yang terletak di bawah bidang kuasa persekutuan (mahkamah sivil) dan apa yang terletak di bawah bidang kuasa negeri (mahkamah syariah). Undang-undang jenayah terletak di bawah bidang kuasa persekutuan (mahkamah sivil). Kesalahan-kesalahan yang terletak di bawah bidang kuasa negeri (mahkamah syariah) adalah kesalahan-kesalahan terhadap perintah agama Islam (precepts of Islam) “kecuali berkenaan dengan perkara yang termasuk dalam Senarai Persekutuan;”

Katakanlah SLA sebuah negeri menjadikan kesalahan mencuri (kesalahan dalam Kanun Keseksaan (Penal Code)) satu kesalahan dalam undang-undang negeri dan meletakkan hukuman hudud kepadanya. Peruntukan itu adalah tidak keperlembagaan (unconstitutional) dan tak sah kerana kesalahan itu adalah undang-undang jenayah yang terletak dalam bidang kuasa persekutuan (mahkamah sivil).

S: Jika undang-undang seperti itu dibuat oleh SLA, mahkamah manakah yang mempunyai bidang kuasa untuk memutuskan sama ada ia sah di sisi perlembagaan atau tidak?

J: Mahkamah sivil. Ini diperuntukkan oleh Perkara 128 Perlembagaan Persekutuan. Lihat Sulaiman Takrib v Kerajaan Negeri Terengganu.; Kerajaan Malaysia (pencelah) (2009] 2 CLJ 54 FC dan Fathul Bari Mat Jahaya & Anor v. Majlis Agama Islam Negeri Sembilaan & Ors (2012) 1 CLJ (Sya).

S: Ada orang mengatakan bahawa “pindaan kepada Akta 355 akan mewujudkan keadaan yang tidak adil kerana akan ada dua set undang-undang yang seseorang itu tertakluk kepadanya”?

J: Ini adalah apa yang saya panggil “takutkan benda yang disalah anggap”. Anda membuat anggapan yang silap mengenai sesuatu benda dan anda takutkan benda ia. Orang bukan Islam tidak tertakluk kepada kesalahan di bawah Senarai Negeri. Jadi, mereka tidak boleh dikatakan tertakluk kepada dua set undang-undang. Keadaan seperti itu hanya berlaku kepada orang Islam. Tetapi, ia bukan disebabkan oleh pindaan kepada Akta 355. Ia adalah kerana mereka tertakluk kepada kesalahan di bawah Senarai Negeri, sama ada Akta 355 dipinda atau tidak.

S: Bolehkah Parlimen mengadakan hukuman hudud?

J: Ya, Parlimen boleh meletakkan hukuman hudud sepenuhnya bagi kesalahan-kesalahan undang-undang jenayah yang terletak di bawah bidang kuasa persekutuan seperti membunuh, merogol, mencuri dan merompak. Ia hanya memerlukan majoriti mudah, dan undang-undang itu terpakai kepada orang Islam dan bukan Islam dan undang-undang itu adalah undang-undang jenayah yang ditadbir oleh mahkamah sivil.

Terkejut? Biarlah saya jelaskan. Undang-undang jenayah adalah perkara persekutuan. Parlimen mempunyai kuasa untuk mewujudkan kesalahan undang-undang jenayah. Kesalahan-kesalahan hudud utama seperti membunuh, merogol, mencuri, dan merompak itu adalah kesalahan undang-undang jenayah dalam Kanun Keseksaan. Parlimen mempunyai kuasa untuk meletakkan apa-apa hukuman, termasuk hukuman yang sama seperti hukuman hudud kepada kesalahan-kesalahan itu. Parlimen hanya perlu meminda Kanun Keseksaan untuk berbuat demikian, melalui majoriti mudah. Akta 355 tidak boleh menghalang Parlimen daripada berbuat demikian. Satu akta Parlimen tidak boleh menghalang akta Parlimen lain diluluskan. Jika tidak, apabila kita membuat sesuatu undang-undang, kita tidak boleh memindanya. Walau bagaimana pun, Akta 355 hanya terpakai kepada mahkamah syariah.

Tetapi, kita perlu ingat jika Parlimen membuat undang-undang seperti itu, undang-undang itu akan terpakai kepada orang Islam dan bukan Islam. Dalam erti kata lain, orang bukan Islam juga akan tertakluk kepada hukuman itu kerana kesalahan itu adalah kesalahan undang-undang jenayah, tidak kira apa hukumannya.

Jadi, jika orang bukan Islam tidak mahukan hukuman hudud, mereka sepatutnya memerhatikan apa yang dilakukan oleh Parlimen, sama ada ia akan mewujudkan Akta Hudud seperti di Pakistan atau meminda Kanun Keseksaan untuk memperuntukkan hukuman yang sama dengan hukuman hudud, tanpa menyebut perkataan hudud. Ini adalah apa yang orang bukan Islam perlu perhati jika mereka tidak mahukan hukuman hudud, bukan kepada pindaan kepada Akta 355.

S: Bolehkah Parlimen mewujudkan kesalahan dengan hukuman hudud yang terpakai kepada orang Islam sahaja?

J: Tidak. Undang-undang jenayah adalah undang-undang umum yang terpakai kepada semua, orang Islam dan bukan Islam. Parlimen tidak boleh membuat kesalahan undang-undang jenayah yang terpakai kepada orang Islam sahaja kerana ia akan menjadi diskriminasi hanya atas alasan agama, bertentangan dengan Perkara 8.

Kesalahan di bawah Senarai Negeri adalah berbeza. Perlembagaan menyatakan dengan khusus bahawa kesalahan itu akan dikenakan kepada orang Islam sahaja. Dalam erti kata lain, ia adalah pengecualian kepada peraturan umum dan Perkara 8 tidak terpakai berkenaan dengan kesalahan itu.

S: Adakah pindaan Akta 355 melibatkan orang bukan Islam?

J: Tidak. Pindaan itu hanya untuk meningkatkan bidang kuasa mahkamah syariah dan mahkamah syariah tidak mempunyai bidang kuasa ke atas orang bukan Islam.

FATHUL BARI MAT JAHYA & ANOR v. MAJLIS AGAMA ISLAM NEGERI SEMBILAN & ORS [2012] 1 CLJ (Sya)

FATHUL BARI MAT JAHYA & ANOR v. MAJLIS AGAMA ISLAM NEGERI SEMBILAN & ORS [2012] 1 CLJ (Sya)

A Commentary

By

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

I assume that readers have read the judgment reproduced above before starting to read this commentary. That saves me from reproducing the facts, the issues and the decision of the Court in the limited space given to me.

I welcome the fact that the petitioners’ solicitors had filed the petition in the Federal Court and had not raised the issue in the Syariah Court for the determination by that Court. It means that they were aware of and had clearly understood the provision of Article 128(1) (a) of the Federal Constitution.
While this judgment reaffirms the jurisdiction of the Federal Court in a matter arising under Article 128 and reminding that “the decision of this court on the issue is therefore binding on all courts in the country including the Syariah Court”, it is also important to remind everyone that interpretation of the Constitution is a matter for the Civil Court and not the Syariah Court – see Latifah bte Mat Zin v. Rosmawati bte Sharibun & Anor [2007] 5 CLJ 253 (FC); Abdul Kahar Ahmad v Kerajaan Negeri Selangor Darul Ehsan; Kerajaan Malaysia & Anor (Interveners) (2008) 1 CLJ (SYA) 1.(FC).

I say this because, issue of Syariah Court jurisdiction had been raised in the Syariah Court and decided by that court and, in so doing, that court had interpreted the provision of the State List. – see Jumaaton Awang & Satu Lagi lwn. Raja Hizaruddin Nong Chik [2004] CLJ (Sya) 100 and my comments on it in Abdul Kahar Ahmad v Kerajaan Negeri Selangor Darul Ehsan; Kerajaan Malaysia & Anor (Interveners) (2008) 1 CLJ (SYA) 1 (FC).

In challenging the validity and constitutionality of section 53 of the Syariah Criminal (Negeri Sembilan) Enactment 1992 (the Enactment), the petitioners argued that the section was invalid for breaching Article 74(2) and Item 1, Ninth Schedule (State List) of the Federal Constitution (‘the Constitution’). Secondly, the petitioners also argued that since section 53 did not fall within the realm of Item 1 of the State List, the Syariah Court had no jurisdiction to try the offence.
The determination of the validity of section 53 calls for the interpretation of the word “precepts” (of the religion of Islam) in the State List and the phrase “with respect to” (any of the matters enumerated in the State List), in Article 74(2).

The first point to be made here is that the case will have to be decided on the interpretation of the two provisions and not in accordance with any opinion of Syariah scholars on the meaning of the translation of the word “precept” and “with respect to” in Malay or Arabic. On that score, the court was completely right in referring to Sulaiman Takrib v. Kerajaan Negeri Terengganu; Kerajaan Malaysia (Intervener) & Other Cases [2009] 2 CLJ 54 FC and other cases, local and foreign, on the principles of interpretation of the Constitution in coming to its conclusion.

That does not mean that reference to the Hadith and opinions of Syariah scholars on the meaning of precepts of the religion of Islam as understood in Syariah, is out of place. That helps the Court to understand what the phrase means, according to Syariah and come to its decision of the case. Even though the expert witnesses differed on the question whether the offence falls within the meaning of the precepts of the religion of Islam, they agreed that the phrase covers the three areas of aqidah, syariah and akhlaq. They also agreed that the teaching of Islam has to be regulated to prevent deviant teachings. That makes it easy for the Court to conclude that “the requirement of tauliah is just a mechanism to achieve this purpose.”

Actually, it is not necessary to decide whether the requirement of a tauliah is a Syariah offence or not. The Constitution does not talk about creation and punishment of Syariah offences, but “creation and punishment of offences by persons professing the religion of Islam against precepts of that religion”. Once the Court decides what precept of the religion of Islam means, it could straight away consider whether the said offence is “with respect” to it. It does not have to worry about the effect of the Hadith, the different opinions of the Syariah scholars and the Muftis, whether there is such an offence in Syariah or whether it is purely administrative in nature or to delve into the issue of maslahah (public interest) which falls within the concept of Siyasah Syari’yyah.

Regarding the Hadith, one does not have to be a Syariah scholar to understand the effect of it. After all, it is only a matter of drawing an inference from the facts. It does not involve the understanding of an Arabic or Syariah term.

To me, from the facts, that Hadith says no more than the Prophet (p.b.u.h,) being satisfied that Muaz Bin Jabal had sufficient knowledge of Islam, permitted him to teach about the religion. It cannot be read to mean that every companion must obtain the Prophet’s (p.b.u.h.) approval or permission before he could teach about Islam. The Hadith is not an authority for making a ruling that, according to Syariah, a tauliah must first be obtained from the Ruler of the day before a person may teach about Islam.

In any event, having concluded that the “the term precepts of Islam must be accorded a wide and liberal meaning”; “that the phrase ‘with respect to’ appearing in art. 74(1) and (2) of the Federal Constitution……is an expression of wide import”, the Court went on to rule:

‘The purpose of this provision is clear, that is to protect the integrity of the aqidah (belief), syariah (law) and akhlak (morality) which constitutes the precepts of Islam. The requirement is necessary to ensure that only a person who is qualified to teach the religion is allowed to do so. This is a measure to stop the spread of deviant teachings among Muslims which is an offence under s. 52 of the Enactment. It is commonly accepted that deviant teachings is an offence against the precepts of Islam. Therefore, the respondents contend that, by necessary implication, the teaching of Islam without a tauliah could similarly be construed as an offence against the precepts of Islam. In our judgment, there is merit in the respondents’ contention.”

The Court accepted the view expressed by the respondents “that s. 53 of the Enactment It is an order or direction made by Ulil Amri (Arabic term referring to the Government) and for so long as the order or direction is not contrary to Al-Quran or As-Sunnah and is not an order or direction to engage in maksiat (vice), it is obligatory upon Muslims to abide by such order or direction. Obedience to such order or direction constitutes a precept of Islam.”

The Court finally concluded, “In our judgment, the requirement of tauliah for the purpose of protecting the public interest (maslahah) falls within the concept of Siyasah Syari’yyah. Such order and direction are made not merely to prevent deviant teachings, but also to maintain order and prevent any division in the community……

On the contrary, we are of the view that it is necessary in this day and age for the authority to regulate the teachings or preaching of the religion in order to control, if not eliminate, deviant teachings. The integrity of the religion needs to be safeguarded at all cost. That is what s. 53 of the Enactment purports to do.”

Perhaps, without realising it, the Court was not looking backward as the respondents’ counsel and expert witnesses did to see whether there was such an offence in the Qur’an and Hadith, but it was looking forward to see whether it was within the ambit of Syariah for the Government of the day to create such an offence in order “to control, if not eliminate, deviant teachings” which affect the precept of the religion of Islam. The procedure is, as provided by the Federal Constitution, for the State Legislative Assembly to legislate the law. There is nothing un-Islamic about it.

That is what it should be and that is the way the Syariah develops. Many people seem to think that Syariah remained, or should remain, static the moment the Prophet (p.b.u.h.) died as it was already “complete”. The truth is, like any law, it had, indeed it has to develop in order to be relevant at all time. The most glaring example is what is happening in the field of Islamic banking, finance and takaful. In Malaysia, we have seen procedural laws that were used in the Civil Court, with some modifications, being adopted as “Syariah” procedural laws for use in the Syariah Courts.

In this respect, perhaps we should take note that the Federal Constitution, written in English by common law Judges, uses the term “Islamic Law” which is clearly wider than the term “Syariah”. It clearly includes the legal opinions of the jurists. (fiqh). The Malay translation, done by common law lawyers, without the aid of Syariah scholars, uses the term “Hukum Syarak” which, as commonly understood in Malaysia, makes no distinction between Syariah and fiqh. Both are included. So, the Court is fully justified in developing the Syariah to suit the current need in order to protect the “integrity of the religion.” Should anyone fear that it might go too far, the Constitution provides the limit: “except in regard to matters included in the Federal List;” Criminal law is a good example.

It is heartening to see our highest court has taken the approach that Syariah is a living law and that Syariah is made for human beings and not the reverse. Hence, any law that is not un-Islamic is Islamic.

The decision of the Court on the validity and constitutionality of section 53 automatically disposed of the challenge to the jurisdiction of the Syariah Court to try the offence and nothing more need be said.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

GAMBAR BUKU
   
   
 

 

UCAPAN DI MAJLIS PELANCARAN BUKU “KONFLIK DAN PENGHARMONIAN”

UCAPAN DI MAJLIS PELANCARAN BUKU “KONFLIK DAN PENGHARMONIAN”
8 Disember 2016
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Berada di penghujung jalan, memandang ke belakang, yang kelihatan hanyalah suratan takdir.

Ditakdirkan Allah s.w.t., datuk nenek YABhg Tun Abdullah Bin Haji Ahmad Badawi dan datuk nenek saya yang berasal dari Pattani itu berpindah ke satu kawasan di Seberang Perai Utara yang kemudiannya dikenali sebagai Kepala Batas.

Ditakdirkan Allah s.w.t. bahawa, pada masa orang menghantar anak-anak mereka ke sekolah Arab atau pondok selepas tamat sekolah Melayu, kami dihantar ke sekolah Inggeris yang membolehkan kami melanjutkan pelajaran kami hingga ke universiti.

Ditakdirkan Allah s.w.t., ayahanda Tun Abdullah adalah salah seorang penjamin Biasiswa Persekutuan saya untuk ke Universiti Singapura untuk mengikuti kursus undang-undang. Seorang lagi adalah Tuan Haji Ahmad Tuan Hussain. Saya percaya bahawa keberkatan daripada dua orang ulama’ itu adalah antara faktor yang membawa kejayaan saya dalam bidang perundangan.

Ditakdirkan Allah s.w.t., di kemuncak kerjaya kami, kami bertemu sebagai Ketua Eksekutif dan Ketua Badan Kehakiman. Saya masih ingat, selepas saya mengangkat sumpah menjadi Ketua Hakim Negara di Istana Negara, Tun Abdullah datang kepada saya untuk mengucap tahniah kepada saya. Pada masa itu saya berkata kepada beliau, “Hari ini kita mencipta satu sejarah. Ia tidak akan berlaku lagi dalam sejarah Malaysia.” Beliau diam dan saya meneruskan, “Dua orang anak Kepala Batas menjadi Ketua Eksekutif dan Ketua Badan Kehakiman pada masa yang sama.”

Hari ini, sekali lagi kita melihat takdir Allah s.w.t. berlaku. Pada masa kami sama-sama telah bersara dan semasa kami (jika saya boleh menyebutnya, Tun) berada di penghujung jalan, Allah s.w.t. menemukan kami sekali lagi. Kali ini beliau akan melancarkan buku saya yang bertajuk “Konflik dan Pengharmonian” yang diterbitkan oleh IKIM. Terima kasih, Tun.

Bahawa semua ini berlaku di IKIM memanglah sesuai. Tun Abdullah adalah Pengerusi IKIM dan IKIM adalah penerbit buku saya ini. Selain daripada itu, saya telah membentang kertas kerja di IKIM semenjak tahun 1998.

Tuan-tuan dan puan-puan,

Jika ada satu bidang undang-undang yang penting dan banyak saya menulis mengenainyanya, baik dalam penghakiman, ucapan, kuliah atau kertas kerja, ia adalah mengenai konflik bidangkuasa antara Mahkamah Sivil dengan Mahkamah Syariah dan pengharmonian undang-undang sivil dengan hukum syarak (Saya menggunakan ungkapan “hukum syarak” seperti yang biasa digunakan di Malaysia yang termasuk fiqh atau dalam Bahasa Inggerisnya disebut sebagai “Islamic law”.

Berkenaan konflik bidang kuasa, perlu disebut bahawa, ia bukanlah satu perkara yang dijangka oleh penggubal Perlembagaan kita. Pada masa itu, di kebanyakan negeri belum ada Mahkamah Syariah seperti hari ini. Selepas Merdeka pun, kesalahan-kesalahan yang diberi kepada Mahkaman Syariah, sebagai mahkamah negeri, terhad kepada kesalahan-kesalahan yang berkaitan dengan “precepts of Islam” sedangkan undang-undang jenayah terletak di bawah bidangkuada Kerajaan Persekutuan. Mengenai undang-undang mal (civil) pula apa yang diperuntukkan kepada Mahkamah Syariah adalah berkenaan undang-undang diri (personal law).

Tiada sesiapa menduga akan timbul kes-kes di mana pihak-pihak yang terlibat termasuk orang bukan Islam. Tiada siapa terfikir bahawa dalam kes di Mahkamah Sivil atau Mahkamah Syariah, akan timbul isu-isu yang terletak di bawah bidang kuasa Mahkamah Sivil dan ada yang terletak di bawah bidang kuasa Mahkamah Syariah. Tiada siapa terfikir bahawa akan timbul isu keperlembagaan dalam kes di Mahkamah Syariah sedangkan tafsiran perlembagaan terletak di bawah bidang kuasa Mahkamah Sivil? Tidak siapa terfikir bahawa akan ada negeri yang akan melanggar sempadan bidang kuasa dan membuat undang-undang dalam perkara yang terletak di bawah bidang kuasa Persekutuan. Masalah ini menjadi lebih buruk kerana ada pihak yang tidak dapat menerima hakikat bahawa bidang kuasa Mahkamah Syariah, sebagai mahkamah negeri, adalah lebih terhad daripada bidang kuasa Mahkamah Sivil dan mereka mahu menambahnya, malah, jika boleh mengambil alih Mahkamah Sivil, atas nama Islam.

Seawal tahun 1991, semasa saya baru setahun dilantik menjagi Pesuruhjaya Kehakiman, saya sudah terpaksa bergelut dengan isu konflik bidangkuasa dalam kes Dalip Kaur. (Saman Pemula No. 24-795-91). Saya terus berhadapan dengan masalah itu sehinggalah saya menjadi Ketua Hakim Negara. Penghakiman saya yang terakhir adalah juga mengenainya. (Lihat Sulaiman Takrib (2009) 2 CLJ 54.

Dalam tahun 1994 (13 September 1994) saya mencadangkan cara mengatasi masalah ini. Lihat Tan Kim Luan [1995] 1 CLJ 323. Pertama, gabungkan kedua-dua mahkamah itu. Kedua, jika isu syariah timbul di Mahkamah Sivil, dapatkan seorang hakim syariah untuk bersidang bersama-sama hakim Mahkamah Sivil. (Jika hendak tahu dengan lebih mendalam, sila beli dan baca buku ini!)

Mengenai pengharmonian undang-undang pula. Masalahnya ialah, “Those who know Islamic law, do not know civil law. Those who know civil law do not know Islamic law. And those who think they know both, have never practised law.” (Saya akui, dikebelakangan ini keadaan ini semakin bertambah baik.) Maka, terpahatlah dalam fikiran orang Islam dan bukan Islam bahawa undang-undang Islam (Islamic law) dan undang-undang sivil adalah ibarat Timur dan Barat yang tidak mungkin bertemu. Tetapi, mereka lupa bahawa dunia ini bulat, timur dan barat terletak di kiri dan di kanan atau di hadapan dan di belakang kita sendiri tertakluk kepada arah mana kita menghadap. Diri kita adalah tempat pertemuannya.

Mereka tidak tahu bahawa mengikut satu kajian di Pakistan di awal tahun 1980an, hanya lebih kurang 10 peratus undang-undang yang berdasarkan common law England seperti Malaysia, yang bercanggah dengan syariah. Demikian juga anggaran Prof Hashim Kamali dan saya mengenai kedudukan di Malaysia.

Mereka terkejut apabila kita sebut bahawa mengikut David Mousa Pidcock dalam pengenalannya dalam buku Napoleon and Islam, bahawa 97 peratus Code Napoleon yang menjadi asas undang-undang Eropah datangnya daripada fatwa Imam Malik.

Saya sendiri terkejut apabila mendapati bahawa doktrin promissory estoppel yang diketengahkan oleh Lord Denning di pertengahan abad ke 20 (Lihat Central Property Trust Ltd v High Trees House Ltd [1947] KB 130 dan Inwards v Baker (1965) 2 QB 29) adalah sama dengan prinsip “wa’ad” yang telah wujud lebih daripada 1,000 tahun dalam jurisprudensi Islam itu. Mengapa Lord Denning yang menjadi wira mengketengahkannya atas nama “promissory estoppel” atau “equitable estoppel” dan bukan orang Islam atas nama wa’ad? Itu salah kita sendiri.

Walau bagaimana pun sekarang prinsip wa’ad digunakan dengan meluas dalam perbankan dan kewangan Islam.

Kita sendiri lupa bahawa dalam menggubal Enakmen Acara Jenayah, Enakmen Acara Sivil dan lain-lain untuk dipakai di Mahkamah Syariah, kita mengambilnya daripada acara-acara yang dipakai di Mahkamah Sivil. Peruntukan-peruntukan yang sama, dengan pengubahsuaian yang perlu telah menjadikannya “syari’ah”.

Dalam tahun 2002, apabila seorang calon PhD. dari Universiti Istanbul datang untuk menemubual saya untuk tesis Kedoktorannya, soalan pertama beliau kepada saya ialah “What is your definition of Islamic law?” Saya jawab, “Any law that is not unislamic.” Apabila beliau pulang ke Istanbul, beliau menghantar satu email kepada saya. Antara lain katanya, “How I wish that our ulamas are as broadminded as you are.” Saya jawab ,”The point is I am not an ulama.”

Saya menceritakan kisah itu dalam ucapan saya di satu seminar di Kuala Lumpur. Reaksi perserta adalah seolah-olah itu adalah jawapan seorang yang jahil syari’ah.

Kemudian, saya menceritakan hal yang sama kepada sekumpulan cendikiawan dari empat benua. Mereka ketawa secara sepontan. Selepas ketawa itu reda, Prof. Tahir Mahmud dari New Delhi datang kepada saya. Beliau berkata, “Actually, there is a lot of truth in your definition, you know.”

Selepas itu, saya ulangi lagi dalam kuliah Abd Razzaq Al-Sanhouri di Universiti Harvard. Tidak lama kemudian, saya bertemu dengan seorang warga Amerika Syarikat keturunan Eropah, beragama Islam di satu seminar kewangan Islam di Kuala Lumpur. Apabila saya menyebut nama saya semasa memperkenalkan diri saya, beliau terus berkata, “Oh, you are the one.” Saya tanya , “What wrong have I done?” Beliau menjawab “I am quoting you.” Saya tanya lagi, “What have I said that is worth quoting?” Beliau menjawab “Any law that is not unislamic is Islamic.”

Dipendekkan cerita, suatu hari, Dr. Adnan Trakic, keturunan Bosnia, dari Monash University Malaysia, yang menghadiri satu persidangan kewangan Islam menghantar email kepada saya, katanya, “Participants have been quoting your definition of Islamic law the whole afternoon.”

Nampaknya, perlahan-lahan takrifan saya itu diterima. Sebenarnya itulah asas pengharmonian yang dilakukan oleh Abd Razzaq Al-Sanhouri di Mesir, oleh kita di Malaysia dan oleh Brunei, yang saya berkesempatan duduk dalam jawatankuasa penyesuaian undang-undangnya.

Itu jugalah yang dilakukan oleh Jawatankuasa Pengharmonian Undang-Undang Bank Negara yang saya pernah memperngerusikannya.

Tuan-tuan dan puan-puan,

Hari ini mungkin kali terakhir Tun Abdullah dan saya hadir dalam majlis yang sama. Jika itulah takdirNya pun, saya gembira. Saya gembira kerana dapat bersama-sama beliau dalam majlis ini. Sekali lagi, terima kasih, Tun.

Saya berterima kasih kepada IKIM dan Dr. Shamrahayu kerana telah menjadikan pembukuan penulisan saya ini satu kenyataan. Sekurang-kurangnya ia akan menjadi bukti apa yang saya telah lakukan. Ia adalah peninggalan saya untuk semua. Saya harap mereka akan memanfaatkannya, jika ada manfaat daripadanya.

Terima kasih.

[email protected]
http//:www.tunabdulhamid.my
https//:tunabdulhamid.me

PARLIMEN TERCEMAR

PARLIMEN TERCEMAR

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Parlimen adalah satu dewan yang mulia di mana pemimpin-pemimpin negara, mewakili rakyat yang memilih mereka, duduk berbincang mengenai hal-hal kenegaraan dan membuat undang-undang untuk dilaksanakan bagi kepentingan negara. Semestinya perbincangan hal-hal sepenting itu, diharapkan oleh semua, akan dilakukan oleh orang-orang yang dihormati, berpelajaran, berpengalaman dan berpengetahuan mendalam dalam hal-hal kenegaraan. Mereka akan meletakkan kepentingan negara di atas kepentingan parti dan diri. Mereka dapat melihat jauh kehadapan dan berani membuat keputusan yang mungkin tidak popular pada masa ini, tetapi baik untuk masa depan negara. Perbincangan akan dilakukan dalam suasana yang matang, serius dan terhormat. Sebab itulah mereka dipanggil “Yang Berhormat”.

Tetapi, oleh sebab kuasa dan segala-gala yang boleh didapati memaluinya menjadi tarikan utama, perebutan kuasa menjadi agenda utama ahli-ahli Parlimen. Akibanya. pihak kerajaan sanggup berbuat apa sahaja untuk kekal berkuasa manakala pihak pembangkang pula sanggup berbuat apa sahaja untuk megambil alih kuasa.

Maka, sehari demi sehari, kita lihat Parlimen semakin tercemar. Terdapat ahli-ahlinya yang tidak berkelakuan dengan cara yang terhormat. Ada yang berkelakuan tidak langsung sepadan dengan kedudukan mereka sebagai ahli-ahli Parlimen, malah memalukan.

Bukan tidak ada ahli-ahli Parlimen yang membincang isu-isu negara dengan serius dan mendalam. Tetapi, mereka ditenggelamkan oleh ahli-ahli yang tidak banyak isi tetapi cuba menarik perhatian dengan kelakuan dan kata-kata yang kontroversial. Media massa pula memberi keutamaan kepada mereka. Mereka pun mengambil kesempatan untuk menarik perhatian dan menjadi popular. Malangnya, ada pula pengundi yang merasakan bahawa ahli-ahli Parlimen seperti adalah “wira”.

Tetapi, biar apa pun pandangan pengundi, ahli-ahli Parlimen, sebagai pemimpin, perlulah memimpin dengan menunjukkan teladan yang baik, bukan menjadi pelakun murahan semata-mata untuk meyukakan hati pengundi-pengundi. Apa yang lebih merisaukan ialah semua itu menajdi tontonan anak-anak muda dan pelajar-pelajar, seolah-olah itulah cara bersuara dan berbahas isu-isu kenegaraan di Parlimen dan itulah budaya yang patut diteladani.

Nampaknya, seolah-olah keadaan ini semakin menjadi-jadi semenjak diadakan siaran langsung. Kerajaan patut mengkaji semula sama ada siaran langsung itu patut diteruskan. Jika mudaratnya lebih banyak daripada manfaatnya, ia patutlah dihentikan. Jika tidak ada penonton, pelakon tidak akan berlakon.

THE PARLIAMENT IS DISGRACED

THE PARLIAMENT IS DISGRACED
by
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Parliament is a noble hall where the country’s leaders, representing the people who elect them. sit to discuss matters of state and make laws to be implemented in the interest of the nation. Certainly, discussions of such important matters are expected by all, to be done by people who are respectable, educated, experienced and knowledgeable in matters of state. They will place national interest above their party’s and their personal interests. They are able to see far ahead and dare to make decisions which might not be popular at present, but good in the long run. It is also expected that the discussions will take place in a mature, serious and respectable way. That is why the members of Parliament are addressed as “The Honourable”.

But, since power and everything that goes with it is the main attraction, the struggle for power becomes the main agenda of members of Parliament. Consequently, the government camp is prepared to do anything to remain in power while the opposition camp is willing to do anything to seize power.

As a result, day by day, Parliament is losing its respect as a noble hall due to the behaviour of some of its members during parliamentary sessions. Their behavior is not only “unparliamentary” but also disgraceful, unfit for such an august hall.

Of course, there are members of parliament who discuss national issues deeply and seriously. But their voice is drowned by the members who lack substance, but try to draw attention by their controversial behavior and words. The media gives priority to them. So, they take the opportunity to attract attention and become popular. Unfortunately, some voters think that such members of Parliament are “heroes”.

But, whatever the views of the voters, members of Parliament, as leaders, must lead by setting a good example, not by being cheap actors who entertain their voters. What is more worrying is that it is viewed by young people and students who might grow up to think that that is the way to debate issues in Parliament and that that is our culture.

It appears that this behaviour has become more prevalent since the live broadcast was introduced. I suggest that the Government should review whether the live telecast should continue. If the harm is more than good, it should be discontinued. When there are no spectators, actors will not act.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

26 11 2016

DON’T MEDDLE WITH THE DIVISION OF JURISDICTIONS OF THE CIVIL AND SHARIAH COURTS

DON’T MEDDLE WITH THE DIVISION OF JURISDICTIONS OF THE CIVIL AND SHARIAH COURTS
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

I am writing this article based on the facts as reported in Utusan Malaysia dated 23 November 2016. According to the report, arising from the proposal to amend Act 355, a “Select Committee consisting of members of Parliament, Muslims and non-Muslims from the government as well as the opposition parties will be established tor refine matters which are not clear on the division of powers of the Shariah and the Civil courts.

“The Select Committee is expected to refine all aspects of concern to non-Muslim MPs whether in Barisan Nasional (BN) or the opposition so that both parties can debate and discuss.” (My translation).

It is clear that the Select Committee will be established because it is perceived that:

1. The amendment will affect the division of the jurisdiction of the Civil Court and the Shariah Court;

2. It raises concerns amongst non-Muslims.

The truth is that both the assumptions are incorrect and unfounded. They arise from a misunderstanding of the effect of the proposed amendment.

The amendment has nothing to do with the division of the jurisdiction of the Civil Court and the Shariah Court. The amendment is merely to allow the State Legislative Assembly (SLA) to make laws:

(a). To increase the jurisdiction of the Shariah Court in respect of punishments for offences within the jurisdiction of a State (List II of the Ninth Schedule of the Federal Constitution.)

(b). To increase the penalty for offences within the jurisdiction of the State (List II of the Ninth Schedule of the Federal Constitution.)

The amendment and the subsequent laws to be made by the SLA, if any, will only involve offences within the jurisdiction of the Shariah Court. Jurisdiction of the Civil Courts is not affected at all. The division of jurisdiction between the two courts is also not affected. Where is the need to “refine” the jurisdiction of the two courts?

On the concerns of non-Muslims, it is also unfounded. Even if the amendment is passed and, subsequently, the SLA were to make laws as stated in (a) and (b) above, the law will only affect Muslims. Why should non-Muslims be concerned about it?

Our Constitution was drafted by experienced judges from four countries. As a judge who has extensively written (judgment, working papers, articles and speeches) on it, I am very impressed with their expertise and wisdom. They understood the division of powers between the Federation and the States, which they drafted, and drafted the jurisdictions of the Civil and the Shariah courts accordingly.

Two examples are:

1. The division of jurisdiction regarding “criminal law” (which is given to the Civil Court) and offences concerning “the precepts of Islam” (which is given to the Shariah Court) ; and

2. The division of jurisdiction to issue Letters of Administration and Probate (which is given to the Civil Court) and the power to determine the “Islamic law” in the division of inheritance, in particular, the determination of the beneficiaries and their respective shares in accordance with faraid (which is given to the Shariah court). (Please refer to my judgments and papers in my website.)

Problems arise because of misunderstanding, failure to understand or deliberately wanting to usurp the jurisdiction of the Federation and the Civil Court.

The division of the jurisdiction of the Civil Court and the Shariah Court is a matter of law, not politics. Most members of parliament do not have the expertise and experience in the drafting of the Constitution or the law. They are bound by their party’s stand on an issue. Their discussion and debate on the issue will follow their party lines.

Interpretation of the Constitution is a matter for the Judges of the Civil Court, not members of Parliament. Judges have been doing it. I myself have done so in a number of cases, from the High Court to the Federal Court. Members of Parliament should not usurp to power of the Judges.

Actually, there is no problem in the interpretation of the provisions of the Ninth Schedule. Please, do not create problems.

The Government and the Parliament should instead concentrate on the proposal I made 20 years ago to address the issue of jurisdiction arising from:

1. One of the parties in a civil case within the jurisdiction of the Shariah Court, is a non-Muslim;

2. In a case in the Civil Court where there are issues of Islamic law;

3. In a case in the Shariah Court where there is an issue of civil law.

(Please contact me if you need further information on it.)

I hope YB Datuk Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi will not proceed with his proposal. Please do not shoot the wrong target. You may end up with more problems.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tuabdulhamid.me

25 11 2016

JANGAN GANGGU PEMBAHAGIAN BIDANG KUASA MAHKAMAH SIVIL DAN MAHKAMAH SYARIAH

JANGAN GANGGU PEMBAHAGIAN BIDANG KUASA MAHKAMAH SIVIL DAN MAHKAMAH SYARIAH
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya menulis artikel ini berdasarkan fakta seperti yang dilaporkan oleh Utusan Malaysia bertarikh 23 November 2016. Akhbar itu telah melaporkan bahawa berbangkit daripada cadangan meminda Akta 355, satu “Jawatankuasa Pemilihan yang terdiri daripada ahli Parlimen Islam dan bukan Islam daripada pihak kerajaan dan pembangkang akan dibentuk bagi memperhalusi perkara yang tidak jelas mengenai pembahagian kuasa Mahkamah Syariah dan Mahkamah Sivil.

“Jawatankuasa Pemilihan ini diharap dapat menghalusi semua aspek yang menjadi kebimbangan kepada ahli Parlimen bukan Islam sama ada dalam Barisan Nasional (BN) atau pembangkang agar kedua-dua pihak dapat berbahas dan berbincang.”

Adalah jelas bahawa Jawatankuasa Pemilihan ini hendak ditubuh kerana:

1. Pindaan itu akan menyentuh pembahagian bidang kuasa Mahkamah Sivil dan Mahkamah Syariah;

2. Ia membangkitkan kebimbangan orang bukan Islam.

Sebenarnya, kedua-dua anggapan itu adalah tidak betul dan tidak berasas. Ia timbul daripada salah faham mengenai kesan pindaan itu.

Pindaan itu tidak ada kena mengena dengan pembahagian bidang kuasa Mahkamah Sivil dan Mahkamah Syariah. Pindaan itu hanya untuk membolehkan Dewan Undangan Negeri (DUN) membuat undang-undang:

a. Untuk menambah bidang kuasa Mahkamah Syariah mengenai hukuman bagi kealahan-kesalahan jenayah yang terletak dalam bidang kuasa Negeri (Senarai II, Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan.)

b. Untuk menambah hukuman kepada kesalahan-kesalahan jenayah yang terletak dalam bidang kuasa Negeri (Senarai II, Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan.

Ia hanya akan melibatkan kesalahan-kesalahan yang terletak dalam bidang kuasa Mahkamah Syariah. Bidang kuasa Mahkamah Sivil tidak tersentuh langsung. Soal pembahagian bidang kuasa antara kedua-dua mahkamah itu tidak berbangkit langsung. Mengapa pembahagian bidang kuasa kedua-dua mahkamah itu hendak “diperhaluskan”?

Mengenai kebimbangan orang bukan Islam, ini juga tidak berasas. Jika pindaan itu diluluskan dan selepas itu DUN membuat undang-undang seperti (a) dan (b) di atas pun, undang-undang itu hanya akan melibatkan orang bukan Islam. Apa yang orang bukan Islam hendak bimbang?
Perlembagaan kita telah digubal oleh Hakim-Hakim yang berpengalaman daripada empat buah negara. Sebagai seorang Hakim yang banyak menulis (penghakiman, kertas kerja, artikel dan ucapan) mengenainya, saya amat kagum dengan kepakaran dan kebijaksanaan mereka. Mereka faham mengenai pembahagian kuasa di antara Persekutuan dan Negeri, yang mereka gubal, dan menggubal bidang kuasa Mahkamah Sivil dan Syariah sesuai dengannya.

Dua misalan ialah:

1. Pembahagian bidang kuasa mengenai “undang-undang jenayah” (yang diberikan kepada Mahkamah Sivil) dan kesalahan-kesalahan mengenai “suruhan agama Islam” (precepts of Islam) (yang diberikan kepada Mahkamah Syariah);

2. Pembahagian bidang kuasa untuk mengeluarkan Surat Kuasa Mentadbir (Letters of Administration) dan Probet (Probate) (yang diberikan kepada Mahkamah Sivil) dan untuk menentukan undang-undang Islam (hukum syarak) dalam pembahagian pesaka, iaitu menentukan waris dan bahagian masing-masing mengikut faraid (yang diberikan kepada Mahkamah Syariah.)

Apa yang menyebabkan masalah ialah salah faham, tidak faham mengenainya atau senghaja mahu mengambil alih bidang kuasa Persekutuan dan Mahkamah Sivil.

Pembahagian bidang kuasa Mahkamah Sivil dan Mahkamah Syariah adalah soal undang-undang, bukan politik. Kebanyakan ahli Parlimen tidak mempunyai kepakaran dalam hal penggubalan Perlembagaan atau undang-undang. Mereka juga terikat dengan kepada pendirian parti masing-masing. Perbincangan atau perbahasan mereka mengenainya tentu sekali mengikut pendirian parti masing-masing.

Soal mentafsir Perlembagaan terletak dalam bidang kuasa Hakim Mahkamah Sivil, bukan ahli Parlimen. Tugas in telah dilaksanakan oleh Hakim-Hakim. Saya sendiri telah melakukannya dalam beberapa kes daripada Mahkamah Tinggi hingga ke Mahkamah Persekutuan. Ahli Parlimen tidak patut cuba mengambil alih tugas ini.

Sebenarnya, tidak ada masalah dalam mentafsirkan peruntukan Jadual Kesembilan. Jangan buat masalah.

Kerajaan dan Parlimen sepatutnya menumpukan perhatian kepada cadangan yang saya buat 20 tahun dahulu untuk mengatasi masalah bidang kuasa yang berbangkit kerana:

1. Salah satu pihak dalam kes mal yang terlek dalam bidang kuasa Mahkamah Syariah adalah orang bukan Islam;

2. Dalam sesuatu kes di mahkamah Sivil di mana terdapat isu Hukum Syarak;

3. Dalam sesuatu kes di Mahkamah Syariah di mana terdapat isu undang-undang sivil.

(Jika ingin tahu lebih lanjut sila hubungi saya.)

Saya harap YB Datuk Sri Dr Ahmad Zahid Hamidi tidak akan meneruskan dengan cadangannya itu. Jangan tembak sasaran yang salah. Nanti banyak masalah lain akan timbul.

2 11 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tuabdulhamid.me

 

SHOULD THE RUKUN NEGARA BE MADE THE PREAMBLE TO THE CONSTITUTION?

SHOULD THE RUKUN NEGARA BE MADE THE PREAMBLE TO THE CONSTITUTION?
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

What is a preamble?

A preamble to the Constitution is a brief introductory statement about the fundamental purpose of the Constitution and the guiding principles. It states the general intention of the founders regarding the purpose of the Constitution and what they hope will be achieved by the Constitution. Being the intention and the desire of the founders, it is usually written at the time when a Constitution is drafted.

Examples of the preambles.

The Federal Constitution (Malaysia) does not have a preamble. It begins with the substantive provisions of “Part 1, The States, Religion and Law of the Federation”.

The Singapore Constitution also does not have a preamble.

England does not even have a written Constitution.

The Constitution of the United States has a preamble which reads as follows:
“We the People of the United States, in Order to form a more perfect Union, establish Justice, insure domestic Tranquility, provide for the common defence, promote the general Welfare, and secure the Blessings of Liberty to ourselves and our Posterity, do ordain and establish this Constitution for the United States of America.”
The Indian Constitutions has a longer preamble:

“WE, THE PEOPLE OF INDIA, having solemnly resolved to constitute India into a SOVEREIGN
SOCIALIST SECULAR DEMOCRATIC REPUBLIC and to secure to all its citizens:

JUSTICE, social, economic and political;

LIBERTY of thought, expression, belief, faith and worship;

EQUALITY of status and of opportunity; and to promote among them all

FRATERNITY assuring the dignity of the individual and the unity and integrity of the Nation;

IN OUR CONSTITUENT ASSEMBLY this twentysixth day of November, 1949, do HEREBY ADOPT, ENACT AND GIVE TO OURSELVES THIS CONSTITUTION.”

The preamble of the Constitution of Pakistan is too long to be reproduced in this article.

The preamble of the Constitution of the Commonwealth of Australia reads as follows:
“Whereas the people of New South Wales, Victoria, South Australia, Queensland, and Tasmania, humbly relying on the blessing of Almighty God, have agreed to unite in one indissoluble Federal Commonwealth under the Crown of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, and under the Constitution hereby established:”
Study by Liav Orgad

In this article, I am relying on an article titled “The Preamble In Constitutional Interpretation” by Liav Orgad from The School of Law, The Interdisciplinary Center Herzliya. The article was presented at W. G. Hart Legal Workshop on “Comparative Aspects on Constitutions: Theory and Practice” at the Institute of Advanced Legal Studies in London and published by the International Journal of Constitutional Law. Citation: 8 Int’l J. Const. L. 714 2010.

This is because, I found that he had made a thorough study and his findings and arguments are convincing. However, I do not blindly accept every opinion of his. It is subject to my own views and arguments, taking into account the situation in Malaysia.

The author of the article had reviewed the Constitution of 50 countries. A summary of his finding is available at the beginning of his article. Among other things, he said:

“In many countries, the preamble has been used, increasingly, to Constitutionalize unenumerated rights. A global survey of the function of preamble shows a growing trend toward its having greater binding force – either independently, as a substantive source of rights, or combined with other Constitutional provisions, or as a guide for Constitutional interpretation. The courts rely, more and more, on preambles as sources of law. While in some countries this development is not new and dates back several decades, in others it is a recent development. From a global perspective, the U.S. preamble, which generally does not enjoy binding legal status, remains the exception rather than the rule.”

Let us look at what he said about the developments in India.

“India is another example that illustrates the growing use of preambles in Constitutional interpretation………..In a nearly thousand-page benchmark decision,97 the Indian Supreme Court ruled that the preamble is part of the Constitution and enjoys legal force. The justices inquired into the theory of preambles and their uses. Some even cited American case law and Joseph Story’s Commentaries on the Constitution of the United States to conclude that the preamble is the key to understanding the Constitution and interpreting its clauses. The preamble, together with the Fundamental Rights and the Directive Principles of State Policy-the most important parts of the Indian Constitution constitute the core of the Constitution. Unlike France, India declared that the preamble cannot, in and of itself, impose additional rights to those explicitly stipulated in the Constitution. Nevertheless, the courts regularly resort to using the preamble when the text of the Constitution is vague. For example, the Supreme Court relied on For example, the Supreme Court relied on the preamble in establishing that the Constitutional authorities draw their strength directly from the people of India, clarifying the character of India as a socialist republic, recognizing the possibility of the nationalization of private industries in order to secure equality and justice, and granting the expression “social justice” the status of a Constitutional right…….”

Liav Orgad concluded, inter alia, as follows:

“For a long time, preambles have been disregarded as symbolic statements. Students at American law schools do not learn that they can win a case by invoking the preamble. This article shows that, in a global perspective, this premise is no longer valid. A growing number of countries have legalized the language of the preamble. The preamble’s rights and principles have become more and more legally enforceable, rights that lawyers can bring to court (whether this is a desirable practice is a separate question).”

The Reid Commission

The Federal Constitution was drafted by the Reid Commission whose members comprised of:

• Lord William Reid – United Kingdom (Chairman);
• Sir Ivor Jennings – United Kingdom;
• Sir William McKell – Australia;
• Judge B. Malik – India;
• Judge Halim bin Abdul Hamid – Pakistan.

All of them were from the United Kingdom and its former colonies. Three of them were from countries whose Constitution has a preamble. The other two, including the Chairman of the Commission, were from the United Kingdom which does not have a written Constitution at all. We do not know about their discussions on the preamble. My assumption is that neither UMNO, nor the Malay Rulers, nor any other party suggested that there should be a preamble. My next assumption is that, that is the main reason, if there was a discussion in the the Commission, which determined why no preamble was provided. (Anyone who has evidence to the contrary, please provide.)

Malaysian Constitution without preamble for 60 years

Now, the Constitution has been in force for 60 years. To my knowledge, there has not been a judge, in his judgment when interpreting the Federal Constitution who said that his task was difficult because there was no preamble to refer to or exprressed an opinion that a preamble should be inserted. I myself, from the High Court to the Federal Court, had to decide cases that required interpretation of the Federal Constitution. It did occur to me that my job would be made easier if there was a preamble to our Constitution.

Not only the judges, even lawyers, both from the Attorney General’s Chambers and the Bar Council, as far as I can remember, had never suggested that a preamble be provided in our Constitution. Throughout my career as a judge at all levels, not once did I ever hear complaints about the absence of preamble.

Movement to make Rukun Negara a Preamble to the Constitution

Now, there is a group which calls their movement “Seruan Rakyat Untuk Menjadikan Rukun Negara Sebagai Muqadimah Perlembagaan” that campaigns to make the Rukun Negara a preamble to the Constitution “to strengthen and to give greater effect to the Rukun Negara.” The members of the group (RMP) are as follows:

1) Dr. Chandra Muzaffar;
2) Professor Christopher Boey;
3) Ms. Firdaus Husni;
4) Associate Professor Madeline Berma;
5) Datin Paduka Marina Mahathir;
6) Professor Shad Saleem Faruqi; and
7) Ms. Zainah Anwar.

Explanation by Dr. Chandra Muzaffar

Dr. Chandra Muzaffar explains why the group would like to make the Rukun Negara the preamble to the Constitution, inter alia, as follows:

“As a preamble, five Rukun Negara objectives will be considered as national goals that reflect the aspirations of our people. The five principles of the Rukun Negara will be accepted as guidelines that defines our approach to our national goals. Both the objectives and the principles of the Rukun Negara — if accepted as preamble to the Constitution — will have the status of law.” (My translation).

He further stated:

“Four, given its legitimacy, its inclusiveness and its timelessness, the Rukun Negara should now be endowed with the force of law. Only then will the courts be able to bestow it with meaning and substance. Though some judges have over the decades alluded to the Rukun Negara in their judgements, it has no role in the adjudication process.

Five, since perceptions of state and society have become more and more polarised in recent years, it would make sense to bring back to the centre a philosophy which has the capacity to draw people together. There is no reason why Malaysians of different backgrounds and persuasions should not rally around a set of objectives and principles like the Rukun Negara.

Six, the elevation of the Rukun Negara has become imperative partly because of the sometimes subtle push by sections of the Muslim populace for laws and policies that reflect their own particularistic interpretation of Islam which does not always represent the essence of the faith and its practice. Because this tendency is getting stronger, we have to empower a philosophy which is all-embracing and yet resonates with Islamic values and aspirations. The Pancasila, the guiding principles of the Indonesian state which has many parallels to the Rukun Negara, and is deeply rooted in the psyche of the people has undoubtedly played an effective role in checking bigotry and dogmatism in the world’s largest Muslim nation.

Seven, as against the bigotry of some Muslim groups, there is the other trend associated with a segment of the non-Muslim citizenry that in the name of hidebound secularism seeks to deny religion any role at all in the public square. In a society where Islam has been a fundamental factor in shaping the identity of the majority of the people, it is naïve to try to marginalise the religion when addressing societal concerns. It is how Islam is understood and practised that is the critical challenge. The Rukun Negara at least attempts through its first principle, the belief in God, to articulate a universal vision of faith that transcends religious boundaries which is reinforced in its fifth principle by a notion of good behaviour and morality that is not confined to a specific community.”

Rukun Negara

To make the discussion more easily followed, I reproduce the Rukun Negara here:

“Our nation, Malaysia, being dedicated:
• to achieving a greater unity of all her peoples;
• to maintaining a democratic way of life;
• to creating a just society in which the wealth of the nation shall be equitably shared;
• to ensuring a liberal approach to her rich and diverse cultural traditions;
• to building a progressive society which shall be oriented to modern science and technology;
We, her peoples, pledge our united efforts to attain these ends guided by these principles:
• Believe in God
• Loyalty To King and Country
• Upholding The Constitution
• Rule of Law
Reasons for the group’s suggestion that Rukun Negara be made the preamble.

Dr Chandra Muzaffar gave the following reasons for the group’s suggestion to make Rukun Negara the preamble to the Constitution:

1. Perceptions of state and society have become more and more polarised in recent years.
2. Because of the sometimes subtle push by sections of the Muslim populace for laws and policies reflect their own particularistic interpretation of Islam which does not always represent the essence of the faith and its practice.
3. There is the other trend associated with a segment of the non-Muslim citizenry that in the name of hidebound secularism seeks to deny religion any role at all in the public square.

So, to overcome these situations, it is reasonable to put foward a philosophy that has the ability to unite the people. That philosophy is what is contained in the Rukun Negara which could be equated with the Pancasila in Indonesia, he argued.

He goes on to say, by making the Rukun Negara the preamble to the Constitution, the five principles of the Rukun Negara will be accepted as guidelines that defiines our approach to our national goals. Both, the objectives and the principles of the Rukun Negara will have the status of law. After that the Courts will be able to give it meaning and substance.

In short, to solve the three problems mentioned above, the Rukun Negara should be made part of the Constitution which would have the force of law to be applied by judges in the interpretation of the provisions of the Constitution. As the national philosophy, it occupies the top spot. Validity or reasonablness an interpretation will be measured by the values mentioned in the Rukun Negara.

Do the problems arise because of the absence preamble?

Regarding the reasons given Dr. Chandra Muzaffar, assuming that the three reasons given by him are correct, my question is: Do they arise because of the absence of preamble in the Constitution?

Malaysia has existed and developed with the same Constitution for 60 years. Compared with most countries of the former British colonies that obtained independence at about the same time, Malaysia is peaceful, democratic, developing rapidly, absorbing Islamic values as much as it could while guaranteeing freedom of religion to the followers of other religions. That cannot be denied.

Of course, if we want to find faults, there are. The question is whether the faults are due to the absence of preamble in the Constitution? I do not think so. Some countrries with Constitution that have preamble, are worse of.

Now, let us look at the three reasons one by one. First, polarisation. Polarisation is rooted since the British rule. In the days of British rule, polarisation seems to be a “national philosophy”. There was almost no direct relationship between the races. I say that, on this issue, no matter how bad the situation is after independence, it is still better than the situation during the time of the British rule.

Of course, in the 60 years of independence, there are ups and downs. That is related to the political situation in the country.

I will not argue about the reasons that give rise to polarisation in this article. All I say is that polarisation is not caused by the absence of preamble in our Constitution.

It is the same with the “Islamic extremist group” and “hidebound secular group”. Their existence is not due to the absence preamble. Even if there is a preamble, they would not care.

In other words, the three reasons mentioned do not exist because there is no preamble to our Constitution. So, on this ground alone, the argument put forward to make Rukun Negara the preamble to the Federal Constitution falls. Nevertheless, let us continue.

Would the making of the Rukun Negara the preamble to the Constitution solve those problems?

To continue with the discussion, let us assume that the said problems are caused by the absence of preamble. The next question is: By making the Rukun Negara the preamble to the Constitution, would the problems be solved?

My answer is “No”. Those general provisions at the beginning of the Constitution are not going to change their views.

It is the same with the “Islamic extremist group” and “hidebound secular group”. The existence of the preamble is not going to make any difference to them.

Constitutional interpretation problems that may be caused by the insertion of the preamble

It should be noted that the discussions on the role of the preamble in the interpretation of a Constitution is usually about a preamble which has existed since the original Constitution was made. It is in such a situation that we hear the argument that we should refer to the preamble to find the true meaning, purpose or intention of the founders of the nation. Such an argument cannot be fowarded if the preamble is inserted 60 years later.

On the other hand, when the preamble is inserted 60 years later, lawyers will argue that there must be a reason why Parliament did so. Parliament does not do something in vain. Thus, the Court must seek the intention of the Parliament and give affect to it in interpreting a provision of the Constitution. The provisions of the Constitution (which had existed 60 years earlier) should be construed in accordance with the intention of Parliament (60 years later). As a result, there is the possibility of an interpretation that was made and remained binding for several decades will be changed later, causing the law to be uncertain.

I have reproduced the review done by Liav Orgad about the trend of the courts in the world, including India, which increasingly relied on the preamble to create rights that are not provided for by the Constitution. To me this is a trend that may violate the doctrine of separation of powers and give judges the power of Parliament. NGOs would strongly object when the Executive interferes with the judiciary, although the court will annul the action, using processes that are available to it. But, now it seems as if we want the Court to assume the power of Parliament to make laws, to “amend” the Constitution in the name of “interpretation”.

If the action of the court is not harmful to others, perhaps it could be tolerated. (But, not to me, because it is a question of principle). What if the consequence affects the rights of other people or groups, simply to achieve “equality” and “justice”, while from the beginning, the Constitution had already provided the exceptions? The problem is, where will it stop? For example, look at the development of judicial review in Malaysia. – See Should the Industrial Court not be allowed to be what it was intended to be? http://www.tunabdulhamid.my or https://tunabdulhamid.me

Looking at the judgment of some young judges in recent years, there appears to be a tendency to adopt the liberal social philosophy of Western countries and to follow the judgments of the courts in those countries without analyzing in detail the provisions of the Constitution and the law of those countries and ignoring the provisions of the our Constitution and law. They also refer to and adopt the provisions of the Universal Declaration of Human Rights (UDHR) without giving proper attention to the provisions of our Constitution. I refer to the case of Muhamad Juzaili Bin Mohd Khamis v State Government of Negeri Sembilan etc. [2014] MLJU 1063, as an example.

We must remember that, unlike the Constitution of the United States and India, our Constitution clearly provides that “Islam is the religion of the Federation”. (The preamble of the Constitution of India provides that India is a “secular” state.) Unlike the Constitution of those countries, the Ninth Schedule of our Constitution provides clearly that the State Legislative Assembly shall have power to make laws to establish the Sharia courts and to create offences and provide punishments regarding “precepts of Islam” applicable only to persons professing the religion of Islam.

So, whether the law made by the State Legislative Assembly is valid or not depends on whether the offence created is about the “precepts of Islam” or not, not whether it conflicts with the provisions on freedom of religion, equality and others. Unfortunately that was what was done by the judges, citing the Universal Declaration of Human Rights (UDHR) and the judgments of the court in other countries without analszing the provisions of our Constitution in depth.

I am concerned that when Rukun Negara is made a preamble which has the force of law and judges are required to apply it in interpreting the Constitution, there might be judgments which are in conflict or inconsistent with the original intention of the existing specific provisions.

Let us see how this could happen in relation to the objectives of Rukun Negara. I will only give three examples.

First, “to achieve a greater unity of all her peoples.” We recall that a few years ago an attempt was made through what is known as the Harmony Bills ostensibly to unite the people. What did the Bills provide? Provisions that emphasise complete equality and eliminating “discrimination”. (Even though it is not so stated, we can see that they are aiming at Article 153 and the like.)

Let us assume that the Rukun Negara is made the preamble to the Constitution which has the force of law. It, being a provision of the Constitution, is not just of an ordinary law but the supreme law of the Federation. Then, an argument is put foward that the intake of only Bumiputra students into UiTM is discriminatory because it prevents the achievement of unity contrary to the first objective of the preamble to the Federal Constitution, and therefore unnonstitutional and void!

Note that as a supreme law, the preamble supersedes all laws, regulations, directions and executive actions that give priorities to the Malays and natives of Sabah and Sarawak in all fields and all would be unconstitutional and void.

I repeat that the Rukun Negara will be a provision of the Constitution (if the group succeeds), not just an ordinary law like the Harmony Bills (even if they were to become law). If the Rukun Negara were only a provision of the ordinary law, at least we can argue that it contravenes the Constitution and therefore, void.

Second, “creating a just society in which the wealth of the nation shall be equitably shared;” This clause provides a more direct support to the first argument. In fact, this clause may be used to challenge Article 153. They may argue that as the preamble was inserted later than Article 153, it overrides the provisions that had existed earlier. Certainly, that must be the intention of Parliament. If not, for what purpose was it inserted?

I do not say that there are judges who would accept that argument, but I also cannot say that no judge will accept it. Whatever it is, I dare say that there are lawyers who will put forward such an argument. The question is: If there is no benefit, but only problems, why make it a part of the Constitution?

Third, the word “Islam” is not mentioned even once in the Rukun Negara. Regarding the way of life, only “democratic way of life” is mentioned. The first principle only states “Belief in God”. The word “God”, in law, may be “singular” (one) and may be “plural” (more than one). Therefore, the phrase “Belief in God” does not refer to any specific religion.

Thus when the Rukun Negara is made a preamble having the force of law, an argument may be fowarded that the intention of Parliament is to treat all religions equally. They can use the same argument mentioned in the second example above.

I fear that this late insertion of the preamble will give an opportunity to those who are not happy with the provisions of the Constitution and the laws that exist today to put forward such an argument. If that happens, I believe that it will be more likely that it would be detrimental to the Malays/ Muslims and Islam than to others.

Pancasila

Rukun Negara cannot be equated with Pancasila in Indonesia. In Indonesia, from the very beginning, President Soekarno only popularised the Pancasila to its citizens. Most Indonesians do not even know the Indonesian Constitution or what its role is. On the contrrary, in Malaysia, from the outset we stressed on the Constitution as the supreme law of the country. Rukun Negara was introduced later, even then not as a law.

I think it is not correct to say that Pancasila has united the people of Indonesia. The composition of the Indonesian citizens is different from the composition of the Malaysian citizens. The Indonesian citizens are almost entirely comprised of people of the “Malay race” from the Malay Archipelago, who were (unintentionally) united by Dutch colonisatiom for 500 years, the struggle for independence and Soekarno. If there is any role played by Pancasila, it came later and very little.

Conclusion

I am not against the Rukun Negara. I only do not agree that it be made the preamble to the Federal Constitution 60 years after the Constitution came into force and giving it the force of law. That is because the reasons for doing so, that is, polarisation, Islamic extremism, hidebound secularism do not exist because of the absence of the preamble to the Federal Constitution. Making it part of the Constitution, will not solve the problem either.

Legally too, I do not see any positive effect. Instead, it will open the floodgate to groups that are unhappy with some existing provisions of the Constitution to challenge the provisions of the Constitution, laws, regulations, directives and executive acts considered inequitable, unfair and discriminatory even though all had been agreed to and are enshrined in the Constitution. It will promote vexatious litigation and ultimately cause more racial polarisation. Doing so will cause more harm than good.

Actually, by making the Rukun Negara a preamble to the Constitution 60 years after the Constitution came into force is more dangerous than the Harmony Bills. At least, in the case of Harmony Bills, we can argue that they, as ordinary laws, are unConstitutional and therefore void. On the other hand, the preamble, being part of the Constitution shall prevail over the ordinary law and, because it is introduced later, will overide the existing provisions.

Let the Constitution remain as Constitution and Rukun Negara remain as Rukun Negara. What is important is that all Malaysians give their allegiance to Malaysia and respect the provisions of the Constitution and each other’s rights that have been agreed to and are enshrined in it. That is all that need to be done. If all Malaysians of various races were to do so, Malaysia will continue to be peaceful and prosperous and the people are free to live their lives according to their own religion and culture well proud to be Malaysians.

14 11 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

 

CADANGAN PINDAAN AKTA 355: SATU ULASAN

CADANGAN PNDAAN AKTA 355: SATU ULASAN
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan:

1. Undang-undang jenayah terletak di bawah bidang kuasa Persekutuan.

2. Kesalahan mengenai “precepts of Islam” terletak di bawah bidang kuasa Negeri kecuali berkenaan dengan perkara yang termasuk dalam Senarai Persekutuan.

Undang-undang Persekutuan (Akta 355) menghadkan bidangkuasa Mahkamah Syariah, pada masa ini, penjara tidak lebih daripada 3 tahun, denda tidak lebih daripada RM5,000 dan rotan tidak lebih daripada 6 kali.

Perlu diambil perhatian:
1. Senarai Negeri, Jadual Kesembilan. Perlembagaan memberi kuasa kepada (atau membolehkan) DUN untuk membuat undang-undang:

(a) mewujudkan kesalahan-kesalahan mengenai “precepts of Islam” dan memperuntukkan hukuman yang tidak melebihi apa yang ditetapkan oleh undang-undang Persekutuan (Akta 355). Sebelum sesuatu kesalahan itu boleh dilaksanakan, ia perlu dijadikan undang-undang terlebih dahulu.

(b) Memberi kuasa kepada Mahkamah Syariah untuk membicarakan kesalahan-kesalahan itu dan menjatuhkan hukuman seperti yang diperuntukkan. Ertinya, undang-undang perlu dibuat terlebih dahulu sebelum Mahkamah Syariah mempunyai bidang kuasa dalam sesuatu perkara.

Sekarang, ada cadangan untuk meminda Akta 355 untuk membolehkan Mahkamah Syariah menjatuhkan hukuman “yang dibenarkan oleh hukum syarak selain daripada hukuman mati.”

Sekali lagi, perlu diingati bahawa:

(a) Pindaan itu tidak tidak secara otomatik menambah bidang kuasa Mahkamah Syariah. DUN perlu membuat undang-undang menambahkan bidangkuasa Mahkamah Syariah untuk menjatuhkan hukuman tambahan itu.

(b) Pindaan itu tidak secara otomatik mewujudkan kesalahan-kesalan dengan hukuman-hukuman baru itu. DUN perlu membuat undang untuk memperuntukkannya.

(c) Pindaan itu tidak akan mengesahkan (validate) Enakmen Kanun Jenayah Syari’ah (II) 1993 (Kelantan) kebelakang (retrospectively). Malah jika ia dibawa semula ke DUN dan diluluskan semula pun, ia tetap tidak keperlembagaan (unconstitutional) dan tak sah sebab ia mengandungi kesalahan-kesalahan yang terletak di bawah bidang kuasa Persekutuan.

Apakah kesalahan-kesalahan yang boleh dibuat oleh DUN untuk dikenakan hukuman tambahan itu? Saya tidak mengatakan kesalahan-kesalahan baharu tidak boleh diwujudkan langsung. Tetapi, ia mestilah kesalahan mengenai “precepts of Islam” dan bukan undang-undang jenayah.

Apakah hukuman baru yang boleh dibuat? Tertakluk kepada peruntukan pindaan Akta 355, sekali pandang, jawabnya, apa sahaja hukuman selain daripada hukuman mati. Ertinya termasuk qisas.

Tetapi, sekali lagi perlu diingati, qisas adalah hukuman kepada kesalahan menyebabkan kecedraan (causing hurt). Kesalahan-kesalahan itu adalah undang-undang jenayah yang terletak di bawah bidang kuasa Persekutuan. Dalam kata-kata lain, DUN tidak boleh membuat undang-undang untuk mengenakan hukuman qisas kepada kesalahan-kesalahan itu.

Apa yang boleh dilakukan? Jawabnya, mengenakan hukuman-hukuman hudud bagi kesalahan-kesalahan hudud yang sedia ada dalam Enakmen Negeri, yang bukan kesalahan jenayah. Misalan kesalahan-kesalahan hudud itu ialah zina, menuduh perempuan berzina, meminum minuman yang memabukkan dan murtad.

Dalam hal ini dua perkara perlu diambil perhatian:

1. Kesalahan liwat adalah undang-undang jenayah. Kesalahan itu sudah ada dalam Penal Code semenjak 1936. Dalam penghakiman Mahkamah Persekutuan, saya telah mengatakan ia bercanggah dengan perlembagaan (unconstitutional). Kesalahan yang sama tidak boleh wujud dalam undang-undang Persekutuan dan juga dalam Enakmen Negeri. Kesalahan liwat dalam Enakmen Negeri sepatutnya dimansuhkan.

2. Kesalahan murtad tidak akan boleh dilaksanakan kerana, apabila kita katakan seorang itu telah murtad, dia bukan lagi seorang yang beragama Islam. Oleh itu. pertama, kesalahan itu tidak terpakai kepadanya lagi. Kedua, Mahkamah Syariah tidak ada bidang kuasa untuk membicarakannya. (Kita berlainan daripada Brunei di mana Mahkamah Syariah mempunyai bidangkuasa terhadap orang Islam dan bukan Islam.) Ketiga, kesalahan itu boleh dihujahkan sebagai bercanggah dengan Perkara 11 (Kebebasan beragama) walaupun saya relah mengemukakan hujah sebaliknya.

Maka kesalahan murtad hendaklan digantikan dengan berbuat sesuatu yang boleh merosakkn akidah atau sebagainya. Kita hanya menghukum seseorang itu kerana dia melakukan satu perkara yang kita nampak dan boleh buktikan. Soal sama ada dia masih Islam atau tidak kita tinggalkan kepada Allah s.w.t. untuk menentukannya dan menghukumnya. Wallahu a’lam.

Kesimpulannya, saya syurkan, jika UMNO dan PAS sama-sama ingin menjayakan pindaan itu, eloklah mereka mengambil pendekatan:

1. Seperti yang dicadangkan oleh PAS, kesalahan-kesalahan yang mebawa hukuman mati hendaklah dikecualikan.

2. Selepas pindaan kepada Akta 355 dibuat, jika DUN hendak menambah bidang kuasa Mahkamah Syariah, undang-undang hendaklah dibuat dan undang-undang itu hendaklah mengecualikan hukuman mati.

3. Selepas pindaan kepada Akta 355 dibuat, jika DUN hendak memakai hukuman hudud, undang-undang hendaklah dibuat untuknya. Kesalahan-kesalahan yang akan dikenakan hukuman hudud itu hendaklah terhad kepada kesalahan-kesalahan hudud yang terletak di bawah Senarai Negeri seperti zina, menuduh perempuan berzina, meminum minuman yang memabukkan dan berbuat sesuatu yang boleh merosakkan aqidah.

Jika ia dilakukan di dalam lingkungan itu, ia tidak akan menimbulkan apa-apa masalah keperlembagaan atau undang-undang. Orang bukan Islam juga tidak boleh membantah kerana, jika, selepas pindaan dibuat kepada Akta 355, hukuman hudud dijadikan undang-undang bagi kesalahan yang tertentu itu pun, ia hanya terpakai kepada orang Islam sahaja.

Bagi saya, persetujuan kedua belah pihak untuk berkerjasama meluluskan RUU ini adalah penting dari segi, saya harap, ia akan membuka jalan bagi kerjasama yang lebih penting, malah critical selepas itu, iaitu menyelamatkan kerajaan Persekukuan yang sedia ada dalam PRU 14 yang akan datang demi untuk mempertahankan kepentingan orang Melayu/Islam dan anak negeri Sabah dan Sarawak dan kedudukan agama Islam seperti yang termaktub dalam Perlembagaan.

Selepas itu, kedua pihak eloklah menumpukan perhatian kepada isu-isu kenegaraan yang lebih besar dan berkerjasama untuk menjadikan Malaysia model sebuah negara moden, demokratik dengan undang-undang dan amalan yang patuh Syariah yang sesuai dengan keadaan sekarang dan pencapaian maqasid al-Syariah yang paling tinggi di abad ke 21 ini.

28 10 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

LIMITED HUDUD: UMNO AND PAS ARE IN A POSITION TO SHAKE HANDS

LIMITED HUDUD: UMNO AND PAS ARE IN A POSITION TO SHAKE HANDS
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

All this while, the biggest obstacle to the cooperation between UMNO and PAS appears to be the implementation of hudud. (Actually, the larger obstacle, but not mentioned publicly, is self-interest.)

PAS would not want to budge from its struggle to implement hudud as if it is the only benchmark whether a country is an “Islamic state” or not.

UMNO is in a dilemma. On the one hand, it fears of being accused of opposing hudud which will cause Malay/Muslim voters to flee to PAS. Therefore, UMNO has to show that it also supports the implementation of hudud. On the contrary, it fears of losing its non-Muslim allies which are openly against the implementation of hudud. If they withdraw from Barisan Nasional (BN), UMNO will lose the non-Malay/Muslim voters. Both will have serious consequences to UMNO.

Political developments in the country in recent years have shown that PAS is breaking away from the opposition coalition allies. PAS may have also realised that no matter how “un-Islamic” UMNO is, UMNO is certainly the most likely to support PAS in its attempt to implement hudud. UMNO is also being threatened by its allies, both in Peninsular Malaysia as well as in Sabah and Sarawak. Therefore, UMNO and PAS began to see the possibility of working together. The way became clearer after the death of Dato’ Nik Aziz and Mat Sabu group has left PAS. Majority of Malays/Muslims too like to see the two parties work together.

Apart from the problem of the distribution of seats, UMNO has no problem to cooperate with PAS. It has no ideological problem.

However, PAS has problems. First, PAS is still hurt because of its removal from the BN. (However, this factor is no longer the major orstacle after the death of Nik Aziz.)

Second, PAS’ most important political capital is hudud. Hudud is a cheap political promise. (PAS does not have to spend any money to fulfil the promise and it brings in votes. Even if it could not be implemented because of the Constitutional and legal constraints, PAS can always blame UMNO for it.) So, PAS cannot be seen to give up the struggle to implement hudud. PAS must live and die with hudud, at least that is the impression that needs to be maintained. So, PAS cannot compromise on hudud, even to cooperate with UMNO.

To show its seriousness regarding the implementation of Islamic criminal law (including hudud and qisas), in 1993, the Kelantan State Legislative Assembly (SLA) passed the Kelantan Syariah Criminal Enactment (Kelantan) 1993. PAS knew that it was unlikely that it could be implemented, but it was an important political capital that would attract the Malay/Muslim voters, especially in Kelantan.

It was in a state of abandonment for 20 years. Then, in 2013, when Brunei gazetted the Syariah Penal Code Order 2013, it drew attention again. For the first time, I read the Enactment. In my speeches, beginning in January 2014, I said that the Enactment was unconstitutional and void because the Kelantan SLA had legislated on criminal law, which is under Federal jurisdiction.

Surprisingly, my view was accepted by PAS. PAS then tried to find a way to overcome the problem. Hence, PAS came out with the proposal to move a private bill in Parliament.

But, before doing so, in 2015, I do not know on whose legal advice, PAS made some amendments to the Act. I repeated that the Enactment was unconstitutional and void on the same ground. In one seminar, I asked the participants, according to the Shafi’i sect, is it valid for a qadi to marry a woman without the consent of her guardian, but looks for the guardian later? Participants laugh.

However, now PAS has moved a motion to amend Act 355 to remove the restriction that prevents the imposition of hudud punishments, other than death penalty.

Initially, PAS’ real intention was not clear. Is it to validate the Enactment retrospectively which includes criminal law offences which are under the Federal jurisdiction or is it to get the SLA to pass the Enactment, or part of it, again?

Besides commenting on it in my speeches, I wrote a few articles about it. Two of them were published in The New Straits Times and Utusan Malaysia. Then, on October 5, 2016, Harakah Daily carried a media statement that begins with:
“Department of Law & Human Rights (JUHAM), PAS Youth Malaysia (DPPM) welcomed the views of Tun Abdul Hamid Mohamad, former Chief Justice, made through 2 articles titled: “Amendment To Act 355; The Real Effect ” dated 29.9.2016 and “Thoughts On PAS Private Bill” dated 06.02.2016″.(My translation)
and ended with
“JUHAM would like to take this opportunity to thank Tun Hamid for both articles. It is enlightening and easily understood by most people, especially those who do not have a legal background. JUHAM hopes that Tun Hamid has cleared the confusion and contributed to the enlightenment Bill 355 and its successful implementation. “(My translation).
In the statement, JUHAM seems to agree completely with all the points raised by me in those articles, the most important being:

other than those within the State List of the Ninth Schedule of the Federal Constitution. In other words, the type of offences remain the same, but the punishment for the same offences could be increased.; “…(My translation).

“(g) In any event, Act 355 applies only to Muslims and does not involve non-Muslims …” (My translation.)

“(j) It is not possible to implement Hudud and Qisas in their complete and perfect form even if Bill (amending Act – added) 355 is passed by Parliament. The (implementation of the – added) complete package of the Kelantan Syariah Criminal Enactment 1993 (Amendment 2015) and Terengganu Syariah Criminal Offences Enactment 2001 would not be possible because it would involve an amendment to the Constitution … ” (My translation).

If that is the stand taken by PAS, PAS appears to understand and respect the provisions of the Constitution and is willing to work within the Constitution. It means that PAS has now taken a realistic position and not rhetoric anymore.

If that is the stand taken by PAS, to me, it is no longer a problem for UMNO to agree to support the proposed amendment to Act 355, subject to correct drafting, if UMNO wants to. By so doing, UMNO will be able to demonstrate to the Malay/Muslim voters that it also supports the implementation of hudud. UMNO’s allied parties cannot be heard to object because, if after that, the Kelantan SLA makes law to impose hudud punishments to those specific offences, the law is only applicable to Muslims.

For PAS, it will be able to show to its supporters that its struggle to implement hudud has been successful. That it cannot be fully implemented is not PAS’ fault. Instead, PAS can blame the Constitution, the Federal Government and UMNO for it.

Politically, both UMNO and PAS are “winners”. For both, it will also be an important step for further cooperation between them. Most Malays/Muslims would welcome that development.

In other words, UMNO and PAS are in a position to shake hands on the issue. If they want me to be a witness, I am prepared to do so.

However, what is more important is the fact that an agreement in this regard will open be way for UMNO and PAS to cooperate in the 14th General Election in order to save the present government at the federal level, and what could be done following that. After that, I hope that both UMNO and PAS will jointly focus their attention on larger issues than the implementation of a type of criminal punishment. They should concentrate on efforts to make Malaysia a model, modern, democratic country with Sharia-compliant laws and practice and with the attainment of the highest level of maqasid al-shariah and to make Malaysia the leader of the Muslim world in this century. That is not a dream. We are already at the forefront in many things. Unfortunately partisan politics has led us to belittle our own achievements.

17 Oktober 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

HUDUD TERHAD: UMNO DAN PAS SUDAH BOLEH BERSALAMAN

HUDUD TERHAD: UMNO DAN PAS SUDAH BOLEH BERSALAMAN

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Selama ini, nampaknya penghalang terbesar kerjasama antara UMNO dan PAS yang disebut adalah pelaksanaan hudud. (Sebenarnya, yang lebih besar, tetapi tidak disebut secara terbuka adalah kepentingan diri.)

PAS tidak mahu berganjak daripada perjuangannya untuk melaksanakan hudud seolah-olah ia adalah satu-satunya ukuran sama ada sebuah negara itu “negara Islam” atau tidak.

UMNO pula serba salah. Di satu sudut, ia takut dituduh menentang hudud yang akan menyebabkan pengundi-pengundi Melayu/Islam lari kepada PAS. Oleh itu, ia ingin menunjukkan bahawa ia juga menyokong pelaksanaan hudud. Di sebaliknya, ia takut pula kepada parti-parti sekutunya yang bukan Islam yang terang-terang menentang pelaksanaan hudud. Jika mereka menarik diri dari BN, UMNO akan kehilangan langsung pengundi bukan Melayu/Islam. Akibat kedua-duanya kepada UMNO adalah serius.

Perkembangan politik tanah air dalam beberapa tahun di kebelakangan ini menampakkan PAS telah renggang daripada sekutu pakatan pembangkang. PAS juga mungkin telah sedar bahawa bagaimana tak-islamnya sekalipun UMNO, UMNOlah yang paling berkemungkinan menyokong usaha PAS untuk melaksanakan hudud. UMNO juga menghadapi ancaman daripada sekutu-sekutunya, baik di Semenanjung mahu pun di Sabah dan Sarawak. Oleh itu, UMNO dan PAS mula nampak tentang kemungkinan keduanya bekerjasama. Jalannya semakin terbuka selepas kematian Dato’ Nik Aziz dan keluarnya kumpulan Mat Sabu daripada PAS. Majoriti orang Melayu/Islam pun suka melihat kedua-dua parti itu bekerjasama.

Selain daripada masalah pembahagian kerusi, UMNO tidak ada masalah untuk bekerjasama dengan PAS. Ia tidak ada masalah ideologi.

Tetapi, PAS mempunyai masalah. Pertama, PAS masih merasa pedih kerana telah dikeluarkan daripada BN. (Walau bagaimanapun, faktor ini tidak lagi menjadi penghalang terbesar lagi selepas kematian Nik Aziz.)

Kedua, modal politik PAS yang paling besar adalah hudud. Hudud adalah janji politik yang murah. (Tidak perlu mengeluarkan apa-apa perbelanjaan untuk menunaikannya dan ia meraih undi. Jika ia tidak boleh dilaksanakan kerana kekangan Perlembagaan dan undang-undang, PAS boleh menyalahkan UMNO.) Maka, PAS tidak boleh mengetepikan perjuangannya untuk melaksanakan hudud. Ia mesti hidup dan mati dengan hudud, sekurang-kurangnya itulah gambaran yang perlu dipertahankan. Maka PAS tidak boleh bertolak ansur mengenai hudud, termasuk untuk bekerjasama dengan UMNO.

Untuk menunjukkan kesungguhannya untuk melaksanakan undang-undang jenayah Islam (termasuk hudud dan qisas), dalam tahun 1993, Dewan Undangan Negeri (DUN) Kelantan telah meluluskan Enakmen Jenayah Syariah (Kelantan) 1993. PAS tahu ia tidak mungkin akan boleh dilaksanakan, tetapi ia adalah modal politik yang besar yang pasti menarik pengundi Melayu/Islam, apatah lagi di Kelantan.

Ia tersadai selama 20 tahun. Kemudian, dalam tahun 2013, apabila Brunei mewartakan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013, ia menarik perhatian semula. Buat kali pertama, saya melihat Enakmen itu. Dalam ucapan-ucapan saya yang bermula dalam bulan Januari 2014, saya mengatakan bahawa Enakmen itu tidak berperlembagaan (unconstitutional) dan tidak sah kerana DUN Kelantan telah membuat undang-undang (legislate) mengenai undang-undang jenayah yang terletak di bawah bidang kuasa Persekutuan.

Anehnya, pandangan saya itu diterima oleh PAS. Maka PAS cuba mencari jalan untuk mengatasinya. Maka, timbullah cadangan untuk mengemukakan rang undang-undang persendirian di Parlimen.

Tetapi, entah atas nasihat perundangan oleh siapa, sebelum berbuat demikian, dalam tahun 2015, PAS telah membuat sedikit pindaan pada Enakmen itu. Saya ulangi bahawa Enakmen itu tetap tidak berperlembagaan (unconstitutional) dan tidak sah atas alasan yang sama. Dalam satu seminar, saya bertanya: mengikut Mazhab Syafie, sahkah jika seorang qadi menikahkan seorang perempuan tanpa mendapat keizinan walinya terlebih dahulu dan selepas itu baru hendak mencari wali? Peserta ketawa.

Biar apa pun, sekarang PAS telah mengemukakan satu usul untuk meminda Akta 355 untuk membuang sekatan yang menghalang pengenaan hukuman hudud, selain daripada hukuman mati.

Pada mulanya, niat sebenar PAS kurang jelas. Adakan ia hendak mengesahkan Enakmen 1993 itu secara retrospektif yang termasuk kesalahan-kesalahan undang-undang jenayah yang terletak di bawah bidang kuasa Persekutuan atau adakah ia akan membawa Enakmen itu ke DUN untuk diluluskan semula atau hanya separuh daripadanya?

Selain daripada mengulasnya dalam beberapa ucapan saya, saya menulis beberapa rencana mengenainya. Dua daripadanya disiarkan dalam The New Straits Times dan Utusan Malaysia. Kemudian, pada 5 Oktober 2016, Harakah Daily memuatkan satu kenyataan media yang bermula dengan:

“Jabatan Undang-Undang & Hak Asasi Manusia (JUHAM), Dewan Pemuda PAS Malaysia (DPPM) menyambut baik pandangan Tun Abd Hamid Mohamad, bekas Ketua Hakim Negara, yang dibuat melalui 2 Artikelnya bertajuk: “Amendment To Act 355; The Real Effect” bertarikh 29/9/2016 dan “Thoughts On PAS Private Bill” bertarikh 2/6/2016”

dan berakhir dengan

”JUHAM mengambil kesempatan ini untuk merakamkan berbanyak terima kasih kepada Tun Hamid atas kedua-dua tulisan tersebut. Ia adalah pencerahan tuntas dan mudah difahami oleh rakyat terbanyak khususnya bagi yang tidak memiliki latar belakang perundangan. JUHAM berharap pandangan Tun Hamid dapat menjernihkan kekeliruan dan menyumbang kepada pencerahan RUU355 serta kejayaan pelaksanaannya.”

Dalam kenyataan itu, JUHAM nampaknya bersetuju sepenuhnya dengan semua butiran yang saya sebut dalam rencana-rencana saya itu. Paling penting ialah JUHAM menerima bahawa:

“(e) Tiada apa-apa kesalahan baru boleh diperkenalkan oleh mana-mana Enakmen Kesalahan Jenayah Negeri di luar daripada Senarai Negeri Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan. Tegasnya jenis kesalahan masih sama, namun had hukuman bagi kesalahan yang sama dapat dipertingkatkan;” …

“(g) Dalam apa keadaan sekali pun, Akta 355 hanya terpakai ke atas orang Islam sahaja dan langsung tidak melibatkan bukan Islam …”

“(j) Hudud dan Qisas secara lengkap dan sempurna tidak mungkin dapat dilakukan sekalipun RUU355 diluluskan oleh Parlimen. Pakej lengkap Enakmen Kesalahan Jenayah Syariah Kelantan 1993 (Pindaan 2015) dan Enakmen Kesalahan Jenayah Syariah Terengganu 2001 tidak mungkin dapat dilaksanakan kerana ia melibatkan pindaan kepada Perlembagaan Persekutuan …”

Jika itulah pendirian PAS, maka nampaknya PAS memahami dan menghormati peruntukan Perlembagaan dan bersedia untuk berbuat sesuatu hanya dalam lingkungan Perlembagaan. Ertinya, PAS telah mengambil pendirian yang realistic dan bukan lagi rhetorik.

Jika itulah pendirian PAS, bagi saya tidak ada apa-apa masalah lagi bagi UMNO untuk bersetuju menyokong cadangan pindaan Akta 355 itu, tertakluk pada gubalan yang betul, jika ia mahu bersetuju. Dengan itu, UMNO boleh menunjukkan kepada pengundi-pengundi Melayu/Islam bahawa ia juga menyokong pelaksanaan hudud. Parti-parti sekutu UMNO tidak boleh membantah kerana, jika selepas itu, DUN Kelantan membuat undang-undang untuk mengenakan hukuman hudud kepada beberapa kesalahan yang tertentu itu pun, ia hanya terpakai kepada orang Islam.

Bagi PAS, ia boleh menunjukkan kepada penyokong-penyokongnya bahawa perjuangannya untuk melaksanakan hudud telah berjaya. Bahawa ia tidak dapat dilaksanakan sepenuhnya bukan salahnya. Sebaliknya, PAS boleh menyalahkan Perlembagaan, Kerajaan Persekutuan dan UMNO.

Dari segi politik, UMNO dan PAS sama-sama “menang”. Bagi kedua-duanya, ia akan menjadi langkah penting dalam kerjasama selanjutnya, antara mereka. Kebanyakan orang Melayu/Islam akan menyambut baik perkembangan itu.

Dalam kata-kata lain, UMNO dan PAS sudah boleh bersalaman. Jika mereka ingin saya menjadi saksi, saya bersedia.

Tetapi, bagi saya, apa yang lebih penting ialah hakikat bahawa persetujuan dalam hal ini akan membuka jalan begi UMNO dan PAS bekerjasama dalam PRU 14 untuk menyelamatkan kerajaan yang ada sekarang di peringkat Persekutuan, dan apa yang boleh dilakukan selepas itu. Selepas itu, saya harap kedua-duanya akan bersama-sama menumpukan perhatian kepada isu-isu kenegaraan yang lebih besar daripada pelaksanaan sejenis hukuman jenayah. Mereka patut menumpukan perhatian kepada usaha menjadikan Malaysia sebuah negara moden Islam contoh dengan pencapaian maqasid al-syariah yang paling tinggi dan menjadi pemimpin ulung dunia Islam di abad ini. Ini bukan impian. Kita sudah pun berada di hadapan dalam banyak perkara. Malangnya kepentingan politik kepartian menyebabkan kita memperkecil-kecilkan pencapaian kita sendiri.

12 Oktober 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

SAYA TIDAK AKAN MELUTUT BROCHURE

Download brochure

PINDAAN AKTA 355: KESAN SEBENAR

PINDAAN AKTA 355: KESAN SEBENAR
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya akui bahawa dalam keadaan terlentang di atas katil hampir sepanjang masa dan sepanjang masa dalam kesakitan, bezanya hanya kurang atau lebih, saya tidak mempunyai maklumat sepenuhnya mengenai apa yang sedang berlaku mengenai cadangan PAS untuk meminda Akta Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) 1965 (Akta 355) itu. Daripada jemputan untuk menghadiri seminar mengenainya yang saya tidak dapat hadir kerana keadaan kesihatan saya tidak mengizinkan dan daripada laporan akhbar yang saya temui sekali-sekala, nampaknya perbincangan hangat sedang berlaku mengenainya.

Malangnya, sekali lagi, saya tidak mempunyai maklumat lengkap mengenai apa yang sedang dibincangkan itu. Daripada apa yang saya tahu sehingga 2 Jun 2016 apabila saya menulis rencana bertajuk “Rang Undang-Undang Persendirian PAS: Apa Tujuannya” dan daripada apa yang saya “dengar” ialah, ada pihak yang mengatakan bahawa pindaan itu adalah sekadar menambah bidang kuasa Mahkamah Syariah dan tidak ada kena mengena dengan pelaksanaan hudud. Satu pihak lagi mengatakan bahawa tujuannya ialah untuk membolehkan hukuman hudud diperundangkan dan oleh itu mereka menentangnya. Kedengaran juga yang berkata, “Ini soal agama Islam, mengapa hendak dibawa ke Parlimen?” (Saya akui saya tidak faham apa yang dimaksudkan oleh mereka.) Mungkin ada pula yang melihat daripada jurusan lain yang saya tidak tahu dan tidak boleh faham alasannya. Perlu ditegaskan bahawa ini adalah persoalan undang-undang, biarlah orang undang-undang yang mentafsirkannya.

Apakah pindaan yang dihebohkan itu?

Kita semua tahu bahawa PAS ada mengemukakan satu usul di Parlimen untuk meminda Akta tersebut. Daripada carian saya, sehingga ke hari ini belum ada rang undang-undang dibuat untuk tujuan itu. Yang ada hanyalah usul PAS yang ringkas itu. Jagi, segala perbincangan mengenainya hanyalah berdasarkan usul itu. Itu pun saya percaya banyak orang, termasuk ahli-ahli politik yang membuat kenyataan mengenainya, tidak membacanya.

Pindaan itu bertujuan untuk menggantikan seksyen 2 Akta berkenaan dengan seksyen 2 dan 2A baru.

Seksyen 2 baru memperuntukkan:

“2. Mahkamah Syariah akan mempunyai kuasa ke atas seseorang penganut agama Islam dan di dalam hal-hal kesalahan di bawah perkara-perkara yang disenaraikan di dalam Butiran 1 Senarai Negeri di bawah Jadual Kesembilan Undang-Undang Persekutuan.”

Seksyen 2A baru memperuntukkan:

“2A. Dalam menjalankan undang-undang jenayah di bawah Seksyen 2 Mahkamah Syariah berhak menjatuhkan hukuman yang dibenarkan oleh undang-undang syariah berkaitan hal-hal kesalahan yang disenaraikan di bawah seksyen yang disebutkan diatas, selain dari hukuman mati.”

Jelas sekali bahawa seksyen 2 baru itu tidak memperuntukkan apa-apa perkara baru. Ia hanya mengulangi undang-undang yang sedia ada.

Tetapi, yang lebih penting ialah seksyen 2A baru yang dicadangkan itu. Perbezaan yang paling ketara antara pindaan yang dicadangkan dengan seksyen 2 yang ada sekarang ialah bahawa undang-undang yang ada sekarang mengandungi syarat (proviso) seperti berikut:

“Dengan syarat bahawa bidang kuasa sedemikian tidaklah boleh dijalankan berkenaan dengan apa-apa kesalahan yang boleh dihukum penjara selama tempoh melebihi tiga tahun atau denda melebihi lima ribu ringgit atau sebatan melebihi enam kali atau apa-apa gabungan hukuman-hukuman tersebut.”

Kesan pemansuhan syarat dalam seksyen 2 yang ada sekarang ialah bahawa tidak ada lagi sekatan mengenai jenis dan had hukuman yang Dewan Undangan Negeri boleh peruntukkan kepada Mahkamah Syariah. Dewan Undangan Negeri boleh membuat undang-undang memberi kuasa kepada Mahkamah Syariah untuk menjatuhkan semua hukuman yang dibenarkan oleh hukum syarak (dan fiqh) termasuk hukuman hudud dan qisas, kecuali hukuman mati. Itulah kesannya. Tetapi, setakat mana Dewan Undangan Negeri boleh mewujudkan kesalahan-kesalahan untuk dikenakan hukuman-hukuman itu adalah satu perkara lain.

Dalam hal ini, PAS mengatakan bahawa pindaan itu hanyalah untuk menaikkan bidang kuasa Mahkamah Syariah dan tidak kena mengena dengan agenda hududnya. Kenyataan seperti itu boleh berbangkit daripada dua sebab. Pertama, pemimpin-pemimpin PAS sendiri tidak faham kesan pindaan yang dicadangkan oleh mereka. Kedua, mereka faham dan tahu kesannya yang sebenar, tetapi mereka berkata demikian (kepada bukan ahli PAS) semata-mata kerana tujuan politik: untuk mengelirukan orang-orang yang tidak bersetuju dengan pelaksanaan hudud (Islam dan bukan Islam) dan memudahkan UMNO menyokongnya. Kepada ahli PAS, semestinya mereka akan mengatakan tujuan sebenar pindaan itu dan kesannya.

Saya yakin, sebenarnya pemimpin-pemimpin PAS faham dan tahu kesan pindaan yang dicadangkan oleh mereka itu. Mereka bukan bodoh, malah dalam isu hudud itu, dari segi politik, PAS lebih cerdik daripada UMNO. Maka, saya menolak alasan pertama. Oleh itu, alasan PAS berkata demikian adalah alasan kedua.

Nampaknya pemimpin-pemimpin UMNO juga turut melaungkan (echoing) apa yang dikatakan oleh pemimpin-pemimpin PAS itu. Saya percaya mereka berbuat demikian atas sebab atau sebab-sebab yang saya sebutkan di atas. Di sini, saya percaya, ada pemimpin-pemimpin UMNO itu yang tidak faham dan turut mengulangi apa yang dikatakan oleh pemimpin-pemimpin PAS kerana mereka tidak mahu UMNO dilihat sebagai “menentang hudud”, satu lagi salah anggapan. Maka, mereka termasuk ke dalam perangkap PAS sekali lagi. Saya percaya ada pemimpin-pemimpin UMNO yang faham kesannya yang sebenar, tetapi mereka juga ingin berada dalam arus utama. Maka, mereka juga turut melaungkan kenyataan yang sama dengan harapan ia akan memuaskan semua pihak yang, bagi saya, adalah satu anggapan yang meleset.

Selain daripada itu, ada pula yang mengatakan bahawa pindaan itu hanya akan melibat negeri Kelantan sahaja. Ini juga tidak betul. Akta 355 adalah undang-undang Persekutuan. Ia terpakai di seluruh Malaysia. Usul tersebut tidak berkata ia hanya akan terpakai di Kelantan sahaja.

Satu perkara lagi yang dikatakan ialah ia hanya mempunyai kesan terhadap orang Islam sahaja. Itu betul kerana kesalahan-kesalahan di bawah Senarai Negeri, Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan hanya terpakai kepada orang Islam sahaja dan Mahkamah Syariah hanya mempunyai bidang kuasa terhadap orang Islam sahaja.

Apa yang PAS boleh buat jika pindaan itu diluluskan? Jawabnya, Kerajaan PAS Kelantan bolehlah menggerakkan Dewan Undangan Negeri Kelantan untuk meluluskan undang-undang memperuntukkan hukuman hudud kepada kesalahan-kesalahan hudud yang termasuk di bawah Senarai Negeri, Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan seperti berzina, menuduh perempuan berzina, meminum minuman yang memabukkan dan murtad. (Saya tidak mahu berhujah sama ada kesalahan-kesalahan itu kesalahan hudud atau tidak. Untuk tujuan rencana ini, saya terima bahawa ianya adalah kesalahan hudud). Undang-undang itu hanya terpakai kepada orang Islam sahaja. Memanjangkannya kepada kesalahan-kesalahan undang-undang jenayah yang terletak di bawah bidang kuasa Persekutuan dan juga kepada orang bukan Islam akan menjadikan peruntukan-peruntukan berkenaan tak keperlembagaan, tak sah dan batal. (Perlu diingati bahawa, negeri-negeri lain juga boleh melakukan perkara yang sama)

Saya ulangi bahawa saya tidak mahu mengulas mengenai pendirian yang diambil oleh PAS dan UMNO mengenai pindaan itu dan mengenai pelaksanaan hudud. Saya serahkan hal itu kepada parti-parti itu. Itu soal dasar parti masing-masing. Saya cuma mahu melihat pemimpin-pemimpin UMNO dan PAS memahami kesannya yang sebenar, membuat keputusan berdasarkan pemahaman yang betul, menceritakan kepada orang ramai pendirian masing-masing yang sebenar dan tidak terkeliru dan mengelirukan orang ramai. Tidak kurang pentingnya juga, ahli-ahli akademik yang membentang kertas kerja di seminar-seminar perlulah memahami isu perundangan dan keperlembagaan dalam perkara ini dan tidak membawa peserta-peserta seminar-seminar dan menyesatkan mereka dalam hutan belantara “ilmu”. Akhirnya, terserahlah kepada orang ramai untuk menilainya dan mengambil pendirian masing-masing.

Untuk mengetahui lebih lanjut, sila layari laman-laman web saya.

26 September 2016.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

AMENDMENT OF ACT 355: THE REAL EFFECT

AMENDMENT OF ACT 355: THE REAL EFFECT
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

I admit that lying on my back in bed most of the time and all the time in pain, the difference being only more or less, I do not have the full information about what is happening regarding PAS’ proposal to amend Syariah Courts (Criminal Jurisdiction) Act 1965 (Act 355). From the invitation to attend a seminar which I am unable to attend due to my health condition and from press reports that I read occasionally, apparently heated discussion is going on about it.

Unfortunately, once again, I do not have the complete information about what is being discussed. From what I knew until June 2, 2016 when I wrote an article titled “PAS’ Private Bill: What Is It All About?” and from what I “heard” is that there are those who say that the amendment is merely to increase the jurisdiction of the Syariah Court and has nothing to do with the implementation of hudud. Another group says that the aim is to allow hudud punishment to be enacted and therefore they oppose it. Yet others say, “It’s about Islam, why should the matter be brought to Parliament?” (I confess I do not understand what they mean by that.) Some may even see it from another angle which I do not know and cannot understand the reasons for it. However, it should be noted that this is a legal issue, let it be interpreted by lawyers.

What is the amendment all about?

We all know that PAS has filed a motion in Parliament to amend the Act. From my search, to this day there has been no bill made for that purpose. All we have is the motion which is very brief. So, all the discussions are only based on the motion. That, too, I believe, many people, including politicians who make statements about it, do not even read it.

The amendment seeks to replace section 2 of the Act with new sections 2 and 2A.

The new Section 2 provides:

“2. Syariah Court shall have jurisdiction over persons professing the religion of Islam in respect of offences regarding matters listed in Item 1 of the State List of the Ninth Schedule of the Federal Constitution.” (My translation)

The new section 2A provides:

“2A. In the exercise of the criminal law under Section 2 the Syariah Court is entitled to impose penalties allowed by the Syariah in relation to offences listed under the section mentioned above, other than the death penalty.” (I am translating the wording of the motion as closely as I can.)

Clearly the new section 2 does not provide anything new. It merely repeats the existing law.

What is more important is the proposed new section 2A. The most noticeable difference between the proposed section 2A and the existing law is that the existing law contains a proviso as follows:

“Provided that such jurisdiction shall not be exercised in respect of any offence punishable with imprisonment for a term exceeding three years or with any fine exceeding five thousand ringgit or with whipping exceeding six strokes or with any combination thereof.”

The effect of the abolition of the proviso is that there are no more restrictions regarding the nature and extent of the punishment that the State Legislative Assembly may assign to the Syariah Court. The State Legislative Assembly may make laws empowering the Syariah Court to impose punishments permitted by Islamic law (Syariah and fiqh) including hudud and qisas, except the death penalty. That is the effect. But, how far the State Legislative Assembly may create offences punishable with such penalties is another matter.

PAS leaders are saying that the amendment is only to increase the jurisdiction of the Syariah Court and has nothing to do with its hudud agenda. Such statements could arise from two causes. First, PAS leaders themselves do not understand the effect of the amendment proposed by them. Second, they understand and know the real effect, but what they say (to non-members of PAS) is solely for political reasons: to confuse those who do not agree with the implementation of hudud (both Muslims and non-Muslims) and making it easier for UMNO to give its support. Certainly, they will tell PAS members the real intention of the amendment and its effect.

I am confident that PAS leaders actually understand and know the real effect of the amendment proposed by them. They are not stupid. Indeed, on the hudud issue, politically, PAS appears to be smarter than UMNO. So, I reject the first reason. Therefore, the reason for what PAS is saying publicly is the second reason.

It appears that UMNO leaders are also echoing what PAS leaders say. I believe they do so for the same reason or reasons mentioned above. I believe that UMNO leaders who do not understand the full effect of the amendment repeat what PAS leaders say because they do not want UMNO to be seen as “opposing hudud”, another fallacy. They are falling into PAS’ trap again. There may be UMNO leaders who do understand the real effect of the amendment, but they too want to be in the mainstream. So, they echo the same statement with the hope that it will satisfy everyone, another mistake.

Some people are heard to say that the amendment will only involve the Kelantan state only. This is also incorrect. Act 355 is the Federal law. It applies throughout Malaysia. The proposal does not say it will only apply in Kelantan.

One more thing that is said is that it only effects Muslims. That is correct since offences under the State List of the Ninth Schedule of the Federal Constitution only apply to Muslims and the Syariah Court has jurisdiction over Muslims only.

What could PAS do if the amendment is passed? The answer is that the Kelantan PAS Government may move the Kelantan State Assembly to pass a law providing for hudud punishment for hudud offences under the State List of the Ninth Schedule of the Federal Constitution such as adultery, accusing a woman of committing adultery, drinking intoxicating drinks and apostasy. That law applies to Muslims only. (I do not want to argue whether those offences are hudud offences or not. For the purposes of this article, I accept that they are hudud offences). Any attempt to extend the punishment to criminal law offences under the Federal jurisdiction and to make it applicable to non-Muslims, would make the law unconstitutional, null and void. (Other states may do the same.)

I repeat that I do not wish to pass comments on the positions taken by PAS and UMNO on the amendment and on the implementation of hudud. That is a policy matter for them to decide. I only want to see the leaders of UMNO and PAS understand the real effect, make a decision based on a correct understanding, communicating to the public their true stand and not to get confused and mislead the public. Equally important is that the academics participating in the seminars must understand the legal and constitutional issues of the matter and not to cause the participants to get lost in the jungle of “knowledge”. Ultimately, it is up to the public to decide and to take their stand.

To learn more, please visit my websites.

26 September 2016.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

PEGAWAI AWAM SEBAGAI PENYELAMAT NEGARA

PEGAWAI AWAM SEBAGAI PENYELAMAT NEGARA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Dalam rencana ini, saya menggunakan ungkapan “pegawai-pegawai awam” sebagai bermakna semua pegawai-pegawai yang digajikan oleh Kerajaan termasuklah anggota-anggota beruniform.

Semenjak Merdeka, tidak ada satu tahun di mana kita menyambut kemerdekaan dalam keadaan negara seperti tahun ini, di mana pemimpin-pemimpin Kerajaan menghadapi krisis integriti yang paling serius dan imej yang paling teruk. Sebabnya boleh disimpulkan dengan satu perkataan: rasuah.

Umumnya, pemimpin-pemimpin politik sudah tidak boleh hendak dihormati dan diteladani untuk tujuan yang baik lagi. Selain daripada mereka disorak (cheered) oleh penyokong-penyokong mereka yang berkepentingan, yang mengharapkan sesuatu habuan atau yang tidak tahu dan terikut-ikut, paling tinggi, mereka hanya ditolerated oleh pegawai-pegawai awam yang berkerja di bawah mereka dan tiada pilihan. Dalam keadaan itu, kita lihat, masa depan negara menurun dan menurun. Saya juga tidak nampak pilihan yang lebih baik daripada pemimpin-pemimpin politik pembangkang. Apabila kekuasaan berada dalam tangan, saya percaya, keadaan yang serupa akan berulang: hari ini peluang kamu, esok peluang kami.

Maka, kepada siapa kita hendak berpaling untuk mencari “penyelamat”. Di negara-negara lain, rakyatnya berpaling kepada tentera untuk mengambil kuasa. Saya tidak bersetuju dengan cara itu. Ia tidak keperlembagaan (unconstitutional), tidak sah dan tidak boleh dipertahankan di sisi undang-undang selain daripada ia merosakkan susunan sistem kenegaraan kita. Saya fikir kita ada cara yang lebih lembut, berperlembagaan, mematuhi undang-undang dan berkemungkinan berkesan, sekurang-kurangnya untuk memulihkan keadaan.

Saya fikir kita boleh berpaling kepada pegawai-pegawai awam. Memanglah, dalam setahun kebelakangan ini, bilangan pegawai-pegawai awam yang ditahan kerana rasuah naik mendadak, melibatkan pegawai-pegawai kanan dan jumlah yang semakin besar. Namun demikian, saya percaya, peratusan mereka yang bersih dari rasuah masih besar dan mereka tidak mahu tergolong bersama-sama mereka-mereka yang rasuah.

Apa yang pegawai-pegawai awam yang tidak pernah terlibat dengan rasuah dan/atau berazam tidak akan terlibat dengan rasuah boleh lakukan ialah, melalui persatuan-persatuan mereka, tampil ke hadapan dan membuat ikrar terbuka, secara peribadi: “Kami tidak akan terlibat dengan rasuah”.

Setelah membuat ikrar itu, pegawai-pegawai awam itu hendaklah menjalankan tugas mereka mengikut undang-undang dan peraturan. Ini bukan bermakna mereka akan membuat kerja mereka dengan perlahan atau sengaja melambat-lambatkannya. Apa yang dimaksudkan di sini ialah mereka akan menjalankan tugas mereka mengikut undang-undang, peraturan dan prosedur yang ditetapkan mengenainya. Dalam kata-kata lain, mereka tidak akan melakukan sesuatu yang melanggar undang-undang, peraturan dan prosedur mengenainya, walaupun diarah oleh pegawai-pegawai mereka yang lebih kanan atau orang-orang politik.

Jika mereka diarah atau dipaksa melakukan atau membantu perbuatan rasuah atau melanggar undang-undang, peraturan atau prosedur atau jika mereka mengetahui mengenai perbuatan rasuah yang berkaitan dengan kerja mereka, mereka hendaklah melaporkannya kepada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM). Jika tindakan tatatertib diambil terhadap mereka, semua pegawai-pegawai awam, melalui persatuan-persatuan mereka, hendaklah menyuarakan sokongan mereka terhadap pegawai itu.

Untuk melaksanakan bahagian kedua ini, SPRM perlulah menyertainya dengan menyediakan cara yang mudah bagi pegawai-pegawai itu membuat aduan dan seterusnya mengambil tindakan.

Oleh itu, saya menyeru pegawai-pegawai awam yang tidak pernah terlibat dengan rasuah dan/atau yang berazam tidak akan terlibat dengan rasuah supaya tampil ke hadapan dan membuat ikrar tersebut. Saya percaya sejumlah besar daripada mereka layak dan bersedia untuk membuat ikrar itu. Setelah membuat ikrar, saya percaya mereka akan merasa “megah” dan akan memeliharanya daripada tercemar dan akan mengelak daripada terlibat dengan rasuah. Saya juga percaya jumlah atau peratusan mereka adalah besar. Ini akan memberi keyakinan kepada orang ramai. Ia juga diharapkan akan menyebabkan orang-orang politik lebih berhati-hati kerana malu, curiga, malah takut kepada pegawai-pegawai awam.

Saya fikir, CUEPACS, sebagai satu gabungan persatuan-persatuan perkhidmatan awam yang terbesar, berada dalam kedudukan yang baik untuk memulakannya. Saya sedar bahawa ahli-ahlinya bukanlah pegawai-pegawai tertinggi dalam perkhidmatan awam. Tidak mengapa. Jika “Kepimpinan Melalui Teladan” yang bermula dari atas telah gagal, kali ini kita mula dari bawah pula. Selepas mereka melakukannya, adalah diharapkan bahawa pegawai-pegawai yang lebih kanan juga akan terdesak untuk mengikuti mereka, kerana, siapa yang tidak terlibat dengan rasuah yang mahu dilihat sebagai tidak mahu membuat ikrar itu? Jika gerakan ini menjadi popular, maka kumpulan yang tidak terlibat dengan rasuah akan menjadi lebih besar dari sehari ke sehari dan keadaan itu secara otomatik akan menekan golongan yang tidak membuat ikrar sehingga pegawai-pegawai yang tidak terlibat dengan rasuah di kalangan mereka, termasuk orang-orang politik, juga akan turut serta untuk mengelak diri mereka daripada dimasukkan dalam golongan yang terlibat dengan rasuah.

Untuk mengadakan majlis ikrar itu yang pertama, saya syorkan CUEPACS melakukannya bersama-sama persatuan-persatuan pegawai-pegawai awam lain yang mahu turut serta. CUEPACS boleh bertindak sebagai pelopor untuk mendapatkan kerjasama persatuan-persatuan lain, seberapa banyak yang mungkin, untuk menyertainya. Majlis-majlis itu hendaklah diadakan di peringkat kebangsaan, negeri dan daerah. Ikrar boleh juga dibuat melalui surat, e-mel, WhatsApp, IT dan lain-lain. CUEPACS boleh menyediakan satu sekretariat untuk merekodkan butiran pegawai-pegawai yang telah membuat ikrar dan perkembangannya dari sehari ke sehari.

Rencana ini menurunkan idea awal mengenai syor ini. Saya percaya ia boleh diperbaiki. Sekurang-kurangnya, setakat ini, ia boleh menjadi bahan untuk difikirkan dan dibincang. Pihak-pihak yang berminat dengan idea ini bolehlah berhubung dengan saya.

2 September 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

 

FAKTOR PENGHALANG PERPADUAN MELAYU

FAKTOR PENGHALANG PERPADUAN MELAYU

 

Dalam tempoh lebih kurang dua tahun yang lepas, saya cuba mengemukakan cadangan dan hujah-hujah untuk menyatukan semula orang Melayu dan umat Islam di Malaysia untuk mempertahankan Kerajaan Persekutuan yang sedia ada, sekaligus mempertahankan hak dan kedudukan orang Melayu dan agama Islam. Di peringkat parti politik, saya menumpukan perhatian pada dua parti terbesar yang ahli-ahlinya terdiri daripada orang Melayu dan Islam, iaitu UMNO dan PAS dan menyarankan agar kedua-duanya bekerjasama dalam Pilihanraya Umum yang akan datang (PRU14). Saya juga menyarankan agar NGO-NGO Melayu/Islam yang besar-besar seperti Perkasa dan juga orang Melayu/Islam umumnya supaya menyertai “perpaduan ummah” ini.

Dalam berbuat demikian, saya cuba memberi tumpuan pada ummah, tidak kira siapa pemimpinnya, dengan hujah bahawa pemimpin datang dan pergi, ummah kekal. Ummah menentukan siapa pemimpin, bukan sebaliknya. Tidak ada pemimpin yang lebih besar daripada ummah, melainkan seorang Rasul. Seorang pemimpin yang berjiwa besar juga sepatutnya tahu bila dia patut berundur. Pertimbangannya ialah apabila dia sudah hilang credibility dan menjadi liability kepada parti dan demi kepentingan agama, bangsa dan negara, bukan kepentingan diri.

Maka, kita janganlah bakar kapal kerana tidak sukakan nakhoda. Janganlah bersekongkol dengan nakhoda kapal musuh untuk membakar kapal sendiri. Nakhoda janganlah membakar kapal kerana tidak mahu melepaskan jawatan. Dan, janganlah ada pula orang yang kerana hendak sangat menjadi nakhoda, hingga sanggup membakar kapal.

Pada masa itu, saya nampak halangan utama kerjasama UMNO dan PAS adalah isu pelaksanaan hudud. Maka saya cuba melembutkan halangan itu dengan berhujah bahawa dalam keadaan yang kita hadapi sekarang, kita sepatutnya menumpukan perhatian kepada mempertahankan hak dan kedudukan orang Melayu dan umat Islam, bukan kepada pelaksanaan hudud. Jika kedudukan kita menjadi lemah, harapan untuk melaksanakan hudud juga akan hancur. Biar apa pun, gandingan terbaik bagi PAS untuk melaksanakan hudud adalah UMNO, bukan PKR dan/atau DAP.

Saya menghujahkan bahawa sebenarnya, tidak ada apa-apa perbezaan prinsip atau ideologi di antara UMNO dan PAS yang boleh menjadi halangan kepada kerjasama di antara mereka. Halangan yang ada hanyalah kepentingan diri; takut hilang pendapatan, jawatan dan kedudukan atau takut tidak berpeluang mendapatnya. Soalnya, sanggupkah pemimpin-pemimpin kedua parti itu mengetepikan halangan itu?

Di peringkat NGO dan individu, terdapat faktor lain yang lebih besar; faktor pemimpin, seperti yang pernah disuarakan kepada saya oleh seorang insan. Katanya, “Setelah membaca rencana-rencana Tun, saya mengambil keputusan untuk mengundi BN dalam Pilihanraya Umum yang akan datang. Tetapi, masalahnya, saya tidak sukakan pemimpin tertentu. Pemimpin itu akan menganggap undi saya itu adalah undi untuknya, sedangkan itu bukan tujuan saya.”

Malangnya, faktor itu makin sehari semakin menjadi penghalang yang lebih besar. Tidak nampak tanda-tanda ia akan berkurangan. Tidak nampak tanda-tanda penyelesaian. Kerosakan kepada imej dan integriti pemimpin berkenaan sudah terlalu serius hingga ia tidak mungkin boleh dibaiki lagi. Juga, tidak kelihatan sesiapa di dalam partinya yang terserlah untuk mengambil alih, jika kemungkinan itu berlaku. Itu realitinya, suka atau tidak.

Maka, saya khuatir bahawa sedikit sebanyak perkembangan positif ke arah perpaduan ummah yang telah berlaku dalam tempoh itu akan terbantut. Nampaknya, kemungkinan kapal akan terbakar menjadi lebih serius. Mangsanya adalah orang Melayu dan ummat Islam. Berada di penghujung jalan, dalam keuzuran dan kesakitan, saya sedih. Saya cuma boleh berharap bahawa semua pihak berkenaan, pemimpin atau yang dipimpin akan lebih mengutamakan kepentingan ummah daripada kepentingan diri. Tetapi, saya tahu saya tidak boleh mengharapkannya. Hanya tidur yang dapat menghilangkan kesakitan dan kerisauan, untuk sementara.

Tun Abdul Hamid Mohamad
3 Ogos 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

 

AMANAT TUN HAMID

AMANAT TUN HAMID

 

Jangan bakar kapal kerana tidak sukakan nakhoda.
Jangan bersekongkol dengan nakhoda kapal musuh untuk membakar kapal sendiri. Nakhoda, janganlah bakar kapal kerana tidak mahu melepaskan jawatan.
Jangan pula ada orang yang terlalu mahu menjadi nakhoda hingga sanggup membakar kapal.

Tun Abdul Hamid Mohamad
19.7.2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

 

SATU PENJELASAN: TUN HAMID

SATU PENJELASAN: TUN HAMID

Berbangkit daripada kenyataan saya berkaitan dengan keputusan PRK Kuala Kangsar dan Sungai Besar dan reaksi yang saya terima, khususnya mengenai “nasihat” saya kepada Tun Dr. Mahathir, saya fikir adalah perlu bagi saya membuat satu penjelasan.

Saya bercakap mengenai “kapal”, bukan “nakhoda”. Jangan bakar kapal kerana marahkan nakhoda. Juga, jangan bersekongkol dengan “nakhoda-nakhoda kapal musuh” untuk menghumban nakhoda kapal sendiri ke laut. Saya khuatir nakhoda-nakhoda kapal musuh itu akan mengambil kesempatan untuk menenggelamkan kapal kita sendiri. Siapa untung? Biarlah anak kapal sendiri menentukan kedudukan nakhoda mereka.

Terus terang, saya tidak kisah jika Tun Dr Mahathir berkempen di kalangan ahli-ahli UMNO untuk “memaksa” Dato’ Seri Najib melepaskan jawatan Presiden UMNO dan sekaligus jawatan Perdana Menteri Malaysia. Malah, saya juga tidak kisah jika beliau berkempen untuk mendapatkan Parlimen meluluskan undi tidak percaya terhadap Dato’ Seri Najib (bukan terhadap Kerajaan BN) dan, dengan itu, “memaksa” beliau meletak jawatan sebagai Perdana Menteri. Tetapi, saya tidak bersetuju Tun Dr. Mahathir bersekongkol dengan DAP dan PAN (yang boleh disifatkan sebagai “anak syarikat DAP”) untuk mengalahkan calo-calon UMNO/BN, kerana MUDARATNYA LEBIH BESAR.

Janganlah kerana tidak mahu Dato Seri Najib terus manjadi Perdana Menteri hingga sanggup menyerahkan kerajaan kepada pembangkang yang diterajui oleh DAP. Sekali orang Melayu terlepas tampuk pemerintahan, harapan untuk memperolehinya semula, amat tipis sekali.

Saya juga merasa sedih melihat Tun Dr. Mahathir, di masa tua dan uzur, bersama-sama musuh politiknya yang berdekad-dekad, berusaha untuk menjatuhkan kerajaan yang dipertahankannya sekian lama. Apa jadi kepada pengorbananya selama ini? Walau pun ada perkara yang saya tidak bersetuju dengan beliau, tetapi, di samping itu, saya ingin terus menghormati beliau di atas pencapaian beliau dalam perkara-perkara lain yang saya kagumi itu.

Akhir sekali, jangan salah faham pula, saya tidak berkata Dato’ Seri Najib patut kekal sebagai Perdana Menteri atau tidak. Saya cuma mengatakan jika tidak mahu beliau beliau terus menjadi Perdana Menteri pun, janganlah sampai hendak menjatuhkan kerajaan UMNO/BN dan menyerahkannya kepada DAP/PR kerana mudaratnya lebih besar kepada orang Melayu dan umat Islam di Malaysia.

Ini adalah pendirian saya, sehingga saya mendengar hujah-hujah yang lebih baik.

Tun Abdul Hamid Mohamad
21 Jun 2016
[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

KEMENANGAN PRK: SATU NASIHAT

KEMENANGAN PRK: SATU NASIHAT
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Barisan Nasional (BN) telah memenagi Pilihanraya Kecil (PRK) Kuala Kangsar dan Sungai Besar dengan majority besar. Saya ucapkan tahniah.

PAS patut mengambil iktibar daripada keputusan itu supaya tidak meletak calun di kawasan-kawasan yang ia tiada atau kurang harapan menang dan menyokong UMNO untuk tidak memecahbelahkan undi Melayu. Bayangkan betapa besarnya majority jika dalam PRK itu PAS menyokong BN. Bagi kawasan-kawasan lain, ia akan mengelakkan kemenangan DAP, PKR atau PAN. DAP, PKR dan PAN tentu mempunyai kerjasama untuk sokong menyokong antara satu sama lain.

Tun Dr Mahathir juga patut mengambil iktibar daripada keputusan itu. Janganlah rosakkan itegriti dan pencapaian yang telah diperolehi sepanjang hayat setelah berada dipenghujung jalan. Janganlah menyusahkan orang untuk terus menghormati beliau. Beliau lebih baik berehat sahaja supaya orang boleh terus menghormatinya.

Pemimpin-pemimpin UMNO pula patut bersyukur kepada Allah dan berterima kasih kepada pengundi-pengundi. Jangan bongkak dan mendabik dada. Jangan cakap besar, memukul canang merata jalan. Jangan bagi orang meluat semula. Pada masa yang sama, bersihkan imej rasuah yang ada itu. Insya Allah pengundi Melayu akan menyokong mereka semula. Apabila BN sudah nampak kuat, pengundi-pengundi bukan Melayu (terutama sekali Cina) akan membuat perhitungan “untung-rugi” semula dan mungkin akan mengubah pendirian mereka untuk mengundi BN semula. Mereka takut rugi.

19 06 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

HUDUD CONTROVERSY: GET THE FACTS AND THE LAW RIGHT

“HUDUD CONTROVERSY”: GET THE FACTS AND THE LAW RIGHT

 

I viewed the “Hudud Controversy” program on Channel NewsAsia. The first thing I would like to point out is that the description of the program which begins with “The tabling of the Islamic Penal Code or the Hudud Bill in Parliament….” is completely wrong.

What the PAS President did was to propose an amendment to of the Syariah Court (Criminal Jurisdiction) Act 1965. The effect of the proposed amendment is to enable the State Legislative Assembly of a state to pass law to confer increased jurisdiction to the Syariah Court and to create offences the punishment for which is permissible by the Syariah, except the death penalty. Of course, that could include hudud punishments other than rajm (stoning to death) and salib (crucifixion).

It was sad to see a senior Minister in the Prime Minister’s Department, a lawyer and for a long time in charge of legal matters, making mistakes when referring to the relevant law.

First, he made a mistake in saying that limit of the punishments “provided by the Constitution is 5 years imprisonment…..” That limit of the punishment is NOT provided by the Constitution. It is provided by the Syariah Court (Criminal Jurisdiction) Act 1965. Furthermore, the correct number of years provided is 3.

Second, he said, the proposed increase in jurisdiction of the Syariah Court (Criminal Jurisdiction) Act 1965, will only apply to Kelantan. That is wrong. The Act is a federal law, applicable throughout Malaysia. An amendment made to it will apply throughout Malaysia, unless it specifically says it is only applicable to Kelantan. The proposed amendment by PAS is not restricted to Kelantan only.

However, the Minister got one important point right: murder, rape, robbery, theft are “criminal law” under the federal jurisdiction and the State Legislative Assembly has no jurisdiction to legislate on them to provide hudud punishments for them.

I hope politicians, especially Ministers, will check the law before agreeing to an interview. Their mistakes will not only confuse and mislead the public but are also detrimental to the Government. More importantly, they must understand the issue, get the facts and the law right to make a decision to support the bill or otherwise.

Another interviewee made a partially correct statement which needs an explanation. He said, “The Constitution does not allow hudud punishment…”

Actually, the Constitution is silent on hudud punishment. It provides that the State shall have jurisdiction with regard to “creation and punishment of offences by persons professing the religion of Islam against precepts of that religion, except in regard to matters included in the Federal List;”

Since the hudud offences like murder, rape, theft and robbery are under the Federal List, the State Legislative Assembly may not legislate on them to provide hudud punishments for them. But, that is not because the Constitution says hudud punishments shall not be provided for, but because those offences are not under the State jurisdiction. But, for offences which are arguably under the State jurisdiction like adultery and consuming intoxicating liquor, once the amendment is passed, it is open for the State Legislative Assembly to make law to provide hudud punishment for them, so long as it does not include the death penalty.

As I have repeatedly said, I am merely pointing out the law, hopefully the politicians, whether they are in the Government or the opposition will get the facts and the law right, to make their decisions on the issue.

Tun Abdul Hamid Mohamad

12 June 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

RESOLUSI MULTAQA PERPADUAN UMMAH: SATU ULASAN

RESOLUSI MULTAQA PERPADUAN UMMAH: SATU ULASAN

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

Dengan kerjasama penganjur yang menyediakan ambulans untuk membawa saya ke ILIM, saya dapat menghadiri multaqa tersebut untuk seketika. (Mengapa penganjur memilih namanya dalam Bahasa Arab saya tidak tahu, dan saya juga tidak nampak apa perlunya.) Saya juga telah diberi peluang untuk menjadi orang yang pertama menyampaikan pandangan saya. (Saya telah menaikmuatkannya ke laman web saya, dan sebahagian daripadanya telah disiarkan oleh akhbar-akhbar Melayu.)

Oleh sebab saya menulis pandangan saya itu sebelum saya melihat resolusi yang hendak dibincangkan hari itu, saya tidak membincangkan resolusi itu dalam pandangan saya itu.

Seperti dijangka, keadaan kesihatan saya memaksa saya pulang awal. Setakat yang saya sempat dengar, saya perhatikan bahawa, pertama kebanyakan perserta adalah terdiri daripada mereka yang berumur 50 tahun ke atas dan pesara. Kebanyakan mereka adalah bekas pegawai-pegawai kanan Kerajaan, ahli-ahli akademik, ahli politik, NGO dan lain-lain. Terdapat juga ahli Parlimen dan DUN daripada UMNO dan PAS.

Kedua, peserta-peserta yang bukan ahli politik mempunyai kesungguhan untuk melihat orang Melayu/ummah bersatu padu tanpa mengambil kira latar belakang politik mereka, malah tanpa berfikir apakah bentuk “perpaduan” itu. Mereka seolah-olah mengharapkan orang-orang politik menanggalkan kulit politik mereka dan bersatu padu demi agama dan bangsa. Terus terang saya katakan, ini tidak akan berlaku. Bagi orang politik, politik adalah darah daging dan periuk nasi mereka.

Peserta-peserta yang terdiri daripada orang politik pula, sambil menunjukkan bahawa mereka tidak menentang usaha perpaduan itu, masing-masing memerhati kelibat “musuh politik” mereka; takut kiranya “musuh politik” mereka akan untung dan mereka akan rugi akibat daripada perpaduan itu. Kepentingan diri tetap menjadi isu utama mereka. Seperti yang saya sebut di multaqa itu, itu adalah penghalang utama perpaduan atau kerjasama di antara parti-parti politik itu.

Ketiga, terdapat kecenderungan yang sangat kuat di kalangan semua perserta yang bercakap semasa saya berada dalam majlis itu untuk memohon bantuan Raja-Raja untuk mengatasi masalah perpecahan orang Melayu dan menyatupadukan mereka semula. Resolusi multaqa itu sendiri merakamkan sentimen itu.

Dalam hal ini, saya telah menulis satu rencana pendek, menghujahkan bahawa, ada dua sebab mengapa adalah “tidak salah” bagi orang Melayu menghadap Raja untuk meminta mereka campur tangan dalam hal itu. (Malangnya, sepanjang pengetahuan saya, entah mengapa ia tidak disiarkan oleh akhbar-akhbar. Walau bagaimanapun ia boleh dibaca di laman web saya). Pertama, sepanjang sejarah hubungan orang Melayu dengan Raja-Raja Melayu, Raja adalah “payung negara”, tempat rakyat berlindung dan mengadu nasib, sambil memberi taat setia mereka. Kedua, Perlembagaan Persekutuan mempertanggungjawabkan Yang DiPertuan Agung sebagai pelindung hak-hak keistimewaan orang Melayu (dan anak negeri Sabah dan Sarawak) dan Ketua bagi agama Islam bagi negeri-negeri tanpa Raja. Terdapat peruntukan yang sama dalam Perlembagaan-Perlembagaan negeri-negeri beraja berkenaan tanggungjawab Raja-Raja terhadap orang Melayu dan agama Islam di negeri masing-masing. Tetapi, kedudukan Raja-Raja Melayu bukanlah seperi Khalifah yang mempunyai kuasa sepenuhnya dalam segala hal (absolute power). Raja-raja kita adalah Raja berperlembagaan, mempunyai kuasa seperti yang ditetapkan oleh Perlembagaan.

Maka, kecenderungan memohon Raja-Raja campur tangan dan menyelesaikan masalah itu hendaklah tertakluk dalam konteks Perlembagaan kita.

Lagi pula, masalah ini bukanlah disebabkan oleh Raja-Raja, misalnya Raja-Raja bertelingkah sesama sendiri menyebabkan rakyat mereka berpecah belah disebabkan oleh taat setia mereka kepada Raja mereka masing-masing. Masalah ini disebabkan oleh ahli-ahli politik (rakyat).

Maka, dalam konteks Raja berperlembagaan di Malaysia, saya tidak nampak peranan Raja sebagai lebih daripada menyatakan pandangan (mungkin murka) mereka dan meminta pemimpin-pemimpin politik itu mengetepikan persengketaan mereka. Setakat mana ia akan berkesan, terserahlah kepada pemimpin-pemimpin politik itu sendiri, khususnya sejauh mana mereka sanggup mengorbankan kepentingan diri mereka, di mana diperlukan.

Perlu ditekankan bahawa perpecahan orang Melayu hanyalah perpecahan politik, yang disebabkan oleh politik dan pemimpin-pemimpin politik. Maka, itulah yang patut diberi tumpuan.

(Saya kurang faham mengapa resolusi multaqa itu begitu sekali menekankan isu perpecahan aqidah. Adakah kerana menyertai parti-parti politik yang berlainan, aqidah orang Melayu berpecah? Saya tidak berfikir begitu walaupun pada suatu masa PAS mengatakan aqidah ahli UMNO telah terpesong. PAS pun sudah tidak suka diingatkan hal itu lagi, sekarang. Ada juga peserta yang bercakap mengenai isu ekonomi dan lain-lain. Saya juga kurang faham bagaimana faktor ekonomi, misalnya, menyebabkan perpecahan orang Melayu sekarang.)

Kembali kepada isu asasnya: politik. Sebab itu dalam pendapat ringkas saya di multaqa itu, saya terus “menembak” isu ini. Dalam isu ini, dua pemain utamanya dan yang lebih penting dan lebih mudah dibawa duduk bersama dan berbincang, adalah UMNO dan PAS. Sebab itulah saya menjuruskan kepada kedua-dua kumpulan itu.

Saya tidak mengatakan kita patut pinggirkan PKR dan PAN. Cuma, pada masa ini, usaha kita akan menjadi lebih sukar jika kita hendak membawa kedua-dua kumpulan itu bersama untuk bersatu atau bekerjasama. Sebagai langkah segera, khususnya sebelum PRU 14, kita patut tumpukan kepada UMNO dan PAS (parti politik) dan Perkasa (NGO). Tujuan utama dan segera kita ialah untuk mempertahan Kerajaan Persekutuan yang ada sekarang sebagai langkah untuk menyelamatkan kedudukan orang Melayu (dan anak Negeri Sabah dan Sarawak) dan agama Islam. Untuk itu, jika UMNO, PAS dan PERKASA dapat disatukan atau berkerjasama (dengan sokongan parti-parti anak-anak negeri Sabah da Sarawak yang kedudukan mereka adalah sama dengan kedudukan orang Melayu), saya percaya matlamat kita akan tercapai.

Untuk itu, pandangan saya ialah, cadangan untuk menemui pemimpin-pemimpin, termasuk pemimpin-pemimpin PKR dan PAN eloklah diteruskan, tetapi tekanan hendaklah diberi kepada UMNO dan PAS terlebih dahulu, diikuti dengan PERKASA.

Kepada pemimpin-pemimpin UMNO patut dimaklumkan:

1. Bahawa kita percaya bahawa hak dan kedudukan orang Melayu dan agama Islam telah dapat kekal berada dalam keadaan yang ia berada sekarang semenjak Merdeka, hasil daripada pemerintahan BN yang diterajui oleh UMNO.

2. Tetapi, kemungkinan Kerajaan Persekutuan BN akan kalah dalam PRU 14 adalah amat serius.

3. Untuk mempertahankan kedudukan hak dan kedudukan orang Melayu (dan anak negeri Sabah dan Sarawak) dan agama Islam, Kerajaan Persekutuan yang diterajui oleh UMNO, tidak dapat tidak, hendaklah dipertahankan. Kita sedang berusaha untuk memastikan kerajaan itu tidak tumbang.

4. Dukacita, pada masa ini sebilangan besar orang Melayu bencikan UMNO, kerana pemimpin-pemimpinnya. Isu utama ialah rasuah. Maka, pemimpin-pemimpin UMNO perlulah membersihkan diri dan parti mereka.

5. Untuk menyelamatkan Kerajaan Persekutuan BN, UMNO perlulah bekerjasama dengan PAS. Bentuknya bolehlah dibincang antara keduanya. Cara yang lebih mudah, ialah dalam PRU 14, UMNO dan PAS boleh bertanding seperti biasa. (Jika mereka boleh bersetuju tidak akan menentang satu sama lain, terutama sekali bagi kerusi Parlimen, lagi baik). Jika nampak Kerajaan Persekutuan BN akan tumbang, PAS dengan segera menyertai Kerajaan BN. (Jika hal yang sama dilakukan juga di peringkat negeri untuk menggagalkan DAP, PKR dan PAN menubuhkan kerajaan, lagi baik. UMNO boleh kekal sebagai UMNO dan PAS boleh kekal sebagai PAS.)

Kepada pemimpin-pemipin PAS perlu ditarik perhatian bahawa (selain daripada apa yang dimaklumkan kepada pemimpin-pemimpin UMNO seperti yang tersebut di atas):

1. Jika Pakatan Pembangkang berjaya menubuhkan Kerajaan Persekutuan selepas PRU 14, dan jika PAS bersama-sama mereka pun, parti yang menjadi dominan adalah DAP dan harapan PAS untuk melaksanakan hudud akan terkubur. Di samping itu, hak dan kedudukan orang Melayu (dan anak negeri Sabah dan Sarawak) dan agama Islam akan terhakis kerana orang bukan Melayu (terutama sekali orang Cina) menyokong Pakatan Pembangkang kerana mereka mahu lebih daripada apa yang perolehi melalui MCA dan Gerakan. Dari mana “yang lebih” itu akan datang jika tidak daripada orang Melayu/Islam? Harapan PAS untuk melaksanakan hudud (jika itulah matlamat PAS) akan terkubur.

2. Walaupun untuk menunjukkan perbezaan di antara PAS dengan UMNO, PAS akan terus berkata bahawa mereka berjuang untuk Islam dan UMNO berjuang untuk bangsa (Melayu), hakikatnya tidak ada perbezaan di antara keduanya. Dalam konteks Malaysia, Melayu dan Islam adalah sinonim. Dulu PAS menuduh UMNO kafir, sekarang tidak lagi. Dulu Kelantan tidak membenarkan qariahnya mengambil bahagian dalam Tilawah al-Quran, sekarang sudah boleh.(Dalam tempoh ketidaksertaan qariah Kelantan, qariah negeri-negeri lain telah mengambil alih kedudukan qariah-qariah negeri Kelantan dan sekarang berada di hadapan.) Selama 40 tahun PAS memerintah Kelantan, apa bezanya Kelantan dengan negeri-negeri lain? Jika PAS lebih Islamik dan orang Kelantan lebih suka tinggal di “negara Islam”, mengapa orang Kelantan yang paling banya berhijrah ke negeri-negeri lain, untuk mencari makan?

3. Dengan bekerjasama dengan UMNO, PAS mempunyai peluang terbaik untuk menyertai Kerajaan Persekutuan untuk mencapai lebih banyak cita-cita PAS.

4. Undang-undang acara jenayah dan mal syariah yang mula-mula dibuat untuk dipakai di Mahkamah Syariah Kelantan dalam tahun 1981, dibuat oleh kerajaan BN Kelantan. Undang-undang Syariah lain adalah digubal di peringkat kebangsaan untuk dipakai oleh semua negeri. Kelantan ikut memakainya.

5. Kebanyakan pegawai-pegawai di Jabatan-Jabatan Agama Persekutuan, Institusi-institusi, ahli-ahli akademik, di universiti-universiti, terutama sekali yang berkaitan dengan Syariah, adalah orang Kelantan. Dalam kata-kata lain Kerajaan Persekutuan bukanlah “tak-Islamik”.

6. Hudud bukanlah satu-satunya ukuran “keIslaman” sesebuah negara. Hudud hanyalah satu jenis hukuman terhadap penjenayah. (Demikian juga qisas). Sebuah negara yang aman, tenteram, makmur, yang kerajaannya mengambil berat tentang kesihatan, pelajaran, kesejahteraan rakyatnya, yang melaksanakan berbagai rancangan untuk meningkatkan kedudukan agama Islam dan umat Islam, yang menjalankan pemerintahan dengan telus, demokratik dan adil tanpa melaksanakan hudud, saya percaya, adalah lebih “Islamic” daripada sebuah negara yang melaksanakan hudud dengan cara yang tidak adil dan kerajaannya yang zalim dan kuku besi, yang keadaannya tidak aman dan tenteram dan rakyatnya menderita. Biar apa pun, UMNO adalah gandingan terbaik bagi PAS dalam melaksanakan hudud jika PAS masih berhasrat demikian.

7. PAS boleh terus kekal sebagai PAS dan terus memerintah Kelantan jika pengundi Kelantan menghendaki demikian.

Selepas itu eloklah perbincangan dibuat dengan PERKASA. Apa rancangan PERKASA sebenarnya? Apa yang PERKASA mahu? Adakah ia akan terus menjadi “pembangkang” tanpa haluan? Bukankah lebih baik PERKASA bekerjasama dengan UMNO dan PAS dalam hal ini? PERKASA tidak boleh mengharapkan untuk mencapai hasratnya (itu pun tidak jelas) secara bersendirian. Sebaliknya ia mungkin menyebabkan perpecahan orang Melayu yang lebih serius.

Pendekatan yang memberi keutamaan kepada ketiga-tiga kumpulan ini perlu dilakukan dengan segera, malah perlu dimeterai sebelum PRU 14. Yang lain-lainnya yang tersebut dalam Resolusi itu bolehlah menjadi pelan jangka panjang. Saya khuatir jika kesemuanya hendak dilaksanakan serentak, tiada apa yang kecapaian sebelum PRU 14. Pada masa itu, mungkin nasi telah menjadi bubur.

10 06 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://www.tunabdulhamid.me

RANG UNDANG-UNDANG PERSENDIRIAN PAS: APA TUJUANNYA?

RANG UNDANG-UNDANG PERSENDIRIAN PAS: APA TUJUANNYA?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya tidak kisah mengenai aspek politik berkaitan dengan rang undang-undang persendirian PAS untuk meminda Akta Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) 1965 yang dibentangkan oleh Presidennya di Parlimen. Ahli-ahli politik mempunyai agenda mereka sendiri dalam mencadangkan, menyokong atau menentang sesuatu rang undang-undang yang mungkin wajar di sisi undang-undang, atau tidak. Apa yang penting bagi saya ialah bahawa ahli-ahli politik dan juga orang ramai, perlu tahu mengenainya dan kesannya dengan betul, jika diluluskan. Jika tidak, ahli-ahli politik akan membuat keputusan sama ada untuk mencadangkan, menyokong atau menentangnya berdasarkan persepsi yang salah dan seterusnya akan mengelirukan orang ramai.

Mari kita mula dari titik permulaan: Perlembagaan Persekutuan. Perlembagaan memperuntukkan bahawa undang-undang jenayah adalah perkara persekutuan, yang bererti bahawa ia terletak dalam bidang kuasa Parlimen persekutuan untuk membuat undang-undang mengenainya. Apakah “undang-undang jenayah” tidak ditakrifkan. Walau bagaimanapun, untuk memudahkan perbincangan dalam artikel ringkas ini, kesalahan yang terkandung dalam Kanun Keseksaan semestinyalah “undang-undang jenayah”. Jika tidak, apa lagi? Perhatikan bahawa Kanun Keseksaan telah wujud sejak tahun 1936 dan berkuat kuasa pada masa Perlembagaan digubal. Oleh itu kesalahan bunuh, rogol, liwat dengan apa jua nama ia dipanggil, mencuri, merompak, menyebabkan kecederaan, malah segala kesalahan yang diperuntukkan dalam Kanun Keseksaan dan undang-undang persekutuan yang lain, adalah “undang-undang jenayah”. Undang-undang itu terpakai kepada orang Islam dan bukan Islam, jika tidak, ia adalah tidak keperlembagaan (unconstitutional) atas alasan diskriminasi kerana bertentangan dengan Perkara 8. Undang-undang jenayah ditadbir oleh mahkamah sivil. Hanya Parlimen persekutuan mempunyai kuasa untuk membuat undang-undang mengenainya.

Perlembagaan juga membuat peruntukan yang memberi kuasa kepada Dewan Undangan Negeri untuk menggubal undang-undang berkenaan dengan:

“……pewujudan dan penghukuman kesalahan yang dilakukan oleh orang yang menganut agama Islam terhadap perintah agama itu, kecuali berkenaan dengan perkara yang termasuk dalam Senarai Persekutuan;…..”

Perhatikan syarat yang dinyatakan:

1. Kesalahan yang dilakukan oleh orang yang menganut agama Islam,

2. Terhadap perintah agama itu

3. Kecuali berkenaan dengan perkara yang termasuk dalam Senarai Persekutuan.

Terdapat satu syarat lagi: ia tidak boleh bertentangan dengan peruntukan Akta Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) 1965 yang menghadkan jenis dan had hukuman yang undang-undang Negeri boleh membuatnya.

Jadi, Dewan Undangan Negeri hanya boleh membuat undang-undang yang memenuhi semua empat syarat itu. Jika tidak, ia adalah tidak keperlembagaan.

Mari kita merujuk kepada Enakmen Kanun Jenayah Syariah (II) 1993 (Kelantan). Adalah naif untuk tidak mengambil perhatian bahawa selama beberapa dekad PAS telah memainkan isu pelaksanaan hudud sebagai objektif utama, jika bukan satu-satunya objektifnya.

Seawal tahun 1993, Kerajaan PAS Negeri Kelantan telah cuba melaksanakan hudud dengan meluluskan Enakmen Kanun Jenayah Syariah (II) 1993 (Kelantan). Saya telah berkata dengan tegas bahawa undang-undang itu tidak keperlembagaan kerana ia melanggar syarat yang dinyatakan di atas. PAS seolah-olah menerima pandangan saya dan mula bercakap mengenai mengemukakan rang undang-undang persendirian di Parlimen persekutuan di bawah Perkara 76A(1). Kia menyangka bahawa tujuan PAS ialah untuk mendapatkan kebenaran daripada Parlimen persekutuan bagi Dewan Undangan Negeri Kelantan membuat undang-undang mengenai perkara-perkara (kesalahan) yang terletak di bawah Senarai Persekutuan. Tetapi, rupa-rupanya tidak.

Sebaliknya, PAS sedang berusaha untuk mengemukakan rang undang-undang persendirian untuk meminda Akta Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) 1965 untuk meningkatkan hukuman yang Dewan Undangan Negeri boleh peruntukkan dalam undang-undang Negeri yang diuatnya.

Sekarang, mari kita lihat pindaan yang dicadangkan itu. Malangnya saya tidak berjaya mendapatkan rang undang-undang yang dicadangkan itu. Apa yang saya berjaya dapat daripada Hansard adalah usul pindaan yang dicadangkan itu. Pindaan itu bertujuan untuk menggantikan seksyen 2 Akta berkenaan dengan seksyen 2 dan 2A baru.

Seksyen 2 baru memperuntukkan:

“2. Mahkamah Syariah akan mempunyai kuasa ke atas seseorang penganut agama Islam dan di dalam hal-hal kesalahan di bawah perkara-perkara yang disenaraikan di dalam Butiran 1 Senarai Negeri di bawah Jadual Kesembilan Undang-Undang Persekutuan.”

Seksyen 2A baru memperuntukkan:

“2A. Dalam menjalankan undang-undang jenayah di bawah Seksyen 2 Mahkamah Syariah berhak menjatuhkan hukuman yang dibenarkan oleh undang-undang syariah berkaitan hal-hal kesalahan yang disenaraikan di bawah seksyen yang disebutkan diatas, selain dari hukuman mati.”

Jelas sekali bahawa seksyen 2 baru itu tidak memperuntukkan apa-apa perkara baru. Ia hanya mengulangi undang-undang yang sedia ada. Walau bagaimanapun, bagi Menteri-Menteri dan pemimpin-pemimpin UMNO yang mengatakan bahawa rang undang-undang itu hanya untuk meningkatkan bidang kuasa Mahkamah Syariah dan tidak ada kena mengena dengan agenda hudud PAS, biarlah saya mengingatkan mereka bahawa mereka akan membuat satu kesilapan besar lagi. Pemimpin-pemimpin UMNO telah tersilap menyokong Enakmen Kanun Jenayah Syariah (II) 1993 (Kelantan) di dalam Dewan Undangan Negeri Kelantan kerana takut dituduh “kafir” kerana “menentang hukum Allah”. Sekiranya mereka membaca karya-karya saya yang telah saya naikmuatkan di laman web saya, mereka boleh hanya berkata, “Kami tidak dapat menyokong Rang Undang-Undang itu (bukan menentang hudud atau hukum Allah) kerana ia (Rang Undang-Undang itu) bercabggah dengan perlembagaan (tidak keperlembagaan).”

Yang anihnya ialah kedua-dua PAS dan UMNO sama-sama telah salah dinasihatkan (wrongly advised) mengenai undang-undang. PAS telah membuat satu kesilapan yang berlangsung selama 20 tahun (dan berterusan). Kemudian pemimpin-pemimpinnya tersedar selepas ahli Parlimen PAS menghadiri ceramah saya mengenai hudud. Mereka nampak kesilapan mereka dan cuba mengatasinya. Mereka hampir melakukannya dengan betul tetapi tersilap lagi. Kini mereka cuba meneruskan perjalanan mereka, tanpa berkata demikian, dan pemimpin-pemimpin UMNO seolah-olah berminat untuk menyertai kafilah mereka!

Jangan salah faham, saya tidak kisah jika pemimpin-pemimpin UMNO, menyedari apa yang mereka lakukan, berkata: “UMNO tidak membantah usaha PAS untuk melaksanakan hudud di Kelantan” atau “UMNO akan menyokong langkah PAS untuk melaksanakan hudud di Kelantan.” Itu adalah prerogatif UMNO. Tetapi, saya tidak suka melihat pemimpin UMNO membuat kesilapan lagi, sama ada kerana mereka tidak memahami isu ini atau kerana mereka telah salah dinasihatkan.

Kita lihat pula seksyen 2A baru yang dicadangkan itu. Perbezaan yang paling ketara antara pindaan yang dicadangkan dengan seksyen 2 yang ada sekarang ialah bahawa undang-undang yang ada sekarang mengandungi proviso (syarat) seperti berikut:

“Dengan syarat bahawa bidang kuasa sedemikian tidaklah boleh dijalankan berkenaan dengan apa-apa kesalahan yang boleh dihukum penjara selama tempoh melebihi tiga tahun atau denda melebihi lima ribu ringgit atau sebatan melebihi enam kali atau apa-apa gabungan hukuman-hukuman tersebut.”
Dalam erti kata lain, kesan memansuhkan proviso dalam seksyen 2 yang ada sekarang adalah bahawa tidak ada lagi sekatan mengenai jenis dan had hukuman yang Dewan Undangan Negeri boleh peruntukkan kepada Mahkamah Syariah. Mahkamah Syariah boleh diberi kuasa untuk mengenakan semua hukuman yang diperuntukkan oleh Syariah (dan fiqh) termasuk hukuman hudud dan qisas kecuali hukuman mati. Itulah kesannya. Pemimpin-pemimpin UMNO perlu faham sebelum membuat keputusan mereka untuk menyokong pindaan yang dicadangkan itu, atau sebaliknya.

Memanglah, selepas pindaan itu berkuat kuasa pun, Mahkamah Syariah hanya boleh mengenakan hukuman-hukuman itu bagi kesalahan-kesalahan di bawah Senarai Negeri. Ini kerana, kesalahan-kesalahan yang tidak terletak di bawah Senarai Negeri adalah perkara-perkara persekutuan dan Dewan Undangan Negeri tidak mempunyai bidang kuasa untuk menggubal undang-undang mengenainya dan kes-kes itu tidak akan dibawa ke Mahkamah Syariah.

Demikianlah undang-undannya. Tetapi, adakah Kerajaan PAS Kelantan akan menghormati bidang kuasa persekutuan? Dewan Undangan Negeri Kelantan, sama ada kerana kejahilan, salah dinasihatkan atau tidak menghormati peruntukan Perlembagaan Persekutuan, telah memilih untuk tidak mengendahkannya dua kali, sekali pada tahun 1993 apabila ia meluluskan Kanun Jenayah Syariah (II) 1993 dan sekali lagi pada 2015. Adakah ia akan melakukannya sekali lagi? Jika ia melakukannya, ia berbuat demikian atas risiko sendiri: undang-undang itu tidak keperlembagaan. Tetapi ahli-ahli UMNO di dalam Dewan Undangan Negeri Kelantan akan mengulangi kesilapan yang sama yang mereka telah lakukan dalam tahun 2015 jika mereka menyokong percubaan baru PAS untuk meluluskan undang-undang yang sama sekali lagi, setelah dua kali sebelumnya tidak mengikut perlembagaan.

Katakanlah PAS berjaya mendapat rang undang-undang persendirian itu diluluskan oleh Parlimen, adakah PAS bebas untuk melaksanakan Enakment Kanun Jenayah Syariah (II) (1993) 2015? Jawapannya ialah “Tidak”. Undang-undang itu tidak keperlembagaan apabila ia dibuat dan ia kekal tidak keperlembagaan selama-lamanya. Seorang bayi yang mati semasa dilahirkan tidak boleh dihidupkan semula.

Enakmen Kanun Jenayah Syariah (II) (1993) dan 2015 tidak keperlembagaan atas sebab-sebab berikut:

1. Dewan Undangan Negeri Kelantan telah menceroboh ke dalam bidang kuasa Parlimen persekutuan dengan membuat undang-undang berkenaan “udang-undang jenayah” yang berada di bawah bidang kuasa parlimen Persekutuan.

2. Enakmen itu melanggar peruntukan Akta Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) 1965.

Rang undang-undang persendirian itu bertujuan untuk membuang sekatan kedua. Namun begitu, ia tidak boleh dilakukan secara retrospektif untuk mengesahkan Enakmen Kanun Jenayah Syariah (II) (1993) 2015 Kelantan kerana, pada masa Dewan Undangan Negeri membuat undang-undang itu, ia tidak mempunyai kuasa untuk berbuat demikian. Di satu ceramah saya kepada peserta-peserta yang berpendidikan Syariah, termasuk dari Kelantan, saya mengajukan soalan berikut kepada mereka:

Menurut mazhab Shafie, seorang wanita hanya boleh berkahwin dengan persetujuan wali. Katakanlah seorang Qadhi mengahwinkan seorang perempuan tanpa mendapat persetujuan walinya terlebih dahulu dan kemudian mencari wali untuk mendapatkan persetujuannya, adakah perkahwinan itu sah apabila wali (kemudiannya) memberikan persetujuannya? Kesemua mereka ketawa. Mereka memahaminya.
Sekatan yang lebih serius, yang lebih sukar untuk diatasi dan tiada usaha dibuat untuk mengatasinya ialah sekatan keperlembagaan yang tersebut di atas.

Jadi, jika rang undang-undang pindaan yang dicadangkan itu diluluskan oleh Parlimen persekutuan, apa yang PAS boleh lakukan adalah untuk mendapatkan Dewan Undangan Negeri Kelantan meluluskan undang-undang baru yang memperuntukkan kesalahan-kesalahan yang bukan “undang-undang jenayah” (yang terletak di bawah bidang kuasa Parlimen persekutuan untuk membuat undang-undang), sebagai contoh, zina, menuduh seorang wanita berzina, murtad, meminum minuman yang memabukkan dan sebagainya. Kesalahan lain yang mana terdapat peruntukan di dalam undang-undang persekutuan adalah perkara persekutuan dan di luar bidang kuasa Dewan Undangan Negeri untuk menggubal undang-undang mengenainya.

Jadi, PAS harus ingat bahawa walaupun rang undang-undang persendirian itu diluluskan, Dewan Undangan Negeri Kelantan hanya boleh membuat undang-undang (yang baru) berkenaan dengan beberapa kesalahan yang dinyatakan di atas dan memperuntukkan hukuman hudud baginya, selain daripada hukuman mati. Jadi, hukuman rejam dan salib tidak boleh diperuntukkan. Kita tertanya-tanya mengapa PAS bersedia untuk membuat pengecualian berkenaan dengan dua hukuman itu. Adakah mereka juga merasakan bahawa hukuman-hukuman itu sudah “tidak sesuai” lagi?

Semua peruntukan lain dalam Enakmen Kanun Jenayah Syari’ah (II) (1993) 2015 mengenai hudud, qisas dan ta’zir berada di luar bidang kuasa Dewan Undangan Negeri untuk menggubal undang-undang. Kesalahan-kesalahan itu adalah “undang-undang jenayah”, perkara persekutuan.

Undang-undang baru yang dibuat oleh Dewan Undangan Negeri Kelantan itu, jika dibuat, akan terpakai hanya kepada orang-orang Islam di Kelantan dan akan ditadbir oleh Mahkamah Syariah.

Pemimpin-pemimpin UMNO perlu memahami semua ini. Jika tidak, mereka mungkin akan membuat kesilapan lagi.

Bagaimana pula dengan bantahan yang dibangkitkan oleh pemimpin-pemimpin bukan Islam daripada parti-parti komponen Barisan Nasional? Sekali lagi, saya tidak kisah mengenai politik mereka. Jika mereka berfikir untuk kepentingan politik parti mereka untuk membantah, terserahlah kepada mereka untuk membantah. Tetapi, apabila mereka mula memberikan sebab kerana “ia akan menguntungkan orang Islam”, saya perlu mejawab. Pertama, sekali lagi, mereka memikirkan soal “untung rugi” atau “takut rugi/kalah” (kiasu). Mereka takut bahawa orang Islam akan mendapat manfaat (untung) dan oleh itu, mereka akan rugi. Tetapi bagaimana? Undang-undang itu, jika berkuat kuasa sekalipun, hanya akan terpakai kepada orang Islam. Jadi, jika seorang bukan Islam melakukan zina dengan seorang Islam, orang Islam itu akan dihukum mengikut undang-undang itu dan orang bukan Islam bebas. Siapa yang “untung”?

(Untuk mengetahui lebiht lanjut, sila lihat kertas / ceramah saya mengenai hudud, terutamanya saya keynote address “Pelaksanaan Undang-undang Jenayah Islam (hudud, qisas, ta’zir) di Malaysia – Prospek dan Cabaran disampaikan di Masjid Sultan Mizan Zainal Abidin, Putrajaya pada 1 April 2015 yang boleh didapati di laman web saya.)

2 June 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

 

PAS’ PRIVATE BILL: WHAT IS IT ALL ABOUT?

PAS’ PRIVATE BILL: WHAT IS IT ALL ABOUT?
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

I am not concerned about the political aspects of PAS’ private bill to amend the Syariah Court (Criminal Jurisdiction) Act 1965 that its President is tabling in Parliament. Politicians have their own agenda in proposing, supporting or opposing a bill which may or may not be legally justifiable. What is important and what I am concerned about is that the politicians, as well as the public, should know what it is all about and its effects, if passed. Otherwise, the politicians will be making their decisions whether to propose, support or oppose it either out of ignorance or misunderstanding and will, in turn, confuse and mislead the public.

Let us begin from the beginning: the Federal Constitution. The constitution provides that criminal law is a federal matter, meaning that it is within the jurisdiction of the federal Parliament to made laws regarding it. What is “criminal law” is not defined. However, to make our discussion simple, the offences contained in the Penal Code are clearly “criminal law”. If not, what else? Note that the Penal Code had been in existence since 1936 and was in force at the time the Constitution was drafted. So, murder, rape, sodomy by whatever name, theft, robbery, causing hurt, indeed all offences provided for in the Penal Code and other federal laws, are “criminal law”. They are applicable to Muslims and non-Muslims alike, otherwise it would be unconstitutional on ground of discrimination contrary to Article 8. The law (criminal law) is administered by the civil court. Only the federal Parliament has power to make such laws.

The Constitution also makes provisions empowering the Legislative Assembly of a State to make laws in respect of:

“…. Creation and punishment of offences by persons professing the religion of Islam against precepts of that religion, except in regard to matters included in the Federal List;”

Note the conditions mentioned:

1. Offences committed by persons professing the religion of Islam,
2. Against precepts of that religion
3. Except in regard to matters included in the Federal List.

There is yet another condition: it must not contravene the provisions of the Syariah Court (Criminal Jurisdiction) Act 1965 which limits the type and extent of the punishments that the State law may provide.

So, the Legislative Assembly of a State may only make laws that satisfy all the four conditions. Otherwise, it is unconstitutional.

We now refer to the Syariah Criminal Code (II) Enactment 1993 (Kelantan) (“Kelantan Hudud Enactment). It is naïve not to take note that for decades PAS had been harping on the implementation of hudud as its main, if not the only objective.

As early as 1993, the PAS Sate Government of Kelantan had tried to implement hudud by passing the Syariah Criminal Code (II), 1993 (Kelantan) Enactment. I have said in no uncertain terms that that law is unconstitutional because it contravened the restrictions mentioned above. PAS seemed to accept my view and started talking about moving a private bill in the federal Parliament under Article 76A (1). One would have thought that the objective was to obtain the permission of Parliament for the State Legislative Assembly to make law regarding matters (offences) that fall under the federal List. But, that is not to be.

Instead, PAS is moving a private bill to amend the Syariah Court (Criminal Jurisdiction) Act 1965 to increase the punishments that the State Legislative Assembly may provide in a State law that it makes subsequently.

Now, let us look at the proposed amendment. Unfortunately I am unable to obtain the proposed bill. All I am able to obtain from Hansard is the proposed amendment which is in Malay. For the purpose of writing this article I have translated it into English. The amendment seeks to substitute section 2 of the act with two sections, namely, a new section 2 and 2A. The new section 2 gives the Syariah court jurisdiction over persons professing the religion of Islam and in respect of offences regarding matters listed in Item 1 of the State List under the Ninth Schedule of the federal Constitution.

The new section 2A provides:

“2A In the implementation of criminal law under Section 2, Syariah courts shall be entitled to impose sentences permitted by the Syariah in respect of offences listed in Item 1 of the State List under the Ninth Schedule of the Federal Constitution other than the death penalty.”

Clearly, section 2 is nothing new. It reiterates the existing law. However, to those, including UMNO Ministers and leaders, who say that the bill is only to increase the jurisdiction of the Syariah Courts and, presumably, has nothing to do with PAS’ hudud agenda, let me remind them that they are in for a big mistake again. UMNO leaders had mistakenly supported PAS’ Hudud Bill 2015 in the Kelantan State Legislative Assembly, fearing that they would be condemned as “unbelievers” for “objecting to the laws of Allah”. Had they read my papers which were available on my website, they could have just said, “We are unable to support the Bill (not objecting to hudud or God’s law) because it is unconstitutional.”

The irony is that both PAS and UMNO had been wrongly advised, legally. In the case of PAS, they had made a mistake which lasted for 20 years (and continuing). Then they woke up after a PAS member of Parliament attended my talk on hudud. PAS leaders saw their mistake and searched for a solution. They almost got it right but fell into error again. Now they are trying to resume their journey, without saying so, and UMNO leaders seem to be interested to join their caravan!

Let it be clear, I am not concerned if UMNO, knowing the meaning and the effects of what they are doing, were to say: “UMNO has no objection to PAS wanting to implement hudud in Kelantan” or even “UMNO will support PAS’ move to implement hudud in Kelantan.” That is UMNO’s prerogatives. But, I do not like to see UMNO leaders making another mistake either because they fail to understand the issue or because they have been wrongly advised.

Coming now to the proposed section 2A, the most significant difference between the proposed amendment and the existing law is that the existing law contains a proviso as follows:

“Provided that such jurisdiction shall not be exercised in respect of any offence punishable with imprisonment for a term exceeding three years or with any fine exceeding five thousand ringgit or with whipping exceeding six strokes or with any combination thereof.”

In other words, the effect of abolishing the proviso in the existing section 2 is that there is no more restriction regarding the type and the extent of the punishment that the State Legislative Assembly may provide for the Syariah court. The effect of the new section 2A is that the Syariah Court may be given the power to impose all the punishments prescribed by the Syariah including hudud and qisas punishments, except the death penalty. That is the effect. UMNO leaders should understand it before making their decision to support the proposed amendment or otherwise.

Of course, it goes without saying that, even after the amendment comes into force, the Syariah court may only impose those sentences in respect of the offences under the State List. This is because, cases which are not under the State List are federal matters, the State Legislative Assembly has no business to legislate on them and those cases will never be brought in the Syariah Court.

That is the law. But, will the PAS Government of Kelantan respect the federal jurisdiction? The State Legislative Assembly of Kelantan, whether out of ignorance, wrongly advised or disrespect for the provisions of the Federal Constitution, had chosen to ignore it twice, once in 1993 when it passed the Syari’ah Criminal Code (II) and again in 2015. Will it do it again? If it does, it does so at its own peril: such law will be unconstitutional. But UMNO members in the State Legislative Assembly of Kelantan will be repeating the same mistake that they had made in 2015 if they support PAS’ fresh attempt to pass the same law again, the earlier two being unconstitutional.

Assuming that PAS is successful it its attempt to push through the private bill, is PAS free to implement the Syariah Criminal Code (II) in (1993) 2015? The answer is “No”. That law was unconstitutional when it was made and it remains so forever. It was stillborn and cannot be revived.

The Kelantan Hudud Enactment is unconstitutional for the following reasons:

1. The State Legislative Assembly had encroached into the jurisdiction of the federal Parliament by legislating on “criminal law” which is under the jurisdiction of the federal Government.

2. It contravened the provisions of the Syariah Court (Criminal Jurisdiction) Act 1965.

The private bill seeks to remove the second restriction. Even then, it cannot retrospectively validate the Enactment simply because, at the time the State Legislative Assembly made that law, it had no power to do so. At one of my talks to Syariah scholars, including those from Kelantan, I posed the following question to them:

According to the Shafie madhhab, a woman may only be married off with the consent of the wali. Suppose a Qadhi were to marry her off first and then look for the wali to get his consent, would that marriage be valid when the wali (subsequently) gives his consent? The all laughed. They understood it.

The more serious restriction, which is more difficult to overcome and about which no attempt has been made to overcome, is the constitutional restriction mentioned above.

So, if the proposed amendment bill is passed by the federal Parliament, all that PAS may do is to get the Kelantan State Legislative Assembly to pass another law providing for offences which are not “criminal law” (which fall under the jurisdiction of the federal Parliament to make laws), for example, zina (adultery), accusing a woman of committing zina, murtad (apostate), consuming intoxicating drinks and the like. Other offences for which there are provisions in the federal laws is a federal matter and outside the jurisdiction of the State Legislative Assembly to legislate.

So, PAS should remember that even if the private bill is passed, the Kelantan State Legislative Assembly may only make law (a new one) in respect of those few offences mentioned above and provide hudud punishments for them, other than the death penalty. So, rajm, (stoning to death) and salib (cruxification) are out. One wonders why PAS is prepared to make an exception in respect of the last two. Do they also feel that they are “not suitable” anymore?

All other provisions in Syari’ah Criminal Code (II) in (1993) 2015 regarding hudud, qisas and ta’zir are outside the jurisdiction of the State Legislative Assembly to legislate. They are “criminal law”, a federal matter.

The new law made by the Kelantan State Legislative Assembly will only apply to Muslims in Kelantan and will be administered by the Syariah Court.

UMNO leaders should understand all these. Otherwise, they might be making yet another mistake.

What about the objections raised by the non-Muslim leaders of the Barisan Nasional component parties? Again, I am not concerned about their politics. If they think that it serves their party’s political interests, it is their prerogative to object. But, when they start giving such reason as “it will benefit the Muslims”, I have to respond. First, here again, they have “profit and loss” or the “fear of losing” (kiasu) in mind. They are afraid that the Muslims will benefit and that they will, therefore, lose. But how? The law, if at all it comes into force, will only apply to Muslims. So, if a non-Muslim commits adultery with a Muslim, the Muslim gets sentenced under the law and the non-Muslim goes free. Who benefits?

(For further details, please see my papers/talks on hudud, especially my keynote address “Implementation of the Islamic Criminal Law (hudud, qisas, ta’zir) in Malaysia – Prospects and Challenges delivered at the Sultan Mizan Zainal Abidin Mosque, Putrajaya on 1 April 2015” available on my website.)

1 June 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

 

PERPADUAN UMMAH: PATUTKAH RAJA-RAJA DILIBATKAN?

PERPADUAN UMMAH: PATUTKAH RAJA-RAJA DILIBATKAN?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

Semata-mata memandang dari sudut konsep raja keperlembagaan (constitutional monarchy) model British, tidak dapat hendak difikirkan satu alasan bagi menyokong penglibatan raja dalam usaha untuk menyatupadukan sekumpulan rakyat berasaskan bangsa dan agama. Bayangkan sekumpulan rakyat British keturunan Inggeris beragama Kristian gereja England menghadap Queen England meminta jasa baik baginda untuk ‘menasihatkan’ pemimpin-pemimpin Parti Konservatif, Parti Boroh dan Parti Liberal supaya bergabung atau berkerjasama dalam pilihanraya umum (PRU) yang akan datang untuk mengelak kemungkinan rakyat British yang bukan berkulit putih dan bukan pengikut gereja England daripada mengambil alih Kerajaan Great Britain.

Sekurang-kurangnya pada masa ini, hal seperti itu tidak dapat dibayangkan berkemungkinan akan berlaku di England, kerana “ancamannya” masih belum nampak.

Maka ahli politik, pakar undang-undang, ahli sejarah dan cendikiawan akan berhujah bahawa cubaan berbuat demikian adalah sesuatu yang langsung tidak boleh diterima. Saya dapat bayangkan hujah mereka adalah bahawa rakyat British berjuang dan berperang beratus-ratus tahun untuk memisahkan kuasa politik daridapa raja, untuk memberi kuasa memerintah mengikut kehendak majoriti (demokrasi) kepada rakyat melalui pilihanraya dan parlimen, bagaimana sekarang mereka hendak berpatah balik pula?

Mereka akan berhujah bahawa rakyat adalah bebas menubuh parti politik dan pertubuhan seperti yang dikehendaki mereka dengan tujuan yang dikehendaki oleh mereka. Jika akibatnya, rakyat daripada sesuatu kumpulan akan berpecah belah, malah kehilangan kuasa politik itu adalah masalah politik, hak rakyat menentukannya, bukan hak raja untuk campur tangan dan menentukannya. Dengan campur tangan, raja melakukan sesuatu yang berlawanan dengan peranannya sebagai raja keperlembagaan, malah melanggar prinsip demokrasi.

Mereka akan merujuk kepada perjanjian-perjanjian, akta-akta parlimen dan conventions mengenainya. Mereka akan merujuk kepada konvensyen-konvensyen hak asasi manusia (human rights) yang menjamin kebebasan bercakap, berorganisasi dan lain-lain.

Saya tidak hairan jika, di Malaysia pun, terdapat orang-orang, terutama sekali jika mereka mempunyai kepentingan diri, yang akan berhujah demkian. Mereka akan berkata kita telah menerima prinsip raja keperlembagaan model British, maka kita kenalah mengamalkannya seperti yang dilakukan di Britain. Noktah.

Dalam kertas ringkas ini, saya akan menghujahkan bahawa keadaan di Malaysia (khususnya mengenai hubungan orang Melayu dengan Raja-Raja Melayu) adalah berbeza daripada keadaan di Britain dan hal keadaan tempatan itu mestilah diambil kira dalam menentukan corak raja keperlembagaan kita. Sebagai misalah, corak raja keperlembagaan Thailand juga berlainan: raja memain peranan politik yang lebih aktif, dan nampaknya itu sahaja caranya untuk ‘mematangkan” ahli-ahli politik di negara itu. Kita tidak boleh mengatakan bahawa sistem Thailand tidak betul. Itulah yang diperlukan di Thailand.

Kembali ke negara kita, pertama, sepanjang sejarah pemerintahan raja-raja Melayu, raja adalah “payung” atau pelindung rakyatnya yang memberi ta’at setia kepadanya. Raja adalah tempat rakyat mengadu dan titah raja dijunjung.

Kedua, walaupun British menjajah Semenanjung Tanah Melayu, mereka tidak mengubah bentuk hubungan raja-raja Melayu dengan “rakyatnya” (the Rulers and their subjects). Kuasa Raja-Raja Melayu sebagai pelindung hak-hak rakyatnya dan kedudukan agama Islam tidak disentuh. Perjanjian penubuhan Federation of Malaya pun mempunyai peruntukan seperti itu

Ketiga, Perlembagaan Persekutuan juga mempunyai peruntukan-peruntukan sedemikian. Secara sepintas lalu:

(a) Selepas menyatakan bahawa Islam adalah agama bagi Persekutuan, Perkara 3(2) mengisytiharkan bahawa “kedudukan Raja sebagai Ketua agama Islam di Negerinya mengikut cara dan setakat yang diakui dan ditetapkan oleh Perlembagaan Negeri itu, dan, tertakluk kepada Perlembagaan itu, segala hak, keistimewaan, prerogatif dan kuasa yang dinikmati olehnya sebagai Ketua agama Islam, tidaklah tersentuh dan tercacat;….” Di negeri-negeri tanpa raja, Yang Di Pertuan Agong adalah ketua agamanya.

(b) Perkara 153 (1) memperuntukkan bahawa adalah “menjadi tanggungjawab Yang di-Pertuan Agong untuk melindungi kedudukan istimewa orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak dan kepentingan sah kaum-kaum lain mengikut peruntukan Perkara ini.”

(c) Perkara 153 (2) mengulangi bahawa “Yang di-Pertuan Agong hendaklah menjalanakan fungsinya di bawah Perlembagaan ini dan undang-undang persekutuan mengikut apa-apa cara yang perlu untuk meindungi kedudukan istimewa orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak dan untuk memastikan perizaban bagi orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak apa-apa perkadaran yang difikirkan munasabah oleh Yang di-Pertuan Agong daripada jawatan dalam perkhidmatan awam…..biasiswa……..”

(d) Perkara 153 (3) menyatakan bahawa “Yang di-Pertuan Agong boleh, bagi memastikan, mengikut Fasal (2), perizaban bagi orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak jawatan-jawatan dalam perkhidmatan awam dan biasiswa…….memberikan apa-apa arahan am yang dikehendaki bagi maksud itu kepada mana-mana Suruhanjaya ……atau kepada mana-mana pihak berkuasa yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi pemberian biasiswa………dan Suruhanjaya atau pihak berkuasa itu hendaklah mematuhi arahan itu dengan sewajarnya.”

Perhatikan, Perkara 3 melibatkan raja-raja dalam hal agama Islam. Kita mesti faham bahawa tugas raja sebagai ketua agama Islam bukanlah seperti seorang Khalifah Al-Rasyidin yang mempunayi kuasa sebagai hakim, mufti dan apa sahaja yang berkaitan dengan agama Islam. Tugas-tugas itu telah diberi kepada badan-badan tertentu. Tetapi, sebagai ketua agama Islam, raja-raja semestinya, secara umum, mempunyai peranan bagi menjaga kepentingan umat Islam dan kedudukan agama Islam. Jika tidak tidak ada maknanya raja-raja dijadikan ketua agama Islam.

Perkara 153 bukan sekadar mengatakan bahawa keistimewaan hendaklah diberi kepada orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak dalam perkara-perkara tertentu. Ia menjadikan tanggungjawab Yang di-Pertuan Agong untuk melindungi kedudukan istimewa mereka. Kalusa (2) dan (3) pula menyatakan apa yang baginda patut lakukan dalam melaksanakan tanggungjawab keperlembagaan itu.

Maka, Yang di-Pertuan Agong bukanlah seorang raja yang “berkecuali” sehingga tidak perlu mengambil berat tentang hal agama dan umat Islam dan kedudukan orang Melayu. Baginda dipertanggungjawabkan oleh Perlembagaan untuk melindunginya. “Melindungi” samalah dengan menjaga supaya kedudukan itu tidak tergugat. Maka, jika timbul sesuatu keadaan yang menggugat hak dan kedudukan orang Melayu, umat Islam dan agama Islam, semestilah tidak ada salahnya bagi orang Melayu dan umat Islam untuk menghadap baginda untuk mempersembahkan hal keadaan itu kepada baginda, dan tidak ada salahnya bagi baginda, sama ada secara bersendirian atau melalui Majlis Raja-Raja, menyatakan pandangan baginda kepada pihak-pihak berkenaan, malah “menasihati” mereka untuk mengatasi masalah itu. (Hujah ini terpakai juga kepada raja-raja Melayu di negeri masing-masing.)

Sekarang kita lihat resolusi Multaqa Perpaduan Ummah bertarikh 18 Mai 2016. Perlu diambil perhatian bahawa raja-raja adalah salah satu institusi yang akan ditemui oleh wakil-wakil Multaqa itu. Yang lainnya termasuklah tokoh-tokoh utama parti politik Islam, Menteri-Menteri Besar dan Ketua-ketua Menteri. Mengenai raja-raja, resolusi itu menyebut:

“a. Menghadap Duli-Duli Yang Mulia Seri Paduka Baginda Yang Dipertuan Agong dan Raja-Raja Melayu untuk memohon Baginda-baginda semua campur tangan atas sifat sebagai payung bagi agama Islam dan rakyat Malaysia seluruhnya.”

Dua perkara perlu di ambil perhatian. Pertama, ia meminta raja-raja “campur tangan”. Kedua, asasnya ialah sebagai “payung bagi agama Islam dan rakyat Malaysia seluruhnya.” Ertinya, Multaqa itu bersandar kepada hubungan tradisional antara raja-raja Melayu dan rakyatnya yang saya sebut di awal kertas ini.

Jika itulah hasratnya, saya tidak nampak apa salahnya. Bagaimana raja-raja akan “campur tangan”, jika mereka bersetuju berbuat demikian, mengikut hemat saya, adalah seperti yang saya sebut di atas, ia itu dengan menyatakan pandangan mereka atau menasihati secara bersendirian atau melalui Majlis Raja-Raja. Sama ada ia akan berkesan atau tidak untuk mencapai hasrat yang dikehendaki terserahlah, terutama sekali kepada tokoh-tokoh utama parti politik Islam.

Ini membawa kita kepada soalan yang saya kemukakan di Multaqa itu: Adakah mereka (tokoh-tokoh utama parti politik Islam) sanggup mengorbankan kepentingan diri, jika perlu, untuk mengelak mala petaka yang lebih besar itu?

24 Mei 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

UCAPAN DI MAJLIS PELANCARAN BUKU “THE TRUTH SHALL PREVAIL”

UCAPAN DI MAJLIS PELANCARAN BUKU “THE TRUTH SHALL PREVAIL” OLEH TUN ARIFFIN ZAKARIA, KETUA HAKIM NEGARA
13 Mei 2016
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

(Thinking that today’s proceedings will be in Malay, I wrote my speech in Malay. But, when I was told, yesterday, that it would be in English, I tried to translate it, but I found that even the first sentence was not translatable. Of course, I can change the words into English, but the soul is missing. So, I decided to read my speech in Malay. Forgive me for being different.)

Berada di penghujung jalan, memandang ke belakang, apa yang kelihatan hanyalah suratan takdir. Tidak ada alasan lain yang boleh diberi. Segala-galanya berlaku mengikut susunanNya yang rapi. Tiada manusia boleh memikirkannya, apatah lagi merancangnya dan menyebabkannya berlaku, mahu pun menggagalkannya. Apa yang kita manusia boleh lakukan hanyalah melaksanakan apa yang telah ditetapkan kepada kita, sehabis baik yang kita boleh lakukan, dengan jujur. Sebagai ganjaran, kita akan menerima apa yang kita layak terima, sejajar dengan sumbangan kita. Itu adalah Sunnah Allah.

Hari ini, seperti berulang kali ia berlaku dalam hidup saya, saya menyaksikan satu lagi suratan takdir yang tersusun rapi. Kali pertama saya menulis ucapan saya, naik ke pentas dan berucap 56 tahun dahulu, ia adalah dalam Pertandingan Syarahan Minggu Bahasa Kebangsaan tahun 1960 anjuran Dewan Bahasa dan Pustaka. Saya menang, menang dan menang hingga ke peringkat kebangsaan di mana saya mendapat nombor tiga. Dua tahun kemudian, saya masuk lagi dan menang, menang dan menang sehingga menjadi Johan Kebangsaan Bahagian Penuntut Melayu Lelaki.

Dengan itu, Dewan Bahasa dan Pustaka telah menunjukkan hala tuju masa depan hudup saya. Ia telah menemukan saya dengan bakat saya. (Ia juga telah menemukan saya dengan isteri saya, wakil Negeri Melaka yang menjadi Johan Kebangsaan Bahagian Penuntut Bukan Melayu Perempuan). Semenjak itu, sepanjang perjalanan hidup saya, dari seorang murid sekolah sehingga mantan Ketua Hakim Negara, dari boleh berlari sehingga tidak boleh berdiri, walaupun setelah kehilangan suara sebanyak dua kali dan bercakap dengan sebelah pita suara sahaja yang berfungsi, saya terus berucap dan berucap. Itulah pemberian Dewan Bahasa dan Pustaka kepada saya, dengan kehendak Allah Subhanahu wa Ta’ala.

Hari ini, adalah giliran saya, sebagai tanda berterima kasih, untuk memberi balik kepada Dewan Bahasa dan Pustaka, hasil pelaborannya 56 tahun dahulu itu. Hari ini, saya menyerahkan kepada Dewan Bahasa dan Pustaka semua ucapan-ucapan saya itu, untuk dibukukan dan dimanfaatkan oleh anak cucu kita dan, dengan izin Allah Subhanahu wa Ta’ala, untuk menjadi amal jariah saya. Itulah suratan takdir yang saya maksukan.

Sebenarnya, hari ini, ada satu lagi suratan takdir yang berlaku. Saya menghabiskan hampir 40 tahun daripada umur saya di, atau di persekitaran, mahkamah. Saya melapor diri untuk berkerja pada hari pertama di mahkamah dan saya bersara di mahkamah. Kebanyakan ucapan-ucapan saya ditulis di mahkamah, banyak juga yang ditulis dalam bangunan ini. Maka sesuailah ia dilancarkan di bangunan ini oleh Ketua Hakim Negara sendiri. Terima kasih, Tun.

Buku ini adalah buku kedua daripada empat buah buku saya yang telah atau akan diterbitkan dalam masa terdekat. Yang pertama, sebuah memoir bertajuk “I Will Never Beg” telah diterbitkan oleh Malaysian Current Law Journal dan dilancarkan oleh DYMM Paduka Seri Sultan Nazrin Muizzuddin Shah pada 26 April lalu. Yang kedua, adalah naskah Bahasa Melayunya bertajuk “Saya Tidak Akan Melutut” yang sedang dalam urusan percetakan, juga oleh Malaysian Current Law Journal. Yang ketiga, “The Truth Shall Prevail” yang dilancarkan hari ini. Ia mengandungi koleksi ucapan, kertas kerja, kuliah dan artikel saya yang ditulis dalam bahasa Inggeris semenjak tahun 1973 hingga sekarang. Yang keempat, ialah koleksi ucapan, kertas kerja, kuliah dan artikel saya yang ditulis dalam Bahasa Melayu yang diberi tajuk “Buat Kerja”. Ini juga akan diterbitkan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka.

Saya mengucapkan ribuan terima kasih kepada YAA Tun Ariffin Zakaria, yang bukan sahaja akan melancarkan buku ini, malah telah juga sudi membenarkan kami menumpang majlis ini untuk tujuan pelancaran buku ini. Saya mengucapkan ribuan terima kasih kepada Dewan Bahasa dan Pustaka di atas segala usaha dan perbelanjaannya untuk menerbitkan buku ini. Saya juga berterima kasih kepada Institut Islam Hadhari di atas inisiatifnya untuk mendapatkan Dewan Bahasa dan Pustaka untuk menerbitkan buku ini.

(Lastly, I am appealing to all readers of my books, if you find one statement which is factually wrong, please let me know. I will correct it or withdraw it. But, it has to be factually wrong, not just because you don’t like to hear it, even though it is true.)

Sekian, Terima kasih.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

I WILL NEVER BEG (FOREWORD AND COMMENTS)

FOREWORD

 

When Tun Abdul Hamid asked me if I could write the Foreword for his book I was humbled. My reply was “You do me great honour, Tun. A privilege and pleasure.”

My close association with Tun Hamid began when he was appointed the Chairman of the Advisory Board of the Malaysian Ant-Corruption Commission (MACC) and me a member in 2010. My respect for him grew over the months. I was already acquainted with some of his writings and speeches, and his firm and wise stewardship of the Advisory Board impressed me. His reputation for integrity and acting without fear or favour gave the MACC a much needed boost in the early period when the re-constituted institution was striving to regain the trust and confidence of the people.

The MACC missed him greatly when ill-health compelled him to give up the chairmanship of the Advisory Board. But I continued to be in touch with him. He would share some of his articles and speeches with me and I visited him in hospital too. Though in pain he would welcome visitors cheerfully and engage with them as best he could.

I learned a lot from Tun Hamid. I still do. He is among the most learned minds Malaysia has produced in the legal field. Certainly his work is the most prolific. His thirst for knowledge, analytical skill and clarity of thought combine with his gift for expression in both the English and Malay languages to make him exceptional.

Then there is his great capacity for work. He has a terse motto, BUAT KERJA. It aptly sums up his utter dedication for work. The sheer volume of his judgments, speeches and articles is mentioned elsewhere, including in his website. His most productive period is the period after his retirement and for the most part while he was in poor health. Tun continues to write.

This book traces the journey of Tun Hamid from the dirt-poor kampung in the Malay heartland where he was born to the peak of the Malaysian legal and judicial service and his retirement. The story is told in a style that to me is the most difficult: in simple words and short sentences. The style also graces his writings, be they legal opinions, court judgments or the articles he has written and the speeches he has delivered. It is a style that often reduces what appear to be complex issues to their simplest elements.

I found the book difficult to put down. Tun Hamid is a natural story teller. One is transported to the past, to the way things were and how far Malaysia has come. His recall of detail, right down to the number of students that were in his class and their racial breakdown when he was in Form Six, is amazing. He must have kept faithful and extensive records from an early age, besides having a very good memory.

The book is also peppered with the occasional wit. One of my favourites is his tale of how he won a case before the Supreme Court “without saying a word” (Chapter 5).

For me the greatest value of the book lies in what can be learned from the life that Tun Hamid has lived and what he stands for. The son of an Imam who grew up in a harsh and bare village environment, he developed a strong moral and upright character. An abiding faith in Allah shines through his life. He kept his faith even when grave illness confined him to bed and robbed him of his voice for months with little hope of regaining his health.

Honesty, integrity and the courage to speak his mind to power became his hallmarks. His judgment in the case of Dato’ Seri Anwar Ibrahim has made history. It is one of the high points of the independence and integrity of the Malaysian judicial service. I believe he inherited a deep sense of justice and regard for the rule of law early on from his father, who though without formal training was often called upon to mediate and settle village disputes.

The title of this book, I Will Never Beg, could be a guide for ethical conduct and a compass in life for all.

Tun Hamid wrote, spoke and issued judgments on many critical areas of law during his career. His contributions towards laws on Islamic banking, Islamic finance and Takaful are significant. Some of the subjects he covered, such as the harmonisation of civil and Shari’ah law, hudud and conversion into Islam, remain vexing. His arguments however are clear and based on applicable law that is consistent with the Constitution. They are in the public domain and open to scrutiny and comment.

His view of what Islam is and what it enjoins is refreshing. It is drawn from the sound grounding he received when young and his immersion in the teachings of Islam since. In the present circumstances when the religion as taught and practiced in the country seems to be getting increasingly rigid, intolerant and extreme, Tun Hamid’s views appear humane and enlightened. Islam preaches moderation. Prayer is a quiet matter, one between self and God even when in congregation. He is distressed by what he sees as the emphasis on form over substance. He regrets the unnecessarily loud ceramah and taped recitation of the Qur’an blared from loudspeakers that disturb the peace and the faithful in the mosque who want to do their prayers or recite the Qur’an quietly. He is dismayed by the trend to place greater emphasis on the feasting at functions in hotels rather than on the fasting in the holy month of Ramadhan. Tarawikh means relaxing, and it is meant to be a relaxing affair, not the prolonged event with ceramah that it has frequently been turned into.

His description of Islamic law as “Any law that is not un-Islamic” has gone viral. To quote from one of his lectures, “To determine whether our law is Islamic or Shariah-compliant or not, we should not be looking backward one thousand four hundred years and compare whether our present law is the same as the law then or not. The test should be whether it contravenes any Shari’ah principle or not”.

The story of Tun Hamid is also the story of the triumph of human endeavour over the many challenges and handicaps that life can hold. But triumph always with the grace of God, as this deeply religious man would say.

A book that is as nourishing to the mind as it is to the spirit.

Tan Sri Mohamed Jawhar Hassan

I WILL NEVER BEG
COMMENTS

Tun Hamid’s intellectual genius lies in identifying the core issue of a problem, and framing it with elegant simplicity and lucid wit. Combined with his principled thinking and behavior, his genuine humility, unassuming piety and major contributions to Malaysia, is why I admire, esteem and emulate him as a moral exemplar—and why every Malaysian should. – Imam Feisal Abdul Rauf, Cordoba Initiative.

I have kept up with reading Tun Hamid’s writings for many years. I have found them to be remarkably lucid, direct and insightful. This is yet another elegant contribution, though of a different kind, coming from one of the outstanding legal minds of Malaysia.- Professor Mohammad Hashim Kamali, International Institute of Advanced Islamic Studies (IAIS) Malaysia.

Tun Abdul Hamid’s ability to explain the most complex legal problems in a simple, understandable, and very interesting way is what sets him apart from other legal scholars. – Dr. Adnan Trakic, Monash University Malaysia.

 

KEWAJIPAN SYARIKAT MEMBAYAR ZAKAT: ISU-ISU YANG BERBANGKIT DARIPADA PRINSIP ‘ENTITI BERASINGAN DI SISI UNDANG-UNDANG’

KEWAJIPAN SYARIKAT MEMBAYAR ZAKAT: ISU-ISU YANG BERBANGKIT DARIPADA PRINSIP ‘ENTITI BERASINGAN DI SISI UNDANG-UNDANG’
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

Saya menulis rencana ini bukan untuk mencabar keputusan Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan dan fatwa Jawatankuasa Fatwa Negeri Selangor. Saya hanya cuba memahami asas atau rasional keputusan/fatwa itu kerana ia melibatkan penggunaan satu daripada banyak kewajipan agama manusia Muslim kepada “entiti berasingan di sisi undang-undang” yang dicipta oleh undang-undang bagi maksud tertentu bukan agama, entiti yang tidak dan tidak boleh, “beriman” (Muslim) atau tidak dan tidak boleh “tidak beriman” (bukan Muslim).

Memanglah seorang manusia Muslim yang merdeka, dewasa, cukup akal wajib membayar zakat jika syarat-syaratnya dipenuhi. Itu telah diselesaikan semenjak zaman Nabi Muhammad s.a.w. Tetapi, apabila kewajipan agama dipanjangkan kepada entiti undang-undang yang dicipta oleh undang-undang untuk tujuan tertentu bukan agama, tidak dapat tidak kita akan berhadapan dengan isu-isu baru. Saya sedar bahawa ada pakar-pakar Syari’ah yang mengatakan bahawa entiti seperti baitul mal, wakaf dan masjid diiktiraf sebagai satu “entiti undang-undang’”. (Sebenarnya, mereka itu memandang ke belakang, dengan prinsip moden “entiti berasingan di sisi undang-undang” dalam fikiran mereka, cuba mencari persamaan dan justifikasi.” Tetapi, soalnya, adakah kesan pengiktirafan itu sama seperti di bawah prinsip “entiti berasingan di sisi undang-undang” yang berkuatkuasa sekarang? Adakah mereka menganggap baitul mal, wakaf dan masjid sebagai manusia Muslim untuk semua kewajipan agama seperti seorang manusia Muslim?

Saya tidak fikir terdapat apa-apa pertikaian bahawa Allah s.w.t. telah mengutus nabi-nabi kepada manusia dan bahawa agama adalah untuk manusia kerana manusia boleh percaya atau tidak percaya, menerima atau menolak iman. Nabi Muhammad s.a.w juga tidak berdakwah kepada selain daripada manusia kerana manusia, boleh menerima atau menolak Islam dan menjadi Muslim atau bukan Muslim. Al-Quran juga ditujukan kepada manusia. Sebab itulah terdapat banyak ayat-ayat yang bermula dengan “Wahai manusia ….” dan banyak pula ayat-ayat yang bermula dengan “Wahai orang-orang yang beriman …..”.

Apabila manusia menerima Islam sebagai agama mereka, beberapa perkara menjadi kewajipan mereka, misalan yang paling mudah ialah apa yang dipanggil “Rukun Islam” yang terdiri daripada syahadah, solat, puasa, zakat, dan haji.

Mengenai puasa, misalnya, Al-Quran mengatakan:

“Wahai orang-orang yang beriman! Kamu diwajibkan berpuasa sebagaimana diwajibkan ke atas orang-orang yang terdahulu daripada kamu, supaya kamu bertaqwa.” – Al-Baqarah 183.

Mengenai zakat, ayat berikut telah dijadikan sandaran oleh Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan dan Jawatankuasa Fatwa Selangor:

“Wahai orang-orang yang beriman! Belanjakanlah (pada jalan Allah) sebahagian dari hasil usaha kamu yang baik-baik, dan sebahagian dari apa yang Kami keluarkan dari bumi untuk kamu.” – Al-Baqarah 267.

Perhatikan bahawa kedua-duanya ditujukan kepada “Orang-orang yang beriman”. Satu ayat lagi menyimpulkannya:

Sesungguhnya orang-orang yang beriman dan beramal soleh, dan mengerjakan sembahyang serta memberikan zakat, mereka beroleh pahala di sisi Tuhan mereka, dan tidak ada kebimbangan (dari berlakunya sesuatu yang tidak baik) terhadap mereka, dan mereka pula tidak akan berdukacita. – Al-Baqarah 277.

Ini adalah kewajipan ke atas orang Islam, orang-orang yang beriman atau manusia Muslim.

Apakah yang dimaksudkan dengan “syarikat berhad” atau, apakah yang dikatakan prinsip “entiti berasingan di sisi undang-undang” seperti yang dinyatakan dalam penghakiman House of Lords England dalam kes Salomon v. A. Salomon & Co. Ltd. (1897) AC 22 yang telah dikanunkan dalam Akta Syarikat 1965? Ia adalah satu prinsip common law yang telah diberi pengiktirafan berkanun.

Apabila sebuah syarikat ditubuhkan di Malaysia di bawah Akta Syarikat 1965, dengan kuatkuasa undang-undang, ia mempunyai “entiti berasingan di sisi undang-undang” sebagaimana yang diperuntukkan oleh undang-undang. Tujuan undang-undang itu ialah untuk menggalakkan pembangunan perniagaan dengan membolehkan pelabur untuk melabur dalam sesuatu usaha (venture) tanpa bertanggungan di sisi undang-undang tort atau kontrak bagi syarikat itu. Oleh itu, pemegang saham sesebuah syarikat hanya bertanggungjawab (liable) untuk membayar hutang syarikat itu setakat nilai kepentingan pemilikan saham mereka sahaja. Dalam usaha untuk mencapai tujuan ini, undang-undang mengiktiraf entiti itu sebagai “orang undang-undang”, dan ia dibenarkan untuk memiliki harta, membuat kontrak, mengambil tindakan undang-undang atau diambil tindakan undang-undang terhadapnya (sue and be sued). Undang-undang tidak menjadikan sebuah syarikat itu Muslim atau bukan Muslim.

Dengan latar belakang itu, mari kita merujuk kepada keputusan/fatwa berkaitan.

Kedua-dua keputusan/fatwa itu jelas mengatakan bahawa syarikat wajib membayar zakat.

Fatwa Selangor cukup jelas dan konsisten bahawa kewajipan syarikat adalah untuk membayar “bagi pihak” pemegang saham iaitu zakat pemegang saham.

Keputusan Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan tidak begitu jelas. Teks keputusan memberi gambaran bahawa syarikat wajib membayar zakatnya sendiri. Walau bagaimanapun, dalam alasan yang berikut, ia tiba-tiba menggunakan perkataan “bagi pihak” (pemegang saham).

Kedua-dua Jawatankuasa memberi alasan yang sama. Kedua-duanya bergantung kepada ayat al-Quran yang sama, iaitu surah Al-Baqarah ayat 267 yang telah diperturunkan di atas. Kedua-dua Jawatankuasa itu bergantung kepada hadith yang sama berkenaan dengan cara pengiraan zakat apabila bahagian individu (contohnya rakan kongsi) tidak dapat dipisahkan.

Keputusan Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan selanjutnya menyatakan:

“Syarikat yang dimiliki bersama antara orang Islam dan bukan Islam, maka wajib ke atas jumlah saham yang dimiliki oleh orang Islam sahaja berdasarkan pendapatan bersih yang diperolehi.” Fatwa Selangor mempunyai kesan yang sama.

Bagaimana Jawatankuasa-jawatankuasa itu membuat kesimpulan mereka?

Mereka menganggap bahawa di sebalik setiap syarikat ada manusia (pemegang saham). Mereka mengenakan agama pemegang saham itu kepada syarikat. Jika pemegang saham itu orang Islam, syarikat itu dianggap sebagai seorang Muslim dan wajib membayar zakat. Di mana sebahagian daripada pemegang saham itu orang Islam dan sebahagiannya bukan Islam, hanya bahagian orang Islam (daripada pendapatan bersih) yang kena membayar zakat.

Komen saya

Pertama, Jawatankuasa-jawatankuasa itu gagal membuat perbezaan antara seorang manusia yang beragama Islam dengan sebuah syarikat apabila mereka mengenakan kewajipan untuk membayar zakat kepada syarikat. Zakat adalah salah satu daripada Rukun Islam yang menjadi satu kewajipan ke atas manusia individu yang beriman dengan Rukun Iman dan, oleh itu, Muslim (atau “orang yang beriman”). Rukun Islam tidak terpakai walaupun kepada manusia yang bukan “orang yang beriman” (Muslim) apatah lagi kepada entiti undang-undang yang dicipta oleh undang-undang sekular. Bagaimana syarikat membuat pengakuan iman (syahadah), solat, puasa dan menunaikan haji? Dengan berbuat demikian, Jawatankuasa-Jawatankuasa itu membezakan zakat daripada kewajipan lain. Mereka menyamakan sebuah syarikat dengan seorang manusia Muslim, tetapi hanya untuk tujuan zakat sahaja. Mereka bergantung kepada ayat al-Quran yang disebut sebelum ini yang jelas hanya terpakai kepada manusia yang mampu untuk beriman atau tidak beriman. Syarikat tidak boleh beriman atau tidak beriman dengan Islam atau memilih untuk menjadi seorang Muslim atau tidak.

Kedua, Jawatankuasa-jawatankuasa itu gagal membuat perbezaan antara syarikat dengan perniagaan tunggal (sole proprietorship) atau perkongsian (partnership). Dalam kes perniagaan tunggal atau perkongsian, pemilik manusia Muslim atau rakan kongsi Muslim itu, mengikut mana-mana yang berkenaan, yang wajib membayar zakat daripada aktiviti perniagaannya sama ada dalam bentuk pemilik tunggal atau perkongsian. Prinsip entiti undang-undang berasingan tidak terpakai kepada pemilik tunggal dan perkongsian.

Ketiga, Jawatankuasa-jawatankuasa itu mengenakan (impute) agama pemegang saham kepada syarikat: jika mereka beragama Islam, syarikat itu disifatkan sebagai seorang Muslim yang mempunyai tanggungjawab yang sama mengenai zakat. Pertama, itu melanggar prinsip entiti undang-undang berasingan. Tambahan pula, bagaimana kita boleh mengenakan agama kepada suatu perbadanan yang bukan manusia, yang diiktiraf sebagai sebuah entiti yang sah oleh undang-undang (common law dan undang-undang berkanun) hanya untuk tujuan tertentu bukan agama? Mengapa tanggungjawab itu hanya terhad kepada zakat dan atas dasar apa?

Keempat, katakanlah kita boleh mengenakan agama pemegang saham kepada syarikat (pada pandangan saya, tidak), beberapa pemegang saham besar mungkin bukan manusia. Mereka boleh jadi syarikat-syarikat lain, termasuk Tabung Haji, Kumpulan Wang Simpanan Pekerja dan Bank Negara. (Adakah Tabung Haji seorang Muslim walaupun ia “haji”?). Mungkin ada banyak lapisan pemegang saham seperti itu yang mereka sendiri tidak mempunyai agama untuk dikenakan kepada syarikat yang pertama tersebut.

Zakat siapa syarikat bertanggungjawab untuk membayar?

Jika kewajipan syarikat itu adalah untuk membayar zakatnya sendiri, isu yang dibangkitkan di atas adalah berkenaan iaitu adakah sebuah syarikat itu seorang yang merdeka, dewasa, waras, Muslim yang mampu beriman dan kafir dan dengan kewajipan untuk melaksanakan lima rukun Islam serta suruhan lain selain daripada mengelak apa yang dilarang?

Jika tanggungjawab itu adalah untuk membayar zakat pemegang saham, ertinya kita meletakkan beban agama yang lebih tinggi ke atas syarikat daripada manusia Muslim. Pertama, kita menganggapnya sebagai seorang manusia Muslim. Kedua, kita meletakkan ke atasnya kewajipan untuk membayar zakat orang lain. Seorang manusia Muslim pun tidak perlu membayar zakat manusia Muslim lain.

Undang-undang adalah jelas bahawa apa sahaja yang diperolehi oleh syarikat dimiliki oleh syarikat. Syarikat itu boleh mengisytiharkan dividen atau tidak. Jika ia berbuat demikian, hanya apabila pemegang saham menerima dividen, barulah mereka, secara bersendirian, wajib membayar zakat jika syarat-syarat untuk zakat dipenuhi, seperti jumlahnya mencukupi untuk menarik kewajipan membayar zakat. Jika, sehingga itu, pemegang saham sendiri tidak wajib membayar zakat atau mereka tidak langsung wajib membayar zakat, mengapa syarikat diwajibkan membayar zakat mereka?

Terutama sekali, dalam syarikat tersenarai, bagaimana dikira berapa banyak pemegang saham Muslim dan bukan Muslim, sedangkan is bertukar setiap hari? Oleh sebab (jika) zakat itu zakat pemegang saham, adakah nisab untuk setiap pemegang saham dikira? Untuk mencukupkan haul, adakah pendapatan syarikat yang tersimpan setahun atau lebih sahaja yang kena zakat? Jika disimpan selama satu tahun pun, ia masih pendapatan syarikat. Ia belum menjadi pendapatan pemegang saham. Haul pemegang saham, yang zakatnya dibayar oleh syarikat, tetap tidak cukup. Sebaliknya, nampaknya seolah-olah semua pendapatan yang diterima oleh syarikat dalam tempoh satu tahun itu yang dikenakan zakat, walaupun ia hanya berumur sehari dan belum menjadi pendapatan pemegang saham. Dalam keadaan itu, wajibkan pemegang saham membayar zakat? Jika belum, bagaimana syarikat wajib membayar bagi pihaknya?

Daripada dana siapa syarikat itu membayar zakat pemegang saham? Jelas sekali ia adalah daripada dana syarikat itu sendiri. Adakah itu betul? Tidakkah itu sama dengan syarikat menyelesaikan hutang persendirian pemegang saham?

Di bawah susanan sekarang, syarikat itu diberi rebat cukai zakat yang dibayarnya. Jika ia membayar zakatnya sendiri, tidak ada isu, dari sudut undang-undang cukai. Tetapi, jika syarikat itu membayar zakat pemegang saham, adakah ia layak mendapat rebat untuk membayar zakat pemegang saham? Bukankah pembayar cukai, mengikut undang-undang, hanya layak mendapat rebat bagi zakatnya sendiri yang dibayarnya, bukan atas zakat orang lain walaupun dia membayarnya dengan sukarela?

Jawatankuasa-jawatankuasa itu gagal untuk mengambil kira isu-isu perlembagaan. Pertama, zakat adalah satu perkara Negeri manakala syarikat-syarikat adalah perkara Persekutuan. Paling tinggi, Jawatankuasa Fatwa Negeri boleh memberi pendapatnya mengenai kewajipan syarikat-syarikat membayar zakat tetapi pendapatnya itu tidak boleh dikuatkuasakan sebagai fatwa yang mengikat ke atas syarikat, walaupun ia diwartakan. Ini kerana syarikat tidak berada dalam bidangkuasa Negeri. Oleh itu, mana-mana undang-undang Negeri yang menghendaki syarikat membayar zakat adalah tidak keperlembagaan. Kedua, perlembagaan hanya membenarkan zakat dikutip daripada “orang yang menganut agama Islam”. Syarikat tidak mempunyai agama. Atas alasan ini juga, adalah tidak keperlembagaan untuk menggunakan undang-undang Persekutuan untuk mengutip zakat daripada sarikat.

Kesimpulan

1. Zakat adalah wajib ke atas seorang manusia Muslim, seperti solat, puasa dan haji. Apa juga zakat yang seorang manusia Muslim wajib bayar, dari apa sahaja sumber yang tertakluk kepada zakat, adalah menjadi kewajipan manusia Muslim itu untuk membayarnya dan bukan orang lain.

2. Sebuah syarikat tidak mempunyai agama. Ia bukan seorang Muslim atau kafir. Sebuah syarikat yang ditubuhkan di bawah Akta Syarikat 1965 diiktiraf oleh undang-undang sebagai mempunyai identiti yang berasingan daripada pemegang saham berkenaan dengan liabiliti untuk membayar hutang, hak untuk memiliki harta, hak untuk membawa guaman dan dibawa guaman terhadapnya dan lain-lain Tidak ada asas untuk mengenakan (imputing) agama pemegang saham kepada syarikat dan hanya untuk tujuan membayar zakat. Adalah tidak kena pada tempatnya untuk mengatakan bahawa syarikat itu wajib membayar zakat seperti manusia Muslim. Juga tidak ada asas untuk membezakan kewajipan membayar zakat daripada kewajipan lain seperti solat, puasa dan haji.

3. Di Malaysia keputusan/fatwa bahawa syarikat wajib membayar zakat walaupun diwartakan, tidak boleh dikuatkuasakan ke atas syarikat kerana, pertama, di bawah perlembagaan, syarikat bukan perkara Negeri. Kedua, syarikat tidak termasuk dalam bidang kuasa Mahkamah Syariah. Ketiga, mana-mana undang-undang Negeri yang mengenakan zakat ke atas syarikat adalah tidak sah kerana, mengikut perlembagaan, zakat hanya boleh dikutip daripada “orang yang menganut agama Islam.” Syarikat-syarikat bukan “orang yang menganut agama Islam.”

4. Jika syarikat membayar zakat bagi pihak pemegang saham, bagaimana syarikat wajib membayar zakat pemegang saham sedangkan pemegang saham sendiri tidak/belum wajib membayar zakat, sebab mereka (boleh jadi) belum menerima pendapatan mereka daripada syarikat itu dan/atau pendapatan mereka daripada syarikat itu tidak cukup nisab? Selain daripada itu masalah haul juga timbul seperti dihujahkan di atas.

5. Sekurang-kurangnya, adalah tidak wajar bagi syarikat untuk menggunakan dananya sendiri untuk menjelaskan zakat pemegang saham. Ia samalah seperti syarikat menggunakan dananya sendiri untuk membayar hutang peribadi pemegang saham.

6. Saya tidak fikir sebuah syarikat layak mendapat rebat cukai kerana membayar zakat pemegang saham. Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia perlu mula berfikir sama ada ia memberi rebat cukai kepada pembayar cukai yang betul.

Akhir kata, biarlah saya kemukakan beberapa soalan untuk difikirkan oleh pembaca. (Soalan-soalan ini berdasarkan syarikat membayar zakat bagi pihak pemegang saham.)

1. Katakanlah seorang pemegang saham sebuah syarikat mencabar bahawa syarikat itu tidak mempunyai hak untuk membayar zakat bagi pihaknya atas alasan:
a. Dia belum pun menerima dividend dan tidak tahu berapa banyak dia akan menerima, jika dibayar, dan oleh sebab itu dia belum kena zakat lagi;
b. Pendapatannya daripada syarikat itu, jika ada (sebenarnya belum ada) belum tentu cukup nisab dan/atau haul.
Apa jawapan yang akan diberi?

2. Katakanlah pemegang saham sebuah syarikat mencabar Lembaga Hasil Dalam Negeri kerana memberi rebat cukai kepada syarikat itu kerana syarikat itu membayar zakatnya sedangkan rebat itu sepatutnya diberikan kepadanya, apa jawapan yang akan diberi?

3. Katakanlah seorang pemegang saham sebuah syarikat mengadu bahawa syarikat itu telah secara tidak wajar menggunakan dananya untuk menyelesaikan hutang peribadi pemegang saham, apa jawapan yang akan diberi?

4. Katakanlah Majlis Agama Islam Negeri-Negeri menuntut bahawa zakat pemegang saham yang tinggal di negeri masing-masing hendaklah diberikan kepada Majlis Agama Islam di negeri-negeri berkenaan, bukan kepada Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan, di mana pejabat syarikat berdaftar itu terletak, apa jawapan yang akan diberi?

5. Lebih meriah lagi, katakanlah Kerajaan Persekutuan atau individu atau organisasi yang mempunyai locus standi memohon deklarasi behawa Baitul Mal Negeri telah dengan salahnya mengutip zakat daripada syarikat dan, dengan itu, mengurangkan cukai yang boleh dikutip oleh Kerajaan Persekutuan, apa jawapan yang akan diberi?

10 Mac 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

 

HARTA SEPENCARIAN ATAU PUSAKA: ADAT ATAU SYARAK?

HARTA SEPENCARIAN ATAU PUSAKA: ADAT ATAU SYARAK?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

“Harta sepencarian” berasal daripada adat Melayu. Ia berbangkit daripada keadaan tempatan. Dahulu, suami isteri sama-sama memugar tanah untuk dijadikan sawah, kebun atau dusun. Apabila berlaku perceraian, si-suami hanya “menghantar balik” si-isteri kepada ibu bapanya atau saudara maranya di kampung asalnya dengan bungkusan kain bajunya, biasanya bersama anak-anak yang masih kecil. Selepas itu, si-suami berkahwin lain. Pada masa itu belum ada Mahkamah Syari’ah, Enakmen Keluarga Islam, Enakment Pentadbiran Agama Islam dan lain-lain undang-undang berkenaan.

Dalam keadaan itulah, untuk berlaku adil kepada si-isteri, mengikut adat pada masa itu, harta yang sama-sama dicari dan diusahakan dibahagi di antara si-suami dan si-isteri. Adat itu telah diterima pakai oleh Hakim-Hakim Mahkamah Tinggi (Sivil) (Hakim-Hakim British) dalam kes-kes di hadapan mereka, sebelum Merdeka.

Selepas Merdeka, apabila Undang-Undang Pentadbiran Agama Islam dibuat, “harta sepencarian” telah dikanunkan dengan nama asalnya “harta sepencarian” sedangkan tuntutan-tuntutan lain seperti “nafkah” dan “muta’ah” menggunakan Bahasa asalnya iaitu Bahasa Arab.

Sebagai misalan, seksyen 46(2)(b)(iv) Akta Pentadbiran Agma Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1993 (APAI (WP) 1993) memperuntukkan:

“(2) Mahkamah Tinggi Syariah hendaklah —
(b) dalam bidang kuasa malnya, mendengar dan memutuskan semua tindakan
dan prosiding dalam mana semua pihak adalah orang Islam dan yang
berhubungan dengan —
(iv) pembahagian atau tuntutan harta sepencarian;”

Peruntukan ini, secara umun, memberi bidangkuasa kepada mahkamah untuk membicarakan dan memutuskan kes-kes mengenai pembahagian atau tuntutan harta sepencarian. Ertinya, mahkamah ada bidangkuasa untuk membicarakan kes tuntutan harta sepencarian dan membuat perintah pembahagianya.

Dalam keadaan mana, perintah mengenai harta sepencarian boleh dibuat? Ini diperuntukkan oleh Seksyen 58, Akta Undang-undang Keluarga Islam (Wilayah Persekutuan) 1984 (AUKI (WP) 1984):

(1) Mahkamah adalah mempunyai kuasa, apabila membenarkan lafaz talaq atau apabila membuat suatu perintah perceraian, memerintahkan supaya apa-apa aset yang diperoleh oleh pihak-pihak itu dalam masa perkahwinan dengan usaha bersama mereka dibahagikan antara mereka atau supaya mana-mana aset itu dijual dan hasil jualan itu dibahagi antara pihak-pihak itu.

Subseksyen (3) memperuntukkan:

(3) Mahkamah adalah mempunyai kuasa, apabila membenarkan lafaz talaq atau apabila membuat perintah perceraian, memerintah supaya apa-apa aset yang diperolehi dalam masa perkahwinan dengan usaha tunggal satu pihak kepada perkahwinan itu dibahagi antara mereka atau supaya mana-mana aset itu dijual dan hasil jualan itu dibahagi antara pihak-pihak itu.

Perhatikan, mengikut aubseksyen (1) dan (3), seksyen 58 AUKI (WP) 1984, mahkamah hanya boleh membuat perintah pembahagian harta sepencarian dalam dua keadaan sahaja:
i. apabila mengesahkan lafaz talaq dan
ii. apabila membuat perintah perceraian.

Ertinya apabila berlaku perceraian (talaq). “Cerai mati” tidak termasuk dalam dua keadaan ini.

(Di negeri Selangor, ada satu keadaan lagi di mana perintah pembahagian harta sepencarian boleh dibuat, ia itu apabila memberi kebenaran si-suami berpoligami. Tetapi, itu tidak berkenaan dengan perbincangan sekarang.)

Soalannya, apabila tuntutan dibuat selepas kematian si-suami sedangkan tidak ada perceraikan semasa hidup keduanya, bukankah apa yang dikatakan “harta sepencarian” itu sebenarnya sebahagian daripada pusaka si-suami dan ia perlu dibahagikan mengikut faraid? Bolehkah, dalam menentukan bahagian waris-waris terhadap pusaka itu, “harta sepencarian” si-isteri ditolak terlebih dahulu dan bakinya baharulah dibahagikan di antara waris-waris, termasuk si-isteri, mengikut faraid?

Saya berhujah bahawa, pertama, mahkamah tidak mempunyai bidangkuasa untuk membuat perintah dalam keadaan yang tersebut di atas kerana, (di Wilayah Persekutuan) seksyen 58 AUKI (WP) 1984 hanya membolehkan mahkamah membuat perintah pembahagian harta sepencarian dalam dua keadaan yang disebut itu. Seksyen 46(2)(b)(iv) APAI (WP) 1993 tidak boleh digunakaan untuk meluaskan bidangkuasa mahkamah membuat perintah pembahagian harta sepencarian dalam keadaan lain selain daripada yang diperuntukkan oleh seksyen 58. Jika mahkamah berbuat demikian, ia bererti bahawa mahkamah telah menceroboh bidangkuasa dan mengambil alih tugas Parlimen. Hanya Parlimen yang berkuasa memberi bidangkuasa kepada mahkamah, tertakluk kepada apa yang diperuntukkan oleh Perlembagaan. Arahan Amalan dan Fatwa juga tidak boleh meluaskan atau menambah bidangkuasa mahkamah.

Selain dari itu, mengikut syarak, apabila si-suami itu meninggal dunia, bukankah peninggalannya telah menjadi pusaka yang cara pembahagiannya ditetapkan oleh nas-nas yang jelas?

Memanglah hutangnya perlu ditolak terlebih dahulu sebelum pusakanya dibahagikan. Tetapi, ia hanya menjadi hutang jika mereka telah bercerai sebelum si-suami meninggal dunia dan si-isteri telah menuntut harta sepencarian. Apabila perintah dibuat, ia menjadi hutang penghakiman, yang mesti ditolak terlebih dahulu. Atau, katakanlah sebelum mengucap dan menghembus nafasnya yang terakhir, si-suami, sama ada kerana hendak melepas geram, buang tabiat atau kerana tidak mahu si-isteri mewarisi pusakanya, melafazkan talaq. Dalam keadaan itu, mahkamah perlu mengesahkan lafaz talaq itu dan, pada masa itu, bolehlah membuat perintah pembahagian harta sepencarian. Bukan itu sahaja, malah si-isteri juga layak menuntut muta’ah dan nafkah eddah. Tetapi si-isteri tidak boleh mendapat pusaka, kerana dia bukan lagi isteri si-suami semasa si-suami meninggal dunia.

Mahkamah juga memakai konsep “cerai mati” sebagai alasan bagi amalan itu. Soalan saya: Jika “cerai mati” boleh disamakan dengan talaq dan si-isteri boleh menuntut harta sepencarian daripada pusaka si-suami, mengapa tidak muta’ah dan nafkah eddah?

Pada pandangan saya, konsep “cerai mati” tidak sesuai digunakan dalam hal ini kerana tidak kena pada tempatnya. Ungkapan itu hanya untuk menunjukkan bahawa perpisahan telah berlaku di-antara si-suami dan si-isteri, tetapi perpisahan itu adalah kerana kematian salah seorang daripadanya, bukan kerana talaq. Selain daripada kedua-duanya menyebabkan eddah kepada si-isteri, saya tidak nampak persamaan yang lain.

Daripada rencana dan penghakiman Mahkamah Syari’ah yang saya temui dan baca, nampaknya, harta sepencarian telah diterima sebagai hukum syarak atas dua alasan:
1. Walaupun ia asalnya adat Melayu, ia tidak bercanggah dengan syarak.
2. Untuk berlaku lebih adil kepada si-isteri.

Kedua-dua alasan itu betul jika pembahagian harta sepencarian terhad kepada perceraian (talaq) sahaja. Masalahnya apabila tidak ada perceraian dan si-suami telah meninggal dunia dan peninggalannya telah menjadi pusaka. Dalam keadaan itu, bolehkah kita menggunakan urf untuk mengatasi nas-nas yang jelas mengenai pembahagian pusaka? Bolehkah adat mengatasi syarak?

Mengenai alasan kedua, iaitu untuk berlaku lebih adil kepada si-isteri. Soalan saya, jika ia sebahagian daripada pusaka, adakah kita mengatakan bahawa pembahagian pusaka mengikut syarak itu tidak adil?

Pada padangan saya, Mahkamah Syariah perlulah berfikir semula dan membetulkan “kesilapan undang-undang” (error of law) ini kerana implikasinya sangat besar baik dari segi nilai jumlah harta yang terlibat dan akan terus terlibat, hukum mahupun ketidakadilannya kepada waris-waris. Sebaliknya, jika Kerajaan hendak mengesahkan amalan itu, biarlah Badan-Badan Perundangan berkenaan mengesahkannya melalui undang-undang. Itu sistem kita.

9 Mac 2016

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

 

MEMBINA KASATUAN SIKAP DALAM MENGHADAPI CABARAN SEMASA TERHADAP ISLAM DI MALAYSIA

MUKTAMAR MAJLIS AMAL ISLAMI MALAYSIA 2016
25 Februari 2016
MEMBINA KASATUAN SIKAP DALAM MENGHADAPI CABARAN SEMASA TERHADAP ISLAM DI MALAYSIA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

Tajuk ini diberikan kepada saya. Saya tidak memindanya, tetapi saya cuba memadankannya dengan apa yang saya hendak katakan.

Saya telah banyak kali menulis atau berucap mengenai perpaduan orang Melayu/ Islam di Malaysia semenjak bulan April 2014 apabila tersiarnya dan menjadi viralnya rencana yang saya tulis di Bilik Cempaka, Wad 28, Hospital Kuala Lumpur sehingga kepada ucapan saya di Majlis Penganugerahan Tokoh Ma’al Hijrah dalam bulan Oktober 2015. (Kesemuanya boleh didapati dalam laman web saya). Hari ini saya akan memberi ringkasan point-point saya dan mengembangkannya untuk menjadi asas penyatuan sikap semua pihak yang terlibat untuk mencapai tujuan itu.

Dalam konteks Malaysia, Melayu dan Islam adalah synonymous. Apa yang menguntungkan orang Melayu menguntungkan orang Islam. Apa yang merugikan orang Melayu merugikan orang Islam. Demikianlah sebaliknya. Maka, apabila saya menggunakan salah satu perkataan tersebut, mengikut konteknya, ia juga akan meliputi yang lainnya,

Kemuncak perpaduan orang Melayu adalah dalam tahun 1946. Pada masa itu orang Melayu bersatu padu menentang Malayan Union. Orang Melayu bersatu padu menentang ancaman pengganas Kominis. Orang Melayu juga bersatu padu dalam pejuangan menuntut kemerdekaan. Walaupun pada masa itu orang Melayu sudah berpecah kepada tiga buah parti politik nasional iaitu UMNO, Parti Negara dan PAS, semuanya sekata dalam menuntut kemerdekaan.

Dalam tahun 1963, Konfrontasi Sukarno dan, dalam tahun 1965, Malaysian Malaysia Lee Kuan Yew telah menyatupadukan orang Melayu. Dalam tahun 1969, peristiwa 13 Mei telah sekali lagi merapatkan perpaduan orang Melayu.

Satu “common factor” dalam keadaan-keadaan itu ialah orang Melayu/Islam merasakan bahawa mereka berhadapan dengan ancaman dari luar.

Selepas 1969, negara menjadi lebih aman dan tenteram, kemajuan dan kamakmuran telah mula dirasai, kampung telah bertukar wajah, hampir semua rumah sudah mempunyai kereta dan banyak pula yang telah mempunyai anak yang berkelulusan atau berada di universiti, hampir kesemuanya atas biasiswa kerajaan persekutuan, kerajaan yang diterajui oleh UMNO dan BN, satu faktor yang kerapkali tidak diambil hirau (“taken for granted.”)

Dalam keadaan itu, anak-anak muda itu mula lupa asal usul mereka, mereka telah lupa bahawa mereka baru keluar dari kampung satu atau dua generasi, malah ada yang merasakan bahawa peruntukan-peruntukan perlembagaan dan dasar yang mengubah nasib mereka itu sudah tidak perlu lagi. Ada pula yang terlalu taksub dengan sesuatu yang bersifat kearaban, tanpa dapat membezakan di antara Arab dan Islam, Shari’ah dan budaya, fakta dan pandangan.

Pemimpin-pemimpin Melayu dalam UMNO telah menjadi leka dan sombong dengan kuasa dan kekayaan. Mereka merasakan bahawa UMNO akan kekal sebagai parti pemerintah buat selama-lamanya. Mereka cemburu jika ada muka-muka baru yang akan menandingi mereka. Maka UMNO menjadi ketandusan pemimpin dan reput dari dalam. Rakyat hilang kepercayaan terhadap UMNO.

Orang Melayu yang berada di luar UMNO, antaranya kerana tidak mendapat tempat dalam UMNO, mula nampak bayangan kekayaan jika berkuasa. Maka, PKR mahu berkuasa tidak kira dengan apa juga caranya dan tidak kira apa yang akan terjadi kepada bangsa, agama dan negara. PAS, terutama sekali golongan “bukan ulamak” seperti jurutera dan doktor yang menyertai PAS kerana kesukaran memecah banteng hierarchy UMNO, juga telah mula nampak kemewahan yang boleh didapati melalui kuasa pemerintahan. Kedua-dua parti itu sedar bahawa mereka tidak boleh berkuasa di peringkat persekutuan tanpa sokongan parti orang bukan Melayu dan parti itu adalah DAP. DAP dan orang Cina telah nampak peluang untuk memperalatkan orang Melayu untuk memperkuatkan kedudukan mereka, dan sekali gus melemahkan kedudukan orang Melayu.

Orang Melayu dalam PKR seolah-olah tidak kisah manakala orang PAS seolah-olah tidak dapat membaca keadaan itu. PAS berfikir dengan mentality Kelantan. Mereka lupa bahawa paratusan orang bukan Melayu di negeri lain dan di Malaysia adalah jauh lebih banyak daripada di Kelantan; bahawa orang Cina di Kelantan berlainan daripada orang Cina di negeri-negeri lain (sebab bilangan mereka kecil); bahawa di Kelantan, pada hakikatnya, hanya ada UMNO dan PAS, kedua-duanya Melayu dan Islam (walaupun pada suatu masa PAS menidakkan keislaman UMNO, sekarang nampaknya tidak lagi, Alhamdulillah) dan bahawa mentality pemimpin UMNO dan PAS Kelantan adalah sama, ia itu mentalili “Kelantan adalah Kelantan” dan “Kelantan dahulu”. Semasa berkempen di Kelantan, pemimpin-pemimpin UMNO pun memakai kopiah putih! Maka, sama ada Kelantan diperintah oleh BN atau pembangkang tidak ada beza kesannya kepada orang Melayu/Islam. Selain daripada itu pemimpin-pemimpin PAS itu juga telah mula khayal dengan impian Putrajaya, pusat pemerintahan negara yang, sebelumnya, hendak dilelongnya, jika menang pilihanraya. Maka berlakulah kesepakatan di antara PKR, PAS dan DAP.

Saya telah berkata beberapa kali dan saya ulangi bahawa, hari ini, orang Melayu/Islam di Malaysia sedang menghadapi “ancaman luar” yang paling serious dalam sejarah. Malangnya, berlainan daripada di masa-masa lepas, orang Melayu tidak menyedarinya. Saya telah berkata beberapa kali dan saya ulangi bahawa jika pakatan pembangkang berjaya menubuhkan kerajaan di peringkat persekutuan, parti yang akan menjadi tunggak (dominant) pakatan itu ialah DAP, bukan PKR dan bukan PAS; bahawa PKR atau PAS tidak akan dapat mengawal cita-cita DAP seperti UMNO berjaya mengawal cita-cita MCA dan Gerakan semenjak Merdeka dan bahawa satu perkara yang pasti berlaku jika pakatan pembangkang menang di peringkat persekutuan ialah, hak, kepentingan dan dedudukan orang Melayu dan Islam akan berkurangan. Sebab, orang-orang Cina meninggalkan MCA dan Gerakan dan menyokong DAP sebab mereka mahu lebih daripada apa yang telah mereka perolehi melalui MCA dan Gerakan. Dari mana “yang lebih” itu akan datang jika tidak daripada orang Melayu? Takkanlah itu pun orang Melayu tidak boleh fikir?

Tetapi Alhamdulillah, perubahan telah mula ternampak. PAS telah menyingkirkan golongan “Mat Sabu”. Pakatan antara PAS dengan DAP nampaknya telah berkecai. Pakatan dengan PKR pun nampaknya semakin renggang. Presiden UMNO, Dato’ Seri Mohd. Najib dan Presiden PAS, Dato’ Abdul Hadi Awang telah sama-sama menghadiri majlis yang sama dan berucap di majlis yang sama, Dato’ Seri Najib telah secara terbuka menghulurkan tangan kepada PAS untuk berkerjasama malah ahli-ahli panel dalam muktamar ini pun terdiri daripada pemimpin-pemimpin UMNO dan PAS.

Nampaknya, kedua-dua pihak telah berada di garisan yang sama untuk memulakan perjalanan. Sekarang kita perlu lihat apa halangan yang ada dan bersama-sama bersedia untuk untuk mengatasinya.

Bagi saya, yang pertama sekali, orang Melayu perlu berfikir. Fikir, bukan rasa, bukan ingat. Kita hendaklah bermula dengan menggunakan perkataan “fikir” sebagai kata kerja “Saya fikir” (seperti kita kata “I think” apabila bercakap dalam bahasa Inggeris), bukan “Saya rasa” atau “Saya ingat”, akhirnya tiada siapa yang fikir berkenaan isu semasa dalam konteks Malaysia hari ini dan membuat keputusan yang bersesuaian dengan keadaan hari ini. Saya percaya ada sebabnya mengapa Allah s.w.t. mengulangi ayat “Afalaata’qiluun” sebanyak 13 kali dalam Al-Qur’an. Mungkin ada pakar-pakar Al-Quran dalam muktamar ini yang boleh memberi pencerahan kepada kita. Dalam konteks tertentu, perkataan “rasa” dan “ingat” memang sesuai digunakan.

Kedua, orang Melayu hendaklah membuang sifat hasad dengki sesama sendiri dan pada masa yang sama terlalu sensitif terhadap perasaan orang bukan Melayu sehingga orang bukan Melayu tidak perlu sensitif terhahap perasaan orang Melayu. Ditepuk belakang dan dipuji sedikit, ada “ustaz-ustaz” yang sanggup menyamakan pemimpin bukan Islam sekutu mereka sebagai “Khalifah Umar Ibni Abdul Aziz”, menyibar cerita beliau akan memeluk agama Islam, malah mengangkat tangan mendoakannya! Mentaliti itu hendaklah dikikis dari jiwa orang Melayu. Kita mesti ada harga diri.

Ketiga, orang Melayu perlu menumpukan fikiran dan tenaganya terhadap isu-isu pokok, bukan yang remeh-temeh. Di awal abad ke 20, orang Melayu di Pulau Pinang berpecah dua dan bermusuhan kerana permainan borea, satu kumpulan terkenal dengan “Bendera Merah” dan satu lagi “Bendera Putih”. Mereka bergaduh atas nama bendera mereka. Dalam tahun 1950an, orang Kelantan heboh dengan masalah hukum air liur anjing, hingga satu muzakarah besar diadakan yang menemukan ulamak-ulamak lulusan Al-Azhar dan Timur Tengah (yang dikenali sebagai “Kaum Tua”) dengan graduan-graduan Darul Uloom Deoband, India, termasuk Dr. Burhanuddin Al-Helmi (yang dikenali sebagai “Kaum Muda”). Dalam tahun 1970an dan 1980an, umat Islam, terutama sekali di Pantai Timur Semenanjung Malaysia berdepan pula dengan isu pengkafiran, dua Imam, pengharaman daging sembelihan dan lain-lain kerana berada dalam parti politik yang berlainan. Dan seterusnya.

Kempat, orang Melayu mesti sedar bahawa isu pokok yang menghadapi mereka sekarang ialah untuk menyelamat kerajaan persekutuan yang diterajui oleh UMNO demi untuk mempertahankan kedudukan agama Islam dan hak-hak keistimewaan orang Melayu. Yang lainnya adalah secondary. Hudud bukanlah isu pokok sekarang. Hudud bukanlah satu-satunya ukuran keislaman sesebuah negara. Ia hanyalah satu jenis hukuman bagi kesalahan jenayah. Tidak ada sebuah parti politik di dunia ini yang wujud semata-mata untuk memperjuangkan pelaksanaan satu jenis hukuman jenayah. Biar apa pun, kerajaan persekutuan yang diterajui oleh UMNO adalah gandingan yang terbaik untuk pelaksanaan hudud, bukan pakatan pembangkang yang diterajui oleh DAP. Itu PAS perlu sedar dan terangkan kepada ahli-ahlinya.

Kelima, dengan berkerjasama di peringkat kerajaan, PAS boleh kekal sebagai PAS dan UMNO boleh kekal sebagai UMNO. Malah PAS akan dapat menyertai kerajaan persekutuan. Mungkin ada pemimpin-pemimpin pertengahan dalam UMNO yang takut kehilangan peluang menjawat jawatan dalam kerajaan persekutuan, kepada PAS. Mereka perlu fikir, mereka mahu hilang sedikit atau hilang semua? Mereka perlu bertanya diri mereka sendiri untuk apa mereka menyertai UMNO? Adakah untuk kepentingan diri semata-mata?

Keenam, mengenai UMNO. Saya telah berkata dan saya ulangi, sebagai sebuah parti Melayu/Islam, UMNO berada di atas landasan yang betul. Masalahnya adalah pemimpin-pemimpinnya. Persepsi rasuah yang tinggi di kalangan mereka, isteri-isteri mereka yang berbelanja tidak sepadan dengan pendapatan rasmi suami mereka, menjatuhkan imej pemimpin-pemimpin UMNO di mata rakyat. Lebih menyedihkan ialah, dalam keadaan tenat yang UMNO berada sekarang, pada masa pemimpin-pemimpin UMNO sepatutnya mengukuhkan parti, mereka bercakaran sesama sendiri. Percayalah, semua itu adalah “alamat kiamat” sesebuah parti, jika keadaan itu tidak diperbetulkan segera.

Saya percaya jika kesemua pihak memberi perhatian serius kepada faktor-faktor yang saya sebut itu dan berusaha dengan ikhlas kearah perpaduan dan/atau kerjasama, demi untuk menyelamatkan agama, bangsa dan negara, insya Allah ia akan tercapai.

Ada orang berkata kepada saya, setelah membaca rencana-rencana saya dia mengambil keputusan untuk mengundi BN dalam Pilihanraya Umum yang akan datang. Tetapi, masalahnya dia tidak sukakan pemimpin tertentu. Pemimpin itu akan menganggap undinya itu adalah undi untuk beliau, sedangkan itu bukan tujuannya.

Saya akui itu adalah satu dilemma. Tetapi, dalam keadaan yang kita hadapi sekarang, kita perlu memberi tumpuan kepada ummah, bukan pemimpin. Pemimpin datang dan pergi, ummah kekal. Ummah menentukan siapa pemimpin, bukan sebaliknya. Tidak ada sesiapa yang lebih besar dari ummah, melainkan seorang Rasul. Seorang pemimpin yang berjiwa besar juga sepatutnya tahu bila dia patut berundur. Pertimbangannya ialah apabila dia sudah hilang credibility dan menjadi liability kepada parti dan demi kepentingan agama, bangsa dan negara, bukan kepentingan diri. Maka, kita janganlah bakar kapal kerana tidak sukakan nakhoda. Nakhoda janganlah membakar kapal kerana tidak mahu melepaskan jawatan. Dan, janganlah ada pula orang yang kerana hendak sangat menjadi nakhoda, hingga sanggup membakar kapal.

Setakat ini, dalam ucapan ini, saya tumpukan kepada kerjasama antara UMNO dan PAS di peringgkat persekutuan. Sekarang saya akan mengembangkan lingkarannya. Sebenarnya, jika kerjasama itu di antara UMNO (BN) dan PAS sahaja pun, ia boleh dikembangkan ke negeri-negeri. Jika demikian, Kelantan, Trengganu, Pahang, Perak, Kedah, Perlis, Negeri Sembilan, Melaka dan Johor akan selamat.

Saya tidak menyebut PKR kerana saya tidak nampak PKR, sebagai sebuah parti, pada masa ini, boleh menyertai kerjasama ini. Lagi pula PKR tidak pernah berkata ia memperjuangkan hak orang Melayu. Ia cuma memperjuangkan hak seorang Melayu, itu pun jika orang itu masih menganggap fakta Melayunya itu masih relevan. Walau bagaimana pun, saya minta pemimpin-pemimpin dan penyokong-penyokong PKR supaya bertanya diri mereka sendiri: mereka berjuang untuk apa? Jika untuk mencapai keadilan kepada pemimpin agung mereka, sebenarnya tidak ada ketidakadilan dilakukan terhadapnya. Dia sahaja yang melaungkan ketidakadilan setiap kali mahkamah membuat keputusan yang tidak memihak kepadanya. Jika keputusan itu memihak kepadanya, dia diam. Saya ingin bertanya: siapa yang lebih layak untuk membuat kenyataan ini daripada saya?

Sebenarnya, perjuangan mereka hanya untuk mendapat kuasa tidak kira apa akibatnya kepada hak, kepentingan dan kedudukan bangsa Malayu dan umat Islam. Tidakkah sudah tiba masanya untuk pemimpin-pemimpin Melayu/Islam PKR berfikir semula dan mengubah pendirian mereka demi untuk mempertahankan hak, kepentingan dan kedudukan orang Melayu/Islam seperti yang diperuntukkan dalam Perlembagaan?

Demikian juga NGO-NGO Melayu/Islam. Merka juga sepatutnya menyertai perpaduan ini untuk mencapai tujuan yang sama. Pada masa yang sama, mereka patut bergabung sesama sendiri, mengurangkan bilangan, menambahkan keahlian dan memperkuatkan kedudukan, bukan masing-masing hanya menjaga periuk nasi sendiri, satu tabiat yang perlu dikikis daripada jiwa orang Melayu.

Sebenarnya, tidak ada apa-apa perbezaan prinsip atau ideology di antara semua kempulan-kumpulan Melayu/Islam, baik parti politik atau NGO, yang boleh menjadi halangan kepada perpaduan atau kerjasama di antara mereka. “Halangan” yang ada hanyalah kepentingan diri: takut hilang pendapatan, jawatan dan kedudukan atau takut tidak berpeluang mendapatnya. Sanggupkah mereka berjiwa besar dan mengenepikan “halangan” itu?

Akhir kata, anak-anak negeri Sabah dan Sarawak juga patut sedar bahawa kedudukan mereka dalam Perlembagaan adalah serupa dengan kedudukan orang Melayu. Jika mereka mahu kedudukan mereka selamat, mereka hendaklah bersama-sama orang Melayu, UMNO dan BN. Bahawa sebahagian daripada mereka beragama Kristian tidak pernah menjadi masalah. Mereka boleh terus mengamalkan agama mereka seperti biasa. Kita bantah penggunaan kalimah “Allah” dalam bible dan upacara agama dalam Bahasa Melayu, terutama sekali di Semenanjung, kerana motifnya adalah untuk mempengaruhi orang Melayu menganut agama Kristian setelah mereka gagal berbuat demikian selama 500 tahun.

Kita bukan hendak meminggir mana-mana kaum. Kita hanya hendak mempertahankan peruntukan-peruntukanp Perlembagaan yang sedia ada. Malah, semua kaum sepatutnya bersama-sama mempertahankan Perlembagaan kerana hanya dengan cara itu perpaduan, harmoni, ketenteraman, kemajuan dan kemakmuran akan dapat dikekalkan.

Saya telah berkata apa yang saya hendak katakan. Terserahlah kepada pemimpin-pemimpin dan orang Melayu/Islam sama ada hendak menerima pandangan saya atau tidak. Soalnya, apakah yang mereka lebih utamakan, kepentingan diri atau ummah?

Sekian. Terima kasih.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

Anugerah Tokoh Maal Hijrah 1437/2015 (Bhgn. 2)
Anugerah Tokoh Maal Hijrah 1437/2015 (Bhgn. 1)
UCAPAN TOKOH MAAL HIJRAH 1437

UCAPAN TOKOH MAAL HIJRAH 1437
14 Oktober 2015
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Hijrah bukan berkenaan perjalanan. Setiap hari beribu orang berjalan dengan berbagai jenis kenderaan dari Mekah ke Madinah. Tidak ada sesiapa yang memperingatinya. Hijrah bukan hanya berkenaan perpindahan. Manusia berpindah dari Mekah ke Madinah sepanjang zaman. Tidak ada sesiapa yang memperingatinya.

Apakah yang membezakan hijrah Rasul Allah s.a.w. dan sahabat-sahabatnya dari Mekah ke Madinah 1437 tahun dahulu sehingga menyebabkan Khalifah Umar Ibn Al-Khattab menjadikannya permulaan tahun pertama Hijrah yang diperingati setiap tahun sehingga ke hari ini?

Yang membezakannya ialah, ia adalah perpindahan satu kumpulan kaum Mislimin yang berada di ambang kemusnahan untuk bersatu dengan satu lagi kumpulan kaum Muslimin untuk sama-sama menangkis serangan-serangan musuh dan mempertahankan agama Islam. Mereka bukan sahaja berjaya berbuat demikian, tetapi berjaya pula menubuhkan sebuah negara yang menjadi nukleus perkembangan agama dan tamadun Islam ke seluruh dunia hingga ke hari ini. Itulah perbezaannya.

Hijrah berlaku hanya sekali. Ceritanya juga sama. Mengulangi ceritanya setiap tahun mungkin membosankan. Tetapi, ada satu perkara yang senentiasa segar berbangkit daripada peristiwa itu. Ianya ialah pengajaran yang boleh diambil daripadanya. Itulah sebabnya mengapa majlis ini diadakan. Jika tidak ia tidak lebih daripada mendengar cerita penglipur lara.

Sama seperti umat Islam di Mekah 1437 tahun dahulu, hari ini, umat Islam di Malaysia berada dalam satu keadaan yang sangat membimbangkan. Ia bukan kerana bilangan mereka kecil, tetapi kerana mereka berpecahbelah menyebabkan kedudukan mereka lemah. Ini adalah reality yang kita mesti sedari. Tidakkah patut kita mengambil pengajaran daripada hijrah yang kita peringati hari ini?

Saya percaya bahawa ada sebabnya mengapa Allah s.w.t. membolehkan saya bercakap semula walaupun setelah kehilangan suara sebanyak dua kali. Saya percaya bahawa ada sebabnya mengapa Allah s.w.t. memberi peluang kepada saya untuk berucap di perhimpunan ini dan ke seluruh negara pada hari ini. Maka, sebagai tanda syukur, saya akan memanfaatkannya, walaupun hanya dengan sebelah pita suara sahaja yang berfungsi.

Maka, dengan ini, saya menyeru kepada pemimpin-pemimpin kumpulan-kumpulan umat Islam yang terbesar di Malaysia, tidak kira sama ada mereka berada dalam kerajaan, pembangkang atau NGO, supaya mengikuti contoh yang dilakukan oleh Rasul Allah s.a.w. dan sahabat-sahabatnya 1437 tahun dahulu itu dan melakukan satu “hijrah” untuk menyatupadukan semula umat Islam di negara ini dengan tujuan untuk mengelak malapetaka yang mungkin berlaku kepada agama dan umat Islam di negara ini. Untuk itu, mereka hendaklah menumpukan perhatian kepada isu yang lebih besar yang mengancam umat daripada kepentingan semasa diri dan kumpulan dan mencari jalan untuk bergabung atau sekurang-kurangnya berkerjasama.

Semua umat Islam di Malaysia, tidak kira pemimpin atau yang dipimpin, juga hendaklah menumpukan perhatian kepada persamaan yang ada pada mereka, bukan kepada perbezaan atau salah yang sengaja dicari-cari atau diada-adakan. Mereka hendaklah menumpukan fikiran dan tenaga untuk memperkuatkan dan memajukan umat.

Kita bukan hendak mengambil hak orang lain. Kita hanya mempertahankan hak kita seperti yang telah dipersetujui dan termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan. Pada masa yang sama, semua rakyat Malaysia, tidak kira apa keturunan dan agamanya, hendaklah menghormati hak kumpulan lain yang termaktub dalam Perlembagaan dan bersama-sama membina nagara kita atas asas yang sedia ada seperti mana yang kita telah lakukan semenjak Merdeka. Malaysia mempunyai cukup untuk semua, melainkan yang tamak. Mengganggu kedudukan itu adalah menempah bencana. Akibatnya, semua pihak akan rugi.

Bagi umat Islam, dalam keadaan dunia Islam yang mengecewakan hari ini, kita sepatutnya memandang kehadapan dan mengambil inisiatif untuk menerajui kepimpinan umat Islam sejagat. Kita tidak sepatutnya merasa malu untuk berfikir demikian. Sebenarnya, Malaysia telah pun berada di hadapan dalam banyak perkara. Malaysia adalah contoh sebuah negara Islam moden, demokratik, wasatiyyah, aman, tenteram dan maju dalam segala bidang termasuk pentadbiran, ekonomi, pelajaran, kesihatan dan lain-lain, di zaman ini. Malaysia berada di hadapan dalam pencapaian maqasid al-syari’ah. Malaysia berada di hadapan dalam kewangan Islam, industry halal dan lain-lain lagi. Kita hanya perlu jatidiri dan melebihkan pencapaian kita.

Tetapi, untuk itu, umat Islam di Malaysia perlulah bersatu dan disatukan.

Sesungguhnya, tidak ada sebab yang munasabah mengapa kita patut berpecahbelah. Tuhan kita satu. Agama kita satu. Tujuan kita sama. Perbezaan pendapat dalam melaksanakan sesuatu perkara berlaku di mana-mana. Ia tidak patut dibesar-besarkan sehingga menjadi alasan berpecahbelah. Perpecahan hanya merugikan umat. Dalam keadaan yang kita hadapi sekarang, kita sepatutnya menumpukan perhatian kepada menyelamatkan kedudukan umat Islam dan agama Islam di negara ini, bukan kepada pelaksanaan sesuatu perkara tertentu. Jika kedudukan kita menjadi lemah, harapan untuk melaksanakan perkara yang sama itu juga akan hancur. Nampaknya, perselisihan pendapat yang ada sekarang hanyalah mengenai pelaksanaan satu perkara. Jika semua pihak jujur dan rasional, mengutamakan apa yang patut diutamakan, saya percaya perselisihan pendapat itu akan dapat diatasi tanpa mengetepikan sesuatu, sebaliknya hanya dengan mengutamakan apa yang patut diutamakan berdasarkan keadaan yang kita hadapi hari ini.

Sekian. Terima kasih.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my; https://tunabdulhamid.me

HUDUD DAN PERPADUAN MELAYU/ISLAM DI MALAYSIA

HUDUD DAN PERPADUAN MELAYU/ISLAM DI MALAYSIA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Bahagian 1
Hudud: Perlembagaan dan Perundangan

Bidangkuasa Persekutuan dan Negeri di tetapkan oleh Perlembagaan Persekutuan (Perlembagaan). Undang-undang jenayah terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan. Kuasa membuat undang-undang Persekutuan terletak kepada Parlimen Persekutuan (Parlimen). Perlembagaan juga memberikuasa kepada Badan Perundangan Negeri (BPN) untuk membuat undang-undang bagi mewujudkan kesalahan-kesalahan berkenaan suruhan agama Islam (“precepts of Islam”) khusus bagi orang-orang yang menganut agama Islam sahaja. (Penggunaan kata-kata “jenayah Islam” bagi kesalahan-ksalahan itu tidak tepat kerana terlalu luas). Parlimen tidak boleh membuat undang-undang mengenai perkara yang terletak di bawah bidangkuasa Negeri dan BPN tidak boleh membuat undang-undang mengenai perkara yang terletak di bawak bidangkuasa Persekutuan. Jika dilakukan, undang-undang itu tak sah.

Selain daripada itu, bagi kesalahan-kesalahan yang terletak di bawab bidangkuasa Negeri pun, terdapat had hukuman yang boleh diperuntukkan. Ia ditetapkan oleh undang-undang Persekutuan ia itu Akta Mahkamah Syari’ah (Bidangkuasa Jenayah) 1965 (Akta 355) yang menghadkan hukuma penjara tidak lebih daripada tiga tahun dan denda tidak lebih daripada RM5,000. Jika BPN menetapkan hukuman selain daripada itu atau lebih daripada itu, peruntukan itu tak sah.

Undang-undang jenayah Persekutuan terkandung di dalam Penal Code (memberi satu misalan mudah yang telah wujud semenjak 1936. Semestinya kesalahan-kesalahan yang terkandung di dalamnya adalah “undang-undang jenayah”. Jika tidak apa lagi?

Sepanjang yang saya tahu, Parlimen tidak pernah melanggar bidangkuasa Negeri. Masalah timbul sekarang kerana BPN cuba melanggar bidangkuasa Persekutuan.

BPN Kelantan telah meluluskan Enakmen Kanun Jenayah Syariah (II) (1993) dan Pindaan 2015. Enakmen itu membuat undang-undang (legislate) mengenai undang-undang jenayah Persekutuan yang terdapat dalam Penal Code, mengenakan hukuman berlainan dan lebih daripada yang dibenarkan oleh Akta 355, oleh itu bercanggah dengan Perlembagaan dan Akta 355 dan, oleh itu, tak sah dan batal.

Meminta kebenaaran Parlimen kemudian dam meminda Akta 355 kemudian tidak akan menjadikannya sah, sebab pada masa BPN membuat undang-undang, ia tidak ada kuasa untuk berbuat demikian.

Apakah Kerajaan Negeri Kelantan (Kelantan) boleh buat sekarang? Enakmen itu hendaklah diketepikan sahaja. Selain daripada itu, ada beberapa pilihan yang Kelantan boleh buat. (Untuk memudahkan perbincangan saya tumpukan kepada hudud sahaja) Pertama, Kelantan boleh minta Kerajaan Persekutuan (Persekutuan) untuk meminda Akta 355 untuk membolehkan BPU membuat undang-undang bagi mengenakan hukuman hudud yang terletak di bawah bidangkuasa Negeri (zina, menuduh orang berzina, murtad, meminum minumam yang memabukkan). Jika Persekutuan melalui Parlimen meminda Akta 355, maka BPN bolehlah membuat semula undang-undang yang mengenakan hukuman hudud kepada kesalahan-kesalahan tersebut. Undang-undang itu adalah undang-undang Negeri, terpakai kepada orang Islam sahaja dan ditadbirkan oleh Mahkamah Syariah. Saya namakan ini sebagai Pilihan Pertama.

Pilihan Kedua yang boleh dilakukan oleh Kelantan ialah meminta Parlimen supaya membenarkan BPN membuat undang-undang (legislate) mengenai kesalahan hudud yang terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan (membunuh, mencuri, merompak, merogol). Jika Parlimen memberi kebenaran tersebut, maka bolehlah BPU membuat undang-undang (legislate) untuk mengenakan hukuman hudud kepada kesalahan-kesalahan itu. Tetapi, perlu diingati bahawa kesalahan-kesalahan itu kekal sebagai undang-undang jenayah Persekutuan. Sebabnya Parlimen hanya membenarkan BPN membuat undang-undang (legislate) mengenainya. Parlimen tidak memindahkan kesalahan-kesalahan itu daripada bidangkuasa Persekutuan kepada bidangkuasa Negeri. Untuk berbuat demikian Perlembagaan perlu dipinda. Ia memerlukan undi dua pertiga. Kesalahan-kesalahan itu terpakai kepada orang Islam dan bukan Islam dan ditadbirkan oleh Mahkamah Sivil. Adakah itu yang Kelantan mahu? Persekutuan perlu fikir tentang implikasinya:
1. Adakah orang bukan Islam di Kelantan menerima hukuman hudud bagi kesalahan-kesalahan itu?
2. Sanggupkah Persekutuan menyerahkan sebahagian daripada undang-undang jenayah yang terletak di bawah bidangkuasanya kepada Kelantan untuk dipakai hukuman hudud baginya?
3. Mahukah Persekutuan melihat, bagi beberapa kesalahan yang sama, di Kelantan lain hukumannya dan di negeri-negeri lain, lain pula hukumannya?

Pilihan Ketiga ialah gabungan Pilihan Pertama dan Kedua dengan implikasi-implikasinya sekali. Paling ketara ialah di Kelantan akan ada dua set “undang-undang hudud”: satu set di bawah undang-undang Negeri, terpakai kepada orang Islam sahaja dan dibicarakan oleh Mahkamah Syari’ah manakala satu set lagi adalah undang-undang Persekutuan yang tepakai kepada orang Islam dann bukan Islam dan dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Itukah yang dikehendaki?

Pilihan Keempat ialah minta Kerjaan Persekutuan meminda Penal Code an mengenakan hukuman hudud kepada kesemua kesalahan hudud yang terletak di bawah bidangkusa Persekutuan. Jika itu dilakukan, kesalahan-kesalahan hudud Persekuauan itu (bunuh, merompak, mencuri, merogol, liwat) akan kekal sebagai undang-undang jenayah Persekutuan yang terpakai kepada orang Islam dan bukan Islam dan dibicarakan oleh Mahkama Sivil. Sanggupkah Persekutuan berbuat demikian? Adakah Kelantan mahu keadaan seperti itu? Sanggupkah orang bukan Islam menerimanya?

Pilihan Kelima ialah gabungan Pilihan Pertama dengan Pilihan Keempat dengan kesemua implikasinya.

Bahagian 2
Hudud: Hukum dan Pelaksanaan

Saya tidak menyentuh soal hukum kerana saya bukan ahli dalam bidang Syari’ah. Namun demikian, saya fikir tidaklah salah jika saya menyebut satu perkara ia itu hudud adalah hukuman maksima bukan mandatori. Ertinya, bagi kesalahan yang sama, dalam keadaan tertentu, hukuman lain yang lebih ringan boleh dikenakan. Sebagai misalan, Umar Ibn Al-Khattab menggantungkan hukuman hudud bagi mencuri di musim kelaparan. Demikian juga di Brunei, jika selepas Perintah 2013 mengenai hudud dilaksanakan sekali pun (setakat ini belum), mengikut apa yang dicadangkan, jika di peringankat penyiasatan lagi, didapati tidak ada keterangan untuk mensabitkan tertuduh dan menghukumnya dengan hukuman hudud, tertuduh akan dituduh di Mahkamah Sivil, jika ada keterangan yang cukup mengikut Akta Keterangan (Sivil).

Perbincangan utama kita ialah mengenai pelaksanaan. Misalan yang dilakukan oleh Umar Ibn Khattab juga berkenaan dengan pelaksanaan. Undang-undang hudud telah dijadikan undang-undang negara, tetapi bagi tempoh berkenaan hukuman itu digantung. Kita berada dalam scenario yang berbeza sedikit. Kita belum menjadikannya undang-undang negara. Soalnya sama ada ia patut dijadikan undang-undang negara, dalam keadaan yang kita hadapi sekarang. Adakah perbezaan itu perbezaan yang material? Pada pandangan saya tidak, kerana kesannya sama: hukuman itu tidak akan dilaksanakan. Soalan berikutnya ialah, adakah musim kelaparan satu-satunya alasan yang memungkinkan penggantungan atau ketidak pelaksanaan hukuman hudud? Seribu empat ratus tahun selepas Umar Ibn Al-Khattab melakukan ijtihadnya, tidakkah ada ruang untuk berijtihad lagi?

Dalam menimgbang sama ada hendak membuat dan melaksanakan sesuatu undang-undang, pihakberkuasa perlu menimbang berbagai-bagai faktor. Pertama, pemerintah tidak dapat mengelak hakikat bahawa Malaysia adalah sebuah negara berperlembagaan. Maka, dalam membuat sesuatu undang-undang, ia mesti dilakukan dalam lingkungan bidangkuasa masing-masing, Persekutuan dan Negeri.

Kedua, Malaysia adalah sebuah negara demokrasi berparlimen. Pandangan pengundi Islam dan bukan Islam perlu diambil kira. Terutama sekali dalam keadaan pada masa ini, di mana keduduan Kerajaan Persekutuan UMNO-BN tidak kukuh, faktor pelaksanaan hudud boleh menjadi sebab jatuhnya kerajaan itu. Soalnya, mana lebih penting di antara mengekalkan pemerintahan UMNO-BN (mungkin tambah PAS) atau melepaskan Kerajaan Persekutuan kepada pakatan pembangkang dengan DAP dan parti-parti Kristian Sabah dan Sarawak menjadi parti-parti dominan? Mana lebih merugikan Melayu dan Islam?

Ketiga, (in berkaitan dengan hujah kedua) kita mesti menyedari hakikat bahawa Malaysia adalah sebuah negara berbilang kaum dan agama dengan majoriti orang Islam yang kecil. Faktor ini perlu diambil kira. Dalam hal ini, keadaan di Malaysia adalah berbeza daripada keadaan di Kelantan yang majority bersarnya adalah orang Melayu, Islam dan PAS yang terpikat dengan janji pilihanraya untuk melaksanakan hudud semata-mata atas hujah hudud adalah hukum Allah dan menentangny bererti menentang hukum Allah. Bagi PAS, memanglah sukar untuk mengatakan sesuatu yang berlainan, kerana takut kehilangan undi. Sebenarnya faktor hilang undi itu tidak betul. Pada masa ini, di Malaysia, hanya PAS yang paling vocal dan konsisten pendiriannya mengenai melaksanakan hudud. Jadi, jika pelaksanaan hudud begitu penting bagi mereka, mereka akan kekal menyokong PAS, kerana, untuk tujuan itu, PASlah pilihan terbaik. Kelantan tidak akan jatuh kepada UMNO, apatah lagi kepada pakatan DAP-PKR-GHB jika PAS berlembut sedikit mengenai pelaksanaan hudud di Kelantan. PAS telah melakukan perkara yang serupa semasa menyertai Pakatan Rakyat hingga ia tidak menyebut kata-kata “Negara Islam” sebaliknya menggunakan kata-kata “Negara Kebajikan”

Dalam keadaan sekarang, PAS dan Kelantan perlu memikirkan mudarat yang lebih besar yang bakal menimpa orang Melayu dan Islam jika Kerajaan Persekutuan jatuh ke tangan pembangkang. Segala projek, usaha dan perbelanjaan yang dikeluarkan oleh Kerajaan Pusat untuk orang Melayu dan Islam akan terbantut. Impian untuk melaksanakan hudud juga akan berkecai.

Keempat, kedua-dua Kerajaan Persekutuan dan Kelantan perlu ingat bahawa salah satu terma rujukan yang diberi kepada Suruhanjaya Reid adalah untuk membentuk sebuah negara Persekutuan yang kukuh. Sebab itulah, antara lain, undang-undang jenayah diletakkan di bawah Persekutuan. Jika sususan ini dirombak ia mungkin akan melemahkan negara Persekutuan Malaysia dan membawa kepada perpecahan.

Kelima, masalah keperlembagaan dan perundangan yang berserabut yang tidak dihadapi oleh Brunei, Pakistan mahupun Saudi Arabia yang disebut dalam Bahagian 1, yang tidak memungkinkan satu jalan keluar yang memuaskan, perlu diambil kira.

Keenam, pelaksanaan hudud oleh negara-negara di dunia di zaman ini nampaknya tidak berjalan dengan baik:
1. Di Pakistan, setelah kesalahan rogol dijadikan kesalahan hudud selama beberapa tahun, ia telah dipindahkan semula ke Penal Code sebagai kesalahan jenayah biasa. Sebabnya kerana berlaku ketidakadilan kepada perempuan yang dirogol dan mengandung tetapi tidak berjaya mengemukakan empat orang saksi. Mereka dihukum kerana berzina.
2. Di Nigeria, beberapa Negeri melaksanakan hudud tanpa berbincang dengan Persekutuan sedangkam Polis, Penjara dan undang-undang keterangan berada dibawah Kerajaan Persekutuan. Pelaksanaannya tidak seperti yang diingini dan undang-undang hudud semakin dilupai. Mengikut satu kajian seorang penyelidik dari Universiti Abuja, Nigeria pelaksanaan hudud tidak mengurangkan kes-kes rompakan dan seumpamanya. Disebuah Negeri terdapat lebih daripada 20 orang pesalah yang menunggu pelaksanaan hukuman hudud, ada yang melebihi tujuh tahun kerana Governor di Negeri itu enggan menandatangi perintah pelaksanaan hukuman itu. Alasannya? Hakim-Hakim Mahkamah Syariah tidah mengikut prosedur dalam mensabit dan menghukum mereka. Biar apa pun, ada sesuatu yang tak kena. Kajian itu mencadangkan pelaksanaan hudud di Negeri berkenaan digantungkan.
3. Di Sudan, dalam bulan Mac 2013 Timbalan Hakim Besar, Mahkamah Agung, Sudan mengeluar amaran kepada doktor-doktor jika mereka enggan melaksanakan hukuman hudud (misalnya potong tangan) beliau akan melatih Hakim-Hakim melakukannya. Ertinya ada sesutu yang tak kena juga.
4. Di Saudi Arabia, yang dilihat sebagai negera contoh dalam pelaksanaan hudud, mengikut sember-sumber yang boleh dipercayai, kesalahan hudud tidak dikanunkan. Terserahlah kepada Hakim-Hakim untuk melaksananya atau tidak. Hakim-Hakim itu hanya melaksanakannya terhadap orang luar (pendatang). Seorang Profesor Syari’ah yang melihat hukuman potong tangan di Saudi Arabia berkata cara orang ramai bersorak dan memaki hamun pesalah bukanlah cara Islam.
5. Brunei, yang tidak mempunyai masalah keperlembagaan, perundangan dan politik seperti Malaysia masih belum menguatkuasakan hukuman hudud. Undang-undang Keterangan, prosedur yang perlu mengenai penyiasatan, pendakwaan, dan pelaksaan hukuman masih dalam berbincangan.

Ketujuh, negara-negara yang melaksanakan hudud bukan terdiri daripada negara-negara yang aman, tenteram dan selamat yang mempunyai kadar jenayah yang rendah. Keadaan yang lebih baik di Saudi Arabia bukanlah kerana pelaksanaan hudud tetapi kerana ia sebuah negara kaya. Namun demikian, tidakkah larangan perempuan memandu kereta dan keluar rumah tanpa ditemani saudara mara lelaki mempunai kaitan dengan keselamatan mereka? Negara-negara yang mempunyai kadar jenayah rendah adalah Sweden, Belgium, Norway dan Jepun.

Kelapan, sekarang kita mahu doktor melakukan hukuman hudud seperti potong tangan. Adakah kita sendiri sudah merasa ianya terlalu ngeri dan kejam untuk melakukannya seperti yang dilakukan di zaman dahulu? Bagaimana jika para doktor enggan melakukannya kerana kerja mereka adalah merawat bukan mencederakan?

Kesembilan soal iamge terhadap Islam yang diburukkan lagi oleh Taliban, ISIS dan Boko Haram yang melakukan kezaliman atas nama hendak melaksanakan Syari’ah.

Semua faktor-foktor ini perlu ditimbang oleh Kerajaan Persekutuan dan juga Kerajaan Kelantan sebelum membuat sesuatu keputusan.

Bahagian 3
Hudud: Perpaduan Melayu dan Umat Islam di Malaysia

Hari ini orang Melayu dan umat Islam di Malaysia berada dalam satu situasi yang paling mencemaskan dalam sejarah. Ia berhadapan dengan kemungkinan paling serius ia itu terlepasnya kuasa memerintah. Sebabnya bukan kerana bilangan orang Melayu dan Islam semakin kecil tetapi sebab mereka berpecah belah sedangkan orang bukan Melayu, terutamanya Cina, yang nampak peluang untuk mengambil alih kuasa, bersatu sambil memperalatkan orang Melayu yang marah atau tertarik dengan umpan yang dihulurkan.

Dalam keadaan itu, saya nampak satu-satunya jalan untuk mengelak bencana ini berlku ialah UMNO dan PAS perlulah bersatu atau bekerjasama. Untuk berbuat demikian, soal pelaksanaan hudud adalah salah satu halangan utama.

UMNO di peringkat pusat bukanlah menolak pelaksanaan hudud. Banyak ahlinya yang berfikir seperti orang PAS. Mereka tidak dapat membezakan di antara hukum dengan pelaksaan. Itulah yang berlaku apabila UMNO menyokong Enakmen Kanun Jenayah Syariah (II) (1993) Pindaan 2015 di Kelantan. Malah, daripada pemerhatian saya, orang Melayu Kelantan, baik dalam parti apa pun, sama sahaja pemikirannya mengenai hudud: Hudud adalah hukum Allah, sesiapa yang menentangnya menentang hukum Allah ia itu sama dengan apa yang dicanangkan oleh PAS, tanpa membezakan megenai hukum atau pelaksanaan. Kerana takut dikatakan ia menentang hukum Allahlah maka UMNO menyokong rang undang-undang itu padahal ia boleh menentang kelulusan rang undang-undang itu atas alasan ia bercanggah dengan Perlembagaan dan undang-undang Persekutuan dan oleh itu tak sah dan batal.

Biar apa pun, UMNO dan PAS perlulah berfikir mengenai isu yang lebih luas ia itu sama ada kedua-duanya masih tidak mahu bertolak ansur demi untuk menyelamatkan pemerintahan yang dikuasai oleh Melayu/Islam atau melepaskannya terus. Saya fikir UMNO bersedia. Masalahnya jika PAS mahu juga syarat bahawa UMNO measti membolehkan PAS melaksanakan hudud di negeri-negeri yang dikuasainya dan, mungkin, di perinhkat Persekutuan juga.

Saya tidak fikir UMNO akan, boleh atau patut bersetuju dengan pelaksnaan hudud di peringkat Persekutuan, atas semua alasan yang saya berikan dalam Bahagian 2.

Mengenai pelaksanaan di negeri-negeri yang dikuasai PAS, cuma Pilihan Pertama yang paling kurang bermasalah: pinda sahaja Akta 355 dan biarlah PAS melakukannya, jika ia mahu sangat.

Bagi PAS pula, ia perlu berfikir dengan mendalam apakah sebenarnya “negara Islam” yang hendak ditubuhnya (jika ia masih bertujuan sedemikian.) Adakah melaksanakan hudud sahaja ciri-cirinya? Bukankah tidak kurang, mungkin lebih “Islamnya” sebuah negara yang aman, ternteram, selamat, makmur, mempunyai standard of living yang tinggi, kemudahan kesihatan, pelajaran dan sosial yang baik? Bukankah hari ini pun Malaysia sudah berada di situ? Bukankah Malaysia sudah pun dipandang sebagai negara Islam moden contoh di zaman ini? Tidakkah ia patut dipertahankan daripada melepaskannya langsung semata-mata kerana tidak mahu berlembut mengenai pelaksanaan hudud? Fikirlah, apabila Kerajaan Persekutuan yang dikuasai oleh orang Melayu/Islam jatuh, impian PAS untuk melaksanakan hudud pun akan hancur.

Inilah masanya untuk pemimpin-pemimpin Melayu/Islam dalam UMNO dan PAS membuat keputusan sama ada sebagai negarawan atau ahli politik; membuat keputusan berdasarkan janji pilihanraya yang murah tetapi menarik penyokong dan pengundi atau berdasarkan isu yang lebih besar yang mengancam ummat Islam. Soalnya, bukan yang mana hendak diketepikan, tetapi yang mana hendak diutamakan.

7 September 2015

[email protected]
www.tunabdulhamid.my
www.tunabdulhamid.me

PEMBANGUNAN INDUSTRI HALAL DI MALAYSIA DARIPADA SUDUT PERUNDANGAN

UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA
PERSIDANGAN KEBANGSAAN EKONOMI DAN KEWANGAN ISLAM 2015 (CMIEF 2015)
29th July 2015
Ucap Utama
PEMBANGUNAN INDUSTRI HALAL DI MALAYSIA DARIPADA SUDUT PERUNDANGAN
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 


Malaysia adalah satu-satunya negara di dunia ini di mana kerajaan memberi sokongan penuh dalam mempromosikan proses pensijilan halal untuk produk dan perkhidmatan. Badan-badan pensijilan halal di negara-negara lain adalah sama ada diwujudkan oleh sesuatu wilayah atau negeri atau dikendalikan oleh pertubuhan-pertubuhan bukan kerajaan mereka (NGO).

Di Malaysia pensijilan halal dan semua perkara yang berkaitan dengannya diperuntukkan oleh undang-undang dan mempunyai kuatkuasa undang-undang.

Undang-undang induk dalam perkara ini adalah Akta Perihal Dagangan 2011. Ia disokong oleh dua perintah yang dibuat oleh Menteri di bawah peruntukan akta itu. Perintah-perintah itu adalah Perintah Perihal Dagangan (Takrif Halal) 2011) dan Perintah Perihal Dagangan (Perakuan Dan Penandaan Halal) 2011. Beberapa undang-undang lain juga terpakai atau berkenaan.i

Mungkin orang bertanya, mengapa ia terletak di bawah undang-undang Peresekutuan dan tidak di bawah undang-udang Negeri pada hal ia berkenaan halal haram mengikut hukum syarak.

Jawabnya, isunya adalah “perihal dagangan”. Penggunaan perkataan “halal” di sini adalah diskripsi produk itu. Ianya samalah dengan perbankan Islam dan kewangan Islam. Perbankan dan kewangan terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan. Sama ada perbankan dan kewangan itu “Islam” atau “konvensional” adalah jenisnya.

Biar apa pun, sama seperti perbankan dan kewangan Islam, jika kita mahu Malaysia menjadi hub industry halal, ia perlu berada di bawah bidangkuasa Persekutuan. Saya tidak mahu berhujah mengenainya dalam ucap utama ini. Sila baca ucapan, kuliah dan kertas kerja saya mengenai perbankan dan kewangan Islam dalam laman web saya. Ada persamaannya dengan industri halal. Kita sudah berada di hadapan dalam perbankan dan kewangan Islam. Kita juga berada di landasan yang betul untuk berada di hadapan dalam industri halal. Malah, proses pensijilan halal kita telah menjadi benchmark untuk iikuti di seluruh dunia. Kita sudah pun berada di kedudukan yang baik. Janganlah merosakkannya kerana berebut kuasa. Akhirnya, orang lain yang mengguna pakainya.

Demi pembangunan industry halal di Malaysia, kita perlu terima susunan (arrangement) yang sedia ada yang diperuntukkan oleh Perlembagaan Persekutuan. Ia adalah susunan yang terbaik dalam keadaan di Malaysia. Kita hendaklah memanfaatkannya di dalam sistem kita yang sedia ada, bukan cuba mengghapuskan apa yang ada tanpa mengetahui dengan apa ia hendak digantikan.

Mari kita lihat bagaimana kita telah memanfaatkan kedudukan itu dari segi perundangan.

Seksyen 28 Akta Perihal Dagangan 2011 memberi kuasa kepada Menteri untuk mentakrifkan apa-apa ungkapan yang digunakan bagi makanan, barang-barang atau perkhidmatan yang patut difahami sebagai mempunyai pengertian yang tertentu. Ini boleh dilakukan melalui perintah.

Seksyen 28 juga memperuntukkan bahawa Menteri boleh menetapkan kesalahan bagi mana-mana orang yang memperdayakan atau mengelirukan orang awam bahawa barangan yang ditawarkan menepati takrifan yang dibuat oleh Menteri di bawah seksyen itu.

Hukuman bagi kesalahan-kesalahaan di bawah seksyen 28 Akta Perihal Dagangan 2011 adalah:

  1. Jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima juta ringgit, dan bagi kesalahan yang kedua atau yang berikutnya, denda tidak melebihi sepuluh juta ringgit; atau
  2. Jika bukan pertubuhan perbadanan, denda tidak melebihi satu juta ringgit atau penjara tidak melebihi tiga tahun, bagi kesalahan berikutnya denda tidak melebihi lima juta ringgit atau penjara tidak melebihi lima tahun atau keduaduanya.

Berdasarkan kuasa itu, Menteri telah membuat Perintah Perihal Dagangan (Takrif Halal) 2011), yang mula berkuatkuasa pada 1 Januari 2012. Antara lain, perintah itu, mentafsirkan ungkapan “hukum syarak”, “makanan” dan “perkhidmatan yang berkaitan dengan makanan atau barang-barang”.

Perenggan 3 mentakrifkan “halal” seperti berikut:

“3. (1) Apabila suatu makanan atau barang-barang diperihalkan sebagai halal atau diperihalkan dengan apa-apa ungkapan lain yang menunjukkan makanan atau barang-barang itu boleh dimakan atau digunakan oleh orang Islam, ungkapan tersebut bererti makanan atau barang-barang itu:

(a) bukanlah dan tidaklah terdiri daripada atau mengandungi apa-apa bahagian atau benda dari binatang yang orang Islam dilarang oleh Hukum Syarak memakannya atau yang tidak disembelih mengikut Hukum Syarak dan fatwa;

(b) tidak mengandungi unsur-unsur najis mengikut Hukum Syarak dan fatwa;

(c) tidak memabukkan mengikut Hukum Syarak dan fatwa;

(d) tidak mengandungi mana-mana bahagian atau anggota manusia atau hasilan daripadanya yang tidak dibenarkan oleh Hukum Syarak dan fatwa;

(e) selamat digunakan atau dimakan, tidak beracun, atau tidak memudaratkan kesihatan;

(f) tidak disediakan, diproses atau dikilang menggunakan peralatan yang dicemari najis mengikut hukum syarak dan fatwa; dan

(g) tidaklah dalam masa menyediakan, memproses atau menyimpannya itu bersentuhan, bercampur atau berdekatan dengan apa-apa makanan yang tidak memenuhi kehendak subperenggan (a) dan (b)…..”

Ringkasnya, jika sesuatu barang itu diperihalkan sebagai halal, ia hendaklah tidak mengandungi benda atau perkara yang tidak halal.

Subperenggan (2) adalah menganai perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang yang diperihalkan sebagai halal atau diperihalkan dengan apa-apa ungkapan lain untuk menunjukkan perkhidmatan itu boleh digunakan oleh orang Islam.ii

Subperenggan (3) memperuntukkan kesalahan.

“(3) Mana-mana orang yang membekalkan atau menawarkan untuk membekalkan apa-apa makanan, barang-barang atau perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang itu yang diperihalkan sebagai halal atau diperihalkan dengan apa-apa ungkapan lain yang bertentangan dengan perenggan ini adalah melakukan kesalahan.”

Perenggan 4 mewujudkan kesalahan “bagi memperdayakan atau mengelirukan.iii

Perenggan 5 meletakkan penalti bagi kesalahan-kealahan itu yang serupa dengan apa yang diperuntukkan dalam seksyen 9 APD 2011.

Seksyen 29 pula memperuntukkan bahawa Menteri boleh melalui perintah, mengenakan kehendak untuk menjamin bahawa barang-barang itu diperakukan, ditandakan atau disertai sedimikian dan mengawal selia atau melarang pembekalan barang-barang dan kehendak itu boleh meliputi bentuk dan cara maklumat atau arahan itu diberikan.

Menteri boleh menamakan mana-mana pihak berkuasa berwibawa untuk membuat perakuan dan lain-lain yang berkaitan dengan pensijilan halal.

Seksyen itu juga mewukudkan kesalahan-keslahan yang hukumannya:

  1. Jika pertubuhan perbadanan, denda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit, bagi kesalahan kedua, didenda tidak melebihi rima ratus ribu ringgit.
  2. Jika bukan pertubuhan perbadanan, denda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau penjara tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya, bagi kesalahan kedua, denda tidak melebihi dua ratus lima puluh ribu ringgit atau penjara tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya

Berdasarkan peruntukan sekyen 29 Akta Perihal Dagangan 2011, Menteri telah membuat Perintah Perihal Dagangan (Perakuan dan Penandaan Halal) 2011 yang berkuat kuasa pada 1 Januari 2012.

Perenggan 3 adalah mengenai pihak berkuasa berwibawa.

“3. Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dan Majlis Agama Islam bagi Negeri-Negeri masing-masing hendaklah menjadi pihak berkuasa berwibawa untuk memperaku bahawa mana-mana makanan, barang-barang atau perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang itu adalah halal mengikut Perintah Perihal Dagangan (Takrifan Halal) 2011.

Perenggan 4 adalah mengenai perakuan perihal halal.

“4. (1) Semua makanan dan barang-barang tidak boleh diperihalkan sebagai halal atau diperihalkan dengan ungkapan lain untuk menunjukkan makanan dan barang-barang itu boleh dimakan oleh orang Islam melainkan jika―

(a) diperakukan sebagai halal oleh pihak berkuasa berwibawa; dan

(b) ditandakan dengan logo sebagaimana yang dinyatakan dalam Jadual Pertama.”

Subperenggan (2) adalah mengenai perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang manakala subperenggan (3) adalah mengenai makanan yang dibekalkan oleh orang bukan Islam.iv

Perenggan 5 adalah mengenai perakuan perihal halal ke atas makanan dan barang-barang import.v

Perenggan 6 adalah mengenai penandaan ke atas makanan, barang-barang dan perkhidmatan.vi

Perenggan 7 adalah mengenai permohonan perakuan dan fi vi

Perenggan 8 adalah mengenai kesalahan.

“8. Mana-mana orang yang―

(a) memperaku bahawa mana-mana makanan, barang-barang atau perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang itu adalah halal; atau

(b) membekalkan atau menawar untuk membekalkan apa-apa makanan, barang-barang atau perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang itu, bertentangan dengan Perintah ini, melakukan suatu kesalahan….. “

Hukumannya adalah seperti yang diperutukka dlam seksyen 29 ADP 2011.

Ulasan

Saya ingin menarik perhatian kepada dua perkara dahulu. Pertama, saya perhatikan ada undang-undang kesalahan jenayah syari’ah negeri-negeri yang memperuntukkan kesalahan penyalahgunaan tanda halal. Misalnya seksyen 42 Akta Kesalahan Jenayah Syariah (Wilayah Persekutuan) 1997. Mungkin peruntukan itu difikirkan perlu suatu masa dahulu. Pada pandangan saya peruntukan seperti ini sepatutnya dimansuhkan.

Sebabnya ialah:

  1. Perkaranya (subject matter) terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan dan bukan di bawah bidangkuasa Negeri (Jadual Kesembilan Senarai II).
  2. Mahkamah Syari’ah hanya mempunyai bidangkuasa terhadap orang yang menganut agama Islam. Bagaimana hendak mendakwa orang bukan Islam dan syarikat-syarikat?
  3. Hukumannya terlalu rendah ia itu tidak melebihi RM5,000 berbanding dengan tidak melebihi RM10 juta di bawah ADP 2011.

Kedua, ternampak seolah-olah ada confusion mengenai kedudukan MAIN dan JAIN. Perintah Perakuan dan Penandaan Halal melantik MAIN sebagai Pehakberkuasa Berwibawa. Tetapi Pekeliling merujuk kepada JAIN. Kertas yang dikeluarkan oleh MAMPU merujuk kepada MAIN/JAIN. Kita perlu jelas dalam hal ini. MAIN dan JAIN adalah identiti yang berlainan. MAIN adalah satu perbadanan yang ditubuh oleh Enakmen Pentadbiran Agama Islam negeri-negeri. JAIN adalah jabatan kerajaan negeri sebagaimana JAKIM adalah satu jabatan kerajaan Persekutuan. Yang mana satu yang hendak ditugaskan menjalan kerja-kerja itu bersama-sama JAKIM? Kalau hendak lantik JAIN, lantik JAIN. Saya khuatir akan timbul masalah teknikal nanti.

Setakat ini, kita boleh meromoskan bahawa:

  1. Industri halal terletak di bawah bidangkuasa KPDNKK.
  2. Undang-undang berkenaan adalah Akta Perihal Dagangan 2011 yang terletak di bawah portfolio KPDNKK.
  3. “Halal” adalah satu daripada perihal dagangan di bawah akta itu;
  4. Segala kuasa mengenainya terletak kepada Pengawal, Timbalan Pengawal dan Penolong Pengawal yang dilantik oleh Menteri mengikut seksyen 3 akta itu.
  5. Kuasa pendakwaan, seperti biasa, terletak kepada Pendakwa Raya.
  6. JAKIM dan MAIN dilantik oleh Menteri sebagai Pihakberkuasa Berwibawa untuk membuat perakuan halal.
  7. Semua permohonan untuk mendapat perakuan halal hendaklah dibuat kepada JAKIM atau MAIN.

Seperti yang saya sebut tadi, kita hendaklah menerima susunan ini dan bersama-sama berusaha dan membantu untuk menguatkan pelaksanaannya, termasuk memberi teguran-teguran yang membina.

Mengenai pengeluaran sijil halal. Ia bukan hanya melibatkan soal hukum. Sebelum kita boleh menetapkan hukum, kita perlu tahu isi kandungan sesuatu produk itu. Jika ia seekor binatang, bolehlah kita lihat rupanya dan sifat-sifatnya. Tetapi, bagi produk yang telah diproses, ujian saintifik perlu dilakukan. Dalam kata-kata lain, ulama’ atau ustaz tidak tahu semua. Kepakaran selain daripada mengenai hukum syarak juga diperlukan. Saya dimaklumkan bahawa pada masa ini pun, untuk tujuan auditing sesuatu permohonan, jika diperlukan, JAKIM dan MAIN memang melibatkan jabatan-jabataan lain seperti Jabatan Kimia, Kementerian Kesihatan, Jabatan Perkhidmatan Veterinar dan lain-lain. Itu satu perkara yang baik.

Siasatan dan pendakwaan adalah dua perkara yang sangat penting. Hanya memberi amaran, malah menggantung atau menarik balik lesen, mungkin tidak memberi kesan secukupnya. Kita bukan berhadapan dengan kesalahan-kesalahan yang ringan yang hanya melibatkan individu seperti kesalahan berkhalwat. Kita berhadapan dengan syarikat-syarikat gergasi dan kesalahan yang hukumannya boleh mencecah RM10 juta ringgit. Syarikat-syarikat itu mampu memperolehi perkhidmatan peguam dan profesional yang berkaliber. Maka, untuk memperolehi sabitan, siastan mestilah mantap dan pendakwaan menstilah cekap.

Saya difahamkan bahawa kuasa menyiasat telah diperturunkan kepada sebilangan Pegawai JAKIM dan JAIN dengan melantik mereka sebagai Penolong Pengawal Perihal Dagangan dibawah Akta Perihal Dagangan 2011. Hanya memberi kuasa tidak cukup. Mereka mestilah dilatih secukupnya. Penyiasatan yang tidak menyeluruh dan mantap mungkin akan mengakibatkan kegagalan pendakwaan mendapat sabitan.
Saya juga mendapat tahu bahawa pada masa ini Timbalan Pendakwa Raya ditempatkan di KPDNKK. Itu bagus, cuma saya harap di antara mereka ada yang cukup kanan dan berpengalaman. Kita tidak mahu apa yang berlaku di masa lepas di jabatan-jabatan dan di majlis-majlis perbandaran yang diberi kuasa mendakwa, berulang. Pada masa itu, Pegawai Pendakwa menyediakan pertuduhan, pergi ke mahkamah dan mengharapkan tertuduh mengaku salah. Jika tertuduh minta dibicarakan, pegawai itu tidak tahu apa yang hendah dibuat. Bagi kes-kes menjaja tanpa lesen bolehlah diharapkan tertuduh akan mengaku salah. Tetapi di mana denda berjuta-juta ringgit, ia tidak mungkin berlaku.

Saya difahamkan bahawa setakat ini belum ada pendakwaan dilakukan mengenai kes-kes halal. Ertinya penyiasatan dan pendakwaan kita masih belum diuji. Tetapi, saya percaya banyak kes-kes lain yang pendakwaan telah dilakukan oleh KPDNKK. Cuba semak berapa peratus daripada kes-kes yang tertuduh minta dibicarakan, KPDNKK memperolehi sabitan dan berapa peratus yang dilepas dan dibebakan. Dari situ kita boleh cari kelemahan kita dan memperbaikinya sementara masa masih ada.

Penutup

Saya dapati terdapat banyak persamaan di antara industri perbankan dan kewangan Islam dengan industi halal. Kita wujudkan industri halal kerana tuntutan agama: terus terang, kita takut dosa. Maka kita cuba memastikan supaya umat Islam tidak memakan makanan yang haram. Tetapi, di Malaysia sahaja pun ia telah menjadi satu industri yang bernilai berbilion ringgit. Apabila ada wang yang begitu banyak untuk diperolehi, maka perakuan halal Malaysia menjadi bernilai. Hinggakan seorang warganegara Itali telah mendaftarkan logo halal Malaysia sebagai haknya di Office of Harmonisation of Common Market, European Union. Kita terpaksa mengambil tindakan undang-undang terhadapnya di General Court of European Union dan kes itu masih belum slesai. Pada masa yang sama ramailah peniaga, pengeluar dan lain-lain yang masuk untuk merebut peluang membuat keuntungan. Yang Islam, saya percaya, masih mempunyai sedikit sebanyak perasaan takut berdosa jika mereka melakukan sesuatu yang tak halal sebagai halal.

Tetapi, bagi orang bukan Islam, mereka menolak Islam, maka soal takut dosa tidak timbul bagi mereka. Saya percaya ada syarikat-syarikat gergasi yang beretika tinggi yang akan mencuba sedaya upaya untuk mematuhi segala syarat yang ditetapkan demi menjaga nama baiknya. Tetapi, saya percaya, ada juga yang lainnya, termasuk individu yang hanya mmentingkan keuntungan. Bagi mereka untung adalah “ma’ruf” dan rugi adalah “munkar”. “Halal” hanyalah satu perkataan atau sekeping logo untuk digunakan untuk membuat keuntungan. Maka, kita mesti waspada supaya mereka ini tidak mengambil kesempatan untuk menyalahgunakan perkataan, pengakuan dan sijil halal. Untuk itu tidak ada jalan lain melainkan penguatkuasaan yang tegas dan pendakwaan yang berkesan.

Saya juga menyeru kepada mahkamah supaya mengambil pandangan yang serius terhadap kesalahan-kesalahan itu dan mengenakan hukuman yang deterrent. Mahkamah perlu bergerak seiring dengan kerajaan dalam soal dasar awam untuk kepentingan negara. Kita patut belajar dari Singapura. Sebab itulah sesuatu undang-undang yang dibuat oleh kerajaan Singapura dapat dilaksanakan dengan berkesan.

Jangan salah faham. Saya tidak mengatakan industri halal hanya untuk orang Islam. Malah jika orang bukan Islam hanya akan mengeluarkan dan memperdagangkan barangan halal sahaja, lagi baik. Kita tidak perlu ada undang-undang, malah Pihakberkuasa Berwibawa, Bahagian Hab Halal, Bahagian Siasatan dan Bahagian Pendakwaan pun boleh ditutup. Apa yang saya tekankan ialah, sesiapa yang hendak menceburi dalam industri halal hendaklah menghormati tujuan asal mengapa umat Islam mengadakannya. Ia ada ruh, bukan hanya satu cara untuk mencari keuntungan. Maka, janganlah mencemarinya kerana hendak mencari keuntungan. Jika ingin bermain “bola Islam” ikut peraturan Islam.

Pada masa yang sama, pegawai-pegawai yang melaksanakannya janganlah mudah teruja dengan bilangan orang dan syarikat kepunyaan orang bukan Islam yang memohon dan mandapat perakuan halal atau banyaknya barangan yang memakai logo halal di pasaran. Kita hanya boleh teruja apabila kita yakin bahawa mereka telah mematuhi semua syarat-syaratnya, dan apa yang diperihalkan sebagai halal itu memang halal. Pada masa itu, kita bolehlah berterima kasih kepada mereka kerana telah membantu membangunkan industri halal sambil menjadi kaya raya kerananya. Mereka juga patut berterima kasih kepada agama Islam atau, lebih baik, menerimanya. Bagi saya, itu adalah satu contoh dakwah yang berhikmah.

Dalam industri halal juga, saya khuatir umat Islam akan menjadi satu umat yang terlepas pelung. Saya difahamkan lebih kurang 70% pemegang parakuan halal di Malaysia adalah orang bukan Islam. Saya tidak tahu berapa peratus nilai industri halal yang dimiliki oleh mereka, mungkin lebih. Di mana kita? Satu industri yang diwujudkan untuk mematuhi syari’ah, dimonopoli oleh orang bukan Islam! Itu adalah satu cabaran kepada umat Islam.

Terima kasih.


i Akta Makanan 1983 dan Peraturan-peraturan Makanan 1985;
Akta Binatang 1953 (Semakan 2006),
Akta Rumah Penyembelihan (Penswastaan) 1993 dan Animals Rules 1962, Animals (Importation) Order 1962;
Akta Kastam 1967 Perintah Kastam (Larangan Mengenai Import) 1998;
Akta Kesalahan Jenayah Syariah (Wilayah-wilayah Persekutuan) 1997;
Ordinan Kesalahan Jenayah Syariah Sarawak, 2001,
Enakmen Majlis 2004 (Sabah),
Enakmen Kesalahan Jenayah Syariah Negeri-Negeri;
Akta Racun 1952 dan Peraturan Kawalan Dadah & Kosmetik 1984;
Akta Kerajaan Tempatan 1976 dan Undang-undang Kecil Pihak Berkuasa Tempatan; dan
Akta Cap Dagangan 1976

ii “(2) Apabila perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang diperihalkan sebagai halal atau diperihalkan dengan apa-apa ungkapan lain untuk menunjukkan perkhidmatan itu boleh digunakan oleh orang Islam, ungkapan tersebut bererti perkhidmatan yang berhubung dengan makanan dan barang-barang itu dijalankan mengikut Hukum Syarak.”

iii “4. (1) Mana-mana orang yang membekalkan atau menawarkan untuk membekalkan apa-apa makanan dengan membuat apa-apa representasi atau perbuatan yang boleh memperdayakan atau mengelirukan mana-mana orang bahawa makanan itu adalah halal atau boleh dimakan oleh orang Islam adalah melakukan suatu kesalahan.

(2) Bagi maksud subperenggan (1), “representasi atau perbuatan” termasuklah penggunaan ayat-ayat suci Al-Quran atau apa-apa perkara atau objek yang berhubung dengan agama Islam sama ada di premis di mana makanan tersebut dijual atau di bekas di mana makanan tersebut dibekalkan.

(3) Jika mana-mana orang dipertuduh dengan suatu kesalahan di bawah subperenggan (1), beban untuk membuktikan bahawa makanan yang dibekalkan atau ditawar untuk dibekalkan adalah halal mengikut kehendak perenggan 3 hendaklah terletak pada orang yang dipertuduh itu.”

iv “(2) Perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang tidak boleh diperihalkan sebagai halal atau diperihalkan dengan ungkapan lain untuk menunjukkan perkhidmatan itu boleh digunakan oleh orang Islam melainkan jika―
(a) diperakukan sebagai halal oleh pihak berkuasa berwibawa; dan

(b) ditandakan dengan logo sebagaimana yang dinyatakan dalam Jadual Pertama; dan

(3) Walau apa pun subperenggan (1), semua makanan yang dibekalkan oleh orang bukan Islam sekiranya ingin diperihalkan dengan mana-mana ungkapan lain yang menunjukkan makanan, barang-barang atau perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang itu boleh dimakan atau digunakan oleh orang Islam hendaklah―

(a) diperakukan sebagai halal oleh pihak berkuasa berwibawa; dan

(b) ditandakan dengan logo sebagaimana yang dinyatakan dalam Jadual Pertama
Pertama.”

v “5. (1) Semua makanan atau barang-barang import yang dipasarkan di Malaysia tidak boleh diperihalkan sebagai halal melainkan jika makanan dan barang-barang import itu mematuhi kehendak perenggan 4 atau diperakukan sebagai halal oleh badan pensijilan halal luar negara yang diiktiraf oleh JAKIM sebagaimana yang dinyatakan dalam Jadual Kedua.

(2) Pengimport atau pengeluar mana-mana makanan atau barang-barang yang diperakukan sebagai halal oleh badan pensijilan halal luar negara yang diiktiraf oleh JAKIM sebagaimana yang dirujuk dalam perenggan (1) hendaklah menandakan pada makanan atau barang-barang itu, nama badan pensijilan halal tersebut.”

vi “6. (1) Semua makanan dan barang-barang yang hendak ditandakan mengikut perenggan 4 dan 5 hendaklah ditandakan dengan menampalkan atau melampirkan logo yang dinyatakan dalam Jadual Pertama pada atau dengan apa-apa ungkapan lain mengecapkannya di atas atau menyatukannya dengan—
(a) makanan atau barang-barang itu sendiri; atau

(b) apa-apa benda yang di dalamnya, di atasnya atau dengannya makanan atau barang-barang itu dibekalkan.

(2) Semua perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang yang hendak ditandakan mengikut kehendak perenggan 4 dan 5 hendaklah ditandakan dengan apa-apa ungkapan yang boleh dianggap sebagai merujuk kepada perkhidmatan tersebut termasuk di premis perkhidmatan tersebut dibekalkan.”

vii “7. (1) Mana-mana orang yang membekalkan atau menawarkan untuk membekalkan apa-apa makanan , barang-barang atau perkhidmatan yang berhubung dengan makanan atau barang-barang itu boleh memohon kepada Ketua Pengarah JAKIM atau Majlis Agama Islam bagi Negeri-Negeri masing-masing bagi mendapatkan perakuan halal.

(2) Mana-mana permohonan bagi perakuan halal itu hendaklah mematuhi standard, prosedur dan pekeliling yang dikuatkuasakan oleh Ketua Pengarah JAKIM atau Majlis Agama Islam bagi Negeri-Negeri masing-masing.

(3) Fi yang kena dibayar bagi permohonan perakuan halal adalah sebagaimana yang dinyatakan dalam Peratutan-Peraturan Perihal Dagangan (Fi Perakuan dan Penandaan Halal) 2011 [P.U. (A) 432/2011].”

HBI SR11 – Melayu dan Islam dalam Perlembagaan dan Politik Malaysia

Halaqah Bicara Intelek (HBI) Siri 11

Tajuk : Melayu dan Islam dalam Perlembagaan dan Politik Malaysia
Amir Halaqah : Tun Abdul Hamid Mohamad (Mantan Ketua Hakim Negara Malaysia)

” Saya dilahirkan seorang Melayu dan Islam. Itu bukan Pilihan Saya. Itu takdir Allah SWT. terhadap saya. Saya akan mati sebagai seorang Melayu. Saya juga tiada pilihan mengenainya. Walaupun saya ada pilihan dalam hal agama, saya mahu hidup dan mati sebagai seorang islam. Itu pilihan saya, dengan izin dan rahmat Allah SWT. Maka salahkan saya katakan saya Melayu dan

KELESTARIAN INTEGRITI DALAM PERKHIDMATAN AWAM MALAYSIA: ISU DAN CABARAN

AKADEMI LATIHAN PENCEGAHAN RASUAH MALAYSIA (SPRM)
SEMINAR INTEGRITI
16 June 2015

KELESTARIAN INTEGRITI DALAM PERKHIDMATAN AWAM MALAYSIA: ISU DAN CABARAN
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad


Saya terpaksa mengaku bahawa saya sudah ketinggalan zaman. Pertama, apabila saya membaca tajuk yang diberi, saya tidak tahu apa makna “kelestarian”, malah itulah kali pertama saya menemui perkataan itu. Nasib baik ada Prof. Dr Nik Ahmad Kamal untuk memberi pencerahan, itu pun satu perkataan yang saya baru belajar. Sepanjang lebih kurang tujuh puluh tahun, saya cuma tahu perkataan, “menjelaskan” dan “menerangkan”.

Kedua, apabila saya terbaca bahawa ada kursus bertauliah mengenai integriti, saya terkejut. Saya faham, melalui kursus perubatan kita boleh melahirkan doktor. Tetapi, bagaimana melalui kursus integriti, kita boleh melahirkan orang yang berintegriti? Selepas itu baharu saya terfikir bahawa, melalui kursus itu kita mengajar ilmu integriti. Graduan yang kita keluarkan adalah graduan yang tahu ilmu integriti, tidak semestinya orang yang berintegriti. Keadaannya samalah dengan kursus syari’ah. Kursus itu hanya mengeluarkan orang yang tahu syari’ah, tidak semestinya seorang yang patuh syari’ah. Dia mungkin tahu hukum, tetapi tidak semestinya seorang yang waraq.

Biar apa pun, ini adalah satu perkara yang kita perlu ambil perhatian. Ini kerana, setelah mendapat sijil, pegawai berkenaan akan ditempatkan dalam unit integriti yang ditugaskan untuk mengawas governan dan integriti jabatan tersebut. Beliau akan bertanggungjawab dalam hal ehwal integriti dan program-program yang berkaitan dengannya di jabatan tersebut. Untuk itu, ilmu mengenai integriti sahaja tidak memadai. Dia juga mestilah seorang yang berintegriti dan dihormati. Jika tidak dia hanya akan menjadi bahan ketawa dan unitnya tidak akan dihormati. Maka, dalam memilih pegawai-pegawai untuk ditempatkan dalam unit seperti itu untuk menjalankan tugas seperti itu, satu syarat lagi perlulah dipeuhi: seseorang pegawai itu mestilah seorang yang berintegriti dan dihormati.

Selain daripada ketinggalan zaman, ada satu perkara lagi kekurangan saya untuk bercakap dalam majlis ini. Saya tidak pernah menghadiri apa-apa kursus, belajar atau mengajar atau membuat kajian mengenai integriti. Tetapi, kali pertama saya dijemput bercakap mengenai integriti di UNITEN dalam tahun 2012, saya menceritakan kisah seorang yang amat dihormati kerana integritinya walaupun orang itu sendiri tidak tahu perkataan integriti. Tetapi dia faham makna kejujuran walaupun dia tidak pernah menggunakan perkataan itu, termasuk dalam mendidik anak-anaknya. Apa yang penting ialah beliau tahu apa yang “baik” apa yang “tak baik” (dalam kata-kata lain, “what is right and what is wrong”) dan beliau lakukan apa yang baik dan menjauhi apa yang tak baik. Ertinya, melalui fitrah yang diberikan oleh Alllah s.w.t., ditambah dengan didikan agama, manusia tahu “what is right and what is wrong”, apa erti kejujuran dan melalui pengalaman dan pemerhatiannya, manusia tahu apa itu integrity. Maka, hari ini saya bercakap kepada tuan-tuan dan puan-puan dari pengalaman dan pemerhatian saya.

Sebelum kita boleh bercakap mengenai kelestarian (sustainability) integriti, integriti perlu ada dahulu. Bagaimana sesuatu yang tidak ada akan kekal adanya? (Ini kita belajar dalam sifat 20). Sifat ada itu mesti ada dahulu. Baru yang lain boleh ikut.

Peringkat individu

Kita perlu mula dari peringkat individu. Seseorang kanak-kanak itu perlu ditanam dengan sifat jujur. Untuk berbuat demikian, ibu bapanya juga perlu jujur.

Bagi saya, kejujuran adalah asas integriti. Seorang yang jujur adalah seorang yang berintegriti. Sebelum Nabi Muhammad s.a.w. dilantik menjadi rasul, beliau telah pun dikenali dengan gelaran “Al-Amin”, ertinya “yang jujur”. Ertinya, baginda telah pun dihormati kerana kejujurannya, baginda telah pun membina integritinya. Maka apabila baginda dilantik menjadi Rasul, mudahlah orang mengikutinya. Hinggakan apabila Abu Suffian, ketua Quraisy Musyrikin pada masa itu, ditanya oleh Raja Habsyah sama ada Muhammah pernah berbohong, Abu Suffian terpaksa menjawab, “Setakat ini, belum.” Ertinya, untuk menjadi pemimpin yang berintegriti, seseorang itu mestilah membina integritinya terlebih dahulu diperingkat individu. Orang seperti itulah yang layak menjadi pemimpin sesuatu organisasi yang menekankan integriti di peringkat organisasi.

Mengapa “kemimpinan melalui teladan” dilupai tidak lama selepas ia dilancarkan? Mengapa kempen-kempen anti-rasuah yang dilancar oleh ahli-ahli politik tidak pernah dipandang serius, apatah lagi memberi apa-apa kesan? Jawabnya ialah orang-orang yang hendak diyakinkan itu sendiri tidak yakin dengan orang yang hendak meyakinkan mereka. Seorang itu boleh memberi ucapan yang berapi-api. Tetapi, soalnya adakah orang yang mendengarnya percaya apa yang dikatakannya? Yang menentukannya ialah sama ada di mata pendengar, orang itu berintegriti, bukan siapa dia.

Maka, untuk membina integriti di peringkat organisasi, pemimpin-pemimpin orgnisasi itu mestilah terlebih dahulu membina integriti di peringkat indivudu.

Peringkat organisasi

Di peringkat organisasi mestilah ada dasar, peraturan dan governan yang jelas yang dipatuhi oleh semua peringkat dalam organisasi itu.

Dalam ucapan saya di UNITEN, saya menceritakan pengalaman saya di The Hague. Saya masuk ke sebuah kedai menjual pakaian sukan. Saya hendak membeli sepasang kasut yang bertanda “discount 25%”. Apabila jurujual itu pergi mengambil sebelah lagi, beliau datang semula kepada saya, tunjuk ke tepi kasut itu dan bertanya saya, “Kamu nampak tidak lobang ini. (Sebenarnya itu bahagian yang digam dan ada sedikit yang tidak rapat. Pada saya itu perkara biasa.) Sebab ada kecacatan ini, saya tidak boleh jual dengan 25% diskaun. Saya akan berikan kamu 50% diskaun. Jika kamu tidak mahu, kamu boleh pergi ke cawangan kami (beliau sebut alamatnya) dan ambil yang lain.

Adalah jelas bahawa jurujual itu melaksanakan dasar dan peraturan syarikat itu.

Di pringkat ini, ilmu yang tuan-tuan pelajari akan menjadi relevan: apa peraturan yang perlu dibuat, bagaimana ia perlu dipantau dan seterusnya. Biar apa pun, pelaksanaannya hanya akan berjaya jika ada kepimpinan melalui teladan.

Tetapi masalahnya tidak terhenti setakat itu. Ia juga ada kaitan dengan orang politik kerana orang politik juga mencampuri hal pentadbiran. Jika mereka campur tangan untuk memastikan bahawa dasar dan peraturan yang mereka tetapkan dipatuhi, tidak mengapa. Tetapi, apabila mereka campur tangan kerana kepentingan diri, penyokong atau parti, maka ia akan menyebabkan pelaksanaannya menyimpang daripada dasar yang telah ditetapkan. Ini akan memberi kesan negatif kepada integriti organisasi itu.

Di sini kita sebenarnya bercakap mengenai rasuah, pilih kasih, penyalahgunaan kuasa dan projek-projek yang boleh dipersoalkan (questionable projects). Adakah orang politik mempunyai “political will” untuk mengelak daripada terlibat dalam perkara-perkara itu? Itulah soalannya yang sebenar.

Daripada pemerhatian saya, secara keseluruhannya, perkhidmatan awam kita adalah lebih efficient dan lebih telus daripada 40 tahun dahulu. Kita boleh tahu kedudukan bil tanah dan cukai pintu kita hanya dengan melayari internet dan membayar melalui internet. Jika kita talipon pun, kita terus akan diberitahu kedudukannya. Berapa orang yang ada dalam dewan ini yang pernah diminta wang rasuah unuk mendapat sesuatu perkhidmatan di Jabtan Kerajaan? Di peringkat perkhikmatan awam, yang lebih bermasalah ialah jabatan-jabatan penguatkuasaan.

Tetapi, yang benar-benar bermasalah adalan orang politik, di peringkat atas. Persepsi buruk di peringkat itulah yang mempengaruhi semua peringkat dan memberi persepsi buruk kepada semua peringkat. Merekalah yang perlu membuat perubahan kepada diri mereka untuk memperbaiki persepsi buruk itu, bukan dengan ucapan tetapi dengan menjauhkan diri daripada terlibat dalam rasuah, pilih kasih, penyalahgunaan kuasa dan projek-projek yang boleh dipersoalkan (questionable projects). Jika mereka bersih, persepsi terhadap mereka, kerajaan dan perkhidmatan awam juga akan bertambah baik.

Dalam hal ini, saya perhatikan, di Malaysia ini, ada satu perkara yang menyukarkan orang politik untuk menolak perkara-perkara yang saya sebutkan itu. Ianya adalah bentuk politik yang kita telah bina, sama ada dengan sengaja atau tidak. Kita telah mewujudkan “politik suapan dan pembaziran”. Semua peringkat perlu “disuap” untuk mendapat undi, daripada kain pelikat, kopiah putih, minyak ‘atar, majlis-majlis jamuan, rombongan melancung hinggalah kepada pemberian projek dan pembinaan prasarana di kawasan pilihanraya. Ini bukan hanya terhad kepada UMNO. Di samping itu, terdapat pula pembaziran yang melampau di musim pilihan raya. Lihatlah kepada banyaknya bendera dan banting yang diregang di merata tempat. Ia hanya pembaziran tanpa faedah. Orang tidak mengundi mengikut banyaknya bendera dan banting yang dinaikkan oleh sesuatu parti. Saya pernah berada di negeri Belanda pada hari pilihan raya umum dan dua kali di Amerika Syarikat pada hari Pilihan Raya Presiden. Saya tidak lihat satu bendera atau banting pun.

“Politik suapan” ini telah menjadi sebahagian daripada budaya kita. Hinggakan orang-orang di peringkat bawahan pun mengharapkannya. Seorang penyokong parti di peringkat bawah pernah berkata kepada saya. Beliau merujuk kepada dua orang pemimpinnya. Katanya, “Yang dulu raub. Bila dia raub, kita pun dapat juga syoru. Yang sekarang tak raub. Kita pun tak syoru”.

Politik suapan dan pembaziran itu memerlukan wang. Maka parti-parti yang bertanding perlu mencari wang. Itu adalah antara sebab berlakunya rasuah, faktor pertama yang merosakkan integriti pemimpin-pemimpin politik.

Oleh itu, saya ingin mengulangi cadangan saya yang saya buat di sini tahun lepas. Sebagai langkah permulaan, saya minta semua parti politik yang bertanding dalam pilihan raya supaya bersetuju untuk mengurangkan pembaziran yang tidak bermanfaat itu.

Sebenarnya, orang politik juga tahu apa yang betul dan apa yang salah (what is right and what is wrong). Mungkin faktor-faktor yang menarik mereka ke arah yang salah terlalu kuat. Biar apa pun, hanya mereka yang boleh menentukan pendirian mereka. Adakah mereka cukup kuat untuk melakukannya?

Terima kasih.

KEBEBASAN BADAN KEHAKIMAN: PENGALAMAN PERIBADI SAYA (BM)

MAJLIS ROFESOR NEGARA
PERBINCANGAN MEJA BULAT: KEBEBASAN BADAN KEHAKIMAN
10 Jun 2015

KEBEBASAN BADAN KEHAKIMAN: PENGALAMAN PERIBADI SAYA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara)

 

Saya bercakap dari pengalaman, bukan dari persepsi atau dari buku. Saya menghabiskan 21 tahun sebagai seorang pegawai dalam Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan memegang pelbagai jawatan, termasuk Ketua Pendakwaan. Saya menghabiskan 18 tahun dalam Badan Kehakiman, menjadikan sejumlah 39 tahun. Saya bersidang dalam semua mahkamah di negara ini dari Mahkamah Majistret, Mahkamah Sesyen, Mahkamah Tinggi, Mahkamah Rayuan kepada Mahkamah Persekutuan. Saya juga mempengerusikan Mahkamah Khas dan bersidang sebagai Hakim Mahkamah Rayuan Syariah.

Sebagai Hakim Mahkamah Rayuan, saya mendengar rayuan yang melibatkan Ketua Menteri Barisan Nasional di sebuah Negeri. Penghakiman majoriti yang saya tulis menyebabkan beliau hilang kelayakan untuk mmegang jawatan itu. Sebagai Hakim Mahkamah Persekutuan, saya mempengerusikan Mahkamah Persekutuan yang mendengar rayuan kes liwat pertama Dato’ Seri Anwar Ibrahim. Penghakiman majoriti yang saya tulis melepas dan membebaskan beliau yang tidak disenangi oleh parti yang berkuasa dan Kerajaan. Sebagai Ketua Hakim Negara, saya mempengerusikan Mahkamah Khas yang mendengar tuntutan sivil terhadap mantan Yang Di Pertuan Agong dan Raja sebuah Negeri yang sedang bertakhta. Penghakiman sebulat suara Mahkamah yang saya tulis memerintahkan baginda membayar US1,000,000 kepada plaintif. (Anda boleh membaca alasan penghakiman saya di laman web saya).

Ketepikan kesopanan, saya fikir saya boleh berkata saya adalah lebih layak untuk bercakap dari pengalaman daripada semua orang yang ada di dalam dewan ini, termasuk Dato’ Mohamad Ariff Mohd Yusof.

Sepanjang 21 tahun saya berada dalam Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan, termasuk sebagai Ketua Pendakwaan, tidak ada sesiapa yang pernah mengganggu saya dalam membuat keputusan saya.

Apa yang berlaku kepada saya selepas saya menyebabkan Ketua Menteri Barisan Nasional hilang kelayakannya? Dalam keadaan biasa, saya telah dinaikkan pangkat sebagai Hakim Mahkamah Persekutuan.

Apa yang berlaku selepas kes yang melibatkan bekas Yang Dipertuan Agong? Pertama, baginda mematuhi perintah itu dan membayar. Tunjukkan kepada saya sebuah negara di mana perkara seperti ini berlaku. Malah Ratu England pun mengatasi undang-undang. Saya telah menghadiri satu Persidangan Hakim-Hakim Mahkamah Perlembagaan di Manila. Seorang Hakim Mahkamah Perlembagaan dari negara jiran berkata, “Di negara saya Menteri pun mengabaikan perintah mahkamah.” Malah, pada persidangan itu, ada seorang Ketua Hakim Mahkamah Perlembagaan di sebuah negara yang tidak mempunyai mahkamah: mahkamahnya telah dihapuskan oleh tentera dalam suatu rampasan kuasa. Rakyat Malaysia perlu belajar untuk menghargai kedudukan dalam negara mereka sendiri.

Apakah yang berlaku kepada saya selepas saya melepas dan membebaskan Dato’ Seri Anwar Ibrahim? Saya akui, parti pemerintah tidak senang dengan saya. Saya adalah Hakim Mahkamah Persekutuan yang paling kanan. Jawatan Presiden Mahkamah Rayuan dan Hakim Besar (Malaya) adalah kosong. Terdapat percubaan untuk memintas saya. Bagi saya iru perkara biasa. Ia berlaku di mana-mana di dunia ini. Katakanlah saya mensabitkan Dato’ Sri Anwar dan Pakatan Rakyat berkuasa selepas itu, adakah tuan-tuan fikir Kerajaan Pakatan Rakyat akan melantik saya menjadi Ketua Hakim Negara? Tekaan anda adalah sama baik atau seburuk tekaan saya.

Biar apa pun, selepas pita video VK Lingam didedahkan, diikuti oleh Suruhanjaya Siasatan, saya telah ditawarkan jawatan Presiden Mahkamah Rayuan dan sebulan kemudian, Ketua Hakim Negara dan tarikh pelantikan saya dikebelakangankan kepada tarikh pelantikan saya sebagai Presiden Mahkamah Rayuan.

Apabila saya bersara saya telah dilantik sebagai Pengerusi dan ahli pelbagai Jawatankuasa dan Suruhanjaya yang ditubuhkan oleh Kerajaan. Malah dalam keadaan saya sekarang ini pun, pandangan saya masih diminta, sekali-sekala.

Dalam 39 tahun kerjaya saya, tidak pernah sekali pun saya menerima panggilan telefon atau nota daripada, dan tidak seorang pun mendekati saya bagi pihak Pentadbiran, Eksekutif atau ahli-ahli politik untuk mengarahkan, meminta, mencadangankan atau membayangkan bahawa saya patut membuat keputusan dalam sesuatu kes begitu atau begini. Ya, adalah benar bahawa sebelum saya mendengar kes Dato’ Seri Anwar Ibrahim, ada seorang (bukan ahli politik) pernah berkata kepada saya “Jika kamu melakukannya dengan betul, salah satu jawatan itu boleh menjadi milik kamu.” Saya menjawab, “Saya tidak tahu apa keputusan saya kelak. Tetapi saya bersedia untuk bersara sebagai Hakim Mahkamah Persekutuan.” Selepas itu, saya berkata “Jika ada sesiapa yang cuba untuk mempengaruhi saya, saya akan naik ke mahkamah, saya akan isytiharkan secara terbuka dan menarik diri.” Tidak ada sesiapa yang cuba untuk mempengaruhi saya selepas itu. Saya tidak tahu mengenai hakim-hakim lain.

Semuanya bergantung kepada kita sendiri. SamaIah seperti rasuah. Saya akan ceritakan satu kisah benar. Semasa saya menjadi seorang Hakim Mahkamah Tinggi di Pulau Pinang, saya telah membicarakan satu kes sivil yang melibatkan seorang ahli perniagaan Singapura keturunan Cina. Dia datang ke mahkamah dengan rakannya dari Pulau Pinang. Juru bahasa Cina saya terdengar perbualan mereka. Ahli perniagaan Singapura itu bertanya rakannya dari Pulau Pinang, “Adakah kamu fikir Hakim ini boleh disogok?” Rakannya dari Pulau Pinang itu menjawab, “Yang ini, saya tidak fikir boleh.” Perhatikan, mereka membuat penilaian sendiri sama ada seseorang Hakim boleh didekati atau tidak.

Sekarang, saya merujuk kepada Dato’ Mohamad Arif. Saya tahu bahawa beliau pernah bertanding pilihan raya sebagai calun PAS dan kalah. Namun demikian, saya mengesyorkan beliau untuk dilantik sebagai Pesuruhjaya Kehakiman dan ia telah dipersetujui oleh Kerajaan. Adakah tuan-tuan fikir Kerajaan Pakatan Rakyat akan melantik seorang UMNO yang menjadi calun Barisan Nasional dan kalah untuk menjadi seorang Hakim? Tekaan anda adalah sama baik atau seburuk tekaan saya. Dato’ Arif telah disahkan sebagai Hakim dan kemudian dinaikkan pangkat sebagai Hakim Mahkamah Rayuan. Terus terang saya katakan, saya kecewa dengan beberapa penghakiman beliau. Saya hanya boleh berharap bahawa mahkamah yang lebih tinggi akan mengubah (reverse) penghakiman beliau. Itu sistem kita. Sekarang, saya minta beliau memberitahu kita pengalamannya: sama ada mana-mana ahli politik atau sesiapa sahaja yang berkuasa ke atasnya atau yang mewakili Pentadbiran pernah mengarahkan, mencadangkan atau membayangkan kepada beliau untuk membuat keputusan kes yang memihak kepada Kerajaan atau sama ada beliau pernah menerima apa-apa ancaman, ugutan, amaran atau peringatan daripada mereka atau sama ada sesiapa yang berkuasa pernah cuba untuk campur tangan dalam membuat keputusan beliau.

Sampai kepada tuan-tuan dan puan-puan sekarang. Berapa orang daripada tuan-tuan dan puan-puan yang mempunyai pengalaman peribadi di mana tuan-tuan dan puan-puan telah kalah kes di mahkamah kerana Hakim itu tidak bebas? Berapa ramai daripada tuan-tuan dan puan-puan yang membaca penghakiman sesuatu kes kontroversi sebelum berkata mahkamah tidak bebas? Saya yakin bahawa kebanyakan orang telah pun membuat pendirian bagaimana keputusan kes itu patut dibuat tidak kira keterangan yang dikemukakan di mahkamah dan undang-undang yang terpakai. Jika keputusan itu memihak kepada mereka, soal kebebasan badan kehakiman tidak timbul. Jika tidak dan jika pihak yang satu lagi adalah kerajaan, alasan yang paling mudah adalah bahawa Mahkamah tidak bebas. Ramai orang semata-mata bergantung kepada apa yang ditulis oleh akhabar online dan penulis blog. Saya akan memberitahu satu pengalaman saya. Apabila saya ditawarkan jawatan Pengerusi suatu jawatankuasa yang ditubuhkan oleh kerajaan, saya berkata, mereka perlu menghantar kereta untuk menjemput saya dari rumah saya ke mesyuarat dan menghantar saya balik. Sebuah akhbar online melaporkan, “Beliau meminta sebuah kereta.” (Untuk maklumat anda, saya membuat permintaan yang sama kepada UiTM untuk datang ke sini hari ini, bahkan saya juga meminta seorang pegawai untuk membantu saya. Adakah saya meminta sebuah kereta lagi dan juga seorang pembantu?)

Tidak ada sesiapa dalam sejarah perundangan Malaysia yang telah mempersoalkan kebebasan badan kehakiman lebih daripada Dato’ Seri Anwar Ibrahim, itu pun hanya apabila keputusan mahkamah tidak memihak kepadanya. Di hadapan saya, pada hari pertama rayuan beliau didengar, beliau mahu saya menarik diri daripada membicarakan kesnya, mungkin kerana saya datang Permatang Tinggi Bakar Bata yang lebih dekat dengan Permatang Bertam, kampung Tun Abdullah Ahmad Badawi, Perdana Menteri ketika itu daripada Cherok Tok Kun, kampung beliau. (Peguam-peguamnya cuba memberikan beberapa sebab lain). Apabila saya menolak permohonannya, beliau bangun dan mengkritik saya dan mendakwa bahawa mahkamah tidak bebas. Apabila, pada akhir kes itu, saya membebaskan beliau, beliau bangun dan berkata, “Terima kasih, Yang Arif. Semoga Allah memberkati Yang Arif.” Peguam beliau berdiri untuk membuat ucapan memuji saya. Saya mengarah mereka untuk duduk kerana saya tahu bahawa mereka tidak akan membuat ucapan yang sama jika penghakiman saya tidak memihak anak guam mereka.

Ketika beliau dibebaskan oleh Mahkamah Tinggi dalam kes liwat kedua, beliau tidak berkata mahkamah tidak bebas. Tetapi apabila Mahkamah Persekutuan mensabitkan beliau, badan kehakiman tidak bebas semula. Kesilapan Hakim-Hakim Mahkamah Persekutuan yang mendengar kes itu ialah mereka keluar dari mahkamah memberi gambaran bahawa mereka lari. Mereka sepatutnya meminta beliau menunjukkan sebab mengapa beliau tidak patut dihukum kerana menghina mahkamah di hadapan mahkamah.

Selalunya, orang-orang yang mengkritik kebebasan badan kehakiman itu sendiri tidak bebas. Bagi mereka mahkamah adalah “bebas” apabila ia memberi keputusan yang memihak kepada mereka tetapi “tidak bebas” apabila ia memberi keputusan yang tidak memihak kepada mereka, terutama sekali jika pihak yang menang itu Kerajaan? Apabila mahkamah melentok ke belakang atau pun menulis semula undang-undang atas alasan membuat tafsiran, mereka memanggilnya “kreativiti kehakiman.” Jika mahkamah melakukan hal yang serupa untuk memihak kepada kerajaan (saya percaya ia tidak pernah berlaku di negara ini) saya pasti mereka akan berkata bahawa mahkamah telah melebihi bidang kuasanya! Kebebasan badan kehakiman bukan jalan sehaja. “Jika pengasingan kuasa hendak mempunyai apa-apa makna, ketiga-tiga cabang kerajaan perlulah menghormati bidang kuasa masing-masing. Tidak ada gangguan, tidak ada perampasan kuasa patut berlaku di antara satu sama lain.” Itulah apa yang saya katakan dalam kes Karunairajah Rasiah v Punithambigai Ponniah (2004) 2 CLJ 321 (juga boleh didapati di laman web saya), Penghakiman Mahkamah Persekutuan.

Pelantikan Hakim-Hakim biasanya adalah prerogatif Perdana Menteri atau Presiden. Di Malaysia, terdapat pula Majlis Raja-Raja yang bukan hanya getah chop dan Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman. Saya pernah menjadi seorang anggota Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman selama dua penggal selepas persaraan saya. Saya ktakan bahawa tidak ada politik di sana. Benar, Perdana Menteri tidak terikat untuk menagikut syor Suruhanjaya. Tetapi, sepanjang tempoh saya menjadi ali Suruhanjaya itu, setakat yang saya ingat, tidak ada kes di mana Perdana Menteri menolak syor Suruhanjaya.

Semasa lawatan saya ke Mahkamah Rayuan Amerika Syarikat, saya bertanya sama ada Presiden pernah menolak nama yang dicadangkan oleh jawatankuasa yang serupa dengan Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman kita. Jawapannya adalah, “Nama-nama itu telah diluluskan oleh Presiden sebelum mereka di bawa ke jawatankuasa itu.” (Nampaknya Presiden Amerika Syarikat lebih bijak dalam hal ini.) Jangan fikir bahawa Hakim yang dipilih melalui pilihanraya adalah lebih baik. Dalam lawatan yang sama, sebagai jawapan kepada soalan saya, kami diberitahu bahawa kebanyakan hakim-hakim yang telah disabitkan dengan kesalahan rasuah adalah hakim-hakim yang dipilih melalui pilihanraya. Saya bertanya kepada hakim yang memberi taklimat kepada kami: “Jika tuan diberi tugas untuk menulis semula Perlembagaan Amerika Syarikat, adakah tuan akan mengesyorkan bahawa hakim-hakim dipilih melalui pilihanraya?” Jawabnya, “Tidak sekali-kali.”

Saya akhiri ucapan saya dengan apa yang Tun Mohd Suffian pernah berkata kepada saya dalam 1970an semasa saya menjadi Timbalan Pendaftar. Katanya, “Kamu tahu Hamid, apabila Majlis Peguam berkata kita pro-Kerajaan dan Kerajaan kata kita anti-Kerajaan, itu bermakna kita bebas.”

Isu ini bukan baru.

Terima kasih.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://www.tunabdulhamid.me

 

INDEPENDENCE OF THE JUDICIARY MY PERSONAL EXPERIENCE

NATIONAL PROFESSORS COUNCIL
ROUND TABLE DISCUSSION: INDEPENDENCE OF THE JUDICIARY (UiTM)
10th June 2015

INDEPENDENCE OF THE JUDICIARY: MY PERSONAL EXPERIENCE
By
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)

 

I am speaking from experience, not from perception or from books. I spent 21 years as an officer in the Judicial and Legal Service holding various posts, including Head of Prosecution. I spent 18 years in the Judiciary, making a total of 39 years. I presided in all courts in the country from the Magistrate’s Court, Sessions Court, High Court, Court of Appeal to the Federal Court. I also presided the Special Court and sat as a Judge of the Syari’ah Court of Appeal. As a Judge of the Court of Appeal, I heard an appeal involving a Barisan Nasional Chief Minister of a State. The majority judgment which I wrote disqualified him from the post. As a Federal Court Judge, I presided the Federal Court hearing the appeal by Dato’ Seri Anwar Ibrahim’s first sodomy case. The majority judgment which I wrote acquitted and discharged him to the dislike of the ruling party and the Government. As Chief Justice, I presided the Special Court to hear a civil claim against the former yang Di Pertuan Agong and reigning Ruler of a State. The unanimous judgment of the Court which I wrote ordered him to pay the plaintiff US1,000.000. (You can read all these judgments on my website).

Modesty aside, I think I can claim to be more qualified to speak from experience than anyone else in this hall, Dato’ Mohamad Ariff Mohd Yusof included.

During the 21 years I was in the Judicial and Legal Service, including Head of Prosecution, no one interfered with my decision making.

What happened to me after I caused the Barisan National Chief Minister to be disqualified? In due course, I was promoted to be a Federal Court Judge.

What happened after the case involving the former yang DiPertuan Agong? First, he complied with the order and paid. Show me one country in which such a thing happens. Even the Queen of England is above the law. I attended a Conference of Constitutional Court Judges in Manila. A Constitutional Court Judge from a neighbouring country said, “In my country even Ministers disregard the court order.” In fact, at that conference, there was a Chief Justice of the Constitutional Court of a country without a court: his court had been abolished by the military in a coup-de-tat. Malaysians should learn to appreciate the position in their own country.

What happened to me after I acquitted and discharged Dato’ Seri Anwar Ibrahim? Admittedly, the ruling party was not pleased. I was the most senior Federal Court Judge then. The posts of President of the Court of Appeal and Chief Judge (Malaya) were vacant. There was an attempt to bypass me. To me that is quite normal. It would be the same anywhere in the world. If I were to convict Dato’ Sri Anwar and the Pakatan Rakyat were come to power immediately after that, do you think the Pakatan Rakyat Government would make me Chief Justice? Your guess is as good or as bad as mine

In any event, after V K Lingam video tape was made public followed by the Commission of Inquiry, I was offered the job of President of the Court of Appeal and one month later, Chief Justice, backdated to the date of my appointment as President of the Court of Appeal.

When I retired I was appointed Chairman and member of various Committees and Commissions set up by the Government. Even in this condition, my views are still sought, occasionally.

In the 39 years of my career, never once did I receive a phone call or a note from, nor did anyone approach me on behalf of the Administration, Executives or politicians to direct, request, suggest or indicate that I should decide a case one way or the other. Yes, it is true that before I heard Dato’ Seri Anwar Ibrahim’s case, someone (not a Politician) did say to me “If you do it right, one of the posts could be yours.” I replied, “I don’t know which way it will go. But I am prepared to retire as a Federal Court judge.” Later, I passed a remark, “If anybody tries to influence me, I’ll go up on the bench, declare it publicly and disqualify myself.” No one ever tried to influence me after that. I don’t know about other judges.

You see, it all depends on you. It is the same as corruption. I’ll tell you a true story. When I was a High Court Judge in Penang, I was hearing a civil suit involving a Chinese businessman from Singapore. He came to court with his colleague from Penang. My Chinese interpreter overheard their conversation. The Singaporean asked his Penang friend, “Do you think this Judge can be bribed?” The Penang man replied, “This one, I don’t think so.” You see they make their own assessment of the approachability of a Judge.

Now, I refer to Dato’ Mohamad Arif. I knew that he stood for election on PAS ticket and lost. Yet, I recommended him for the post of Judicial Commissioner and it was accepted by the Government. Do you think the Pakatan Rakyat Government will appoint an UMNO man who had stood for election on Barisan Nasional ticket and lost, to be a Judge? Your guess is as good or as bad as mine. Dato’ Arif was confirmed as a Judge and later promoted to the Court of Appeal. Frankly, I was quite disappointed with a few of his judgments. I could only hope that a higher court would reverse them. That is the system. Now, I would like him to tell us his experience: whether any politician or anybody in authority over him or representing the Administration had ever directed, suggested or indicated to him to decide a case in favour of the Government or whether he had ever received any threat, warning or reminder from any of them or whether anybody in authority had ever tried to interfere with his decision making?

Coming to all of you now. How many of you had had a personal experience of having a case in court in which you lost the case because the Judge or Judges were not independent? How many of you have read the full judgment of a controversial case before saying the court is not independent? I am quite sure that most people had already made up their minds as to what they want the result to be irrespective of the evidence adduced in court and the applicable law. If the result is in their favour, the question of independence of the judiciary does not arise. If not and if the other party is the Government, the easiest excuse is that the Court is not independent. Yet, many people merely rely on what online newspapers and bloggers say. I’ll tell you my personal experience. When I was offered the post of Chairman of a committee formed by the government, I said they would have to send a car to pick me up from my house for the meeting and send me back. An online newspaper reported, “He asks for a car.” (For your information, I made the same request to UiTM to come here today; in fact I even asked for an officer to assist me. Am I asking for another car plus a Personal Assistant?)

No one in Malaysian legal history has questioned the independence of the judiciary more than Dato’ Seri Anwar Ibrahim, that too only when the court decides against him. Before me, on the first day of the appeal, he wanted me to disqualify myself, the real reason maybe because I come Permatang Tinggi Bakar Bata which is closer to Permatang Bertam, the kampung of Tun Abdullah Ahmad Badawi, the then Prime Minister than Cherok Tok Kun, his kampung. (Of course his lawyers tried to give some other reasons). When I refused his application, he stood up and criticised me and alleged that the court was not independent. When, at the end of the case, I acquitted him, he stood up and said, “Thank you, My Lord. May God bless you.” His lawyers stood up to make speeches to praise me. I told them to sit down because I knew that they would not make the same speeches if my judgment was against their client.

When he was acquitted by the High Court in the second sodomy case, he did not say the court was not independent. But when the Federal Court convicted him, the judiciary was not independent again. The mistake that the Federal Court Judges hearing the case made was that they walked out of the court giving the impression that they were running away. They should have straight away asked him to show cause why he should not be punished for contempt in the face of the court.

Quite often, people who criticise the independence of the Judiciary are themselves not “independent”. To them the court is “independent” when it decides in their favour but “not independent” when it decides against them, especially if the opposite party is the Government? When the court bends backward or even rewrites the law under the pretext of interpretation, they call it “judicial creativity.” If the court were to do that (I believe that has not happened in this country) I am sure they would say that the court had exceeded its jurisdiction! Independence of the judiciary is not one-sided. “If separation of powers were to have any meaning, the three branches of the government must respect each other’s jurisdiction. There should be no interference, no usurpation of powers either way.” That is what I said in Karunairajah Rasiah v Punithambigai Ponniah (2004) 2 CLJ 321 (also available on my website), a Federal Court Judgment.

Appointment of Judges is always the prerogative of the Prime Minister or the President. In our case, we also have the Rulers Conference which is no rubber-stamping machine and the Judicial Appointments Commission. I was a member of the Judicial Appointments Commission for two terms after my retirement. Let me tell you that there is no politics there. Of course, the Prime Minister is not bound to follow the recommendation of the Commission. But, during my term, as far as I can remember, there was not a case in which the Prime Minister rejected the recommendation of the Commission.

During my visit to the United States Court of Appeal, I asked whether the President had ever rejected a name recommended by a committee similar to our Judicial Appointments Commission. The answer was, “The names have been approved by the President before they go to the committee.” (Perhaps the President of the United States is smarter in that sense.) Do not think that elected Judges are better. During the same visit to the United States, in answer to my question, we were told that most of the judges who had been charged for corruption were the elected judges. I asked the Judge briefing us, “Suppose you were given the task of rewriting the Constitution of the United States, would you recommend that judges be elected?” He replied, “No way”.

I will end with what Tun Mohd Suffian said to me in 1970’s when I was a Deputy Registrar. He said, “You know Hamid, when the Bar Council says we are pro-Government and the Government says we are anti-Government, it means that we are independent.”

The issue is not new.

Thank you.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://www.tunabdulhamid.me

 

PERUTUSAN KHAS

TERIMA KASIH MALAYSIA

HAK ASASI MANUSIA: PENYALAHGUNAAN DAN CABARAN KEPADA ORANG MELAYU DAN ISLAM DI MALAYSIA

FORUM HAK ASASI MANUSIA DALAM TRADISI ISLAM
ALOR SETAR
7 Mei 2015

HAK ASASI MANUSIA: PENYALAHGUNAAN DAN CABARAN KEPADA ORANG MELAYU DAN ISLAM DI MALAYSIA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

Saya telah bercakap di atas perkara yang sama sebanyak 4 kali. Hari ini, untuk menjimatkan masa, saya tidak akan menyenaraikan hak-hak asasi manusia seperti yang terdapat dalam United Nations Declaration of Human Rights (UDHR) dan membandingkannya dengan apa yang terdapat dalam Cairo Declaration (Deklarasi Kaheran), ASEAN Declaration (Deklarasi ASEAN) dan Perlembagaan Malaysia. Sesiapa yang ingin tahu lebih lanjut bolehlah melayari laman web saya www.tunabdulhamid.my atau www.tunabdulhamid.me Sebaliknya, hari ini, saya memberi tumpuan yang lebih kepada menunjukkan bagaimana prinsip-prinsip hak asasi manusia disalahtafsir dan disalahgunakan untuk menekan khususya negara-negara Islam seperti Malaysia dan juga bagaimana kumpulan-kumpulan dalam negara kita sendiri yang bersekongkol dengan mereka untuk kepentingan mereka. Saya juga akan memperingatkan orang Melayu supaya sedar tetang bahaya yang mengancam mereka pada masa ini.

Secara ringkas, UDHR berbangkit daripada pengalaman Perang Dunia Kedua. UDHR diterima oleh United Nations General Assembly pada 10 Disember 1948 dengan 48 buah negara menyokong, termasuk Afghanistan, Iran, Pakistan dan Turki. Tetapi 8 buah negara yang terdiri daripada Blok USSR dan Saudi Arabia menentang. Yemen tidak hadir untuk mengundi. Pakistan tidak bersetuju dengan pendirian Saudi Arabia dan mengkeritik pendirian Saudi Arabia.

The Cairo Declaration on Human Rights in Islam (“Deklarasi Kaherah”) diterima pakai (adopted) dan dikeluarkan oleh anggota-anggota Organisation of the Islamic Conference (OIC) di Persidangan Kesembilan Belas Menteri-Menteri Luar Negara-Negara Islam di Kahirah pada 5 Ogos 1990. Pada 30 Jun 2000, negara-negara Islam yang menjadi ahli OIC bersetuju menyokong Deklarasi Kaherah.

Pada bulan November 2012, negara-negara ASEAN yang bersidang di Phnom Penh, sebulat suara menerima pakai (adopted) Deklarasi ASEAN.

Untuk tujuan seminar ini, rumusan berikut bolehlah dibuat mengenai dokumen-dokumen itu:

• UDHR melihat hak asasi manusia dari sudut pandangan Barat, selepas Perang Dunia Kedua, semasa kuasa-kuasa Barat menjadi penjajah di seluruh dunia. Penyertaan negara-negara Asia dan Afrika amat terbatas kerana kebanyakannya sama ada masih dijajah dan tidak berpeluang mengambil bahagian atau terlalu lemah untuk memberi apa-apa impak.

• Deklarasi Kaherah melihat hak asasi manusia dari sudut pandangan negara-negara Islam yang kebanyakannya baru terlepas daripada belenggu penjajahan, sedang mencari identiti sendiri dan cuba berdiri di atas kaki sendiri.

• Deklarasi ASEAN melihat hak asasi manusia mengikut kesesuian di negara-negara ASEAN.

• Perlembagaan Persekutuan melihat hak asasi manusia dari sudut sebuah negara yang baru terlepas daripada belenggu penjajahan selama lebih daripada empat abad (dikira daripada kejatuhan Melaka) yang membawa kebanjiran pendatang bersama-sama bahasa, budaya dan agama mereka yang hampir menenggelamkan penduduk asal di bumi sendiri, yang terpaksa pula berkongsi kuasa dengan pendatang itu, selepas Merdeka. Sebab itulah Perlembagaan Persekutuan mempunyai beberapa peruntukan untuk menyelamatkan keadaan seperti Perkara 153, kedudukan agama Islam dan bahasa Melayu dan pemakaian Syari’ah dalam undang-undang keluarga bagi orang-orang Islam. (Peruntukan Perkara 153 kerapkali disebut sebagai “hak keistimewaan orang Melayu” pada hal tajuk sebenarnya ialah “perizaban kuota berkenaan dengan perkhidmatan, permit, dsb bagi orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak.” Peruntukan yang serupa pun terdapat dalam Perlembagaan India – Perkara 16). Di samping itu hampir semua hak-hak asasi utama yang disebut dalam UDHR terdapat dalam Perlembagaan Persekutuan, walaupun dengan pengecualian-pengecualian dan pengubah-suaian yang perlu. Ini tidak dapat dielakkan. Perlembagaan Malaysia mestilah sesuai dengan keadaan, keperluan dan aspirasi Malaysia. Hal yang sama terdapat dalam Perlembagaan mana-mana negara pun.

Apakah kesan dokumen-dokumen itu kepada negara kita?

Kita lihat UDHR dahulu. Walau pun Deklarasi itu tidak mempunyai kuatkuasa undang-undang di sesebuah negara, ia telah diterima pakai dan mempengaruhi kebanyakan perlembagaan negara, termasuklah Malaysia. Ia juga telah menjadi asas kepada undang-undang negara, undang-undang antarabangsa, konvensyen dan triti. Deklarasi itu juga telah diterima pakai bagi tujuan mentakrifkan perkataan seperti “fundmental freedoms” dan “human rights” dalam United Nations Charter yang mengikat negara-negara yang menjadi anggota Bangsa-Bangsa Bersatu. Pakar-pakar undang-undang antarabangsa mengganggapnya sebagai sebahagian daripada undang-undang antarabangsa. Atas sebab itu, Deklarasi itu adalah satu dokumen asas Bangsa-Bangsa Bersatu. Ia telah menjadi satu alat yang kuat untuk memberi tekanan diplomatic dan moral kepada kerajaan-kerajaan yang melanggar mana-mana peruntukannya. United Nations International Conference on Human Rights 1968 menasihatkan bahawa ia “merangkumi satu obligasi anggota-anggota komonuti antarabangsa” kepada semua orang.” (It “constitutes an obligation for the members of the international community” to all persons.”)

Tetapi, apa yang sebenarnya berlaku adalah lebih dari itu. Kuasa-kuasa besar Barat bukan sahaja cuba memaksa negara-ngara yang lemah menerima pakai prinsip hak asasi manusia ala-mereka, malah menggunakan hak asasi manusia sebagai alasan untuk menekan, melemahkan, menjatuhkan kerajaan, malah memerangi negara-negara yang tidak sehaluan dengan mereka atau untuk kepentingan mereka. Dalam berbuat demikian, mereka menyebabkan kematian, kecedraan, kemusnahan dan pelanggaran hak asasi manusia yang tak terhingga. Bezanya ia dilakukan bukan ke atas rakyat mereka sendiri. Seolah-olah asalkan ia dilakukan terdadap rakyat negara lain, terutama sekali yang berlainan warna kulit dan agama dengan mereka, tidak mengapa. Sebaliknya, mereka menutup mata, malah menyokong apa sahaja yang dilakukan oleh negara-negara yang sehaluan dengan mereka.

Tidak cukup dengan itu, badan-badan bukan kerajaan dan hartawan-hartawan di negara-negara itu juga menggunakan pengaruh dan kekayaan mereka untuk membiayai aktiviti-aktiviti kumpulan-kumpulan tertentu di negara-negara yang tidak disenangi mereka untuk menentang, melemahkan malah menjatuhkan kerajaan di negara sendiri, atas nama hak asasi manusia dan demokrasi. Apa yang menyedihkan ialah ada pula rakyat negara-negara yang menjadi sasaran itu, termasuk, saya percaya, di Malaysia yang sedia menerima pembiayaan seperi itu.

Apakah kesan Deklarasi Kaherah? Dari segi perundangan, ia juga tidak mengikat Malaysia. Memandangkan bahawa OIC tidaklah sebesar dan sekuat Bangsa-Bangsa Bersatu, tiada kuasa-kuasa besar dan NGO-NGO yang dibiayai oleh hartawan-hartawan yang bertindak menekan negara-negara lain, terutama yang lemah dan memandangkan bahawa negara-negara Islam sendiri pun masih senentiasa berada dalam pergolakan dan ketidak-tentuan, menyebabkan pematuhan hak asasi manusia di negara masing-masing pun tidak memuaskan, saya tidak fikir ia mempunyai kesan tekanan yang sama kuat dengan UNDHR. Biar apa pun, ia adalah berguna untuk menjadi dokumen rujukan mengenai hak asasi manusia mengikut perspektif Islam.
Saya telah membuat carian sepintas lalu penghakiman-penghakiman mahkamah Malaysia melalui internet. Saya tidak jumpa satu pun rujukan kepada Deklarasi Kaherah tetapi, di dalam tempoh 12 tahun kebelakangan ini sahaja saya temui sebanyak lapan kes yang merujuk kepada UDHR. Ini boleh difahami kerana UDHR itu lebih masyhur.
Deklarasi ASEAN lebih merupakan satu persefahaman negara-negara sahabat di rantau ini dan lebih sesuai dengan keadaan di Malaysia.

Apakah peranan Perlembagaan Persekutuan dalam soal hak asasi manusia? Perlembagaan Persekutuan adalah undang-undang utama Malaysia. Mana-mana undang-undang yang bercanggah dengannya adalah tak sah dan batal. Peruntukan UDHR yang tidak selaras dengan Perlembagaan Persekutuan juga tidak menjadi sebahagian daripada undang-undang domestik kita. Antara lain, ini diperuntukkan dengan jelas oleh seksyen 4(4) Human Rights Commission of Malaysia Act 1999. Seseorang tidak boleh mengambil tindakan undang-undang atas alasan dia telah dinafikan hak asasi manusia seperti yang terdapat dalam UDHR, misalnya, kerana ia bukanlah undang-undang demestik kita. Dia mesti tunjukkan bahawa penafian itu adalah menyalahi peruntukan undang-undang domstik dan/atau Perlembagaan kita. Mahkamah perlu memutuskan tuntutan itu berasaskan sama ada perbuatan yang diadukan itu melanggar peruntukan undang-undang dan/atau Perlembagaan atau tidak. Jika jawapannya “Ya” baharulah tuntutan itu boleh berjaya. Mahkamah mungkin mendapati bahawa perbuatan yang diadukan itu melanggar peruntukan UDHR, tetapi tidak melanggar peruntukan Perlembagaan Persekutuan, kerana Perlembagaan Persekutuan meletakkan pengecualian atau syarat kepada hak tersebut. Sebagai misalan, seseorang itu adalah bebas mengamalkan agamanya tetapi orang bukan Islam dilarang mengembangkan agama mereka kepada orang-orang Islam. Mahkamah mestillah mematuhi peruntukan yang terdapat dalam Perlembagaan kita, bukanlah mengikuti peruntukan yang terdapat dalam UDHR. Dalam kata-kata lain, walaupun rujukan boleh dibuat kepada peruntukan-peruntukan yang terdapat dalam UDHR dalam mentafsirkan peruntkan undang-undang dan atau Perlembagaan kita, tetapi ia sekali-kali tidak boleh mengatasi peruntukan Perlembagaan dan undang-undang kita.
Sekarang mari kita lihat bagaimana Hakim-Hakim menggunakan UDHR sebagai bahan rujukan dalam mentafsirkan peruntukan Perlembagaan dan undang-undang kita dengan lebih dekat.
Terdapat perbezaan pandangan dan pendekatan di antara hakim-hakim di tahun-tahun 1980an hingga 2000 dengan hakim-hakim muda semenjak 2010. Dalam tahun 1981, dalam kes Merdeka University Berhad v Government of Malaysia [1981] 2 MLJ 356. Dalam kes itu, di mahkamah Tinggi, Hakim Eusoffe Abdoolcafer, antara lain, berkata:
“It (UDHR) is merely a statement of principles devoid of any obligatory character and is not part of our municipal law”.
Pandangan itu disahkan oleh Mahkamah Persekutuan dalam kes Mohamd Ezam bin Mohd Noor v Ketua Polis Negara (and 4 Other Appeals) [2002] 4 AMR 4053.
Tetapi, di kebelakangan ini, terdapat beberapa orang Hakim yang nampaknya memberi tekanan yang lebih mengenai pentingnya UDHR itu. Misalnya, Pesuruhjaya Kehakiman Lee Swee Seng dalam kes Suzana binti Md Aris (Claiming as Administrator of the Estate and a dependant of Mohd Anuar bin Sharip, deceased) v DSP Ishak b Hussain & 3 Ors [2010] 6 AMR 276 yang menyatakan:
“The UDHR is part and parcel of our jurisprudence…..”
Dalam kes Indira Gandhi a/p Mutho v Pengarah Jabatan Agama Islam Perak & 5 Ors [2013] 4 AMR 848, sekali lagi bliau berkata:
“To begin with the Universal Declaration of Human Rights 1948 (“UDHR”) is already part of the corpus of our law……..
Pesuruhjaya Kehakiman ini nampaknya telah mengenepikan atau sekurang-kurangnya, tidak memperdulikan penghakiman Mahkamah Persekutuan dalam hal itu. Itu tidak sepatutnya berlaku.
Merujuk kepada UDHR bukanlah salah. Mengguna pakai perinsip-prinsipnya dalam mentafsirkan peruntukan Perlembagaan kita, di mana sesuai dan tidak bercanggah dengan Perlembagaan dan undang-undang negara kita, juga tidak salah. Tetapi, saya khuatir, dalam keghairahan untuk menerima pakai “norma-norma antarabangsa”, ada Hakim-Hakim yang meletakkan peruntukan-peruntukan UDHR lebih utama daripada peruntukan Perlembagaan kita sendiri. Saya lebih khuatir kiranya kata-kata “melainkan ianya tidak bercanggah dengan perlembagaan” itu cuma bermain di bibir dan bukan dipatuhi sepenuhnya. Untuk memutuskan sama ada isi kandungan UDHR bercanggah dengan Perlembagaan atau tidak, bukanlah hanya sekadar melihat perkataan yang digunakan. Tidak kurang pentingnya ialah skim Perlembagaan itu dan keadaan di negara kita.
Saya beri satu misalan. Ambil soal perkahwinan dan pesaka. Perlembagaan Persekutuan mengiktiraf kewujudan perbezaan undang-undang yang terpakai kepada orang-orang Islam dan bukan Islam. Maka, dalam memutuskan isu diskriminasi atau persamaan (discrimination or equality), misalnya, jika seseorang Hakim itu hanya memakai prinsip-prinsip yang terdapat dalam UDHR tanpa mengambil kira bahawa seorang itu beragama Islam atau bukan, tanpa memakai (apply) undang-undang yang terpakai kepadanya (ia itu hukum Syarak bagi orang Islam), semestinya keputusan itu tidak betul.
Saya menyuarakan kekhuatiran ini kerana melihat apa yang telah berlaku di Amerika Syarikat berkenaan perkahwinan sejenis. Perlembagaan Amerika Syarikat dan peruntukan mengenai kebebasan dan persamaan (freedom and equality) telah wujud beberapa ratus tahun. Undang-undang mengenai perkahwinan yang mengatakan bahawa perkahwinan adalah hubungan di antara seorang lelaki dengan seorang perempuan telah wujud sekian lama. Tidak pernah mahkamah mengatakan undang-undang itu tak keperlembagaan kerana melanggar hak kebebasan dan persamaan. Pada 26 June 2013, Supreme Court of the United States memutuskan dalam kes US v Winsdor bahawa seksyen 3 Defense of Marriage Act, 1996 (DOMA) yang mentakrifkan perkahwinan sebagai tidak termasuk hubungan di antara sesama jenis itu tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Di Malaysia, sepatutnya, hal seperti itu tidak akan berlaku bagi orang Islam. Ini kerana Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan bahawa undang-undang yang terpakai kepada orang Islam dalam hal perkahwinan adalah “Islamic law” (“Hukum Syarak”). Syarak dengan jelas tidak mengiktiraf perkahwinan sejenis. Maka, jika isu itu timbul di mahkamah, perhatian hendaklah diberi kapada fakta sama ada undang-undang yang dipertimbangkan itu mengenai perkahwinan orang Islam atau bukan Islam. Ia tidak boleh hanya dipertimbangkan mengikut peruntukan-peruntukan mengenai kebebasan, persamaan dan tak diskriminasi dan UDHR apatah lagi mengikuti penghakiman-penghakiman Supreme Court of the United States.

Kekhutiran saya itu nampaknya telah mula berlaku dalam kes Muhammad Juzaili Bjn Mohd Khamis dll v State Government of Negeri Sembilan dll [2014] MLJU 1063. Apa yang merisaukan saya ialah alasan-alasan yang diberi untuk mengisytihar seksyen 66 Enakment Jenayah Syariah Negeri Sembilan 1992 (EJSNS) itu bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan. Hakim-Hakim itu mengabaikan peruntukan Perlembagaan Persekutuan yang mengiktiraf kesalahan terhadap perintah agama Islam. Bagi saya, jika mereka menerima bahawa kesalahan itu adalah kesalahan terhadap perintah agama Islam (sebenarnya mereka terima kedudukan itu), maka sepatutnya mereka mengesahkan bahawa peruntukan itu sah di sisi Perlembagaan. Ini kerana Perlembagaan Persekutuan memberi kuasa kepada Badan Perundangan Negeri untuk membuat undang-undang itu.

Sebaliknya, mereka merujuk kepada peruntukan-peruntukan lain, lebih-lebih lagi merujuk dan mengikuti penghakiman-penghakiman Supreme Court Amerika Syarikat dan India. Perlembagaan negara-negara itu tidak serupa dengan Perlembagaan kita. Perlembagaan mereka tidak ada peruntukan-peruntukan mengenai agama Islam seperti yang ada dalam Perlembagaan kita. Nilai-nilai mereka tidak sama dengan nilai-nilai kita. Hakim-hakim itu juga nampaknya sangat terpengaruh dengan tafsiran hak asasi manusia ala-Barat.

Akibatnya, mereka memberi tafsiran yang sangat liberal megenai peruntukan-peruntukan Perlembagaan Persekutuan mengenai kebebasan. Mereka juga memakai prinsip “reasonableness” yang diketengahkan oleh Supreme Court India yang memberi kuasa kepada Hakim-Hakim untuk mengisytiharkan undang-undang yang dibuat oleh Parliament tidak sah atas alasan ianya “unreasonable”. Itu sudah melanggar bidangkuasa Badan Perundangan (Parlimen). Mahkamah hanya boleh mengisytiharkan sesuatu undang-undang itu tak sah jika ia bercanggah dengan Perlembagaan, bukan kerana pada pandangan seseorang Hakim undang-undang itu “unreasonable”.

Alasan-alasan yang diberi oleh mahkamah itu sangat luas implikasiya. Apabila sesuatu hukum syarak boleh diisytiharkan bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan berdasarkan tafsiran yang liberal seperti yang diberi oleh mahkamah-mahkamah di negara-negara sekular itu; apabila hukum syarak diukur dengan nilai-nilai liberal hak asasi ala-Barat; apabila hukum syarak boleh dicabar atas alasan ianya “unreasonable” kepada sesaorang Hakim, termasuk yang bukan Islam, maka hukum syarak akan senentiasa terdedah kepada kemungkinan diisytiharkann tak sah.

Menggunakan alasan-lasan yang sama, undang-undang yang membenarkan seorang lelaki Islam berkahwin lebih dari satu; undang-undang yang menjadikan kesalahan jika seorang Islam tidak membayar zakat; kesalahan meminum minuman yang memabukkan; kesalahan zina dan liwat dan lain-lain juga boleh diisytiharkan tak sah. Malah penghakiman ini membuka jalan untuk membenarkan perkahwinan sejenis.

Kita mesti prihatin terhadap cabaran-cabaran yang sedang menghadapi agama, bangsa dan negara kita sekarang oleh kumpulan-kumpulan yang menggunakan hak asasi manusia sebagai helah. Pertama, terdapat ancaman dari luar yang menggunakan prinsip-prinsip hak asasi manusia ala-Barat untuk menekan dan menindas kita, termasuk dalam hal yang berkaitan dengan hak kistimewaan orang Melayu dan anak negeri Sabah dan Sarawak dan kedudukan agama Islam. Ini dilakukan dengan berbagai-bagai cara termasuk melalui perjanjian-perjanjian antarabangsa.

Kedua, ada pula rakyat Malaysia sendiri yang senentiasa memburukkan keadaan hak asasi manusia Malaysia di seluruh dunia. Mereka ini adalah opportunists. Mereka ada agenda politik. Mereka telah melihat orang Melayu dan Islam berpecah belah dan lemah. Mereka nampak bahawa mereka mempunyai peluang untuk merampas kuasa politik daripada orang Melayu. Maka untuk mendapat sokongan luar mereka pun memburukkan negara Malaysia. Isu yang paling mudah untuk menarik perhatian Barat ialah Islam, Syari’ah dan Perkara 153 Perlembagaan Persekutuan. Maka berkeliaranlah mereka ke merata dunia untuk menghasut dan memburukkan Malaysia.

Isu-isu yang dibangkitkan mengenai Islam pula ialah, tiada kebebasan beragama, kerana, kata mereka, orang Islam tidak dibenarkan menukar agama. Di samping itu, orang Islam tidak dibenarkan berkahwin dengan orang bukan Islam jika orang bukan Islam itu tidak memeluk Islam. Itu Hukum Syarak yang diiktiraf oleh Perlembagaan Persekutuan dan terpakai kepada orang Islam. Kita tidak mengatakan bahawa perbuatan mereka menyiksa diri sendiri dalam upacara agama mereka melanggar hak asasi manusia; kita tidak menentang peraturan agama mereka. Mengapa mereka hendak campur tangan dalam hal agama Islam?

Mereka mempertahankan hubungan seks sejenis. Apa motif mereka yang sebenar? Adakah sesiapa yang mereka hendak lindungi?

Mereka memperjuangkan perkahwinan sejenis. Secara peribadi, saya katakan, jika mereka mahu sangat, buatlah. Mungkin itu satu cara Allah s.w.t. hendak memupuskan zuriat mereka. Mungkin Allah swt pun tidak mahu orang seperti itu mempunyai zuriat. Kita tidak tahu. Cuma, jangan cuba melibatkan agama Islam dan orang slam.

Mereka memburukkan Islam kerana kononnya tidak berlaku adil kepada perempuan kerana lelaki dibenarkan berpoligami dan kerana pusaka tidak diberi sama rata tetapi mereka tidak mempertikaikan pula siapa yang berkewajiban memberi nafkah isteri dan anak. Biar apa pun, itu soal kita. Kita tidak mempertikaikan amalan agama mereka. Mengapa mereka hendak campur tangan dalam urusan agama kita.

Satu lagi isu yang dibangkitkan mereka ialah hak yang diberi kepada orang Melayu dan anak negeri Sabah dan Sarawak. Ini perlu disedari oleh orang Melayu, Islam dan anak negeri Sabah dan Sarawak. Perkara 153 bukan sahaja untuk menjaga kepentingan orang Melayu tetapi juga hak anak negeri Sabah dan Sarawak. Jika hak orang Melyu terkahis, hak anak negeri Sabah dan Sarawak juga turut terhakis. Anak negeri Sabah dan Sarawak mesti sedar bahawa hak mereka, kedudukan mereka dan nasib mereka adalah sama dengan orang Melayu. Mereka patut bersama-sama orang Melayu mempertahankan hak mereka.

Sebab itulah saya menentang cadangan untuk memansuhkan Akta Hasutan 1948. Memansuhkan Akta Hasutan tidak akan membantu untuk mewujudkan perpaduan rakyat dan ketenteraman negara. Sebaliknya, ia akan menyebabkan ketegangan hubungan antara kaum, menyebabkan permusuhan dan pergaduhan antara kaum dan menggugat ketentraman negara. Sebenarnya, mereka mahu memansuhkan Akta Hasutan sebab mereka mahu melakukan apa yang dilarang itu. Apabila Akta Hasutan telah dimansuhkan bebaslah mereka menghasut orang ramai untuk menentang kedudukan Raja-Raja, hak keitimewaan orang Melayu dan anak negeri Sabah dan Sarawak dan Bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan dalam usaha mereka untuk mengambil alih pemerintahan negara. Syukurlah, atas desakan orang Melayu dan NGO-NGO Melayu dan kemudiannya oleh UMNO sendiri, cadaanagn itu telah ditarik balik. Akata Hasutan 1948 (Pindaan) 2015 telah diluluskaan oleh Parlimen. Saya mengucapkan tahniah kepada kerajaan.

Ketiga, kerajaan kita sendiri, dalam usaha untuk mengambil hati dan mendapat undi mereka, terlalu mengalah. Kita perlu sedar, berilah apa pun dan sebanyak mana sekali pun, mereka tidak akan bererima kasih, malah mereka akan menyifaktannya sebagai satu tanda kelemahan dan menuntut lebih banyak lagi.

Keempat, lebih mendukacitakan, dalam keadaan demikian dan semasa orang bukan Melayu, terutama sekali orang Cina bersatu padu di belakang DAP untuk menjatuhkan Kerajaan Pusat dan mendapat lebih banyak hak untuk mereka dengan menggunakan undi Melayu, orang Melayu berpecahbelah. Kita mempunyai undi majoriti tetapi kerana kita berpecahbelah maka kumpulan minoriti menjadi kusa penentu. Kerana berangan-angan hendak berkongsi pemerintahan, parti-parti Melayu membantu mereka. Jika Pakatan mereka menang, siapa yang sebenarnya akan berkuasa? Ambillah pengajaran daripada apa yang berlaku di Perak selepas PRU 12 dan di Selangor hingga sekarang. Orang Cina bersatu padu di belakang DAP kerana mahu lebih daripada apa mereka dapat dengan menyokong MCA dan Gerakan. Yang lebih itu akan datang dari mana? Semestinya daripada orang Melayu. Semua itu orang Melayu mesti sedar. Jangan jadi Pak Kadok menang sorak kampung tergadai atau Haji Kadok menang takbir negeri tergadai.

Lebih menyedihkan lagi, di saat yang genting sebegini pun, semasa parti-parti Melayu, kumpulan-kumpulan Melayu, pemimpin-pemimpin Melayu sepatutnya mengenepikan perbezaan dan kepentingan parti, kumpulan dan peribadi dan bersatu, kita masih belum nampak tanda-tanda bahawa mereka cuba mencari jalan untuk memperkuatkan perpaduan sesama sendiri. Jika keadaan ini berterusaan, saya khuatir bahawa bangsa Melayu sedang menuju kearah kehancuran. Jika itu berlaku, kita, orang Melayu yang hidup hari ini, akan dipertanggungjawabkan oleh cucu cicit kita buat selama-lamanya kerana menyebabkan atau membiarkannya berlaku.

Saya telah kata apa yang saya hendak kata. Terserahlah kepada tuan-tuan dan puan-puan untuk memikirkannya.

Sekian. Terima kasih.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
http://www.tunabdulhamid.me

 

 

Tun Hamid: Bedosakah kita pertahan hak Melayu?

PAS harus bertanggungjawab kerana membiarkan orang bukan Melayu menentang orang Melayu dan Islam yang mempertahankan hak mereka, kata bekas Ketua Hakim Negara, Tun Abdul Hamid Mohamad.

‘Melayu jadi Red Indian jika Umno, PAS tak gabung’

Bekas Ketua Hakim Negara, Tun Abdul Hamid Mohamad mahu PAS bergabung dengan Umno bagi menyekat DAP daripada menjadi dominan sekiranya Pakatan Rakyat membentuk kerajaan persekutuan

Najib silap mansuh ISA, bangsa lain cabar Melayu

Bekas Ketua Hakim Negara, Tun Abdul Hamid Mohamad mendakwa Perdana Menteri Datuk Seri Najib Razak membuat kesilapan apabila memansuhkan Akta Keselamatan Dalam Negeri (ISA) 1960 pada 2011.

THE IDEAL LEGAL FRAMEWORK FOR ISLAMIC FINANCE

11TH KUALA LUMPUR ISLAMIC FINANCE FORUM (KLIFF 2014)
12th November 2014
THE IDEAL LEGAL FRAMEWORK FOR ISLAMIC FINANCE
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

A Shari’ah-compliant product is like a person who is born a Muslim. While that is a good start, it is even more important that he lives and dies as a good Muslim. We have taken great pains to produce Shari’ah-compliant products but we do little to ensure that the applicable laws, whether in documentation or settlement of disputes, are also Shari’ah-compliant. Instead, we resort to the laws of England and go to English courts for settlement of disputes knowing full well that the law is not fully Shari’ah-compliant; that the Court will not apply the Shari’ah even if the parties want it to and, even if the Judges want to, they are not well-versed in Shari’ah.

In so doing, we are just like a Muslim who takes the trouble to go and buy halal meat. Then he goes to a non-halal restaurant and asks the chef to cook the meat. The chef is an honest man. He says, “But my cooking is not halal. I add wine in my cooking”. The Muslim says, “Never mind. I respect your honesty and integrity.” That is how smart we are!

I am a practical person. I don’t dream of an “ideal” legal framework for Islamic finance as if there is only one form of legal framework which is ready made, God sent, suitable everywhere and all the times that should and could be made applicable in all countries that offer Islamic finance. Indeed, I don’t even take the easy solution that Muslims are fond of doing: “Apply the Shari’ah wholly, and everything will be fine because Shari’ah is God’s law and God’s law is perfect.” To me that is pure rhetoric. Ask them to produce the draft of the laws to be used, nothing will happen. You may not like to hear it, but I am speaking from 30 years of experience of harmonisation of civil law and Shari’ah.

Besides, I also believe, that merely giving the brand name “Islam”, “Islamic” or “Shari’ah” alone is not going to change anything. For that matter, faith does not ensure that everything will go well. It depends on how it is implemented. Remember that even Rasul Allah s.a.w. lost the battle of Uhud, not for lack of faith, but for the lack of discipline amongst the archers. In other words, you have to do the right the right way to get the right result. That is Sunnah Allah, as I understand it. (Correct me if I am wrong).

I am even realistic enough to admit that different countries offering Islamic finance have different legal framework, indeed different substantive and procedural laws, some are common law based, some are continental law based and some are Shari’ah based. To me the source does not matter so long as it is Shari’ah-compliant. After all, does it matter whether you eat rice, chapatti, kebab, bread or potato so long as it is halal? The benchmark is that whether the applicable laws are Shariah-compliant and adequate to cater for modern, cross-border legal requirement. To me, and I have said it many times, any law that is not un-Islamic is Islamic. The test is whether it is Shari’ah-compliant. So each country may use its existing laws as the base to harmonise with Shari’ah.

In 1980’s when we were drafting the criminal and civil procedure laws, since no one could come up with a “pure Shari’ah” or “Shari’ah based” draft, we had to adopt the procedural laws then used in the civil courts as a basis to work on. Of course, you can criticise the law as NOT being Shari’ah-based, as Islamic finance products are often criticised. My response is: Could you please produce it. We will adopt it. Now the same common law-based Shari’ah-compliant procedural laws used in the Shari’ah courts are known as the “Shari’ah Criminal Procedure Enactments” or the “Shari’ah Civil Procedure Enactments.”

Indeed, when the Law Harmonisation Committee went through the Rules of Court which is being used in the civil courts, only one provision was found to be NOT Shari’ah-compliant, that is, the provision regarding “interest after judgment”. So, we made it Shari’ah-compliant by using the principles of ta’wid and gharamah. You may read the detail in my article titled “Late Payment Charge On Judgment Debts Arising From Financial Transactions In Accordance With Shari’ah” available on my website: www.tuanabdulhamid.my

So, in the case under discussion too, I think that the easier approach is to start with the existing laws applicable to Islamic finance in a particular country, spot the Shari’ah non-compliant provisions and substitute them with Shari’ah-compliant provisions. It may sound easy, but, from our experience, it is not so easy, especially to produce the Shari’ah-compliant provision to replace the one that is not. But, I think, that is the most practical way to do it. I am not in any way saying that there is no other way. If you have, by all means do it your way, so long as we arrive at the same destination.

Let me relate to you some of my own experience in the harmonising of Malaysian laws. By “harmonisation” I mean making existing Shari’ah non-compliant law Shari’ah-compliant and introducing the needed Shari’ah-compliant law where there is none.

I have mentioned about the making of civil and criminal procedural laws for use in the Shari’ah Courts. I have mentioned about in passing about the work being done by the law harmonisation Committee. In fact some work is being done by the Shari’ah Division of the Attorney General’s Chambers and the Technical Committee on Shari’ah and Civil law under JAKIM.

All the committees adopt the same approach: what is not un-Islamic is Islamic. I can say so because not only that I know what they are doing, but also because I was a member of the Technical Committee under JAKIM and was even the Chairman of a similar Committee for the State of Penang in 1990’s. The reason is, at least in Malaysia, there is no other or better way.

At this point of time, the draft amendments to the Hire and Purchase Act to introduce the Shari’ah-compliant provisions is almost ready. What we need is the political will. It is the lack of political will due to “fear of the unknown” that has caused a delay of two decades.

Leave the technical issues to the technical people. They know what to do. The policy makers need not worry or confuse themselves with technical problems. They need only decide the policy and take it through the relevant process. We are still not too late. If, hopefully, we could do it by next year, we would still be the first in the world to do it.

We encounter more serious problems with regard to land law, for example, how to harmonise the Torrens System of the National Land Code with musharakah mutanaqisah arrangement. As you know, in a musharakah mutanaqisah arrangement, the share of the customer increases and the share of the bank decreases correspondingly with every instalment paid. How do you reflect that in the title register? You can’t be issuing a new title very month for the same piece of land.

Similarly, at the beginning, let us say that the bank’s share is 90%. Suppose the bank were to take a charge, how could the bank take a charge of its own land (the 90%)? Again, the bank’s share decreases as the instalments are paid, how do you reflect the monthly change in the charge? We have some ideas at the moment but we are still not clear about it. Any suggestion of the possible solution by anybody is most welcome.

But, having the right law along is not enough. Any law, even God’s law, if not properly administered, may lead to injustice and unwanted results.

Needless to say, the legal and judicial system must also be conducive.

There is a need for a pool of Shari’ah scholars who, besides knowing the Shari’ah mu’amalat, traditional and contemporary, are also proficient in English as well as Arabic and exposed to the industry.

I am happy to see that Malaysia has produced a number of such scholars and continue to produce more. These new breed of ulamas are the product of Islamic Universities and also Western Universities. They are fluent in Arabic and English, often with degrees in law and Shari’ah and exposed to conventional and Islamic finance. They fly all over the world giving advice to banks, often in non-Muslim countries or attending Shari’ah Committee meetings or international conferences.

These scholars are required to advise the Islamic financial institutions in developing new products; to sit in Shari’ah Committees at the Islamic financial institutions or at national level, where there is such a body; to advise solicitors in the documentation and litigation and to assist the relevant authorities in formulating and drafting new Shari’ah-compliant laws. I hope a day will come, quite soon, when some of them will practise as lawyers or serve as arbitrators and judges.

Needless to say, we need judges with at least a working knowledge of Shari’ah and Islamic finance. In this respect let me first correct a common mistake. Most people who are neither judges nor lawyers involved in hearing or handling those cases seem to think in every Islamic banking case, there are Shari’ah issues to be argued and decided. So, the solution is for the cases to be heard by the Shari’ah Court. Here again, the assumption is that by transferring the jurisdiction to the Shari’ah Court, everything will be fine. Why? Simply because it is an “Islamic Court” and the word “Islamic” or “Islam” solves all problems and cures all ills. That again is a fallacy.

Let us look at the hard facts in Malaysian contexts.

1. There is the jurisdictional issue. Banking and insurance are Federal matters (Item. 4(k) of List I (Federal List) of the Ninth Schedule of the Constitution and not a State matter within the jurisdiction of the Shari’ah Courts.

2. One party may not be a person “professing the religion of Islam.” Shari’ah Courts have no jurisdiction over them. When they are sued, they are unable to appear to defend themselves. When an order is made in default, they may just ignore the orders since the Shari’ah Court has no jurisdiction to make the orders against them. Do we want such things to happen? For that matter even bank Islam is not a “person professing the religion of Islam” That provision was drafted in the context of natural persons who are capable of professing the shahadah, perform the daily prayers, observe the fasting in the month of Ramadan, pay zakah and perform the Hajj.

3. A host of other related laws, e.g. bankruptcy law, companies’ winding-up laws, land law are outside the jurisdiction of the Shari’ah Courts. What it means is that the judgment creditor, even if he manages to get a judgment, may not be able to resort to remedies under those laws.

4. Shari’ah judges may be conversant in Shari’ah. But, fiqh mu’amalat is a specialized area and they may not necessarily be conversant in the area. In any event, they are not conversant in the civil laws mentioned earlier.

5. The Shari’ah Courts are State courts. There are fourteen such courts, each independent of the other. At the apex, there are fourteen Shari’ah Courts of Appeals compared to one Federal Court in the civil court system. Consistency in the judgments, even on the same issue, may be quite difficult to achieve.

6. The geographical jurisdiction of the Shari’ah Court, being a State court, is limited to the State. That will give rise to issues of choice of the forum, service of the court’s process and execution of judgments.

7. Most corporate lawyers, not being Shari’ah lawyers would not be able to appear in the Shari’ah Courts.

8. The documents are in English, drafted by common law lawyers following common law precedents which Shari’ah Court judges are not familiar with them.

9. There will be problems of reciprocal enforcement of judgments of Shari’ah Courts, being State courts, in foreign countries. Existing law, the Reciprocal Enforcement of Judgments Act 1958 is only applicable to judgments of the civil courts.

So, in Malaysian context, the Shari’ah Court is not the answer. The answer lies in what we now have and have done which, in my view, is working quite well.

In Malaysia, judges need not be Shari’ah experts. All they need is just a working knowledge of Islamic finance. Of course, if they know more, it is better. They need not be experts in Shari’ah as they are required to refer Shari’ah issues, by law, to the Shari’ah Advisory Council.

Lawyers are involved, at least, from the time of the documentation, but it could be earlier. They have to ensure that the documents they draft not only reflect what the parties intend but also that they comply with the requirements of the law and the Shari’ah pertaining to the type of contract the parties enter into. When it comes to litigation, they will have to consider the right pleadings, whether any Shari’ah issues arise, whether and how to plead them, argue them, and in Malaysian context, help to draft the questions to be referred to the SAC, if the need arises. They don’t have to be Shari’ah experts themselves as they have the Shari’ah advisers to help them. However, a working knowledge is necessary, the more they know the better.

While the work should be opened to both Muslim and non-Muslim lawyers, I would like to see Muslim lawyers taking the lead in this area. Islamic finance has a soul, the faith factor. It is part and parcel of Islam, the religion. Muslim lawyers, I believe, will have a greater reason to seek compliance with Shari’ah than non-Muslim lawyers who join in purely to make money. I think that Muslim lawyers would hesitate to put up the kind of defence as that put up the case of Investment Dar Co KSCC v Blom Developments Bank Sal (2009) EWHC 3545 (Ch).

Of course an efficient, clean and transparent Judiciary is a necessity. After all these are pure commercial cases and nothing more.

As far as the infrastructure, I think, Malaysian Courts are among the very best in the world. The environment is conducive too. (You may read more in my earlier papers available on my website.)

In conclusion, in my opinion, based on what we now have, the most practical (I won’t use the word “ideal”) legal framework for Islamic finance is the common-law based laws, procedural and substantive, harmonised with Shari’ah to make it Shari’ah-compliant. Similarly, the common law judicial system could best serve the present need. And, like it or not, the language is going to be predominantly English. That is the way I see Shari’ah developing and will continue to develop, going to the main stream and getting globalised in the 21st century. And, it is not because of piety but because of money. To me, it does not matter. The end result is the same.

Thank you.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my

ISLAMIC BANKING PRODUCTS AND MAQASID AL-SHARI’AH: DO THEY WALK TOGETHER?

INTERNATIONAL ISLAMIC BANKING CONFERENCE (IIBC)
27 – 28 October 2014
ISLAMIC BANKING PRODUCTS AND MAQASID AL-SHARI’AH: DO THEY WALK TOGETHER?
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 


 

My short answer to the question posed is “Yes, they do.”

Whether we take maqasid as referring to the Al-Ghazali’s five objectives or Al-Qarafi’s six or ibn Taymiyyah’s open-ended list or with a further edition by Qaradawi or the latest two edition, as far I know, by Kamali, I say that every Islamic banking product, at the very least satisfies one maqasid, may be more.

The very reason for the introduction and development of Islamic banking in its modern form is to provide an alternative to conventional banking so that Muslims could avoid committing a sin in their financial transactions. Hence, with the assistance of the Shari’ah committees based at the institution itself and/or at national level, we tried our best to produce Shariah-compliant products. As a result, Muslims are able to obtain finance to buy houses, cars, to run businesses and so on without having to resort to riba-based banking.

Just imagine, without it, a Muslim only has the following two choices: take a conventional loan or try to save money to buy a house (to take only one example) when he has saved enough. If he chooses to save, most likely, he will not be able to buy a house at all. Why? Because, he will have to rent a house while trying to save money to buy one. The rentals and the price of houses would keep increasing that he would not be able to save enough to buy a house even when he retires because by that time, the price of houses would have doubled or tripled. In Malaysian context, it would mean that Muslims would be an ummah of tenants of non-Muslim landlords, who might take the opportunity to keep increasing the rentals resulting in the Muslims remaining tenants forever. The Muslims will be a “homeless ummah” in their own country. Does that fulfil any maqasid al-Shari’ah?

So, at the very least, every Islamic banking product satisfies the first maqasid of Shariah, i.e. Protection of Religion (al-Din). Indeed, depending on the purpose of the facility given, it could fall under other headings as well. If it is to buy a house, it could also fall under Protection of Life (a-Nafs), Protection of Progeny (al-Nasl) and Protection of Property (al-Mal). If it is for further studies, it could also fall under Protection of Intellect or Mind (al-‘Aql) as well as Protection of Property (al-Mal).

In the modern world, other than the businesses of selling fried bananas, prayer beads and other similar businesses, there is no way in which anybody or company could raise enough capital from savings to go into business.

One of the arguments put forward by critics of Islamic banking products when discussing maqasid is that the products are imitations of the products of conventional banks. There are two sides to this. First, the type of product is similar to that of conventional banking. Secondly, they are, at best Shariah-compliant, some are not, according to them. Other criticisms are directed at Shariah experts employed by the banks. They say that those Shari’ah experts either do not know maqasid al-Shariah, do not focus on maqasid, do not give sufficient attention to it or that they compromise maqasid to please the banks that appoint them and pay them for their services. One writer points to non-Muslims engaging in Islamic banking and Islamic finance. They go in only to make profit. They are not concerned about maqasid. Yet, many are disappointed that Islamic banks (and Shari’ah Scholars) are producing products which are not tailored to achieve justice, fairness, equal distribution of wealth, meeting the needs of the poor, providing for the social welfare of the poor and so on. Instead the products cater for the rich, oppressive, purely profit-oriented and so on, so they say.

Let me try to respond to these criticisms one by one.

Regarding the type of products being similar to the conventional products. My quick answer is: Does it matter that halal beef and non-halal beef look the same and have the same nutrient content? Again, in whatever business you are, you have to offer the products that the customers need and want, otherwise you will close shop very soon. To me the test is: whether it is Shari’ah-compliant or not.

They cite BBA, tawarruq and sukuk as back-door to riba. Well, if you say they are not Shari’ah-compliant, that is the end of the matter. Why look for maqasid of Shari’ah from products which are not even Shari’ah-compliant?

Frankly, with my common law background, when I first read about BBA I thought that it was very artificial. Over the years, I asked two Shari’ah scholars about it separately. Their combined reply was, “Tun, you are not the only one having that kind of problem. But there is no other way.” So, I took the view that in order to move on, I accept their ruling on it. If they are prepared to say it is Shariah-compliant, I will not argue with them. What alternative do we have? Even the critics do not produce an alternative product which satisfies their standard.

Now, after about thirty years, BBA is being phased out. Besides, the “oppressive” factor had been attended to. At first, civil court Judges were the most vocal about it. They hear both conventional and Islamic banking cases. In similar cases, they see the disparity when determining the balance due to be paid to the bank. In the conventional case, the difference is between the amount disbursed by the bank and paid by the customer. In the case of Islamic financing, it is the full sale price and the amount paid by the customer.

At first the Judges were accused of not understanding the principles of the Islamic banking. However, BNM as the regulator, saw the problem and that if it persists, Islamic banks would not be able to compete with their conventional counterpart. So, they went to the SAC and obtained a ruling and issued the Guidelines on Ibra’. For in-depth discussion see my articles and the article which I co-authored with Dr Adnan Trakic. For easy reference, just visit my website. It should also be noted that in an Islamic product there is no element of compound interest. It fixes the maximum profit rate upfront, disallows commitment fees, prohibits early settlement fees etc.

In any event, if anybody could produce “more genuine” Shari’ah products that satisfy the maqasid of Shari’ah by their standards and compatible with the current market demands, please do so.

On non-Muslims being involved in Islamic-banking products, it is true that since they even reject Islam, we can’t expect them to care about compliance with Shari’ah or maqasid al- Shari’ah. After all they come in to make money. But, does that mean that they should be excluded altogether? By the same argument, it would mean that non-Muslims should not be permitted to produce or sell halal food-stuffs. That does not make sense to me. Confining ourselves to Islamic finance, isn’t it better that we encourage them to produce and deal with Shariah-compliant products. I say it is even better if, there comes a day, insha Allah, when they will only produce and deal with Shari’ah-compliant products. That will mark the end of conventional finance. Call it a dream. It does not matter. But, you can’t even have such a dream if, from the beginning, you close Islamic finance to non-Muslims.

How do we ensure that the products are Shariah-compliant? First, each Financial Institution has its own Shari’ah Advisers. They should ensure that the products are Shari’ah-compliant. Secondly, especially in Muslim countries, there are regulators to ensure that they follow the rules. Thirdly, the customers themselves will be the final judges, in the same way as they avoid non-halal food-stuffs now.

It is said that Islamic banking products should be equitable, meaning that it should be fair and that there should be no exploitation. Sitting in the SAC of Bank Negara and of the Securities Commission for over a decade (albeit, as a “non-Shari’ah member of the Shari’ah Advisory Council”, my own description) I do not think that there was any product that was approved that could be described as unfair to customers. Indeed, the SAC of Bank Negara had made resolutions that made it possible for Bank Negara to issue Guidelines on Ibra’ which, inter alia, made it obligatory for the banks to grant a rebate in case of early settlement based on a certain formula approved by the SAC.

Just to give another example, in the case of late payment charge after judgment, in Malaysia, pursuant to a ruling by the SAC, the Rules of Court 2012 has been amended to allow courts to make an order of late payment charge from the date of judgment to the date of full settlement based on the principles of ta’wid and gharamah with the ta’wid portion going to the judgment creditor and the gharamah portion going to charity. If you want to know more please visit my website. I have written an article on it.

Coming now to redistribution of wealth and social welfare. I am not an economist. All that I will say is that an Islamic bank is not a charitable institution and the customers do not put their money in the bank to do charity. Do not expect a free meal form Islamic banks. In any event, as I have just mentioned, the gharamah portion of the late payment charge goes to charity. That does not happen in conventional banking. Muslim customers also pay zakat. Besides, products based on waqfs and equity participations based on musharakah and mudarabah principles are other areas which could be explored. Please help to develop them.

In conclusion, I think that, even now, Islamic banking products do satisfy the maqasid al-Shari’ah, some more, some less. If you have an idea of how to improve them, please make your contribution. Don’t just criticise what other people do without offering an alternative. They are trying their best, taking into account the reality in the industry. It may not be the ideal. Let critics produce the ideal.

Thank you.

AKTA HASUTAN: PINDA BUKAN MANSUH

Mantan Ketua Hakim Negara Tun Abdul Hamid Mohamad mahu Akta Hasutan dipinda untuk melindungi keistimewaan orang Melayu dan Islam.

HANYA ORANG MELAYUN BERJUANG UNTUK MENUNTUT KEMERDEKAAN TANAHAIR

Bekas Ketua Hakim Negara, Tun Abdul Hamid Mohamad berkata hanya orang Melayu yang ikhlas berjuang mendapatkan kemerdekaan demi membebaskan tanah air daripada cengkaman penjajah.

Menurutnya, orang bukan Melayu pada masa itu hanya terlibat menuntut kemerdekaan apabila menyedari kepentingan mereka perlu dijaga apabila negara merdeka.

MALAYSIA: LAW OF CHOICE FOR ISLAMIC FINANCE AND CENTRE FOR DISPUTE RESOLUTION

INTERNATIONAL ISLAMIC CAPITAL MARKET FORUM 2014
3 September 2014

MALAYSIA: LAW OF CHOICE FOR ISLAMIC FINANCE AND CENTRE FOR DISPUTE RESOLUTION
By
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)


 

I developed the theme in my 12th Emeritus Professor Ahmad Ibrahim Memorial Lecture on 7th December 2011 titled “Malaysia as An Islamic Finance Hub: Malaysian Law as the Law of Reference and Malaysian Courts as the Forum for Settlement of Disputes”.

I will just summarise the points that I have made all these years. Those who want to read more may visit my website: www.tunabdulhamid.my

In GIFF 2012 I argued on “The Need for Shari’ah Compliant Law of Choice for Islamic Finance Transactions.” I think that there is such a need is beyond dispute. The question is, it there any country in the world that can say “We have a complete Shari’ah compliant law for Islamic finance, including documentation of the contracts and settlement of disputes in the courts of law.” I don’t think there is.

However, having that alone is not enough. There are other factors. Those are the factors that make parties currently choose the law of and the courts in England and New York as the law of choice and the forum for settlement of disputes, in spite of the fact that they do not offer Shariah-compliant laws and that their courts would not apply the Shari’ah. Those factors are actually partly facts and partly perception.

So, the challenge is which country could produce a system which satisfies the two sets of requirements? A country which succeeds in doing so, in my view, will be the winner. I would like to see that that country is a Muslim majority country. Otherwise, “We are an ummah of lost opportunity,” to quote Sheikh Nizam Yaakubi.

Speaking about Malaysia, of course, at this point of time, we are not in a position to say that all our laws as are applicable to Islamic finance are Shariah-compliant, but I think we are very close to it.

Regarding the application of Shari’ah, unlike the English courts, no court in Malaysia has said that Shari’ah willl not be applied if the contract says it will be applied. On the other hand, in a few cases, the High Court had held that the transaction was not Shariah-compliant. The defence that a contract is void because it is contrary to Shai’ah is a common defence put up by the defendants and they are considered on merits.

The passage in my judgment in Bank Kerjsama Malaysia Bhb v. Emcee Corporation Sdn Bhd (2003) 1 CLJ 625 (C.A.) has often been quoted but, unfortunately, without paying attention to the facts. The passage reads:

“As was mentioned at the beginning of this judgment the facility is an Islamic banking facility. But that does not mean that the law applicable in this application is different from the law that is applicable if the facility were given under conventional banking. The charge is a charge under the National Land Code. The remedy available and sought is a remedy provided by the National Land Code. The procedure is provided by the Code and the Rules of the High Court 1980. The court adjudicating it is the High Court. So, it is the same law that is applicable, the same order that would be, if made, and the same principles that should be applied in deciding the application.”

The point I would like to stress here is that, in that case, the applicable laws were the same as the laws applicable in a conventional banking case. That is because the issue was whether an order for sale (foreclosure order, in England) should be granted or not. That was all. No one raised any Shari’ah issue, no one argued that the laws mentioned were not Shariah-compliant. The fact that the same laws are applied in conventional cases does not make them Shariah-non-compliant that they cannot be applied in Islamic banking cases.

Unfortunately, everybody quotes that passage as if I was saying that in all Islamic finance cases, only civil law applies. Lawyers and judges are trained to analyse and reason, not to read and repeat. Imams read and repeat.

We realised quite early that our civil court judges were unqualified to make rulings on Shari’ah issues. So, in a paper dated 9 February 2002, I made the suggestion that Shari’ah issues that arise in the courts should be referred to the Shari’ah Advisory Council (SAC) of the Central Bank. My proposal was accepted and it became law. (Later a similar provision was made for cases under the Securities Commission (SC) to be referred to the SAC of the SC). That provides for consistency of the rulings by a group of experts in Shari’ah, Islamic finance and others. Quite a lot has been written on the SAC. You may find mine on my website.

So far 6 references have been made by the court and one by the arbitrators. I am told that there are requests to refer to the SAC from other government agencies and even foreign governments and foreign financial institutions which the SAC is not legally empowered to accept and therefore had to be turned down. The SAC had on 19th June 2012, issued its Manual Rujukan Mahkamah dan Penimbang Tara Kepada Majlis Penasihah Syari’ah Bank Negara Malaysia (Manual by which the Court and Arbitrators May Refer Shari’ah Matters to the Shari’ah Advisory Council of Bank Negara Malaysia). It provides the procedure for making references. I believe that it is the first of its kind in the world.

Of course, challenges were made on constitutional ground. Until today, the highest court that had decided on it is the Court of Appeal. The Court of Appeal affirmed the constitutionality of the law. One case that went up to the Federal Court was settled out of court. So, the Court of Appeal’s judgment stands.

I have the advantage of seeing references of Shari’ah issues by the court to the SAC as an idea; of making the proposal and was accepted; of seeing the idea becoming law; of seeing the challenges mounted against it; of seeing the amendment to incorporate my earlier suggestion which was not agreed earlier after a High Court judgment; of seeing it enacted in the new law (Islamic Financial Services Act 2013 Act 759) and a similar provision in the Capital Markets and Services Act 2007 (Act 671). As a member of the SAC, I was involved in the making of the Manual by both the SAC of BNM and SC. When references were made by the Court and the Arbitrators to the SAC of Bank Negara, again as a member of the SAC, I was involved in the deliberation and the drafting of the answers to be given. I am convinced that we have done the right thing.

Next, through the establishment of the Law Harmonisation Committee (LHC), we try to identify laws applicable in Islamic finance transactions which are not Shari’ah-compliant and amend them to make them Shariah-compliant. We also try to identify laws which are not conducive to the development of Islamic finance and try to improve them. I’ll just mention one example that has been done i.e. the introduction of the after judgment late payment charge in the Rules of Court, comparable to “interest after judgment” applicable in conventional cases. The reason was because customers were using the loop-hole to delay and avoid settling their judgment debts arising from Islamic banking cases. The reason is simple: the longer they delay the more they “gained.”

I first publicly made the proposal for a rule of court to be made for this purpose in my paper titled “Interlink/Interface Between Civil Law System and Shari’ah Rules and Principles and Effective Dispute Resolution Mechanism” at the Islamic Financial Services Industry Legal Forum on 28 September 2009.

That was the first thing I took up when I was appointed Chairman of the LHC a year later. We applied the principles of ta’wid and gharamah. The ta’wid portion goes to the judgment creditor and the gharamah portion goes to charity. I am happy to see Order 40 rule 12A in the Rules of Court 2012. It came into force on 1 August 2012 and is now in operation. On 31st January 2013, the Central Bank issued a Guidelines on Late Payment Charges for Islamic Financial Institutions as a guide to the industry on the application of the new O.40 r.12A ROC 2012. I understand that it is working smoothly.

We already have a sufficiently large number of Shari’ah Scholars who are fluent both in English, Arabic and Malay and who are also knowledgeable on the working of Islamic banking, Islamic finance and takaful. I think they are among the best in the world.

Regarding judges and arbitrators, actually their job is made easier because they may refer Shari’ah issues to the SAC. What they have to know is the nature of a product and its mechanism in order to be able understand the non-Shariah issues and decide on them. In this respect the Judiciary is very cooperative. Seminars continue to be held to educate the Judges.

Regarding judges and arbitrators, actually their job is made easier because they may refer Shari’ah issues to the SAC. What they have to know is the nature of a product and its mechanism in order to be able to understand the non-Shari’ah issues and decide on them. In this respect the Judiciary is very cooperative. Seminars continue to be held to educate the Judges and keep them abreast with the latest in Islamic finance developments.

Unfortunately we still do not have a sufficient number of litigation lawyers who are well versed in the subject. I would like to see more Muslim Lawyers in this area bearing in mind that it is faith–based. Unfortunately, they are not forthcoming. It seems, again it is a case of “an ummah of lost opportunity”.

With regards to other factors, I think we already have them. Let us take a quick look at them:

  1. Malaysia, in the eyes of the world, is an Islamic country. Internationally, it is seen as model Islamic country. It is only natural for Malaysia to want to be the hub for Islamic finance.
  2. Malaysia is already the leader in Islamic finance.
  3. No other Government in this world has done more than the Malaysian Government in developing and for the development of Islamic finance. Our Universities offer a wide range of Islamic finance subjects. INCEIF is one of its kind in the world. It is supported by ISRA.
  4. We already have the common law and the common law system in place and working comparatively well.
  5. Malaysian lawyers and Judges speak English, our laws and judgments of our superior courts are in English.
  6. Our courts and arbitrators are comparatively efficient, competent and independent. Their knowledge of the subject is at par, if not better than their counterparts elsewhere. With the introduction of the Certificate in Islamic Banking and Finance for Arbitration program by INCEIF in co-operation with Chartered Institute of Arbitrators (CIArb), we hope to better prepare our arbitrators for the challenges ahead.
  7. We have the infrastructure. Our court rooms are among the best in the world, our transportation and communication are good, our streets and hotels are free from suicide bombing (so far), our cost of living is comparatively cheap and we have summer throughout the year, which is not very severe. All these factors are conducive to foreign lawyers coming to do litigation here.

With all these factors in our favour, I think we are moving in the right direction towards achieving that objective. You may think that it is a tall order. But, at least we dare to think and work for it. Remember what people thought about Japanese-made cars when they were first brought to Malaya to compete with Austin, Morris, Hillman and Consul, the big names from England in early 1960s. Where are those big names now? Think of the Japanese-made motor cycles when they were imported to compete with Norton, Triumph, Royal Enfield, BSA and Ariel, the big names from England then. Where are those big names now?

Thank you.

Wacana Islam Dan Cabaran Semasa: Mempertahankan Perlembagaan Sebagai Asas Perpaduan Nasional (Part 2)

Disampaikan oleh Y.A.Bhg Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara)

Wacana Islam Dan Cabaran Semasa: Mempertahankan Perlembagaan Sebagai Asas Perpaduan Nasional (Part 1)

Disampaikan oleh Y.A.Bhg Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara)

PEMBANGKANG, MAJLIS PEGUAM DAN COMANGO “MERAMPAS” MKPN (NUCC)

PEMBANGKANG, MAJLIS PEGUAM DAN COMANGO “MERAMPAS” MKPN (NUCC)

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Jika ada satu keputusan yang saya buat dalam beberapa bulan lepas yang semakin terbukti bahawa ia adalah betul, ianya adalah keputusan saya untuk menolak tawaran YB Tan Sri Joseph Kurup, Menteri di Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional, Jabatan Perdana Menteri untuk menjadi Pengerusi Jawatankuasa Perundingan Antara Agama. Saya menolak tawaran itu kerana saya khuatir jawatankuasa itu akan menjadi medan untuk pemimpin-pemimpin agama selain daripada agama Islam untuk menyoal hal-hal berhubung dengan ajaran dan amalan agama Islam sedangkan orang Islam tidak pernah menyoal ajaran dan amalan agama mereka. Saya juga khuatir jika saya akan menjadi alat untuk memanjangkan tuntutan-tuntutan mereka yang senantiasa mencari peluang untuk melakukannnya. Saya takut kiranya saya akan menjadi “pengkhianat” kepada agama Islam.

Saya menjadi lebih yakin apabila melihat apa yang berlaku kepada Majlis Konsultansi Perpaduan Negara (MKPN) atau yang lebih dikenali dlam Bahasa Inggerisnya sebagai National Unity Consultative Council (NUCC). Ia bermula apabila saya melihat komposisi keahliannya. Daripada nama-nama mereka pun kita tahu siapa mereka , kecenderungan mereka, malah apa yang mereka perjuangkan.

Lihat pula kepada Jawatankuasa yang di tubuh di bawahya. Siapakah Pengerusi dan Timbalan Pengerusi Jawatankuasa Undang-Undang dan Polisi MKPN? Pengerusinya ialah YB Dato’ Dr Mujahid Yusof Rawa, Ahli Parlimen PAS Parit Buntar dan Timbalan Pengerusinya ialah Encik Lim Chee Wee (LCW), bekas Presiden Majlis Peguam. Dato’ Dr. Mujahid adalah seorang pemimpin PAS dan LCW adalah mantan Pengerusi Majlis Peguam. Saya katakan bahawa Kerajaan melalui Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional (JPNIN), secara sengaja atau tidak, sedar atau tidak, telah menyerahkan tugas menetapkan dasar (polisi) dan menyediakan draf rang-rang undang-undang berikut kepada pembangkang:

  1. Racial and Religious Hate Crime Billl;
  2. National Harmony and Reconciliation Bill; and
  3. National Harmony and Reconciliation Commission Bill.

Mengapa saya kaitkan Majlis Peguam dengan pembangkang? Semua orang tahu pendirian Majlis Peguam mengenai politik tanahair. Terus terang saya katakan bahawa Majlis Peguam menyebelahi dan menyokong Pakatan Rakyat, terutama sekali DAP dan Keadilan. Tidak perlu saya menghabiskan ruang untuk menurunkan fakta-fakta untuk menyokong kenyataan ini. Walau bagaimana pun saya akan cerita satu peristiwa yang berlaku semasa saya menjadi Ketua Hakim Negara.

Seleps PRU12, Majlis Peguam mengadakan Majlis Makan Malam Tahunannya. Untuk menjaga hubungan baik di antara Badan Kehakiman dan Majlis Peguam, saya hadir. Majlis itu tak ubah seperti majlis menyambut kemenangan parti-parti pembangkang. Antara lain, Dato Ambiga, Presiden Majlis Peguam berkata, “Akhirnya pengundi-pengundi telah matang….” (Soalan saya: Adakah pengundi hanya matang apabila mereka mengundi pembangkang, khususnya DAP dan Keadilan?) Encik Cecil Rajendra, peguam-penyair dari Pulau Pinang itu, menulis sebuah puisi memuji peguam-peguam yang memenangi pilihanraya atas tiket DAP dan Keadilan. Sebelum membaca puisinya, beliau memanggil mereka naik ke pentas dan mengisytiharkan mereka sebagai “Our heroes”. Itulah majlis rasmi Majlis Peguam yang menjemput Ketua Hakim Negara sebaga dif kehormat! Saya berfikir sama ada hendak meninggalkan majlis itu atau tidak, tetapi kerana tidak mahu membuat heboh, saya sabar juga. (Mungkin itu salah satu kelemahan orang Melayu: Orang Melayu terlalu sensitive terhadap perasaan orang lain sehingga orang lain tidak perlu sensitive terhadap perasaan mereka.)

Saya difahamkan bahawa LCW dan Andrew Khoo (Pengerusi Jawatankuasa Hak Asasi Manusia Majlis Peguam dan seorang aktivis COMANGO) terlibat dalam menyediakan draf ketiga-tiga rang undang-undang itu. Malah saya percaya bahawa firma guaman merekalah yang membuatnya. Naskah awal yang saya terima melalui email tertera kata-kata “Prepared by Bar Council”. Saya juga membandingkan kedua-dua set rang-rang undang-undang itu. Banyak peruntukan kedua-dua set itu serupa, seksyen demi sekyen.

Apa salahnya jika pembangkang dilantik menjadi Pengerusi dan Timbalan Pengerusi Jawatankuasa itu? Ia bererti, paling kurang, bahawa setelah BN berhempas pulas untuk memenangi PRU 13, ia mengketepikan pengundi-pengundinya untuk mengambil hati pembangkang. Jika demikian untuk apa penyokong-penyokong BN terutama sekali UMNO berkerja keras untuk memberi kemenangan kepada UMNO dan BN? Pembangkang pula tidak perlu berkerja keras untuk menang, sebab jika ia kalah sekalipun ia akan dapat menyerapkan rancangannya untuk dilaksanakan juga.

Apa salahnya jika Majlis Peguam yang menggubal draf awal? Saya katakan, apabila diberi peluang Majlis Peguam semestinya akan menggubal seperti yang dikehendakinya, sesuai dengan kehendak parti-parti yang disokongnya ia itu DAP dan Keadilan.

Hal seperti ini pernah berlaku semasa saya menjadi Ketua Hakim Negara. Majlis Peguam telah menggubal Rang Udang-Undang Pelantikan Hakim-Hakim. Draf itu dibawa kepada Perdana Menteri (pada masa itu) oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (pada masa tu), Dato Zaid Ibrahim. Kerana ia melibatkan Badan Kehakiman, saya diberi satu salinan. Ringkasnya, mengikut draf itu Suruhanjaya itu akan menentukan siapa yang akan dilantik menjadi Hakim dan siapa yang akan naik pangkat sehingga menjadi Ketua Hakim Negara. Dalam draf Majlis Peguam itu, majoriti ahli-ahli Suruhanjaya itu adalah peguam-peguam. Ertinya penguam-peguamlah yang akan menentukannya. Saya membantahnya. Antara lain, saya berkata: “Jika Rang Undang-Undang ini diluluskan, Hakim-Hakim akan melutut kepada peguam-peguam.” Akhirnya, rang undang-undang itu dipinda dan peruntukan mengenai ahli-ahli yang terdiri daripada peguam-peguam dikeluarkan. Tidakkah kita belajar dari kesilapan itu? Atau, dalam hal ini, adakah ia disengajakan, cuai, atau kerana tidak atau tidak dapat berfikir?

Saya difahamkan bahawa LCW, bersama-sama Christopher Leong (Presiden Majlis Peguam ) dan Andrew Khoo telah pun turun padang untuk mempromosikan agenda mereka.

Seperti yang ditegaskan oleh MKPN, rang-rang udang-undang itu berada di peringkat rundingan. Walaupun ia masih di peringkat rundingan, soalan saya ialah mengapa pembangkang, termasuk Majlis Peguam dan COMANGO diminta, dibenarkan, dibiarkan untuk menetapkan dasar dan menggubalnya, sedangkan mereka mempunyai agenda sendiri?

Mengikut amalan biasa, apabila Kerajaan hendak membuat sesuatu undang-undang, Kerajaan (Kementerian atau Jabatan) akan terlebih dahulu membuat keputusan-keputusan dasar. Selepas itu Kementerian/Jabatan akan mengarahkan Jabatan Peguam Negara (melalui pegawai-pegawainya di Kementerian atau Jabatan itu.) Tugas Peguam Negara adalah untuk menggubal seperti yang dikehendaki oleh sesuatu Kementerian atau Jabatan. Mengapa amalan itu tidak diikuti?

Dalam hal ini, adalah amat menghairankan mengapa jawatankuasa itu bukan sahaja diberi tugas untuk mendraf rang-rang undang-undang, tetapi juga untuk menetapkan dasar mengenainya. Peguam Negara pun tidak diberi tugas seperti itu.

Perlu ditegaskan bahawa saya tidak menentang pihak pembangkang dirunding mengenai rang-rang udang-undang itu. Tetapi, janganlah sampai menyerahkan penentuan dasar dan penggubalan kepada mereka. Mereka tentu sekali akan menetapkan dasar akan menggubal mengikut kehendak mereka. Ini kita dapat lihat daripada kandungan draf rang-rang undang-undang terebut.

Kerajaan BN, terutama sekali UMNO dan juga PAS akan bertanggungjawab jika undang-undang itu diluluskan dan ia akan menghakis hak-hak orang Melayu dan kedudukan agama Islam. Pemimpin-pemimpin anak negeri Sabah dan Sarawak juga tidak akan terlepas daipada tanggungjawab itu.

29 Jun 2014

Nota:
Versi asal rencana ini disiarkan oleh Utusan Malaysia di bawah tajuk “Saya tidak mahu jadi pengkhianat” pada 2 Julai 2014. Versi ini adalah hasil editan pada 26 Januari 2015.

MUZAKARAH JENAYAH SYARIAH KEBANGSAAN : HUDUD DI MALAYSIA : PELUANG, CABARAN & HALANGAN

MUZAKARAH 2 : PELAKSANAAN HUDUD MENURUT PERSPEKTIF PERLEMBAGAAN DAN PERUNDANGAN MALAYSIA (PART 2)

MODERATOR ; PROF. DR. MADYA JASRI BIN JAMAL, PENSYARAH FAKULTI UNDANG-UNDANG UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA

AHLI PANEL 1 ; Y.A. BHG TUN ABDUL HAMID BIN MOHAMAD, MANTAN KETUA HAKIM NEGARA

DEWAN CANSELOR TUN ABDUL RAZAK,
UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA (UKM)

SHOULD PARLIAMENT ALLOW KELANTAN STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY TO LEGISLATE OVER CRIMINAL LAW?

SHOULD PARLIAMENT ALLOW KELANTAN STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY TO LEGISLATE OVER CRIMINAL LAW?
By
Tun Abdul Hamid Bin Haji Mohamad

 

One of the mandates given by the Malayan freedom fighters to the drafters of the Federal Constitution was to create a strong Federal Government. For this reason, laws affecting security, peace and harmony of the country such as criminal law was made a federal law. The law applies to all throughout the country. To implement it effectively, the office of the Public Prosecutor, the Police, the Prison Department and the civil courts whose jurisdictions cover the whole country, were created.

Besides, international agreements on cooperation to curb crimes such as Interpol are agreements between nation states. International law does not recognize a state in a Federation like Kelantan. It recognizes countries like Malaysia to be a party to an international agreement. Extradition law also involves countries, not states within countries.

The power to make laws for the state contained in List II of the Ninth Schedule (State List) is only in respect of Muslim personal and family laws. That is all.

As far as I can remember, at the time the Federal Constitution was being drafted, there was no dispute regarding the division of legislative powers between the Federation and the states. However, after the shari’ah court was established, the shari’ah court judges and officers were rather dissatisfied. They compared the jurisdiction of shari’ah court with the jurisdictions of the civil court and their position with the position of the judges and officers of the civil court. They felt that the position of the syari’ah court should be elevated to the same level as the civil court and their own positions be elevated to the level of their civil counterparts and that the jurisdiction of the shari‘ah court be expanded. In fact, there are those who, if possible, would want the shari’ah court to assume the role of the Judiciary and that the civil court be abolished, in the name of Islamisation!

The issue regarding the division of legislative powers between the Federation and the states became more serious when Kelantan wanted to implement hudud. In 1993, the Kelantan State Legislative Assemble passed the Syari’ah Criminal Code Enactment (II) 1993 (Hudud Enactment). Due to legal and constitutional constraints, to this day it has not been implemented.

Strangely, as far as I know, until I pointed it out in my talk organized by YADIM and MPM on 7th January 2014, no one, including academics, ever said that a large number of the offences in the Hudud Enactmet are, in fact, “criminal law” which are under the Federal jurisdiction and that the State Legislative Assembly has no jurisdiction to legislate on them. Examples of such offences are, causing death, causing hurt, rape, robbery and theft.

Academics, as far as I have come across, argue that because the offenses are “hudud offenses” which are syari’ah offences and since Islamic law is under the State jurisdiction, therefore the State Legislative Assembly has the jurisdiction to legislate on them. It is a very superficial argument indeed. In addition, they also try to give a broader interpretation to the words “Islam” and “Islamic law” as used in the Federal Constitution to support their view.

However, after my talk (on January 7, 2014), the Kelantan Government, in its Exco Meeting on 2nd April, 2014, decided to move a private member’s bill in Parliament to seek the approval of Parliament for the State Legislative Assembly to make laws on matters that lie within Federal jurisdiction, as provided by Article 76A (1) of the Constitution.

In his press statement the Kelantan Chief Minister, among others, reportedly said:

“He said, most of the hudud and qisas offenses such as theft, robbery, rape, causing hurt and causing death lie within the jurisdiction of the Federal Government as provided in the Penal Code……”

Apparently, the State Government has accepted my view and is finding ways to overcome the problem. This was confirmed by Dr. Fadzli Mohamed Bin Dato Haji Hassan, a member of the Kelantan State Exco in his paper titled “Towards Implementation of the Syariah Criminal Code (II) Kelantan 1993” presented at National Syari’ah Criminal Seminr organised by YADIM on 29th May, 2014. Among other things, he said:

“Also another private member’s bill will be moved in parliament to extend the jurisdiction of the Kelantan State Legislative Assembly as the provided by 76A (1).”

Actually, what Kelantan intends to do, in simple terms, is to assume Federal jurisdiction in criminal law. Now, let us suppose that it is the Federal Government that tries to assume the legislative power conferred by the Constitution to the state. How would the State Government of Kelantan and PAS react? I believe the Federal Government would be accused of “seizing” the rights of the state of Kelantan, “unjust” and so on.

But since Kelantan wants to implement hudud, it is seen as a religious act on the part of the Kelantan Government and the Federal Government is seen as “anti-Islam” if it does not allow Kelantan to do it. The issue about Kelantan wanting to have the jurisdiction over what constitutionally belongs to the Federal Government is forgotten.

However, at least Kelantan acknowledges that those offences lie within the jurisdiction of the Federal Government and tries to find a way to resolve the issue constitutionally. In other words, Kelantan is trying to overcome the obstacle it is facing within the framework of the Constitution and not outside it.

For that Kelantan relies on Article 76A (1). That provision empowers Parliament to allow the State Legislature, in this case Kelantan, to make laws on a Federal matter, in this case, criminal law. The following question arises here: Does the law remain “criminal law” or does it become a law made under the State List? In my view, it remains “criminal law”. I say so because:

  1. From the beginning, those offences were criminal law offences under the Federal List. They have not been transferred to the State List. Parliament only permits Kelantan to legislate on them. That is the effect of Article 76A (1).
  2. Parliament does not amend the Constitution to place those offences under the State List. Parliament only allows The State Legislative Assembly to legislate on them. To amend the Constitution requires two thirds majority.

What is the effect of the law then? In my opinion:

  1. It must be applicable to all Muslims and non-Muslims because it is a federal criminal law and not a law made under the State List. If not it is unconstitutional because it contravenes Article 8.
  2. Which court has jurisdiction to try such cases? The answer is the civil court. The reason is, first, it is criminal law and not a law made under the State List. Secondly, the civil court has jurisdiction over Muslims and non-Muslims and Shari’ah courts only have jurisdiction over Muslims.

That is not what Kelantan wants. But that is the effect of getting the permission under Article 76A (1), even if Kelantan succeeds.

In the first and second paragraphs of this article I have given my reason why criminal law is placed under federal jurisdiction.

Other reasons which are not in favour of allowing the State Legislative Assembly to legislate over criminal law are:

  1. If criminal law is made a state law, most likely there will be differences from state to state. Even in the existing laws there are such differences even though they are in regard to personal and family laws. We cannot afford to have such differences in criminal law.
  2. If all states follow Kelantan’s example, we will end up with 15 sets of criminal laws, one a federal law and fourteen state laws. I am concerned that it will create a chaotic situation.
  3. If Parliament allows the Kelantan State Legislative Assembly to impose hudud punishments on federal criminal law and the Kelantan State Legislative Assembly also makes law imposing hudud punishments to offences under the State List, Kelantan will have two sets of “hudud law”. The first set is the law made pursuant to Article 76A (1). The law applies to Muslims and non-Muslims, investigated by police, prosecuted by public prosecutors and tried by the civil court. The second set is a law made under the State List. These hudud offenses only apply to Muslims, investigated and prosecuted by the syari’ah officers and tried by the shari’ah court.

These problems arise not because of the faults of the drafters of the Constitution. The mandate given to them was clear that the Federation must be strong, that the general law affecting public order should be placed under federal jurisdiction, together with the implementation machinery required like the Police Department, the Prison Department, the Prosecutors and the civil courts.

Things ran smoothly and effectively for 56 years. What creates the problem now is because Kelantan wants to assume federal jurisdiction over criminal law. That is the root cause of it.

CONSTITUTIONAL MONARCHY

CONSTITUTIONAL MONARCHY
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

England took hundreds of years to make her King a constitutional monarchy. The system developed to what it is today in the eighteenth century and the nineteenth century when daily powers of government were exercised by the Cabinet and Parliament elected by the people through elections. Under the system, the King acts as a Head of State, free from politics and in accordance with what is provided for by the Constitution. Apart from being a symbol of national unity, the King holds some power such as to dissolve Parliament, to appoint the Prime Minister and to assent to bills passed by Parliament. However, the exercise of these powers is subject to convention while others are a formality. The British political theorist Walter Bagehot in his book “The English Constitution” identified three main political rights which a constitutional monarch could freely exercise: the right to be consulted, the right to advise, and the right to warn.

When Malaya gained her independence in 1957, through the Reid Commission whose members were of common law judges, Malaya chose a constitutional monarchy system. That was a wise decision. It was accepted by the people and the Rulers (I am using the term Ruler(s) when referring to Malaysia). It became a contract between the Rulers and the people. The people agreed to accept the Rulers as their constitutional monarchs who would exercise their powers as provided by the Constitution. The Rulers also agreed with these conditions.

The model is the UK model. Thus, in interpreting the provisions of the Constitution, we also need to understand the background and the conventions. For example, the constitution may use the word “advice” such as “on the advice of the Minister”. By convention, the King is required to follow the advice.

As a result of two “constitutional crisis” during the period when Tun Dr. Mahathir was the Prime Minister, two amendments were made to the Federal Constitution which, I believe, could be the first of their kind in the world. First, the provision that the Ruler must sign a bill passed by Parliament within 30 days, otherwise it will automatically become law. (Article 66 (4A).

This amendment would not have been necessary if the Ruler understood his role, including the conventions. Signing the bill is a formal job. A King or a Ruler should not block any law made by Parliament. The legislative power has given to the Parliament.

Secondly, the establishment of the Special Court. Originally, like the King of England, the Rulers in Malaysia were above the law. They could not be sued or prosecuted.

But, when a Ruler assaults and hurts someone, when Rulers begin to get involved in business and incur large amounts of debts, then remedies has to be given to the other party. Otherwise it is not fair. The Constitution was amended to establish the Special Court. (Article 182).

As Chief Justice, I had presided the first case involving a Ruler that went through a full trial, from the beginning till judgment. (See the first judgment on my website www.tunabdullhamid.my). In that case, the former Ruler of Malaysia and a reigning Ruler of a State at that time, was ordered by the court to pay US1 million to a bank. The Ruler complied with the order and paid the sum. That is an example that Malaysia should be proud about. The case is the best illustration of the independence of the Judiciary and the rule of law in Malaysia.

In the last 56 years, apart from two “crisis”, the system had worked well. Malaysia should be proud of it.

However, sometimes, there is a misunderstanding about the role of the Ruler. In one case in the Syari’ah Court in a state in Peninsular Malaysia, the Judge referred the issue of apostasy to be decided by the Sultan. That is a mistake. No one other than the Court’s judges (including the Judge himself) has jurisdiction to decide the issue. The Sultan is a constitutional monarch and should not be equated with Caliph or a Sultan in the past. Judicial power has been given to the Syari’ah Court. That should be understood.

Other than that, there are times when we hear groups calling for a matter to be referred to the Conference of Rulers or who try to seek the intervention of the Conference of Rulers in a matter. I think this is also incorrect. They should not try to involve the Conference of Rulers and the Conference of Rulers should not get involved in such matters. It is different where the Constitution provides for the consent of the Conference of Rulers for an amendment.

According to news reports, the Johor Real Estate and Housing Authority Bill will be tabled in the Johor State Legislative Assembly for approval. It is interesting to note that the bill contains provisions to give administrative powers to the Sultan of Johore. The Sultan will be given the power to oversee the accounts of the board, dismiss and appoint a new board, determine the amount of their remuneration and allowances and “to appoint a director who could be chosen as chief executive” of the board.

I do not want to comment on the proposal in detail because I have not seen the bill. But even what is mentioned in the newspapers is disturbing enough. Are we moving away from constitutional monarchy and heading for absolute monarchy as in Brunei or heading towards anarchy? We have nine Rulers. Which direction are we going?

Involvement of Rulers in the administration would create all kinds of problems. They may be sued. That may compromise their positions.

I am concerned that the officers of the board will only be “yes-men” for fear of being dismissed. They will not be able to make decisions in a professional manner.

The bill must not violate the Federal Constitution and the State Constitutions. The concept of constitutional monarchy must be upheld

What I have mentioned so far is based on the assumption that the Ruler is honest, that there is no abuse of power, embezzlement, corruption, self-interest and so on, and also that there is no party behind Ruler who uses the Ruler’s position to make profit. Otherwise, I fear that the contract between the people and the Rulers mentioned at the beginning of this article will be fall apart.

8 Jun 2014

PENGGUBALAN UNDANG-UNDANG HUDUD DI BRUNEI DAN MALAYSIA: MASALAH YANG BERLAINAN

MUZAKARAH JENAYAH SYARIAH KEBANGSAAN
Dewan Canselor Tun Abdul Razak (DECTAR) UKM
29 Mei 2014
PENGGUBALAN UNDANG-UNDANG HUDUD DI BRUNEI DAN MALAYSIA: MASALAH YANG BERLAINAN
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad


 

Pendahuluan:

Walau pun akhbar telah melaporkan bahawa hudud telah dilaksanakan di Brunei, itu tidak betul. Yang dilaksanakan ialah sebahagian daripada Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 (PKHJS 2013). Perintah itu telah diwartakan pada 22 Oktober 2013. Ia mengandungi bahagian takzir, qisas dan bahagian hudud. Bahagian ta’zir mengenakan hukuman penjara dan denda mislannya bagi kesalahan-kesalahan tidak sembahayang Jumaat, tidak menghormati bulan Ramadan, khalwat dan lain-lain. Undang-undang seperti itu telah pun wujud sebelum ini. Apa yang dilakukan ialah bahagian ta’zir itu dikuatkuasakan, menggantikan undang-undang yang berkuatkuasa sebelumnya. Bahagia hudud belum dikuatkuasakan.

Satu perkara lagi yang perlu diambil perhatian ialah bahawa, walaupun setelah Perintah 2013 itu dilaksanakan sepenuhnya, Brunei tidak akan memansuhkan Penal Code. Penal Code akan terus berkuatkuasa seiringan dengan Printah itu. Kedua-duanya aka terus terpakai kepada orang Islam dan bukan Islam.

Perundangan di Brunei

Brunei adalah sebuah negara yang diperitah oleh seorang Raja (Sultan) yang mempunyai kuasa mutlak. Kuasa memerintah yang tertinggi bagi Brunei terletak di tangan Baginda. Baginda adalah Perdana Menteri. Baginda adalah Pemerintah Tertinggi Angkatan Bersenjata Diraja Brunei. Kuasa memerintah hendaklah dijalankan oleh Baginda.

Perlembagaan Brunei memberi kuasa kepada Sultan untuk membuat pemasyhuran darurat.i Pemasyhuran darurat yang dibuat dalam tahun 1962 masih berkuatkuasa sehingga sekarang. Sepanjang pemasyhuran darurat berkuatkuasa, antara lain, Baginda “boleh membuat apa jua Perintah pun yang Baginda fikirkan dikehendaki bagi kepentingan orang ramai.” Perintah-perintah tersebut termasuklah “….. pengubahsuaian, pindaan, penggantian atau penggantungan semua atau mana-mana peruntukan sebarang undang-undang bertulis;”ii Perintah Kanun Hukuman Jeyah Syariah 2013 adalah salah satu perintah itu.

Sultan tidak boleh didakwa biar dengan apa cara juga pun, termasuk judicial review dalam kapasiti peribadi atau rasmi. Malah pegawai-pegawai kerajaan yang menjalankan tugas mereka juta kebal.

Perkara 85 membolehkan Sultan, “dengan Pemasyhuran, meminda, menambah atau membatalkan sebarang peruntukan Perlembagaan ini termasuk Perkara ini; dan Perlembagaan ini tidak boleh dipinda, ditambah atau dibatalkan dengan cara lain.”

Biasanya tafsiran Perlembagaan adalah tugas Mahkamah. Tetapi, di bawah Perlembagaan Brunei tugas itu diberi kepada Tribunal Tafsiran yang mempunyai tiga orang ahli yang dilantik oleh Baginda dan memegang jawatan selama mereka diperkenankan oleh Baginda.iii

Patut diambil perhatian bahawa dalam Perlembagaan Brunei tidak ada peruntukan-peruntukan yang mengatakan bahawa Perlembagaan adalah undang-undang utama negara dan mana-mana undang yang tidak selaras dengannya adalah tidak sah. Juga tidak ada peruntuan mengenai kebebasan asasi, pilihanraya, Badan Kehakiman mahupun Mahkamah Syari’ah.

Brunei adalah sebuah negera unitary, bukan sebuah persekutuan dan tiada pembahagian kuasa perundangan di antara persekutuan dan negeri.

Tidak ada sekatan keperlembagaan mengenai bidangkuasa mahkamah sivil mahupun mahkamah syariah. Misalnya bidangkuasa mahkamah syariah tidak terhad kepada orang-orang yang manganut agama Islam sahaja. Tidak ada sekatan mengenai jenis kesalahan yang boleh diletak di bawah bidangkuasa mahkamah syariah (misalnya kesalahan berkenaan “precepts of Islam” (suruhan Islam) atau mengenai jenis hukuman yang boleh dilaksanakan oleh Mahkamah Syariah. Jika ada apa-apa sekatan pun, Sultan boleh tidak memperdulikannya atau menindanya.

Dalam keadaan itu, tidak ada apa atau sesiapa yang boleh menghalang Sultan jika Baginda hendak membuat sesuatu undang-undang dan melaksanakannya. Dalam keadaan itulah Perintah Kanun Kesalahan Jenayah Syariah 2013 dibuat.

Perundangan di Malaysia

Malaysia adalah sebuah persekutuan. Ada perkara yang terletak dalam bidangkuasa perundangan persekutuan iv, ada yang terletak di bawah bidangkuasa perundangan negeri v. Perlembagaan adalah undang-undang utama dan mana-mana undang-undang yang tidak selaras dengannya adalah tidak sah.vi Kuasa kerajaan dibahagi kepada tiga: Eksekutif Perundangan dan Kehakiman. Kuasa Executif terletak kepada Jemaah Menteri.

Kuasa perundangan (legislative power) terletak kapada Parlimen yang terdiri daripada Dewan Rakyat, Dewan Negara dan perkenan Yang diPertuan Agong. Parlimen tidak boleh membuat undang-undang bagi perkara-perkara yang terletak dalam bidangkuasa negeri.

Sayugia diambil perhatian bahawa undang-undang jenyah (criminal law) adalah terletak di bawah bidang kuasa persekutuan dan Parlimen.

Kuasa kehakiman terletak kepada Badan Kehakiman. Ini termasuk kuasa mentafsir Perlembagaan dan semakan kehakiman (judicial review). Mahkamah berkuasa mengisytihar undang-undang, sama ada yang dibuat oleh Parlimen atau Badan Perundangan Negeri tidak sah jika ia tidak selaras dengan Perlembagaan. Mahkamah juga berkuasa mengisytiharkan sesuatu perinatah, arahan atau tindakan seorang Menteri itu tidak sah memalui semakan kehakiman (judicial review).

Badan Perundangan Negeri hanya boleh membuat undang-undang mengenai perkara-perkara yang terletak dalam Jadual Kesembilan Senarai II (Senarai Negeri). Mahkamah Syari’ah adalah mahkamah negeri. Bidangkuasanya terhad kepada orang Islam sahaja.

Dengan latar belakang itu, kita lihat apa yang dilakukan oleh Brunei.

Cara Brunei melaksanakan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013.

Undang-undang tersebut dibuat melalui Perintah yang dikeluarkan semasa keadaan darurat. Ia dibuat oleh Sultan yang mempunyai kuasa mutlak. Tiada siapa yang boleh menyoalnya. Tiada siapa yang boleh mencabarnya termasuk di mahkamah.

Sebelum ini, kedudukan di Brunei adalah seperti di Malaysia. Kesalahan-kesalahan jenayah dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Kesalahan-kesalahan yang dikenali sebagai “jenayah syariah” diletakkan di bawah bidangkuasa Mahkamah Syari’ah.

Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 membahagikan kesalahan-kesalahan seperti berikut:

Pertama, kesalahan-kesalahan yang boleh dihukum dengan hukuman hudud. Misalannya, curi (sariqah), samun (hirabah), zina (zina), rogol (zina bil-jabar), liwat (liwat), menuduh berzina (qazaf) dan meminum minuman yang memabukkan.

Kedua, kesalahan-Kesalahan yang boleh dihukum dengan hukuman qisas dan diyat. Misalnya, menyebabkan kematian orang lain (qatl) dan menyebabkan kecederaan.

Ketiga, kesalahan-kesalahan am seperti tidak menunaikan sembahayang Jumaat, khalwat dan perbuatan tidak sopan yang membawa hukuman penjada atau denda (ta’zir).

Perintah ini pada amnya dikuatkuasakan terhadap orang Islam dan orang bukan Islam. Misalnya menyebabkan kematian orang lain, curi, samun, rogol dan liwat.

Terdapat kesalahan-kesalahan yang boleh dilakukan oleh orang Islam sahaja seperti meminum minuman yang memabukkan dan zina.

Terdapat kesalahan yang hanya boleh di lakukan oleh orang bukan Islam seperti menghina Nabi oleh orang bukan Islam dan mempermainkan ayat Al-Qur’an atau hadith oleh orang bukan Islam.

Terdapat juga perbuatan yang tidak menjadi kesalahan jika ia dilakukan oleh orang bukan Islam dengan orang bukan Islam. Tetapi ia menjadi kesalahan jika orang bukan Islam melakukannya dengan orang Islam. Misalnya zina.

Kita lihat pula dari perspektif bidangkuasa. Ada kesalahan-kesalahan yang terletak di bawah bidangkuasa eksklusif Mahkamah Syari’ah. Misalnya, hamil luar nikah, tidak menunaikan sembahyang Jumaat, tidak menghormati bulan Ramadhan, khalwat, perbuatan tidak sopan, lelaki berlagak menyerupai perempuan atau sebaliknya, mengamalkan sihir, mengembangkan ugama selain ugama Islam, pemujaan dan menuduh orang Islam sebagai kafir. Kesalahan-kesalahan ini akan dibicarakan oleh Mahkamah Syari’ah sahaja. Ini adalah kesalahan-kesalahan ta’zir yang hukumannya ialah penjara dan/atau denda.

Terdapat kesalahan-kesalahan yang telah diperuntukkan dalam Penal Code semenjak ia mula diterima pakai di Brunei tetapi sekarang diperuntukkan juga dan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013. Misalannya seperti mencuri, menyamun, merogol, me liwat, menyebabkan kematian orang lain dan menyebabkan kecederaan. Akibatnya, bagi kesalahan-kesalahan ini, terdapat peruntukan yang sama atau serupa dalam dua undang-undang yang berbeza dengan cara pembuktian yang berbeza, hukuman yang berbeza, pendakwa yang berbeza malah mahkamah yang berbeza!

Bagaimana kesalahan-kesalahan itu ditangani? Mengikut penjelasan yang di berikan oleh Awang Haji Mohd. Yusree Hj. Junaidi, Penolong Peguamcara Negara Brunei, kes-kes tersebut akan dilaporkan kepada dan disiasat oleh Pasukan Polis Diraja Brunei dengan dibantu oleh Unit Penguatkuasa Agama dan agensi-agensi penguatkuasaan undang-undang lain, jika berkenaan. Setelah penyiasatan selesai dijalankan, kertas siasatan akan dikemukakan kepada Pendakwa Raya. Penilaian akan dibuat, dengan dibantu oleh Ketua Pendakwa Syar’ie jika perlu, sama ada terdapat keterangan yang mencukupi bagi pembuktian kesalahan-kesalahan di bawah Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syari’ah atau jika suspek ingin membuat pengakuan salah secara iqrar menurut Perintah Keterangan Mahkamah Syariah dan Perintah Kanun Peraturan Jenayah Syariah. Dalam hal yang sedemikian, maka kes tersebut akan dipindahkan ke Mahkamah Syari’ah dengan pendakwaan di buat oleh Pendakwa Syarie dengan dibantu oleh Timbalan Pendakwa Raya jika perlu. Jika sebaliknya, maka pendakwaan akan diteruskan di bawah Penal Code di Mahkamah Sivil.

Dalam kata-kata lain, walaupun terdapat peruntukan kesalahan dalam dua undang-undang yang berbeza, seseorang itu hanya akan didakwa sekali sahaja, di bawah salah satu undang-undang itu.vii Masa akan menentukan bagaimana susunan (arrangement) ini berjalan.

Bagaimanakah jika ia hendak dilaksanakan di Malaysia?

Perlu dijelaskan terlebih dahulu, bahawa saya hanya melihat isu ini dari sudud undang-undang, yakni dari sudud Perlembagaan dan undang-undang yang berkuatkuasa pada hari ini. Saya tidak melihatnya dari segi hukum. It bukan bidang saya, Saya tidak akan berkata hudud patut dilaksanakan atau tidak. Itu terserah kepada Pemerintah.

Maka soalnya, bagaimanakah jika undang-undang seperti yang dibuat di Brunei itu hendak diadakan dan dilaksanakan di Malaysia dalam kerangka perundangan di Malaysia pada masa ini?

Dalam membincangkan isu ini, terlebih dahulu kita perlu mengambil perhatian peruntukan Perlembagaan Persekutuan mengenai pembahagian bidangkuasa di antara persekutuan dan negeri. Mengikut Senarail I, Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan, “criminal law” (undang-undang jenayah) terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan dan Mahkamah Sivil. Sebaliknya “kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Nagari), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan terletak di bawah bidangkuasa Kerajaan Negeri dan Mahkamah Syari’ah.

Kita lihat pula kepada kesalahan-kesalahan tersebut. Kita dapati, di antaranya ada kesalahan-kesalahan yang telah pun wujud dalam Penal Code semenjak tahun 1936 dan berkuatkuasa semasa Perlembagaan Persekutuan digubal. Misalannya ialah kesalahan menyebabkan kematian kepada orang lain, mencuri, merompak, merogol dan menyababkan kecederaan kepada orang lain. Semestinya kata-kata “criminal law” yang digunakan oleh penggubal-penggubal itu merujuk, terutama sekali, kepada kesalahan-kesalahan dalam Penal Code itu. Jika tidak apa lagi yang dipanggil “criminal law” itu? Juga, jika tidak, maka semua perbicaraan kesalahan-kesalahan di bawah Penal Code di Mahkamah Sivil semenjak Merdeka adalah tak keperlembagaan, tak sah dan batal. Itu adalah satu pandangan yang tidak munasabah. Juga sehingga ke hari ini, tidak ad sebuah negeri pun yang mengkanunkan kesalahan-kesalahan itu sebgai undang-undag Negeri.

Sebaliknya, di antara kesalahan-kesalahan itu ada juga kesalahan-kesalahan yang tidak terdapat dalam Penal Code, malah telah pun diperuntukkan dalam Enakmen Kesalahan Jenayah Syari’ah negeri-negeri. Misalannya ialah persetubuhan di luar nikah, menuduh seorang berzina dan kesalahan-kesalahan berkaitan dengan minuman yang memabukkan. Bolehlah dihujahkan bahawa kesalahan-kesalahan itu ia bukan “criminal law”.

Jika hukuman-hukuman hudud dan qisas hendak dikenakan bagi kesalahan-kesalahan jenayah persekutuan, ia hanya boleh dilakukan sebagai undang-undang persekutuan, ia itu, sebagai undang-undang jenayah dan bukan “kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Nagari), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Tidak ada apa-apa halangan keperlembagaan bagi melakukan sedemikian. Parliament boleh memilih apa-apa hukuman kepada apa-apa kesalahan jenayah, termasuk hukuman mengikut Syari’ah. Dengan cara itu, penguatkuasaannya boleh meliputi orang Islam dan bukan Islam. Sebagai undang-undang jenayah ia terletak di bawah bidangkuasa Mahkamah Sivil. Mahkamah Sivil mempunyai bidangkuasa ke atas orang Islam dan bukan Islam. Untuk Parlimen Malaysia membuat undang-undang seperti itu, tidak ada pindaan keperlembagaan yang perlu dibuat dan rang undang-undang itu hanya perlu diluluskan dengan majoriti mudah. Keadaan ini bolehlah dibandingkan dengan undang-undang mengenai perbankan dan kewangan Islam dan takaful.

Perlu ditekankan di sini, undang-undang jenayah persekutuaan itu mestilah terpakai kepada semua orang Islam dan bukan Islam kerana ia adalah undang-undang jenayah dan bukannya undang-undang peribadi dan kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Nagari), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Jika ia hanya terpakai kepada orang Islam sahaja, ia akan bercanggah dengan peruntukan Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan kerana itu adalah satu diskriminasi atas alasan agama dan oleh itu tak keperlembagaan, tak sah dan batal.viii

Bagaimana dengan kesalahan-kesalahan yang tidak terdapat dalam Penal Code atau mana-mana undang-undang persekutuan, malah telah pun diperuntukkan dalam Enakmen Kesalahan Jenayah Syariah negeri-negeri seperti yang saya telah sebutkan tadi? Bagi kesalahan-kesalahan itu, bolehlah dihujahkan bahawa ia bukan “criminal law”. Bagi saya ia boleh dijadikan undang-undang Negeri. Tetapi, untuk memakai hukuman hudud kepadanya, ada halangannya, bukan halangan keperlembagaan tetapi halangan undang-undang persekutuanix yang menghadkan hukuman yang boleh di peruntukkan untuk dijadikan undang-undang Negeri dan diberi bidangkuasa kepada Mahkamah Syari’ah. Jika Kerajaan Persekutuan sanggup meminda Akta Mahkamah Syariah (Bidangkuasa Jenayah) 1965 untuk membolehkan Badan Perundangan Negeri mengenakan hukuman hudud kepada kesalahan-kesalahan itu, Badan Perundangan Negeri bolehlah membuat undang-undang itu. Sebagai undang-undang Negeri di bawah Senarai II, Jadual Kesembilan ia hanya terpakai kepada orang-orang Islam dan terletak di bawah bidangkuasa Mahkamah Syari’ah. Tidak ada isu keperlembagaan di sini.

Jika dilakukan demikian, maka akan wujudlah suatu keadaan di mana beberpa kesalahan hudud menjadi undang-undang jenayah persekutuan yang terpakai kepada semua orang Islam dan bukan Islam dan dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Di samping itu akan ada pula beberapa kesalahan hudud yang menjadi undang-undang negeri yang hanya terpakai kepada orang-orang Islam dan dibicarakan oleh Mahkamah Syari’ah. Wajarkah kita mempunyai undang-undang seperti itu?

Kebanyakan orang menyangka, oleh kerana kesalahan-kesalahan itu adalah kesalahan hudud mengikut Hukum Syarak dan oleh kerana agama Islam terletak di bawah bidangkuasa negeri, maka Badan Perundangan Negrei boleh membuat undang-undang sedemikian. Paling tinggi, anggapan itu hanya separuh betul. Di Malaysia, apa-apa undang-undang yang hendak dibuat mestilah selaras dengan Perlembagaan Persekutuan. Seperti yang saya telah sebut tadi, ada di antara kesalahan-kesalahan itu yang terletak di bawah bidangkuasa persekutuan dan Mahkamah Sivil. Jika kesalahan-kesalahan itu dijadikan kesalahan-kesalahan di bawah undang-undang Negeri ia adalah tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Kerapkali kita dengar orang berkata bahawa hudud hanya akan dilaksanakan kepada orang Islam sahaja. Ini pun separuh betul. Sebabnya ialah, pertama, bagi kesalahan-kesalahan jenayah persekutuan, kesalahan-kesalahan itu bukanlah undang-undang peribadi (personal law) atau kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Nagari), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Ia adalah undang-undang awam. Kesalahan itu adalah kesalahan terhadap negara (di England, Raja) bukan hanya terhadap mangsanya. Sebab itulah Pendakwa Raya yang mendakwa, bagi pihak negara.

Kedua, seperti yang saya telah katakan tadi, undang-undang yang mengenakan hukuman hudud bagi kesalahan-kesalahan jenayah yang terletak di bawah bidangkuasa persekutuan itu kepada orang Islam sahaja adalah bercanggah dengan Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan (diskriminasi atas alasan agama sahaja) dan, oleh itu tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Ketiga, adilkah jika seorang Islam mencuri harta seorang bukan Islam dia dikenakan hukuman potong tangan manakala seorang bukan Islam mencuri harta seorang Islam dia hanya boleh dikenakan hukuman penjara dan denda? Sebab itulah dalam undang-undang yang dibuat di Brunei itu, kesalahan-kesalahan menyebabkan kematian orang lain, menyebabkan kecederaan, mencuri dan menyamun misalnya terpakai kepada semua orang, Islam dan bukan Islam.

Kita harus faham mengapa Perlembagaan Persekutuan digubal sedemikian pada masa itu. Tujuan penggubal perlembagaan dan juga pejuang kemerdekaan adalah untuk mewujudan sebuah negara persekutuan yang kukuh. Oleh sebab itulah, antara lain, undang-undang am yang terpakai kepada semua orang dan yang melibatkan ketenteraman negara, dijadikan undang-undang persekutuan yang tidak terhad kepada orang Islam sahaja, tidak terhad kepada sempadan sesebuah negeri sahaja. Untuk melaksanakannya dengan berkesan diwujudkan pasukan Polis, penjara dan Mahkamah Sivil yang bidangkuasanya meliputi seluruh negara. Sayugia diingati bahawa, perjanjian-perjanjian antarabangsa mengenai kerjasama membenteras jenayah seperti Interpol adalah perjanjian di antara negara dengan negara. Undang-undang antarabangsa tidak mengiktiraf negeri seperti Kelantan. Ia mengiktiraf negara seperti Malaysia untuk menjadi pihak-pihak (parties) dalam sesuatu perjanjian. Undang-undang ekstradisi juga melibatkan negara, bukan negeri.

Kuasa membuat undang-undang yang diberi kepada negeri adalah yang terkandung dalam Senarai II Jadual Kesembilan yang berkaitan dangan undang-undang peribadi orang Islam. Itu sahaja. Masalah timbul apabila negeri hendak membuat undang-undang mengenai perkara yang terletak di bawah bidangkusa persekutuan. Ada pula yang hendak menggunakan Perkara 121(1)(A) untuk meluaskan bidangkuasa Mahkamah Syari’ah termasuk dalam hal-hal yang terletak dalam bidangkuasa persekutuan. Itu bukan tujuan peruntukan itu diadakan. Tolong baca penghakiman-penghakiman Mahkamah Persekutuan yang saya tulis dalam hal ini yang boleh didapati dalam laman web saya.

RANG UNDANG-UNDANG KANUN JENAYAH SYARIAH (II) 1993 (KELANTAN)

Sekarang mari kita lihat Rang Undang-Undang berkenaan.

Rang Undang-Undang itu telah digubal lebih daripada 20 tahun dahulu. Sepanjang tempoh it, saya tidak mendengar sesiapa pun mengatakan bahawa sebahagian daripadanya tak keperlembagaan (unconstitutional) atas alasan kesalahan–kesalahan itu terletak dalam bidangkuasa Persekutuan dan Badan Perundangan Negeri tidak mempunyai bidangkuasa untuk membuat undang-undang mengenainya.

Pada 7 Januari 2014, di wacana intelektual anjuran YADIM dan MPM yang turut didahiri oleh seorang Ahli Parlimen PAS, saya berkata sama seperti apa yang saya katakan di bawah tajuk kecil “Bagaimanakah jika ia hendak dilaksanakan di Malaysia?” yang saya baru selesai bacakan itu. Saya mengulanginya dalam Bahasa Inggeris di IAIS pada 11 Februari 2014 dan kepada Pegawai-Pegawai JAKIM pada 24 Februari 2014 dan hari ini.

Pada 2 April 2014, Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Kelantan telah memutuskan untuk membawa Private Bill di Parlimen untuk mendapat kebenaran Parlimen bagi Badan Perundangan Negeri membuat undang-undang mengenai perkara-perkara yang terletak dalam bidangkuasa Persekutuan, seperti yang diperuntukkan oleh Perkara 76 (A) Perlembagaan Persekutuan.

Dalam keyataan akhbarnya Menteri Besar Kelantan, antara lain, dilaporkan berkata:

“Katanya, sebahagian besar kesalahan jenayah hudud dan qisas seperti mencuri, merompak, merogol, mencedera dan membunuh terletak dalam bidang kuasa kerajaan persekutuan sebagaimana yang diperuntukkan dalam Kanun Keseksaan (Penal Code)……”

Itu serupa dengan apa yang saya katakan dalam syarahan-syarahan saya itu dan yang saya ulangi hari ini. Nampaknya, Kerajaan Negeri Kelantan telah menerima pandangan saya itu dan mencari jalan untuk mengatasinya.

Selepas itu, mengikut laporan akhbar, PAS menangguh tindakan itu kerana menunggu keputusan Jawatanuasa Teknikal yang akan ditubuh oleh Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.

Memandang kepada perkembangan ini, saya fikir saya pun patut berhenti di sini, tunggu dan lihat apa yang akan berlaku selepas ini.

Sekian. Terima kasih.


i Perkara 83 Perlembagaan Brunei
ii Perkara 83(4)(l) Perlembagaan Brunei
iii Perkara 86 Perlembagaan Brunei
iv Jadual Kesembilan Senarai I Perlembagaan Persekutuan
v Jadual Kesembilan Senarai II Perlembagaan Persekutuan
vi Perkara 4 Perlembagaan Persekutuan
vii Seksyen 252 PKHJS 2013
viii Perkara 8(2). Kecuali sebagaimana yang dibenarkan dengan nyata oleh Perlembagaan ini tidak boleh ada diskriminasi terhadap warganegara semata-mata atas alasan agama, ras, keturunan, tempat lahir atau jantina dalam mana-mana undang-undang……
ix Akta Mahkamah Syariah (Bidangkuasa Jenayah) 1965

Tun Abdul Hamid Mohamad (Mantan Ketua Hakim Negara),MH UKM

BERSAMA-SAMA MEMPERTAHANKAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA

BARISAN PERPADUAN NASIONAL
Mesyuarat Pertama
14 Mac 2014
Ucapan Alu-aluan
BERSAMA-SAMA MEMPERTAHANKAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad


 

Tuan-tuan dan puan-puan,

Sebenarnya, reaksi awal saya kepada pelawaan untuk menyertai tuan-tuan dan puan-puan dalam kumpulan ini adalah untuk menolaknya kerana, salain daripada keuzuran saya, saya tidak fikir tugas ini sesuai dengan watak dan latar belakang saya. Saya bukan seorang aktivis. Saya lebih kepada seorang pemikir dan penulis. Tetapi, setelah mendengar penjelasan dan akuan wakil-wakil tuan-tuan; setelah melihat kesungguhan dan harapan mereka; setelah memikirkan betapa runcingnya kedudukan bangsa Melayu dan ummat Islam di negara kita pada masa ini, saya bersetuju dengan beberapa syarat:

Pertama, penyertaan saya ini adalah untuk suatu tempoh sahaja, bukan untuk sepanjang hayat, apatah lagi saya pun sudah berada dalam “waktu kecederaan”.

Kedua, saya tidak akan terlibat dalam apa-apa hal yang mengayalahi undang-undang. Ertinya apa yang dilakukan oleh BPN hendaklah dalam lingkungan undang-undang bukan di luarnya atau melanggarnya.

Ketiga, segala tingkah laku kita hendaklah mengikut peradaban Melayu dan akhlak Islam. Sebagai orang Meleyu, kita ada adat dan adab. Sebagai orang Islam, kita ada syari’ah dan akhlak. Itu kita perlu patuhi.

Saya sedar bahawa kehadiran saya mungkin akan memberi beberapa kekangan atau halangan terhadap aktiviti tuan-tuan sekalian. Saya tidak mahu menyekat atau menghalang pergerakan dan tindakan tuan-tuan. Sebaliknya, saya tidak mahu terlibat, walaupun secara tak terus (indirectly) dalam tindakan atau perbuatan yang saya tidak sepatutnya terlibat. Saya tidak akan mengkompromi integrity saya.

Tetapi, saya percaya bahawa terdapat ruang yang cukup untuk kita melakukan sesuatu yang berkesan dengan cara yang betul dan terhormat. Jika tidak, tidak betullah ajaran Islam dan salahlah adat resam Melayu. Sepanjang hidup Rasul Allah s.a.w., pernahkah Baginda melakukan sesuatu, termasuk terhadap musuh-musuhnya, yang merendahkan kedudukannya sebagai saorang Rasul? Jawapannya tidak. Itulah yang membezakan di antara Muhammah s.a.w dengan Abu Jahal, dan di antara umat Islam dengan umat agama lain. Saya juga mahu ia menjadi garis pengukur yang membezakan di antara bangsa Melayu dengan bangsa lain. Maka kita akan lakukan sesuatu yang betul dengan cara yang betul dan terhormat. Itu falsafah saya.

Untuk mencapai sesuatu, niat yang yang baik sahaja tidak mencukupi. Doa sahaja tidak memadai. Usaha yang sesuai mestilah dilakukan dengan betul dan bersungguh-sungguh. Kekalahan pasukan Islam dalam Peperangan Uhud, walau pun di bawah pimpinan Rasul Allah s.a.w. sendiri, adalah misalan yang tepat. Mereka kalah kerana pasukan pemanah tidak mematuhi arahan dan sebalikya meninggalkan kedudukan mereka untuk merebut harta rampasan perang, membolehkan Khalid Ibn Walid mengumpulkan semula pasukannya dan menyerang dari arah yang bertentangan. Itulah Sunah Allah. Ia berlaku walau pun kepada pasukan Islam yang dipimpin oleh Rasul s.a.w. sendiri. Siapakah kita hendak mengharapkan miracle? Dalam peperangan Al-Khandaq, Baginda menerima cadangan Salman Al-Farsi dan bertongkos lomos mengorek parit. Mereka tidak hanya berdoa memohon pertolongan Allah. Dalam kata-kata lain, kita perlu lakukan sesuatu yang betul dengan cara yang betul untuk mendapat hasil yang diharapkan. Dalam hidup ini, tidak ada jalan senang utuk senang.

Tuan-tuan dan puan-puan,

Kita dilahirkan orang Melayu dan Islam. Itu bukan pilihan kita. Itu adalah takdir Allah s.w.t. terhadap kita. Kita akan mati sebagai orang Melayu. Kita juga tiada pilihan mengenainya. Walau pun kita ada pilihan dalam hal agama, kita mahu mati sebagai orang Islam. Itu pilihan kita, dengan izin dan rahmat Allah s.w.t. Maka salahkah jika kita katakan “Kami Melayu dan Islam”? Salahkah jika kita katakan “Kami akan bercakap sebagai orang Melayu dan Islam”? Salahkah jika kita, sebagai satu bangsa dan satu umat, berkata “Kami mahu mempertahankan kedudukan dan kepentingan bangsa Melayu dan agama Islam di negara kami” ?

Saya datang bukan untuk memimpin. Saya datang cuma untuk berkongsi buah kikiran dan pengetahuan saya, jika ada dan bersesuaian, demi agama, bangsa dan negara. Maka, sama-samalah kita berusaha melakukan apa yang perlu dan patut dilakukan.

Tuan-tuan dan puan-puan,

Semenanjung Tanah Melayu tetah dijajah daripada orang Melayu. Yang menentangnya, baik Dato Bahaman, Dato Sagor, Dato Maharaja Lela, Dol Said, Tok Janggaut atau Rusli Dhobi, adalah orang Melayu. Yang menentang Malayan Union adalah orang Melayu. Yang mengangkat senjata menentang pengganas Kominis semasa darurat adalah orang Melayu. Yang menuntut kemerdekaan adalah orang Melayu. Orang bukan Melayu menyertai gerakan menuntut kemerdekaan apabila mereka melihat ianya akan menjadi kenyataan untuk menjaga kepentingan mereka. Pada masa itu pun tujuannya sudah berbeza.

Lojiknya, Semenanjung Tanah Melayu yang dijajah daripada orang Melayu hendaklah dipulangkan kepada orang Melayu. Tetapi tidak, dan “untuk menjaga perpaduan” orang Melayu diminta berkongsi kuasa yang akan diserah balik oleh Inggeris. Pada masa itu pun orang Melayu telah diminta mengorbankan hak mereka “ untuk menjaga perpaduan”. Orang Melayu bersetuju, sehinggakan dalam PIlihan Raya Umum 1955, untuk memberi lebih banyak representasi kepada orang bukan Melayu, kawasan-kawasan majoriti Melayu di berikan kepada calun-calun bukan Melayu untuk bertanding.

Semasa rundingan Kemerdekaaan, PAS menuntut supaya Pulau Pinang dan Melaka dijadikan Negeri-Negeri Melayu demi manjaga hak keistimewaan orang Melayu. Begitu prihatin mereka kepada nasib bangsan Melayu pada masa itu.

Parti Boroh Malaya menuntut supaya ditubuhkan kerajaan unitari kerana, mengikut mereka, mengekalkan Sultan-Sultan dan Negeri-Negeri Melayu akan mewujudkan sebuah kerajaan beraja. Tidakkah tuan-tuan terhidu bau yang serupa sekarang?

Parti Kominis Malaya mengangkat senjata untuk menubuhkan kerajaan kominis ala-China. Beberapa orang pemimpin parti-parti kiri Melayu lari ke hutan dan menyertai Parti Kominis Malaya kerana takut ditangkap British. Mereka diperalatkan oleh Chin Peng untuk mempengaruhi orang Melayu menyokong perjuangan mereka? Mahukah orang Melayu diperalatkan lagi?

Biar apa pun, akhirnya peruntukan-peruntukan Perlembaagn dipersetujui dan ia menjadi undang-undang utama di Malaysia. Hak rakyat, hak setiap kaum, bentuk kerajaan dan seterusnya diperuntukkan dengan teliti. Ia diterima oleh semua pihak dan merupakan antara beberapa buah Perlembagaan sahaja yang di buat dalam dekat yang sama yang masih kekal. Kita patut berbangga dengannya.

Dalam tahun 1963, Sabah dan Sarawak menyertai Malaysia. Kedudukan anak negeri Sabah dan Sarawak lebih mirip depada kedudukan orang Melayu di Semenanjung. Maka peruntukan yang serupa dibuat untuk mereka.

Selama 56 tahun Kerajaan Persekutuan dipimpin oleh sekumpuln parti berbagai-bagai bangsa dengan seorang Melayu sebagai Perdana Menterinya. Biar apa pun kelemahan mereka, negara berada dalam keadaan aman, tenteram membolehkannya maju dalam semua bidang dan dinikmati oleh semua orang dan semua kaum. Mana satu kaum yang boleh berkata bahawa mereka tidak menekmati kamakmuran Malaysia walau sedikit pun? Negara kita adalah diantara beberapa buah negara sahaja dalam dunia ini yang Perlembagaan asalny masih berkuatkuasa. Malah Malaysia disifatkan sebagai model negara membangun dan negara Islam moden. Jika kaum minority hendak complain mengenai kebebasan mereka, tunjukkan kepada saya sebuah negara yang memeberi lebih banyak hak kepada kaum minoriti. Apa jadi kepada orang Islam Rohinga di Myanmar? Di negeri-negeri jiran, nama mereka pun perlu diubah. Dari segi kebebasan beragama, pernahkah Kerajaan mehalang mereka daripada mengamalkan agama mereka. Pernahkah terfikir oleh mereka bagaimana mudahnya mereka membina rumah-rumah ibadat mereka di Malaysia, termasuk di atas tanah Keranaan dengan percuma dan tanpa sebarang tindakan malah akhirnya akan diberi pula pampasan berbanding dengan halangan yang di hadapi oleh orang Islam untuk membuat sebuah masjid di Eropah atau U.S.

Tetapi, berlainan dengan rakyat negara lain, banyak rakyat Malaysia tidak tahu berterima kasih, tidak berbangga dengan negaranya dan tidak mempunyai rasa taat setia yang secukupnya. Bukan itu sahaja, mereka memperlekehkan negara sendiri teruatama sekali semasa berada di luar negara. Golongan ini, akan melakukan apa sahaja, tanpa memperduli apa caranya dan apa akibatnya kepada negara untuk mengaut keuntungan diri sendiri, sambil memperlekehkannya.

Keadaan bertahan selama lebih kurang 50 tahun. Ia disebabkan Kerajaan Persekutuan kukuh, pemimpin-pemimpin yang tegas dan ekonomi yang senentiasa berkembang. Kerajaan Persekutuan kuat sebab ia menerima sokongan orang Melayu dan bukan Melayu yang mencukupi, walau pun lebih banyak orang Cina senentiasa menyebelahi pembangkang. Mereka mahu lebih. Itu sahaja sebabnya.

Tetapi, keadaan berubah lebih kurang satu dekad di kebelakangan ini. Orang Melayu berpecah kerana leka dengan kemakmuran yang baru dirasa, kataksuban kepada parti dan pemimpin dan kehadiran pemimpin-pemimpin dan penyokong-penyokong yang opportunist yang tidak kira apa yang akan terjadi kepada bangsa, negara dan agama asalkan cita-cita mereka tercapai. Maka orang Melayu berpecah dengan seriusnya.

Melihat keadaan itu, kumpulan-kumpulan yang memang pandai mengira untung-rugi, terus mengatur perancangan merka. Mereka membuat perancangan teratur untuk merampas kuasa melalui peti undi, dengan bersatu padu sesama sendiri sambil memperalatkan parti-parti Melayu dan orang Melayu yang naive itu. Mereka hampir berjaya.

Sambil itu kumpulan-kumpulan yang ekstremis mula membuat tuntutan-tuntutan yang bukan-bukan, meyerang hak-hak orang Melayu, menghina lagu Kebangsaan, menghina bendera Malaysia, menghina Institusi Raja-Raja, menghina pemimpin-pemimpin Melayu dan menghina agama Islam. Malangnya, Kerajaan Persekutuan, yang tidak cukup tegas itu mengalah dan mengalah, memberi dan memberi. Sikap itu cuma dilihat oleh mereka sebagai tanda kelemahan dan mereka menuntut lebih lagi.

Senjata mereka sama seperti semasa menuntut kemerdekaan: “Jika mahu sokongan kami, berikan kami itu dan ini.” Apa yang mereka mahu sekarang ialah apa yang telah dipersetujui dahulu semasa rundingan Perlembagaan sebagai hak orang Melayu sedangkan hak yang diberi kepada mereka kekal hak mereka.

Apakah perdirian kita mengenainya? Itu soalan yang kita mesti jawab.

Sebenarnya, kita bukan hendak berlawan membuat tuntutan dengan sesiapa. Kita cuma berkata, marilah sama-sama kita menghormati perkara-perkara yang telah dipersetujui dan dimaktubkan dalam Perlembagaan kita. Marilah kita sama-sama menunjukkan taat setia kita kepada negara kita ini. Marilah sama-sama kita bina negara Malaysia ini untuk faedah bersama. Jika kita menghormati peruntukan-peruntukan Perlembagaan kita yang telah kita setujui itu dan melaksanakannya denagan adil dan bertanggungjawab, semua akan mendapat faedahnya. Tiada siapa yang akan terpinggir. Sejarah Malaysia telah membuktikannya. Rasiskah kita?

Kepada sesama bangsa Melayu dan saudara Islam, tidak kira dalam parti mana atau kumpulan mana, kita berseru marilah kita mengeratkan semula silatur rahim di antara kita. Marilah kita perkuatkan barisan kita. Marilah kita sama-sama mempertahankan hak bangsa dan agama kita yang terkandung dalam Perlembagaan Malaysia. Hanya jika kita bersatu dan kuat barulah orang lain akan menghormati kita semula.

Kepada pemimpin-pemimpin Melayu dan Islam, tidak kira dalam parti mana, kita minta supaya mereka mengketepikan kepentingan peribadi, jauhilah dari rasuah, berfikirlah lebih jauh, jadilah teladan yang boleh diikuti oleh rakyat dan bersama-samalah mempertahankan bangsa, agama dan negara, dengan mempertahankan peruntukan-peruntukan Perlembagaan Malaysia yang sedia ada dengan menguatkan Kerajaan Persekutuan.

Malah semua pemimpin-pemimpin negera, tidak kira apa parti politiknya, sama-sama mempunyai tanggungjawab untuk mempertahankan Perlembagaan Malaysia untuk kepentingan semua.

Anak-anak Negeri Sabah dan Sarawak juga perlu ingat bahawa apa yang menjamin nasib mereka ialah Perlembagaan Persekutuan dan mereka juga sepatutnya bersama mempertahankannya.

Sekia terima kasih.

PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI: PERBEZAAN DI ANTARA BRUNEI DAN MALAYSIA (BHG 2)

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA (JAKIM)
Wacana Perancangan Strategik
PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI: PERBEZAAN DI ANTARA BRUNEI DAN MALAYSIA
24 Februari 2014
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara Malaysia)


PENDAHULUAN

Saya akan menumpukan perbincangan saya kepada pelaksanaan mengikut susunan berikut:

Pertama, saya akan bincang keadaan di Brunei dari segi perlembagaannya, sistem kerajaannya, undang-undangnya dan mahkamahnya.

Kedua, saya akan bandingkan dengan keadaan di Malaysia dalam hal yang sama.

Ketiga, saya akan bincang bagaimana Brunei akan melaksanakan hukuman hudud.

Keempat, saya akan bincangkan dari perspektif perundangan bagaimana jika ia hendak dilaksanakan di Malaysia.

Kelima, saya akan lihat pengalaman di beberapa buah negara yang telah melaksananya.

Akhir sekali, saya akan serahkan kepada peserta dan pihak-pihak berkuasa berkenaan untuk berfikir, menimbang dan mengambil pendirian sendiri mengenainya.

Untuk mengelak kekeliruan, saya perlu sebut dari awal-awal lagi bahawa hukuman hudud masih belum dilaksanakan di Brunei. Pada 22 Oktober 2013, Kerajaan Brunei Darussalam telah mewartakan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 (PKHJS 2013) dengan tujuan, secara ringkasnya, untuk melaksanakan hukuman hududii dan qisas di negara itu. Ia akan dikuatkuasakan (atau dilaksanakan) berperingkat-peringkat, bermula dengan kesalahan-kesalahn ta’zir yang di jadualkan dalam bulan April 2014. Sementara itu, peruntukan-peruntukan undang-undang yang sedia ada termasuk Penal Code akan berjalan seperti biasa dan kes-kes itu akan terus dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Ini kerana kerja-kerja mengemaskini undang-undang berkaitan seperti acara jenayah yang masih belum selesai.

Sistem Kerajaan dan politik di Brunei

Brunei adalah sebuah negara “Melayu, Islam, Beraja”. Islam adalah agama rasmi Brunei. Sultan adalah ketua agama rasmi Brunei. Baginda boleh, setelah berunding dengan Majlis Ugama Islam, tetapi tidak semestinya mengikut nasihat Majlis itu, membuat undang-undang mengenai perkara-perkara yang berhubung dengan agama Islam. iii

Kuasa memerintah yang tertinggi bagi Brunei adalah terletak dalam tangan Baginda. Baginda adalah Perdana Menteri. Baginda adalah Pemerintah Tertinggi Angkatan Bersenjata Diraja Brunei. Kuasa memerintah hendaklah dijalankan oleh Baginda. Baginda boleh melantik sebilangan orang Menteri dan Timbalan Menteri yang akan bertanggungjawab hanya kepada Baginda sahaja bagi menjalankan kuasa memerintah. Pelantikan mereka boleh di mansuhkan (revoked) tanpa memberi apa-apa sebab. iv

Terdapat sebuah Majlis Mesyuarat Di-Raja (MMDR) yang ahli-ahlinya terdiri daripada Timbalan Sultan, Pemangku-Pemangku Raja (kedua-duanya jika ada pelantikan dibuat), Ahli-Ahli Rasmi dan ahli-ahli yang dilantik oleh Baginda.v Tugas MMDR, antara lain, adalah untuk menasihatkan Baginda mengenai sebarang pindaan, tambahan atau pembatalan sebarang peruntukan Perlembagaan. Walau bagaimana pun Baginda tidak tertakluk kepada nasihat MMDR.vi

Perlembagaan Brunei memperuntukkan sebuah Majlis Mesyuarat Menteri-Menteri Kabinetvii (Kabinet) yang ahli-ahlnya terdiri daripada Perdana Menteri (Baginda sendiri) dan Menteri-Menteri yang dilantik oleh Baginda.viii Ahli-ahli Kabinet “menduduki kerusinya …. selama tempoh selagi diperkenankan oleh….” Baginda.ix Keputusan Kabinet tidak sah jika ia tidak diperkenankan oleh Baginda.x Baginda dikehendaki, tetapi tertakluk kepada pengecualian-pengecualian, berunding (consult) dengan Kabinet dalam melaksanakan tugas-tugas Baginda.xi Baginda “tidak terikat untuk bertindak menurut nasihat Majlis Mesyuarat Menteri-Menteri, tetapi dalam sebarang hal yang sedemikian, Baginda hendaklah membuat catatan secara bertulis, untuk dimasukkan ke dalam minit-minit mesyuarat, sebab-sebab keputusan Baginda itu.”xii

Perlembagaan Brunei juga memperuntukkan sebuah Majlis Mesyuarat Negara (MMN).xiii (ia bolehlah dibandingkan dengan Dewan Rakyat). MMN mempunyai 45 orang ahli, 30 daripadanya dilantik oleh baginda manakala 15 orang lagi dipilih melalui pilihanraya. Setiap orang ahli MMN memegang jawatan masing-masing selama ia diperkenankan oleh Baginda.xiv Tetapi, semenjak tahun 1962, dengan berkuatkuasanya Perintah Darurat, pilihanraya tidak diadakan. Oleh yang demikian, semua ahli MMN pada masa ini adalah dilantik oleh Baginda. Persidangan MMN telah diadakan semula semenjak tahun 2004 setelah di gantung dalam tahun 1984. Semenjak tahun 2004 ia bersidang setiap tahun selama 3 hingga 4 minggu setahun.xv

Perlembagaan Brunei memberi kuasa kepada Sultan untuk membuat pemasyhuran darurat.xvi Pemasyhuran darurat yang dibuat dalam tahun 1962 masih berkuatkuasa sehingga sekarang. Sepanjang pemasyhuran darurat berkuatkuasa, antara lain, Baginda “boleh membuat apa jua Perintah pun yang Baginda fikirkan dikehendaki bagi kepentingan orang ramai.” Perintah-perintah tersebut termasuklah “….. pengubahsuaian, pindaan, penggantian atau penggantungan semua atau mana-mana peruntukan sebarang undang-undang bertulis;”xvii Perintah Kanun Hukuman Jeyah Syariah 2013 adalah salah satu perintah itu.

Perkara 84 Klausa (2) memperuntukkan:

“(2) Tiada sebarang apa pun dalam Perlembagaan ini boleh dianggap mengurangkan hak dan kuasa kedaulatan Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan dan, bagi mengelakkan kewahaman, maka adalah diisytiharkan bahawa Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan berkuasa untuk membuat undang-undang dan memasyhurkan lagi satu Bahagian atau Bahagian-Bahagian Perlembagaan ini dari masa ke semasa jika difikirkan oleh Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan elok diperbuat demikian.”

Ini dikuti dengan peruntukan Perkara 84A:

“84B. (1) Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan tidak pandai berbuat salah sama ada atas sifat peribadi atau rasmi Baginda. Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan tidak boleh dibicarakan di dalam mana-mana mahkamah berkaitan dengan apa-apa jua yang dilakukan atau ditinggalkan daripada dilakukan oleh Baginda dalam masa atau selepas pemerintahan Baginda sama ada atas sifat peribadi atau rasmi Baginda.”

Perkara 84C memperuntukkan:

“84C. (1) Remedi bagi kajian semula kehakiman tiada dan tidak boleh didapati di Negara Brunei Darussalam.”

Bukan itu sahaja, Kalusa 3(d) menjelaskan bahawa tiada guama atau tindakan boleh diambil “berhubung dengan atau berbangkit dari apa-apa perbuatan, keputusan, pemberian, pembatalan atau penggantungan, atau keengganan atau peninggalan daripada berbuat demikian, sebarang perjalanan atau keengganan atau peninggalan daripada menjalankan sebarang kuasa, autoriti atau budibicara yang diberikan kepada Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan, atau mana-mana pihak yang bertindak bagi pihak Baginda atau dengan titah perkenan Baginda atau dalam melaksanakan sebarang tugas awam, di bawah peruntukan-peruntukan Perlembagaan ini atau sebarang undang-undang bertulis atau pun selainnya.”

Perkara 85 membolehkan Sultan, “dengan Pemasyhuran, meminda, menambah atau membatalkan sebarang peruntukan Perlembagaan ini termasuk Perkara ini; dan Perlembagaan ini tidak boleh dipinda, ditambah atau dibatalkan dengan cara lain.” Dalam menjalankan kuasa-kuasa itu Baginda “hendaklah berunding dengan Majlis Mesyuarat Di-Raja” tetapi Baginda “tidak terikat untuk bertindak mengikut nasihat Majlis itu.”

Perlu diingati bahawa kuasa-kuasa yang disebut ini terpakai sepanjang masa.

Biasanya tafsiran Perlembagaan adalah tugas Mahkamah. Tetapi, di bawah Perlembagaan Brunei tugas itu diberi kepada Tribunal Tafsiran yang mempunyai tiga orang ahli yang dilantik oleh Baginda dan memegang jawatan selama mereka diperkenankan oleh Baginda.xviii

Apakah yang tidak disebut dalam Perlembagaan Brunei? Beberapa perkara yang amat ketara ialah tidak ada peruntukan-peruntukan yang mengatakan bahawa Perlembagaan adalah undang-undang utama negara dan mana-mana undang yang tidak selaras dengannya adalah tidak sah. Juga tidak ada peruntuan mengenai kebebasan asasi, pilihanraya, Badan Kehakiman mahupun mahkamah syari’ah.

Kesimpulannya, pertama, sistem politik dan kerajaan di Brunei adalah satu sistem beraja mutlak (absute monarchy). Dalam keadaan biasa pun Sultan mempunyai kuasa mutlak eksekutif dan perundangan. Kuasa Baginda megatasi peruntukan-peruntukan Perlembagaan di samping Baginda boleh meminda Perlembagaan dan juga membuat undang-undang. Dalam keadaan darurat, semenjak tahun 1962 hinggalah sekarang, Baginda boleh membuat undang-undang melalui perintah. Isi kandungan perintah itu boleh bercanggah dengan dan mengatasi mana-mana peruntukan Perlembagaan atau undang-undang.

Kedua, Brunei adalah sebuah negera unitary, bukan sebuah persekutuan dan tiada pembahagian kuasa perundangan di antara persekutuan dan negeri.

Ketiga, tidak ada sekatan keperlembagaan mengenai bidangkuasa mahkamah sivil mahupun mahkamah syariah. Misalnya bidangkuasa mahkamah syariah tidak terhad kepada orang-orang yang manganut agama Islam sahaja. Tidak ada sekatan mengenai jenis kesalahan yang boleh diletak di bawah bidangkuasa mahkamah syariah (misalnya kesalahan berkenaan “precepts of Islam” (suruhan Islam) atau mengenai jenis hukuman yang boleh dilaksanakan oleh Mahkamah Syariah. Jika ada apa-apa sekatan pun, Sultan boleh tidak memperdulikannya atau menindanya.

Keempat, walapun di Brunei ada beberapa parti politik, parti-parti politik itu tidak memainan apa-apa peranan dalam pemerintahan. Juga, tidak ada gabungan parti-parti politik yang ahli-ahlinya terdiri daripada berbagai-bagai kaum dan agama untuk membentuk kerajaan dan tidak ada pembangkang.

Dalam keadaan itu, tidak ada apa atau sesiapa yang boleh menghalang Sultan jika Baginda hendak membuat sesuatu undang-undang dan melaksanakannya. Dalam keadaan itulah Perintah Kanun Kesalahan Jenayah Syariah 2013 dibuat.

Sistem kerajaan dan politik di Malaysia

Malaysia adalah sebuah persekutuan. Ada perkara yang terletak dalam bidangkuasa perundangan persekutuan xix, ada yang terletak di bawah bidangkuasa perundangan negeri xx. Perlembagaan adalah undang-undang utama dan mana-mana undang-undang yang tidak selaras dengannya adalah tidak sah.xxi Kuasa kerajaan dibahagi kepada tiga: Eksekutif Perundangan dan Kehakiman. Hakikatnya, di peringkat persekutuan, kuasa eksekutif terletak kepada Jemaah Menteri yang diketuai oleh Perdana Menteri. Mereka adalah terdiri daripada ahli-ahli Dewan Rakyat yang dipilih dalam pilihan raya daripada komponan parti-parti yang menang majoriti dalam pilihan raya umum. (Kecuali beberapa orang yang dilantik daripada ahli Dewan Negara). Mereka bertanggungjawab (answerable) kepada pengundi-pengundi dan pengundi-pengundi boleh menjatukan sesebuah kerajaan melalui undi mereka jika mereka tidak sukakan sesebuah kerajaan. Yang Dipertuan Agong bertindak atas nasihat Jemaah Menteri. Mengikut konvensyen, Baginda mestilah mengikut nasihat Jemaah Menteri melainkan dalam beberapa hal tertentu.

Kuasa perundangan (legislative power) terletak kapada Parlimen yang terdiri daripada Dewan Rakyat, Dewan Negara dan perkenan Yang diPertuan Agong. Pindaan Perlembagaan memerlukan sekurang-kurangmya dua pertiga ahli Parlimen. Selain daripada itu ada perkara yang memerlukan persetujuan Majlis Raja-Raja. Parlimen persekutuan hanya boleh membuat undang-undang mengenai perkara-perkara yang ditetapkan oleh Perlembagaan. Ia tidak boleh membuat undang-undang bagi perkara-perkara yang terletak dalam bidangkuasa Negeri.

Kuasa kehakiman terletak kepada Badan Kehakiman. Ini termasuk kuasa mentafsir Perlembagaan dan semakan kehakiman (judicial review). Mahkamah berkuasa mengisytihar undang-undang, sama ada yang dibuat oleh Parlimen atau Badan Perundangan Negeri tidak sah jika ia tidak selaras dengan Perlembagaan. Mahkamah juga berkuasa mengisytiharkan sesuatu perinatah, arahan atau tindakan seorang Menteri itu tidak sah memalui semakan kehakiman (judicial review). Ini biasanya dilakukan melalui perintah pengisytiharan (declaration), certiorari dan habeas corpus. Tiada sesiapa yang berada di atas undang-undang.

Badan Perundangan Negeri hanya boleh membuat undang-undang mengenai perkara-perkara yang terletak dalam Jadual Kesembilan Senarai II (Senarai Negeri). Mahkamah Syari’ah adalah mahkamah negeri. Bidangkuasanya terhad kepada orang Islam sahaja.

Dengan latar belakang itu, kita lihat apa yang dilakukan oleh Brunei.

Cara Brunei melaksanakan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013.

Undang-undang tersebut dibuat melalui Perintah yang dikeluarkan semasa keadaan darurat. Ia dibuat oleh Sultan yang mempunyai kuasa mutlak. Tiada siapa yang boleh menyoalnya. Tiada siapa yang boleh mencabarnya termasuk di mahkamah.

Untuk memahami cara ia akan dilaksanakan, kita perlu melihat secara ringkas akan kesalahan-kesalah berkenaan.

Sebelum ini, kedudukan di Brunei adalah seperti di Malaysia. Kesalahan-kesalahan jenayah dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Malah Penal Code yang dipakai di Brunei adalah Macaulay’s Penal Code yang mulanya di terima pakai di India dan kemudiannya di Pakistan, Sri Lanka, Myanmar, Malaysia, Singapura dan lain-lain tanah jajahan British. Kesalahan-kesalahan seperti membunuh, menyamun, mencuri, merogol dan menyebabkan kecederaan kepada manusia diperuntukkn di dalamnya dengan hukuman yang terdiri dari hukuman mati, penjara, sebatan dan/atau denda.

Lebih kurang sama seperti di Malaysia, kesalahan-kesalahan yang dikenali sebagai “jenayah syariah” diletakkan di bawah bidangkuasa Mahkamah Syari’ah. Ini kerana Brunei mengambil undang-undang yang dipakai di Mahkamah Syari’ah di Malaysia sebagai contoh dalam penggubalan undang-undangnya. Malah, Brunei juga mengambil undang-undang yang dipakai di mahkamah syariah di Malaysia mengenai acara mal, acara jenayah, keterangan, undang-undang keluarga Islam sebagai contoh untuk membuat undang-undangnya.

Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 membahagikan kesalahan-kesalahan seperti berikut:

Pertama, kesalahan-kesalahan yang boleh dihukum dengan hukuman hudud. Misalannya, curi (sariqah), samun (hirabah), zina (zina), rogol (zina bil-jabar), liwat (liwat), menuduh berzina (qazaf) dan meminum minuman yang memabukkan.

Kedua, kesalahan-Kesalahan yang boleh dihukum dengan hukuman qisas dan diyat. Misalnya, menyebabkan kematian orang lain (qatl) dan menyebabkan kecederaan.

Ketiga, kesalahan-kesalahan am seperti tidak menunaikan sembahayang Jumaat, khalwat dan perbuatan tidak sopan yang membawa hukuman penjada atau denda (ta’zir).

Perintah ini pada amnya dikuatkuasakan terhadap orang Islam dan orang bukan Islam. Misalnya menyebabkan kematian orang lain, curi, samun, rogol dan liwat.

Terdapat kesalahan-kesalahan yang boleh dilakukan oleh orang Islam sahaja seperti meminum minuman yang memabukkan dan zina.

Terdapat kesalahan yang hanya boleh di lakukan oleh orang bukan Islam seperti menghina Nabi oleh orang bukan Islam dan mempermainkan ayat Al-Qur’an atau hadith oleh orang bukan Islam.

Terdapat juga perbuatan yang tidak menjadi kesalahan jika ia dilakukan oleh orang bukan Islam dengan orang bukan Islam. Tetapi ia menjadi kesalahan jika orang bukan Islam melakukannya dengan orang Islam. Misalnya zina.

Kita lihat pula dari perspektif bidangkuasa. Ada kesalahan-kesalahan yang terletak di bawah bidangkuasa eksklusif Mahkamah Syari’ah. Misalnya, hamil luar nikah, tidak menunaikan sembahyang Jumaat, tidak menghormati bulan Ramadhan, khalwat, perbuatan tidak sopan, lelaki berlagak menyerupai perempuan atau sebaliknya, mengamalkan sihir, mengembangkan ugama selain ugama Islam, pemujaan dan menuduh orang Islam sebagai kafir. Kesalahan-kesalahan ini akan dibicarakan oleh Mahkamah Syari’ah sahaja. Ini adalah kesalahan-kesalahan ta’zir yang hukumannya ialah penjara dan/atau denda.

Terdapat kesalahan-kesalahan yang telah diperuntukkan dalam Penal Code semenjak ia mula diterima pakai di Brunei tetapi sekarang diperuntukkan juga dan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013. Misalannya seperti curi, samun, rogol, liwat, menyebabkan kematian orang lain dan menyebabkan kecederaan. Akibatnya, bagi kesalahan-kesalahan ini, terdapat peruntukan yang sama atau serupa dalam dua undang-undang yang berbeza dengan cara pembuktian yang berbeza, hukuman yang berbeza, pendakwa yang berbeza malah mahkamah yang berbeza!

Bagaimana kesalahan-kesalahan itu ditangani? Di manakah kesalahan itu dilaporkan, di balai Polis atau di pejabat Penguatkuasa Agama? Siapakah yang akan menyiasat kesalahan tersebut, Polis atau Penguatkuasa Pgama? Siapakah yang akan mendakwa, Pendakwa Raya atau Pendakwa Syar’ie? Mahkamah manakah yang akan membicarakan kes-kes itu, Mahkamah Sivil atau Mahkamah Syari’ah?

Mengikut penjelasan yang di berikan oleh Awang Haji Mohd. Yusree Hj. Junaidi, Penolong Peguamcara Negara Brunei, kes-kes tersebut akan dilaporkan kepada dan disiasat oleh Pasukan Polis Diraja Brunei dengan dibantu oleh Unit Penguatkuasa Agama dan agensi-agensi penguatkuasaan undang-undang lain, jika berkenaan.

Setelah penyiasatan selesai dijalankan, kertas siasatan akan dikemukakan kepada Pendakwa Raya. Penilaian akan dibuat, dengan dibantu oleh Ketua Pendakwa Syar’ie jika perlu, sama ada terdapat keterangan yang mencukupi bagi pembuktian kesalahan-kesalahan di bawah Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syari’ah atau jika suspek ingin membuat pengakuan salah secara iqrar menurut Perintah Keterangan Mahkamah Syariah dan Perintah Kanun Peraturan Jenayah Syariah. Dalam hal yang sedemikian, maka kes tersebut akan dipindahkan ke Mahkamah Syari’ah dengan pendakwaan di buat oleh Pendakwa Syarie dengan dibantu oleh Timbalan Pendakwa Raya jika perlu. Jika sebaliknya, maka pendakwaan akan diteruskan di bawah Penal Code di Mahkamah Sivil.

Dalam kata-kata lain, walaupun terdapat peruntukan kesalahan dalam dua undang-undang yang berbeza, seseorang itu hanya akan didakwa sekali sahaja, di bawah salah satu undang-undang itu.xxii Masa akan menentukan bagaimana susunan (arrangement) ini berjalan.

Bagaimanakah jika ia hendak dilaksanakan di Malaysia?

Bagaimanakah jika undang-undang seperti yang dibuat di Brunei itu hendak diadakan dan dilaksanakan di Malaysia dalam kerangka perundangan di Malaysia pada masa ini?

Dalam membincangkan isu ini, terlebih dahulu kita perlu mengambil perhatian peruntukan Perlembagaan Persekutuan mengenai pembahagian bidangkuasa di antara persekutuan dan negeri. Mengikut Senarail I, Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan, “criminal law” (undang-undang jenayah) terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan dan Mahkamah Sivil. Sebaliknya “kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Negeri), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan terletak di bawah bidangkuasa Kerajaan Negeri dan Mahkamah Syari’ah.

Kita lihat pula kepada kesalahan-kesalahan tersebut. Kita dapati, di antaranya ada kesalahan-kesalahan yang telah pun wujud dalam Penal Code semenjak tahun 1936 dan berkuatkuasa semasa Perlembagaan Persekutuan digubal. Misalannya ialah kesalahan menyebabkan kematian kepada orang lain, mencuri, merompak, merogol dan menyababkan kecederaan kepada orang lain. Semestinya kata-kata “criminal law” yang digunakan oleh penggubal-penggubal itu merujuk, terutama sekali, kepada kesalahan-kesalahan dalam Penal Code itu. Jika tidak apa lagi yang dipanggil “criminal law” itu? Juga, jika tidak, maka semua perbicaraan kesalahan-kesalahan di bawah Penal Code di Mahkamah Sivil semenjak Merdeka adalah tak keperlembagaan, tak sah dan batal. Itu adalah satu pandangan yang tidak munasabah.

Sebaliknya, di antara kesalahan-kesalahan itu ada juga kesalahan-kesalahan yang tidak terdapat dalam Penal Code, malah telah pun diperuntukkkaan dalam Enakmen Kesalahan Jenayah Syari’ah negeri-negeri. Misalannya ialah persetubuhan luar nikah, menuduh seorang berzina dan kesalahan-kesalahan berkaitan dengan minuman yang memabukkan. Bolehlah dihujahkan bahawa kesalahan-kesalahan itu ia bukan “criminal law”.

Jika hukuman-hukuman hudud dan qisas hendak dikenakan bagi kesalahan-kesalahan jenayah Persekutuan, ia hanya boleh dilakukan sebagai undang-undang persekutuan, ia itu, sebagai undang-undang jenayah dan bukan “kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Negeri), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Tidak ada apa-apa halangan keperlembagaan bagi melakukan sedemikian. Parliament boleh memilih apa-apa hukuman kepada apa-apa kesalahan jenayah, termasuk hukuman mengikut Syari’ah. Dengan cara itu, penguatkuasaannya boleh meliputi orang Islam dan bukan Islam. Sebagai undang-undang jenayah ia terletak di bawah bidangkuasa Mahkamah Sivil. Mahkamah Sivil mempunyai bidangkuasa ke atas orang Islam dan bukan Islam. Untuk Parlimen Malaysia membuat undang-undang seperti itu, tidak ada pindaan keperlembagaan yang perlu dibuat dan rang undang-undang itu hanya perlu diluluskan dengan majority mudah. Keadaan ini bolehlah dibandingkan dengan undang-undang mengenai perbankan dan kewangan Islam dan takaful.

Perlu ditekankan di sini, undang-undang jenayah Persekutuan itu mestilah terpakai kepada semua orang Islam dan bukan Islam kerana ia adalah undang-undang jenayah dan bukannya undang-undang peribadi dan kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Negeri), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Jika ia hanya terpakai kepada orang Islam sahaja, ia akan bercanggah dengan peruntukan Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan kerana itu adalah satu diskriminasi atas alasan agama dan oleh itu tak keperlembagaan, tak sah dan batal.xxiii

Bagaimana dengan kesalahan-kesalahan yang tidak terdapat dalam Penal Code atau mana-mana undang-undang Persekutuan, malah telah pun diperuntukkan dalam Enakmen Kesalahan Jenayah Syariah Negeri-Negeri seperti yang saya telah sebutkan tadi? Bagi kesalahan-kesalahan itu, bolehlah dihujahkan bahawa ia bukan “criminal law”. Bagi saya ia boleh dijadikan undang-undang Negeri. Tetapi, untuk memakai hukuman hudud kepadanya, ada halangannya, bukan halangan keperlembagaan tetapi halangan undang-undang Persekutuanxxiv yang menghadkan hukuman yang boleh di peruntukkan untuk dijadikan undang-undang Negeri dan diberi bidangkuasa kepada Mahkamah Syari’ah. Jika Kerajaan Persekutuan sanggup meminda Akta Mahkamah Syariah (Bidangkuasa Jenayah) 1965 untuk membolehkan Badan Perundangan Negeri mengenakan hukuman hudud kepada kesalahan-kesalahan itu, Badan Perundangan Negeri bolehlah membuat undang-undang itu. Sebagai undang-undang Negeri di bawah Senarai II, Jadual Kesembilan ia hanya terpakai kepada orang-orang Islam dan terletak di bawah bidangkuasa Mahkamah Syari’ah. Tidak ada isu keperlembagaan di sini.

Jika dilakukan demikian, maka akan wujudlah suatu keadaan di mana beberpa kesalahan hudud dan qisas menjadi undang-undang jenayah Persekutuan yang terpakai kepada semua orang Islam dan bukan Islam dan dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Di samping itu akan ada pula beberapa kesalahan hudud yang menjadi undang-undang Negeri yang hanya terpakai kepada orang-orang Islam dan dibicarakan oleh Mahkamah Syari’ah. Wajarkah kita mempunyai undang-undang seperti itu? Saya serahkan kepada tuan-tuan dan puan-puan untuk menjawab sendiri.

Kebanyakan orang menyangka, oleh kerana kesalahan-kesalahan itu adalah kesalahan hudud dan qisas mengikut Hukum Syarak dan oleh kerana agama Islam terletak di bawah bidangkuasa Negeri, maka Badan Perundangan Negrei boleh membuat undang-undang sedemikian. Paling tinggi, anggapan itu hanya separuh betul. Di Malaysia, apa-apa undang-undang yang hendak dibuat mestilah selaras dengan Perlembagaan Persekutuan. Seperti yang saya telah sebut tadi, ada di antara kesalahan-kesalahan itu yang terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan dan Mahkamah Sivil. Jika kesalahan-kesalahan itu dijadikan kesalahan-kesalahan di bawah undang-undang Negeri ia adalah tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Jika ia dilakukan juga oleh Badan Perundangan Negeri, pemakaiannya tidak boleh meliputi orang bukan Islam. Sebabnya ialah, Perlembagaan hanya memberi kuasa kepada Badan Perundangan Negeri membuat undang-undang yang terpakai kepada orang-orang yang manganut agama Islam sahaja. Maka jika Badan Perundangan Negeri membuat undang-undang menjadikan kesalahan-kesalahan itu terpakai juga kepada orang bukan Islam, undang-undang itu tak keperlembagan, tak sah dan batal. Mahkamah Syari’ah juga tidak mempunyai bidangkuasa terhadap orang bukan Islam. Jika Badan Perundangan Negeri membuat undang-undang memberi kuasa kepada Mahkamah Syari’ah untuk membicarakan orang bukan Islam, undang-undang itu juga tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Kerapkali kita dengar orang berkata bahawa kesalahan-kesalahan itu hanya akan terpakai kepada orang Islam sahaja. Ini pun separuh betul. Sebabnya ialah, pertama, bagi kesalahan-kesalahan jenayah Persekutuan, kesalahan-kesalahan itu bukanlah undang-undang peribadi (personal law) atau kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Negeri), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Ia adalah undang-undang awam. Kesalahan itu adalah kesalahan terhadap Negara (di England, Raja) bukan hanya terhadap mangsanya. Sebab itulah Pendakwa Raya yang mendakwa, bagi pihak Negara.

Kedua, seperti yang saya telah katakan tadi, undang-undang yang mengenakan hukuman hudud dan qisas bagi kesalahan-kesalahan jenayah yang terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan itu kepada orang Islam sahaja adalah bercanggah dengan Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan dan, oleh itu tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Ketiga, adilkah jika seorang Islam mencuri harta seorang bukan Islam dia dikenakan hukuman hudud (potong tangan) manakala seorang bukan Islam mencuri harta seorang Islam dia hanya boleh dikenakan hukuman penjara dan denda? Sebab itulah dalam undang-undang yang dibuat di Brunei itu, kesalahan-kesalahan menyebabkan kematian orang lain, menyebabkan kecederaan, mencuri dan menyamun misalnya terpakai kepada semua orang, Islam dan bukan Islam.

Satu perkara lagi yang perlu disebut ialah, sekurang-kurangnya terdapat satu kesalahan yang tidak boleh diperuntukkan baik di dalam undang-undang Persekutuan mahupun undang-undng Negeri kerana ia akan bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan. Kesalahan itu ialah irtidad atau seorang Islam mengisytiharkan dirinya bukan Islam. Dalam Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 (Brunei), kesalahan itu membawa hukuman mati.xxv Di Malaysia, peruntukan seperti itu semestinya bercanggah dengan peruntukan Perkara 11 Perlembagaan Persekutuan.xxvi Brunei tiada halangan keperlembagaan untuk memperuntukkan kesalahan seperti itu kerana ia tidak ada peruntukan seperti Perkara 11 dalam Perlembagaannya. Malah, jika ada pun, ia boleh tidak diperdulikan atau dipinda oleh Sultan.

Penutup

Saya berpendapat bahawa tidak kira undang-undang apa, walau betapa baiknya sekali pun, jika ia dilaksanakan tanpa persediaan yang rapi dan sesuai dengan keadaan semasa atau dilaksanakan dengan cara yang tidak betul, cekap dan jujur, ia boleh membawa kepada ketidakadilan. Oleh itu pelaksanaan sesuatu undang-undang itu mestilah dilakukan dengan berhati-hati dan dengan cara yang betul dan berhemah. Niat yang baik sahaja tidak memadai. Persediaan teknikal, kepakaran dan disiplin adalah antara factor yang akan menjadi penentu kejayaannya. Peristiwa perang Uhud adalah satu misalan yang baik: niatnya baik tetapi displin pemanah kurang. Mereka meninggalkan kedudukan masing-masing untuk berebut harta rampasan perang. Itu membolehkan Khalid Ibn Walid menyusun barisannya semula dan menyerang dari arah yang bertentangan. Akibatnya, tentera Islam yang dipimpin oleh Rasul Allah s.a.w sendiri pun kalah. Sunnah Allah berlaku jua biar bertapa baik niatnya sekalipun. Dalam kata-kata lain. kita perlu meletakkan sesuatu perkara itu dengan betul untuk mendapat hasil yang dikehendaki. Ianya semudah itu.

Pelaksanaan sesuatu undang-undang bukanlah tamat dengan penguatkuasaannya. Lebih penting ialah bagaimana pelaksanaan itu berjalan, apa kesan dan akibatnya, adakah ia membawa kepada keadaan masyarakat yang lebih aman dan tenteram dan adakah ia meningkatkan tahap keadilan di sesebuah negara itu?

Matlamat undang-undang jenayah bukanlah untuk mengenakan hukuman termasuklah sesuatu jenis hukuman tertentu. Matlamat undang-undang jenayah adalah untuk menegah perbuatan yang terlarang sambil mewujudkan ketenteraman awam dan melaksanakan keadilan jika berlaku pelanggaran terhadapnya. Hukuman adalah alat untuk mencapai matlamat tersebut. Alat bukannya matlamat. Maka, bagaimana alat itu digunakan perlu diambil kira. Hasilnya akan menjadi pengukur kejayaannya atau sebaliknya.

Dari apa yang kita baca mengenai apa yang berlaku di Pakistan, Nigeria dan Sudan, nampaknya pelaksanaan undang-undang itu masih belum boleh dikatakan berjalan dengan licin dan meningkatkan keadilan. Kita baca mengenai ketidak adilan kepada wanita-wanita mangsa rogol yang berakhir dengan dihukum kerana kesalahan zina, sebab mereka tidak dapat mengemukakan saksi-saksi secukupnya dan mereka mengandung.

Di Pakistan, tuduhan itu ditolak oleh Taqi Usmani, bekas Hakim Mahkamah Syari’ah Persekutuan Pakistan dan Hakim Mahkamah Agung Pakistan (Bahagian Rayuan Syari’ah) sambil mengatakan bahawa, semasa beliau menjadi Hakim, beliau tidak pernah menemui satu kes pun di mana seorang perempuan yang melaporkan dia dirogol berakhir dengan dihukum kerana berzina.xxvii Kita terima kenyataannya, tetapi bagaimana dengan kes-kes yang tidak pergi kepadanya, terutama sekali di kawasan pedalaman? Kita tidak tahu hakikat yang sebenar. Apa yang kita pasti ialah, setelah “berlaku tunjuk perasaan setiap hari” kesalahan rogol dikeluarkan daripada Hudud Ordinance dan dimasukkan semula ke dalam Penal Code dan dibicarakan oleh Mahkamah Sivil semula sehinggalah sekarang. Di sini saya memetik kata-kata Dr. Anwarul Haq, seorang rakyat Pakistan yang berkhidmat dengan Kerajaan Brunei selama kira-kira tiga puluh tahun, antara lain, untuk menggubal Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syari’ah 2013 yang kita sedang bincangkan ini. Soalan: Mengapa “berlaku tunjuk perasaan setiap hari” dan mengapa kesalahan rogol sahaja yang dikeluarkan daripada Hudud Ordinance dan dimasukkan semula ke dalam Penal Code? Semestinya tunjuk perasaan itu berkaitan dengan kesalahan rogol. Apa sebabnya?

Mengenai Nigeria, saya bertanya Hakim Ibrahim Bukar, Ketua Hakim Mahkamah Tinggi, Wilayah Persekutuan, Abuja, Nigeria mengenai pegalaman Nigeria. Dalam jawapannya kepada saya melalui email pada 10 Disember 2013, beliau berkata dan saya petik sepenuhnya dengan terjemahan saya sendiri:

“Memang betul sistem perundangan syariah telah diperkenalkan di lebih kurang 10 buah negeri di bahagian utara Nigeria. Sebagaimana yang tuan sedia maklum Nigeria adalah sebuah Persekutuan yang terdiri daripada 36 buah negeri dan sebuah Wilayah Persekutuan. Sistem itu telah diperkenalkan di negeri-negeri itu secara tergesa-gesa dan lebih kerana keuntungan politik daripada pentingannya dan keperluannya. Tambahan lagi, idea itu timbul di negeri-negeri itu dan diperkenalkan tanpa rundingan dan pandangan Kerajaan Persekutuan. Di Nigeria, Jabatan Polis, Jabatan Penjara dan undang-undang keterangan terletak di bawah senarai bidangkuasa eksklusif Kerajaan Persekutuan. Tanpa “peralatan” itu, keadilan jenayah tidak boleh ditadbirkan dengan berkesan. Keadaan ini telah memberi kesan kepada innovasi itu. Kedua, kegagalan kerajaan untuk melakukan orientasi kepada anggota masyarakat yang terlibat dan membolehkan masyarakat bukan Islam di kawasan itu menghargai (appreciate) bahawa sistem itu hanya terpakai kepada orang Islam sahaja menyebabkan sistem itu ditentang. Kebanyakan pengamal undang-undang tidak mahir dalam syariah. Ini juga adalah satu faktor yang menghalang kejayaan pelaksanaannya. Kesimpulannya, pengenalan keadilan jenyah syariah, disebabkan oleh faktor-faktor ini dan lain-lain, tidaklah boleh dikatakan satu usaha yang berjaya. Malah, di kebelakangan ini, kita tidak langsung mendengar hukuman hudud dikenakan. Kebanyakan, jika tidak semua, hukuman yang telah dijatuhkan telah dibuat rayuan. Dalam keadaan itu, jawapan saya kepada soalan tuan ialah pelaksanaan hudud tidak atau masih belum diterima sepenuhnya.”xxviii

Lebih kurang sepuluh tahun dahulu, di satu persidangan di IKIM, Prof. Dr. Ibraheem Sulaiman daripada Centre of Islamic Studies, Ahmadu Bello University, Nigeria, antara lain, mengatakan bahawa pelaksanaan Syari’ah di Nigeria berlaku dengan cara mengejut dan tergesa-gesa.

Dalam satu rencana bertajuk “Enforcement of Hudood Punishments under Islamic Law in Nigeria: Implications for a Plural Legal System” yang ditulis oleh Aminu Adamu Bello dari Faculty of Law, University of Abuja, Nigeria, penulis itu merumuskan bahawa “….. data tidak menyokong kenyataan bahawa pelaksanaan hukuman hudud mempunyai apa-apa kesan ke atas kelakuan anti-sosial, terutama sekali rompakan bersenjata (hibara) di negeri-negeri itu.” (Terjemahan saya”).xxix

Mengikut rencana itu, “Setakat ini terdapat tidak kurang daripada 23 orang yang sedang menunggu hukuman potong tangan dan rejam di Negeri Bauchi sahaja. Banyak daripada mereka telah berada dalam penjara lebih kurang tujuh tahun tanpa pegesahan (“ratification”) atau sebaliknya terhadap hukuman mereka oleh kerajaan negeri.”(Terjemahan saya)xxx

Mengapa kerajaan negeri tidak mengesahkan hukuman-hukuman itu? Jawapannya, “……Gavnor-Gavnor itu mengatakan bahawa mereka tidak dapat mengesahkan hukuman-hukuman itu kerana hakim-hakim Mahkamah Syari’ah telah menjatuhkan hukuman-hukuman itu dengan tergsa-tergesa tanpa mamatuhi proses perundangan.’” (Terjemahan saya).xxxi

Malah, penulis rencana itu mencadangkan supaya pelaksanaan hukuman hudud dI negeri-negeri berkenaan di gantungkan.

Bagaimana dengan Sudan? Saya cuba mendapat, termasuk melalui rakan-rakan akademik, orang-orang yang mempunyai maklumat terus mengenai keadaan di Sudan untuk mejelaskan kepada kita keadaan sebenar di Sudan tetapi tidak berjaya. Saya tidak tahu mengapa. Apa yang kita baca dan lihat di internet amatlah membimbangkan. Tetapi, untuk berlaku adil, kita tidak tahu hal yang sebenar. Maka saya hanya akan memetik dua kenyatan ini.

Pertama, saya pernah membaca satu rencana (memanglah saya tidak dapat mencarinya sekarang) yang mangatakan bahawa, atas sebab-sebab politik, suatu malam, Presiden Jaafar Nameiri muncul di talivesyen dan mengisytiharkan bahawa mulai jam 12.00 malam itu Syari’ah akan dilaksanakan sepenuhnya di Sudan. Esoknya semua aktiviti perundngan terhenti. Polis tidak tahu yang hendak dibuat, pendakwa tidak tahu apa yang hendak dibuat, peguam tidak tahu apa yang hendak dibuat dan mahkamah juga tidak tahu apa yang hendak dibuat. Peguam-peguam berlari ke kedai-kedai buku mencari apa-apa buku yang ada mengenai Syari’ah.

Kedua, kita juga membaca bahawa, dalam bulan Mac 2013, Timbalan Hakim Besar Sudan, Abdul Rahman Sharfi membuat satu pengumuman bahawa jika doctor-doktor enggan memotong tangan penjenayah yang disabitkan oleh mahkamah, kerajaan akan melatih Hakim-Hakim untuk melakukannya sendiri! Malah beliau juga mencadangkan supaya doktor-doktor yang enggan melaksanakan hukuman itu didakwa.

Kita tidak boleh menjadikan apa yang kita lihat di Makkah dan Madinah sebagai ukuran. Orang-orang yang pergi ke sana adalah orang-orang yang hendak mengerjakan ibadat haji, kebanyakannya mungkin hanya sekali seumur hidup, membawa wang yang cukup yang mungkin disimpan seumur hidup, berhasrat mendapat haji yang mabrur dan kebanyakannya sudah lanjut usia dan sudah bertaubat. Semestinyalah mereka tidak akan melakukan kesalahan-kesalahan jenayah. Sebaliknya, tidakkah peraturan bahawa perempuan mesti diiringi oleh mahramnya (lelaki) dan hakikat bahawa hingga ke hari ini perempuan di Saudi Arabia tidak dibenarkan memandu kereta mempunyai kaitannya dengan keselamatan diri mereka?

Kita belum boleh membuat penilaian mengenai pelaksanaan undang-undang itu di Brunei kerana ia belum dilaksanakan. Mungkin dalam tempoh tiga atau lima tahun lagi kita boleh melihat bagaimana pelaksanaannya sebenarnya berjalan dan kesannya. Adakah ia meningkatkan tahap pencapaian keadilan? Adakah ia mengurangkan kadar jenayah seperti yang diharapkan? Adakah Negara Brunei Darussalam, yang sudah pun aman tenteram itu, akan menjadi lebih aman dan tenteram? Setakat ini negara-negara yang melaksanakan hukuman hudud, seperti Pakistan, Nigeria dan Sudan nampaknya masih jauh di belakang berbanding dengan negara-negara yang tidak melaksanakan hukuman hadd seperti Sweden, Norway, Iceland, Denmark dan Jepun dalam hal ini. Mungkin ada factor-faktor lain.

Cabaran paling besar kepada Brunei ialah bagaimana Pegawai-Pegawai Penyiasat Syari’ah, Pegawai-Pegawai Pendakwa Syari’ah dan Hakim-Hakim Syari’ah akan menjalankan tugas-tugas mereka dalam menyiasat, mendakwa dan membicarakan kes-kes itu, sekurang-kurangnya di peringkat awal. Selama ini, pengalaman mereka hanya terhad kepada kes-kes jenayah kecil seperti khalwat. Apabila undang-undang itu dilaksanakan, tiba-tiba mereka akan terpaksa menangani kes-kes yang lebih rumit eperti menyebabkan kematian, rogol dan menyebabkan kecederaan yang juga akan melibatkan penerimaan keterangan saintifik melainkan jika mereka hanya akan menunggu orang yang disyakki membuat pengakuan melalui iqrar, yang tidak mungkin berlaku. Adakah mereka boleh menangani penambahan bilangan kes yang mendadak? Berbeza dengan kes-kes khalwat yang biasanya berakhir dengan tertuduh mengaku salah, disebabkan oleh hukuman yang berat, kes-kes ini akan ditentang bersungguh-sungguh atas segala alasan yang boleh difikirkan, antaranya ada yang asing kepada Hakim-Hakim Syari’ah itu. Kita di dalam profesyen perundangan menunggu untuk membaca penghakiman Hakim-Hakim Syari’ah itu dalam bidang baharu mereka. Penghakiman-penghakiman itu akan mencerminkan mutu pentadbiran keadilan yang mereka lakukan.

Mungkin Brunei akan membuktikan sesuatu kelak. Kita tunggu dan lihat. Sekurang-kurangnya di Brunei ada satu perbezaan. Di Brunei pelaksanaannya bukanlah kerana survival politik atau untuk memenangi pilihanraya yang terdekat. Kerja-kerja ke arahnya telah berjalan kira-kira tiga puluh tahun dan masih belum selesai. Kita tahu bahawa mereka telah berusaha melakukan sehabis baik yang mereka boleh lakukan dengan jujur dan telah menghasilhan suatu model yang mereka percaya bersesuaian dengan keadaan di Brunei. Kita do’akan kejayaan mereka.

Mengenai Malaysia, saya telah meletakkan faktanya di hadapan tuan-tuan dan puan-puan. Saya serahkan kepada tuan-tuan dan puan-puan dan pihak-pihak berkuasa berkenaan untuk menimbang dan membuat keputusan masing-masing. Dalam berbuat demikian, adalah penting bahawa kita mengambil kira semua faktor yang berkenaan dan jika kita mebuat keputusan untuk melakukannya, eloklah ia dilakukan dengan betul dan cekap, bukan sahaja dengan niat yang baik.

Terima kasih.


NOTA

i Versi ini diubahsuai daripada versi Bahasa Melayu yang disampaikan pada 7 Januari 2014.
ii Saya menggunakan perkataan “hudud” sebagai perkataan Bahasa Melayu tanpa mengira dalam konteks “singular” atau “plural”.
iii Perkara 3 Perlembagaan Brunei
iv Perkara 4 Perlembagaan Brunei
v Perkara 5 Perlembagaan Brunei
vi Perkara 6 Perlembagaan Brunei
vii Perkara 10 Perlembagaan Brunei
viii Perkara 11 Perlembagaan Brunei
ix Perkara 12 Perlembagaan Brunei
x Perkara 19A Perlembagaan Brunei
xi Perkara 18 Perlembagaan Brunei
xii Perkara 19 Perlembagaan Brunei
xiii Perkara 23 Perlembagaan Brunei
xiv Perkara 31 Perlembagaan Brunei
xv Saya terhutang budi kepada Awang Haji Mohd. Yusree Hj. Junaidi, Penolong Peguamcara Negara Brunei kerana memberikan maklumat ini kepada saya.
xvi Perkara 83 Perlembagaan Brunei
xvii Perkara 83(4)(l) Perlembagaan Brunei
xviii Perkara 86 Perlembagaan Brunei
xix Jadual Kesembilan Senarai I Perlembagaan Persekutuan
xx Jadual Kesembilan Senarai II Perlembagaan Persekutuan
xxi Perkara 4 Perlembagaan Persekutuan
xxii Seksyen 252 PKHJS 2013
xxiii Perkara 8(2). Kecuali sebagaimana yang dibenarkan dengan nyata oleh Perlembagaan ini tidak boleh ada diskriminasi terhadap warganegara semata-mata atas alasan agama, ras, keturunan, tempat lahir atau jantina dalam mana-mana undang-undang……
xxiv Akta Mahkamah Syariah (Bidangkuasa Jenayah) 1965
xxv Seksyen 112 PKHJS 2013
xxvi 11. (1) Tiap-tiap orang berhak menganuti dan mengamalkan agamanya dan, tertakluk kepada Fasal (4), mengembangkannya.
xxvii The Islamization of Laws in Pakistan: The Case of Hudud Ordinances
xxviii “It is true that sharia legal system has been introduced in about 10 states in the northern part of the country. As you know Nigeria is a federation made up of 36 states and a federal capital Territory. The system was introduced in those states rather hastily and more for political gains than for its importance or the need for it. Added to that, the idea was conceived by the states and introduced in their respective territories without consultation or input from the federal government. In Nigeria, the police force, the prison and the law of evidence are under the exclusive legislative list; thus they are under the Federal Government. Without these apparatus, criminal justice cannot be effectively administered. That fact has affected the innovation. Secondly, the failure of Government to conduct proper orientation of the society to understand its scope and the necessity to make the non Muslim community within their territory to appreciate that the system apply only to Muslims has caused the system to be resisted. Most legal practitioners are not versed in sharia. That too is a minus to its successful take off. On the whole therefore, the sharia criminal justice is, because of these factors and more, cannot be said to be a successful venture. I fact, in recent times, one doesn’t hear hudud applied on citizens. Most if not all of those that were pronounced have attracted appeals. Under the circumstance, my take to your questions is that, application of hudud is not, at least has not yet been fully accepted.”
xxiv “…..data do not support an assertion that the enforcement of hudood penalties has had any effect on the nature of antisocial behaviour, especially armed robbery (hiraba), in these states.” Saya terhutang budi kepada Tasleem O.I. Akosile, seorang peguam dari Abuja, Nigeria yang mendapatkan rencana ini untuk saya.
xxx “So far, no fewer than 23 persons are currently awaiting amputation and death by stoning in Bauchi State alone. Many of the convicts have remained in prison for about seven years without the ratification or otherwise of their sentences by the state government”.
xxxi “…..these Governors have alleged that their inability to ratify the sentences was because the Shari’a Court judges ‘hurriedly [passed] such sentences without following due legal process.’”

ISLAMIC FINANCE: LET US NOT BE “AN UMMAH OF LOST OPPORTUNITY”

THE LEARNING CONFERENCE ISLAMIC BANKING AND FINANCE
19 & 20 February 2014
Keynote Address
ISLAMIC FINANCE: LET US NOT BE “AN UMMAH OF LOST OPPORTUNITY”
By
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)

 

Sheikh Nizam Mohammed Saleh Yaquby, a well-known Shari’ah Scholar and an expert in Islamic finance from Bahrain, at a seminar in Kuala Lumpur a few years ago, made a statement that I have been quoting and now I am using it as the title of my speech. He said, “We are an ummah of lost opportunity.”

Islamic finance had developed beyond anybody’s imagination in the last thirty years. What began out of the desire of pious Muslims to try to avoid committing a sin in their financial transactions had grown into trillion dollar business in six continents covering 75 countries.

Since the beginning and up to now, countries have focused on producing Shariah-compliant products. But, there is one area which no country had done i.e. to produce Shariah-compatible law for the implementation of those products and settlement of disputes arising from them. What parties, even though they are Muslim-owned companies, do is to write in their contracts that the law of choice of the parties is the English or New York law and the court of choice is the court in England or New York. At the same time, they make it a term of the contract that Shari’ah should be applied.

We know that the English law applicable is not completely Shariah-compatible. We know that English lawyers and Judges are not trained in Shari’ah. We know that most of the Judges are, at least, indifferent towards Shari’ah. It is further complicated by the application of the Rome Convention on the Law Applicable to Contractual Obligations of 1980 and Rome I Regulation, European Parliament and Council Regulation No. 593/2008 of June 17, 2008 on the Law Applicable to Contractual Obligations (Rome I). How do you expect such courts to give judgment in accordance with Shariah? In fact, those courts have, in no uncertain terms said, that they would apply English law.

To choose the United States law as the law of choice is no better. “There is concern by U.S. scholars that a choice of law that necessitates looking into Shariah law will run afoul of the First Amendment prohibition of state endorsement of a particular religion.” Some States have even passed laws prohibiting reference to Shari’ah.

Choosing the English or United States’ court for settlement of disputed in Islamic finance cases is comparable to a Muslim who takes the trouble to go and buy halal meat, then go to a non-halal restaurant and ask the chef to cook it. The chef is an honest man. He says, “My cooking is not halal. I use wine as an ingredient.” The Muslim replies, “No problem. I respect your integrity.” That is how smart we are.

In my view, there is a need for Shari’ah-compatible law in the documentation of Islamic finance transactions and, in addition, Shari’ah-friendly courts to settle disputes arising from those transactions.

This is where, I believe, Malaysia should move in, fast. We have many factors in our favour, compared to other countries. They are:

1. Malaysia, in the eyes of the world, is an Islamic country. Internationally, it is seen as model Islamic country. It is only natural for Malaysia to want to be the hub for Islamic finance.

2. Malaysia is already the leader in Islamic finance.

3. No other Government in this world has done more than the Malaysian Government in developing and for the development of Islamic finance.

4. We already have a pool of Shari’ah scholars who have specialized in Islamic finance. Some of our Shari’ah scholars are sitting in Shari’ah Committees all over the world. We also have people in their thirties (to me, the right age), who are proficient in both Arabic and English who are also trained in law and Shari’ah. They are our potentials.

5. We have the Shari’ah Advisory Council of Bank Negara Malaysia (SAC, BNM) and the Shari’ah Advisory Council of the Securities Commission (SAC, SC) at national level, to make Shari’ah rulings on Islamic finance.

6. We already have the common law and the common law system in place and working comparatively well.

7. Malaysian lawyers and Judges speak English, our laws and judgments of our superior courts are in English.

8. Our courts and arbitrators are efficient, competent and independent. Remember that the cases are pure civil cases based on contract involving companies and individuals. There is no politics in it. Negative perception should not be an issue unless there are Malaysians who go around the world condemning our courts and arbitrators for ulterior motives. In terms of knowledge in Islamic finance, our Judges, Arbitrators and lawyers, taken as a whole, are at par with their counterparts in other countries, if not better.

9. We have the infrastructure. Our court rooms are among the best in the world, our transportation and communication are good, our streets and hotels are free from suicide bombing (so far), our cost of living is comparatively cheap and we have “summer” which is rather mild throughout the year. All these factors are conducive to foreign lawyers coming to do litigation here.

I think we have the right ingredients to take the lead to our advantage while, as Muslims, we are also doing a service to Shari’ah.

As far as harmonising the law is concerned, we had actually started doing it with the establishment of the Law Harmonization Committee of Bank Negara Malaysia of which I am Chairman. So far, we have reviewed 17 laws including the National Land Code 1965, Contracts Act 1950 and the Rules of Court. Out of that, 7 issues have been identified as requiring legislative amendments to facilitate Islamic financial transactions, 8 issues do not require any change to the law and 4 issues are still under review. The provision regarding penalty for late payment of judgment debt came into force on 1 August 2012. It is the first of its kind in the world and it is working. Similarly, the law requiring the Court and the arbitrator to refer Shari’ah issues to the Shari’ah Advisory Council had been confirmed by the Court of Appeal as constitutional and valid and courts and arbitrators are now referring such issues for determination by the Shari’ah Advisory Council. The idea is to enable Shari’ah issues to be determined by Shari’ah, Islamic finance, legal and other experts jointly avoiding such issues to be determined by non-expert Muslim and non-Muslim Judges and to promote consistency in the rulings. Again, we are the first in the world to do so.

Judges must also educate themselves so that they have adequate knowledge of Islamic finance and Shari’ah to handle or deal with those cases. They should start to read on the subject. Besides, the Judiciary too should conduct courses, at least to selected judges, on the subject. I am happy to note that they have actually started. But, as in other areas of law and knowledge, as far as the Judges are concerns, what they learn on the job makes the difference.

However, as this conference is co-organised by the Current Law Journal and the Bar Council and lawyers, I believe, form a large number of the participants, I would like to focus more on the role of lawyers on this issue.

Lawyers play a very important role in Islamic finance. Indeed their role span over the period from conception to death of an Islamic financial institution as well as every product and every contract.

In this respect, lawyers should not only be thinking of representing defaulting customers in debt collecting suits. They should think of cross-border contracts involving multi-national companies in Islamic finance transactions. They should think big.

In September last year, the Global Financial Centers Index ranked Kuala Lumpur at number 22 in the global ranking in competitiveness of Financial Centres which is above Dubai and Qatar. Who are the top four? They are London, New York, Hong Kong and Singapore. It is to be noted that in 2007, Kuala Lumpur was not even ranked. While we should do more to improve our position, perhaps it is arguable that we should focus more at becoming the hub for Islamic finance, because, as I have mentioned earlier, we have many factors in our favour.

To improve our position, professional services need to be locally available and lawyers must be ready for the challenge. They must have the necessary expertise, capability, experience and network to handle those big clients and big transactions, from negotiation, documentation to litigation, if need be. Even to get the job, in the first place, they will have to gain the confidence of the big customers. They too have to be big, respected and well known.

Sadly, Malaysian lawyers can’t even agree to have a single Malaysian Bar. Why? Short term self-interest and lack of self-confidence. Let me tell you a true story. In 1980’s when I was a Senior Federal Counsel at the Department of Inland Revenue, I used to go to Kota Kinabalu High Court for tax cases. Quite often I found a Kuala Lumpur lawyer on the other side with a Sabah lawyer “assisting” him. All that the Sabah lawyer did was to fetch him at the airport, drive him to hotel, take him out for dinner, drive him to court the next morning and sit beside him at the bar table while all the arguments were done by the Kuala Lumpur lawyer. Once, I said to the Sabah lawyer, “There are many big tax cases coming from Sabah. Why don’t you specialise and do it yourself?” He replied, “What for? I get more money than him.”

With such attitude, how do you expect the standard of the profession to improve? It is a similar attitude that prevail vis-à-vis the liberalisation of the legal profession. There is the fear that the foreign lawyers will get the works because they are better! Instead, they should strive to be better.

I was told by a senior partner of a very big law firm in London, some time ago that one ex-Soviet, Central Asia country decided to open up its legal profession. English firms opened up branches there and employed local lawyers. Now, lawyers from that country are practicing in big law firms in London.

From my discussion with senior partners of big law firms, bankers and others involved in Islamic finance industry, I believe that to be a holistic hub for Islamic finance, Malaysia has to open up its legal profession. The need is seen from two perspectives.

First, from the perspective of facilitating efficient and effective intermediation of cross-border business. International financial centres would enable clients from anywhere in the world to come and raise funds in the centre where global investors are accessible. These are normally transacted in international currencies, normally in US Dollars, Euro, Pound Sterling and recently, in Renminbi and because of its cross-border nature, would be documented under internationally accepted law (i.e. either New York or English law).

At the international centre, there will be banks and financial advisers to do the financial transaction as well as professional advisors like tax advisors, accountants and lawyers to advise on the tax, accounting and legal aspects of the transaction.

So if a client, say, a Japanese intends to raise cross-border USD Sukuk using English laws in Malaysia for distribution to international investors, he would expect tax, accounting and legal professionals to be available in KL to advise him on the tax, legal and accounting implications as a Japanese issuer doing such transactions. This is because if he were to do so in London, Singapore or HK, for example, such professionals would be readily available at the doorstep instead of having to be flown in. Even lawyers proficient in Japanese laws and a variety of other laws which their clients are subject to would be available.

I was told that Malaysia has the full range of professional services except for law firms that can provide advice on cross-border transactions especially non-Malaysian laws, in Malaysia. This puts us at a cost and efficiency disadvantage compared to other international centres.

Secondly, it is seen from the perspective of generating investment and business from abroad as well as growth of the Islamic wealth management industry. High net worth individuals would use their professional advisors, particularly law firms, to act for them in exploring investment and business opportunities. We see this among those in Gulf Cooperation Council countries and Middle East and North African regions, and now among those in the ASEAN region. They would normally use law firms and private banks experienced in structuring vehicles to hold properties and real estate in the most efficient manner.

For example, a high net worth UAE investor may use a UK law firm to invest in properties in France. If the size of the property investments is big and the same law firm is used to advise that UAE investor, that UK law firm will in all likelihood establish a presence in France, because it would enable them to discharge their role more effectively. I am told that even Malaysian law firms have landed themselves in a similar situation. They have Malaysian clients who have ventured into infrastructure developments in Qatar and Abu Dhabi. Because of that, they now have offices there and are representing their clients in construction arbitration there. You are welcomed to set up your offices there so that you may serve your Malaysian clients better. Why shouldn’t we do the same for foreign law firms wanting to serve their foreign clients here in this country?

Having these law firms would generate interest and from there, financing opportunities through Sukuk, Islamic funds and other financial vehicles. This is where the Malaysian legal services can benefit, through collaborations with such foreign law firms to advise on the Malaysian aspects of the property or real estate deals, and to advise on the Sukuk or Islamic funds which will be issued in Malaysia.

Realising its importance, even non-common law countries where English language is not even the language of the law, have taken positive steps to open up their legal profession. Examples are China and Japan.
In Japan, with the introduction of the foreign lawyer law, Gaikoku Bengoshi ni Yoru Horitsu Jimu no Toriatsukai ni Kansuru Tokubetsu SochiHo 66, in 1987, there was a slowly evolving process that eventually saw the introduction of a system known as Gaigokuho-Jinni-Bengoshi (GJB) in 1994 which allowed foreign law firms and Japanese firms to form joint ventures and share profits. However, this attracted only a handful of foreign law firms due to its systemic restrictive conditions and it was not until 2005 that Japan began to see a significant increase in the presence of foreign lawyers.
In 2005, the Ministry of Justice in Japan allowed registered foreign law firms to enter into full partnerships, instead of joint ventures, with Japanese firms and eased restrictions on partnerships’ areas of practice. These partnerships were also permitted to share a unified name. In 2010, further reforms were introduced to allow foreign law firms to incorporate as a Law Corporation in their own right, thereby allowing foreign law firms to operate their own office in Japan.
(Of course, in Japan, one key impetus for the liberalisation in Japan was the shortage of local lawyers which is not the case here.)
China
In China, foreign law firms are not allowed to practise local law, but are licensed to advise in areas of law which facilitate the flow of trade and investments. Domestic firms are permitted to form collaborations and strategic alliances with foreign firms to facilitate knowledge sharing and best practices. This delicate balance has succeeded in attracting leading foreign firms to expand into China and provide services to multinational corporations and major Chinese companies competing globally.
When China liberalised its legal services sector by the end of 2001, 104 foreign law firms had established representative offices in China. This figure has doubled to 208 foreign firms in 2011, which facilitated the US$116 billion foreign direct investments that flowed into China. As a result, Chinese firms are now able to service major Chinese corporations that are expanding abroad, and have opened branch offices in financial centres such as London and New York.
Singapore
In Singapore, one of the key reasons for liberalisation was that more foreign law firms will bring to Singapore a greater volume of offshore work, thus increasing the legal services sector’s contribution to the country’s GDP. Indeed, this reason does carry weight. Since 2007, the number of foreign lawyers in Singapore has increased by 42%, with 1,200 foreign lawyers working in over 100 foreign law firms, constituting one-fifth of the legal professionals in Singapore. During the same period, the value of Singapore’s legal services industry grew by 25% in 4 years from 2008 to 2012, now amounting to more than S$1.9 billion.
Further, it was believed that allowing more foreign law firms to set up in Singapore would facilitate the greater use of Singaporean law in international transactions; thus making Singaporean law “exportable”. Again this has proved to be right. From 2008 to 2011, the value of legal services exported from Singapore increased by 51%, from S$363 million in 2008 to S$551 million in 2011. In particular, arbitration activities have grown significantly. The total number of new cases handled by the Singapore International Arbitration Centre (SIAC) has more than doubled from 99 cases in 2008 to 235 cases in 2012. In addition, the total sum of disputes arbitrated in Singapore in 2012 was S$3.61 billion, more than the total sum of disputes in 2010 and 2011 combined, which were S$1.35 billion and S$1.32 billion respectively.
Therefore, the claim that the liberalisation of legal services will strengthen trade and investment flows into the country is not without merit.

Interestingly, local law firms continue to dominate. In all these countries, the largest law firms are local.

What about Malaysia? Sadly, things do not seem to be moving fast enough. Talks had been going on between the Government and the Bar since 2006. But due to objections and disagreements, the proposal stalled until in 2012 when the Legal Profession (Amendment) Act 2012 was passed by Parliament. However, the amendment act is yet to come into force as the rules have not been finalised yet.

On the other hand, Singapore which had quietly done it, had already been reaping the benefits, attracted the big firms, including those which had earlier shown interest to come to Malaysia. With Singapore one hour away by air, would they open another branch in Malaysia? What is left for Malaysia? I am reminded of the term “cuci mangkuk” (literally, cleaning the bowl) used by loggers before. Now, there aren’t bowls to clean anymore. Let us not be “an ummah of lost opportunity”! It is time that everyone wakes up and start thinking big and do it.

Thank you.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my

GIVERS AND TAKERS: THE INTEGRITY – CORRUPTION CONTINUUM

THE ASSOCIATION OF VOICES OF PEACE, CONSCIENCE AND REASON (PCORE)
GIVERS AND TAKERS: THE INTEGRITY – CORRUPTION CONTINUUM
15 February 2014
KEYNOTE ADDRESS
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)

 

Actually, it is very easy to speak at the close of a conference. That is because everything that need and should be said (including what need not and should not be said) had been said. The participants are tired and hungry. But, if I were merely to say “Thank you. See you again next time and enjoy your lunch.” the organizers would be disappointed. So, I’ll have to balance between the two opposing interests. That is what Judges always do, anyway.

Integrity and corruption are interconnected. A person with integrity will not commit corruption. A person who commits corruption loses his integrity, if any.

Integrity is one thing which is very difficult to define but you know it when you see it. Indeed, when you see a person whom you know about, it is not just his face that you see. Your insight penetrates through him, summarises and evaluates his whole character, indeed his whole life instantaneously, faster than any Broadband, Wifi or Unifi, and what you really see in him is his integrity. He cannot run away from it. He cannot cover it. He cannot pretend to be otherwise. The bottom line is that integrity is the sum total of a person’s life, the end product of a person’s life, the truth about a person’s life.

The integrity scale of a person bears no relationship with his position in the society, his wealth or poverty, his intelligence or otherwise, the powers he holds or the lack of it, his fame or otherwise and so on. It stands independently, in spite of all those factors. It is the only true benchmark of a person’s life. Such is the importance of integrity in a person’s life.

While a person’s integrity is being measured every time someone who knows him sees him or thinks of him, there are two occasions which are really important. They are when a person retires and when he dies. The two days are, in a way, like Judgement Days in a person’s life, before the final Judgment Day.

We now come to corruption. Who does not know what corruption is? Who does not know that corruption is wrong, bad, unlawful, sinful and all the rest. But, why do people commit corruption? I would say the most important factors are need and greed. However, in between there are other factors like the attitude of the society towards it and opportunity.

Talking about civil servants in Malaysia, I think, need is not really a very important factor provided a person tries to live within his means, appreciates what he has, do not waste and put in a reasonable effort. These things seem to be lacking in our society. My Cambodian and Indonesian maids say that Malaysians expect the government to give them everything. I agree with them. Besides, they also want things the easy way. That is why they believe in Pak Man Telo and others like him and even in “Tuhan Harun”. If god is your friend, drinking teh tarik with you, what more do you want? Just ask him for whatever you want. That is the mentality. On the other hand, others are, by nature, greedy. They are just not satisfied with what they have.

All said and done, how many times in your life, when you go to a government office or a government clinic that you have to pay a bribe to be attended to? From my observation, our government officers are more efficient and punctual now than 40 years ago. However, those in small towns still do not seem to have a sense of urgency. The “sembang-sembang” culture is still there.

Talking about corruption, it may be quite different in the case of enforcement officers. There are more opportunities and temptations there, because there are people, especially, business people, who are prepared to pay their way through.

From my enquiries, it appears that, at the lower level, enforcement officers prey on people with criminal records asking them for money or else they would be harassed or even arrested. The other common modus operandi is to demand for money in exchange for the release or no further action. What worries me is when money is asked in exchange for tempering with the chemist report on the urine test in a drug case from positive to the negative. I don’t know whether that is true. But, if chemist reports could be tempered with, I am really worried.

Yet, there seems to be another new aspect to the practice of corruption. Asking for and receiving bribes is no longer something that is done quietly by individuals. It appears to have become an accepted norm and to be shared by all. Example varies from asking a person who wants to meet his son in the lock up to buy breakfast for the officers on duty to asking someone to sponsor a dinner for the officers at an expensive restaurant. In both these examples, it is not driven by need but something that has become a norm: you want us to do something for you, you should give us something in return. Or, it could simply be the pleasure of getting a free meal, an off-shoot of the “belanja” culture which, in turn, is the off-shoot of the kenduri culture, which has now been entrenched as national events on mega scale by both the government and the political parties.

Yet, there is a religious twist to the practice of corruption too. We may call it “religious money laundering”, “cleansing of haram money” (as Islamic banks do) or “Islamisation of corruption”, something that Islam never approves! I am referring to the sponsoring of “majlis buka puasa” at expensive hotels or may be even umrah trip. To me, that is corruption of religion.

At the higher level, it is a question of percentage in the ascending order, like the volume of your mobile phone alarm. Many of you might have heard the story about the bridge and the bridge that could not be seen, the difference being 10% and 100%.

That brings us to the other side of the coin: the giver. One small time contractor told me that to get into the lift of a Government Ministry that deals with tenders, you have to pay the security guard RM50. Assuming that is true, how did it get started? I am very sure it was not the security guard who started it by asking for it. I am very sure it must be a businessman or a contractor who wants to impress his colleagues that he gets a special treatment even by the security guards in the Ministry. Over a period of time, the security guards get used to it and begin to expect it.

Farmers in a Northern State complain that a rice mill owner pays lorry drivers to take their rice to his mill, using the money deducted from what is due to the farmers. Not only that, the farmers are not allowed to transport their own rice to the rice mill of their choice. You see the clutches of businessmen, which reminds me of the “padi kunca” system in 1950s.

How do we change the culture of giving and receiving? It is not easy. That is because one party is prepared to give and the other party is prepared to receive or the reverse.

You are trying it in your own way. I congratulate you for that. But, the trouble with conferences is that the people who attend them are not the culprits, be it the giver or the taker. They are neither. They are the good people. How do we get across to the people who are involved in corruption who certainly do not attend anti-corruption conferences. That is the real challenge.

I think that in this country, there is a very strong perception that the real problem regarding corruption lies with the politicians and the businessmen, the so-called “big fish”. There is no doubt that compared to neighbouring countries, more “big fish” have been arrested and prosecuted in Malaysia. But, the problem is far from over. The trouble is that civil servants tend to emulate their political masters or what they perceive their political masters are doing. Secondly, amongst the politicians of the opposing camps, there seem to be the attitude: today is my/your turn and tomorrow will be your/my turn depending on which side they are. The bottom line is the same, given the opportunity. If there is any difference, may be it is a matter of degree. That again depends on opportunity.

We talk about business people first. Here two important factors are necessity and greed. Regarding necessity, it may be that there is an unwritten norm or in extreme cases, even demands coming from politicians who in turn are influenced by the same factors: necessity and greed. Then there is greed to secure the tenders and to make as much profit as possible, no matter how. Morality, even lawfulness is irrelevant. How do we change them? That is the real challenge. There is no general election to oust them. As far as the shareholders, the more profit the company makes the better. How many shareholders had ever asked whether a company makes profit legally and morally?

We now come to the politicians. Let me begin by telling you story, a true story and it is not hearsay. I heard it myself from the mouth of the speaker. About three decades ago, an Exco Member in a State who later became a Federal Minister (now deceased), in a conversation, said: “Of course I make money. I’ll be stupid if I don’t. I worked so hard to be what I am. I don’t know when I’ll be out.” I think that is the kind of reasoning that plays in the minds of most politicians, across the board. Indeed, with a few states falling into the hands of the other camp, we have already started seeing the same thing happening.

We will look at necessity now. I think that one of the factors is that we have started off our practice of democracy wrongly. We started off by calling “Members of Parliament” “wakil rakyat” making the “rakyat” think that those “Yang Berhormats” are there to serve them, including giving them money when they need it. A veteran politician who had served both at the State and Federal levels told me that it is very distressing when he gets home at 1.00 am, there is still someone waiting for him to ask for money, purportedly to pay for the children’s schooling when even text books are given free. Those are the ordinary voters. What about his own workers and supporters who not only work for him during the general election but also during party elections? They have to be taken care of and their expectations too get bigger and bigger by the day.

The expectations from the voters and supporters get higher when the general election is around the corner. At least, the fence sitters, if not the hard core opponents, will also have to be won. While a section of the community expects hand-outs, the more business minded group came with specific demands. Yet, even where the demands are met, there is no guarantee that the votes are forthcoming. Whether the votes were delivered or not, the party needs money to meet the expectations and demands.

For short term gains, unwittingly, we create new problems. Unfortunately, the problems get bigger and remain forever. That is our dilemma.

(Perhaps the only election promise that costs no money and it is a real big promise and a large number of naïve voters believe it, is the promise of paradise. Indeed, the promisor need not fulfil the promise at all because “the maturity date” only comes when the world comes to an end, “kiamat” or doomsday. Even then he could still pass the blame to God. The person who invented it must be a political genius!)

Coming back to election expenses, just think of the amount of money spent on banners, posters, flags, stickers, gatherings, jamuans, presents, sponsorships, hand-outs an so on. On two occasions I happened to be in the United Stated on the Presidential Election Day. I did not see a single poster. Similarly I was at The Hague on one general election day. I would not have known about it had my daughter not told me so because there wasn’t a single poster, flag or banner around.

We had created the culture. Now we are stuck with it. General elections get more and more costly. Corruption steps in. From what I see, Singapore does not have this problem. So are the developed countries.

If our politicians, both in the government and in the opposition, are really sincere about eradicating corruption, as a first step, I suggest that they should come to an agreement to reduce the wastage and expenditure incurred by them in general elections. If that is done, at least one reason for the need to raise huge amounts of money to finance the election campaigns is removed. Logically, one factor that leads to corruption is removed. Of course, there is no guarantee that other factors may not surface. It does not matter. We’ll tackle the problems one by one. We can’t change entrenched habits and practices overnight. I am prepared to be the facilitator or mediator (whatever you want to call it) if I am of any use. Of course the Election Commission must come in. The coming Kajang by-election would have been a good test case. Unfortunately, it is now too close. We’ll wait for the next one, a by-election arising from real necessity, not an “artificial” one, I hope. I am concerned about the waste of public funds as well as the need for political parties to raise funds to finance the by-election, which, as I have argued, could be a factor contributing to corruption.

I will stop here and wait for the response. I’ll be very happy if one person from a political party responses positively to my suggestion. I will not be disappointed if there is none because that is expected. In that case, if I may borrow the words of Omar Khayyam, “And out by the same door as in I went”. Penang people put it more simply: “Pi mai pi tang tu.”

To all of you, please don’t be disappointed. Do what you think is right. Let that be a satisfaction by itself. Anything more is a bonus!

Thank you.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my

IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI: DIFFERENCES BETWEEN BRUNEI AND MALAYSIA

INTERNATIONAL INSTITUTE OF ADVANCED ISLAMIC STUDIES (IAIS)
Public Talk
11 February 2014
IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI: DIFFERENCES BETWEEN BRUNEI AND MALAYSIA
by
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)


 

Introduction:

On 22nd October 2013, The Government of Brunei Darussalam gazetted the Syari’ah Penal Code Order 2013 (the Order) with the view, in brief, to introduce the hududi and qisas punishments in the country. The Order has not been brought into force yet. It will be brought into force (or implemented) in stages, starting with takzir offences in April 2014. In the meantime, the provisions of the Penal Code will continue to be enforced and the offences tried by the Civil Courts. This is because the work of updating the relevant laws relating to procedure, evidence and others is still incomplete.

The system of government and politics in Brunei.

Brunei is a “Malay, Islamic Monarchy”. According to the Constitution of Brunei Islam is the official religion of Brunei and the Sultan is the Head of the Official Religion in Brunei. He may, after consultation with the Religious Council, but not necessarily in accordance with the advice of the Council, make laws in respect of matters relating to the Islamic religion. ii

The Sultan is the supreme executive authority of Brunei. He is the Prime Minister. Executive power is exercised by him. He is also the Supreme Commander of the Royal Brunei Armed Forces. He may appoint as many Ministers who shall be responsible solely to him for the exercise of executive authority. The Ministers’ appointments may be revoked without giving any reason. iii

There is a Privy Council whose members consist of the Deputy Sultan, the Regents (in both cases, if such appointments have been), ex-officio members and other person appointed by the Sultan.iv The function of the Privy Council, inter alia, is to advise the Sultan on any amendment, addition or revocation of any provision of the Constitution. However, he is not bound to act in accordance with the advice of the Privy Council.v

Brunei Constitution provides for the establishment of the Council of Ministersvi whose members consist of the Prime Minister (the Sultan himself) and the Ministers appointed by the Sultan.vii Every Minister holds his seat in the Council of Ministers during the pleasure of the Sultan.viii No decision of the Council of Ministers is valid unless it is approved by the Sultan.ix In the exercise of his powers and the performance of his duties, the Sultan, subject to exceptions, is required to consult with the Council of Ministers.x The Sultan is not bound to act in accordance with the advice of the Council of Ministers, but in any such case, he is required to record in writing the reason for his decision, for inclusion in the minutes.xi

Brunei Constitution also provides for a Legislative Council.xii (It may be compared with our Dewan Rakyat). It has 45 members, 30 of whom are appointed by the Sultan, while 15 others are elected members. All members of the Council hold their positions during the pleasure of the Sultan.xiii However, since the declaration of emergency in 1962 there had been no elections and all the members of the MMN are appointed by the Sultan. The MMN was reconvened in 2004 after being suspended since 1984. It meets annually since then for a 3-4 weeks’ session per year.xiv

The Constitution gives the power to the Sultan to declare a state of emergency.xv The emergency declaration made in 1962 is still in force until now. During the emergency, the Sultan may make any order whatsoever which he considers desirable in the public interest to do so. These include “modification, amendment, supersession or suspension of all or any of the Provisions of any written law.xvi The Shari’ah Penal Code Order 2013 is one such order.

Article 84, Clause (2) provides:

(2) Nothing in this Constitution shall be deemed to derogate from the prerogative powers and jurisdiction of His Majesty the Sultan and Yang Di-Pertuan and, for the avoidance of doubt, it is declared that His Majesty the Sultan and Yang Di-Pertuan retains the power to make laws and to proclaim a further Part or Parts of the law of this Constitution as to His Majesty the Sultan and Yang Di-Pertuan from time to time may seem expedient.

Article 84B provides:

84B. (1) His Majesty the Sultan and Yang Di-Pertuan can do no wrong in either his personal or any official capacity. His Majesty the Sultan and Yang Di-Pertuan shall not be liable to any proceedings whatsoever in any court in respect of anything done or omitted to have been done by him during or after his reign in either his personal or any official capacity.

Article 84C(1) provides that the remedy of judicial review is and shall not be available in Brunei Darussalam.

Clause (3) goes on to elaborate that no suit or action may be brought “relating to or arising out of any act, decision, grant, revocation or suspension, or refusal or omission to do so, any exercise of or refusal or omission to exercise any power, authority or discretion conferred on His Majesty the Sultan and Yang Di-Pertuan, or any party acting on his behalf or under his authority or in the performance of any public function, under the provisions of this Constitution or any written law or otherwise.”

Article 85 empowers the Sultan, by Proclamation to amend, add to or revoke any of the provisions of the Constitution and the Constitution shall not otherwise be amended, added to or revoked. He is required to consult the Privy Council he is not bound to act in accordance with the advice of that Council.

It should be remembered that all these powers are applicable at all time.

Usually interpretation of the Constitution is the function of the court. But, under the Constitution of Brunei the function is given to the Interpretation Tribunal consisting of three members appointed by the Sultan to hold office during his pleasure.xvii

What are not mentioned in the Constitution of Brunei? The most notable are that there is no provision that says that the Constitution is the supreme law of the country and any law inconsistent with it is invalid. There are also no provisions on fundamental liberty, election, the Judiciary or the Shari’ah Courts.

In conclusion, first, the political system and government in Brunei is that of an absolute monarchy. Even under normal circumstances the Sultan has absolute executive and legislative powers. His powers supersede the provisions of the Constitution. Besides, he may also amend the Constitution or make laws regardless of the Constitution. In an emergency and Brunei is under a state of emergency since 1962, he may make law by an order the content of which may be inconsistent with the Constitution.

Secondly, Brunei is a unitary country and not a federation. There is no distribution of legislative powers between States and the Federation.

Thirdly, there is no Constitutional limitation on the jurisdiction of the Civil Courts or the Shari’ah Courts. For example, the Shari’ah Courts’ jurisdictions are not limited persons professing the religion of Islam. There are no restrictions on the types of offences that can be placed under the jurisdiction of the Shari’ah Courts e.g the offences against the precepts of Islam or of the type of punishment that can be implemented by the Shari’ah Courts. In any event the Sultan may either ignore or remove any restriction by amending the Constitution.

Fourthly, even though there are a few political parties in Brunei, they have no significant role to play. There is no coalition of political parties representing different races and religions to form the Government, no general election and no opposition.

Under such circumstances, there is nothing or anyone that can prevent the Sultan if he is decides to make a law and implement it.

The system of government and politics in Malaysia

Malaysia is a Federation. There are matters that lie within the jurisdiction of the Federal Legislaturexviii and there are matters that lie under the jurisdiction of the State Legislature.xix The Constitution is the supreme law of the country and any law that is inconsistent with it is null and void.xx

Government powers are shared by the three branches, the Executive, the Legislature and the Judiciary. At the federal level, executive power rests with the Cabinet, led by the Prime Minister. The members of the Cabinet consist of members of the Dewan Rakyat elected in the general election. They belong to a coalition of parties that won a majority in the general election. (However, some Ministers are appointed from the appointed members of the Dewan Negara). In the final analysis, The Cabinet and the Government are answerable to the voters who may even remove the Government. The Yang DiPertuan Agong acts on the advice of the Cabinet. By convention, he must follow the advice of the Cabinet except in some matters provided for by the Constitution.

Legislative powers are vested in the Parliament consisting of the Dewan Rakyat, the Dewan Negara and the Yang DiPertuan Agong. Constitutional amendments require a two-thirds majority. Apart from that there are matters that require the consent of the Conference of Rulers. Federal Parliament may only legislate on matters prescribed for it by the Constitution. It cannot legislate on matters that lie within the jurisdiction of the State Legislature.

Judicial powers are vested with the courts. These include power to interpret the Constitution and judicial review. Courts are empowered to declare a law, whether made by the federal or the state legislature void if it conflicts with the constitution. The court also has the power to declare an order, directive, decision or action of a Minister invalid through judicial review. This is usually done through an order of certiorari and habeas corpus. No one is above the law.

A State Legislature may only legislate on matters that lie in List II of the Ninth Schedule (State List). Shari’ah Courts are State courts. Their jurisdictions are limited to Muslims only.

How does Brunei propose to implement the Syariah Penal Code Order 2013?

The law is made by an Order issued during a state of emergency. It is made by the Sultan who has absolute power. No one can question him. No one can challenge him, including through a court of law.

Until the Syariah Penal Code order 2013 is brought into force, the position in Brunei is similar to that in Malaysia. Criminal offences are tried by the Civil Courts. In fact the Penal Code which applies in Brunei is Macaulay ‘s Penal Code, which was first introduced in India and then in Pakistan, Sri Lanka, Myanmar, Malaysia, Singapore and other British Colonies . Offences such as murder, robbery, theft, rape and causing death and injury to human beings are provided in the Penal Code punishable with death, imprisonment and fine as the case may be.

Similar to Malaysia, the so-called “Shari’ah offences” are placed under the jurisdiction of the Shari’ah Courts. Indeed, in drafting the said laws Brunei used the Malaysian laws as a model. In fact, Brunei also adopted with modifications Malaysian laws on civil and criminal procedure, evidence and Islamic family law.

Syariah Penal Code Order 2013 classifies offences as follows:

First, offences punishable with hudud punishments, for example, theft (sariqah), robbery (hirabah), adultery (zina), rape (zina bil-jabar), sodomy (liwat), accusing someone of adultery (qazaf), and drinking intoxicating drink.

Second, the offences punishable with qisas and diyat. For example, homicide (qatl) and causing hurt.

Third, general offences such as not performing Friday prayers, khalwat and indecent acts which carry the sentence of imprisonment and fine (ta’zir).

Generally, the Order is applicable to both Muslims and non-Muslims. For example, offences of theft, robbery, rape and sodomy.

There are offences applicable to Muslims only, for example, drinking intoxicating drink and adultery.

There are offences applicable to non-Muslims only, for example, contempt of the Prophet by non-Muslims and deriding the verses of the Qur’an or Hadith by non-Muslims.

There are acts which do not constitute an offence if done by a non-Muslim with a non-Muslim, but becomes an offence if it done with a Muslim, for example, adultery.

We shall now look at it from the perspective of jurisdiction. Some offences are under the exclusive jurisdiction of the Shari’ah Courts. For example, pregnant out of wedlock, failure to perform Friday prayers, disrespecting the month of Ramadan, khalwat, indecent behavior, men posing as women or vice versa, practising black magic, propagation of religion other than the religion of Islam, worshipping contrary to hukum syarak, accusing a Muslim as kafir. These offences will be tried by the Shari’ah court. These are takzir offences punishable with imprisonment and/or fine.

There are also offences which have been in the Penal Code since its introduction in Brunei but now they are also provided for in the Shari’ah Penal Code Order 2013. For example, theft, robbery, rape, sodomy, causing the death of another person and causing hurt. As a result, for these offences are similar provisions in two different laws with different means of proof, different sentences, different prosecutors and different courts to try them!

How are these offences dealt with? Where should the offences be reported, the Police station or at the office of Religious Enforcement Officers? Who will investigate the offences, the Police or the Religious Enforcement Officers? Who will prosecute the Public Prosecutor or the Shari’ah Prosecutors? Which court will hear the cases, the Civil Court or the Shari’ah Court?

According to the explanation given by Awang Haji Mohd. Yusree Hj. Junaidi, the Assistant Solicitor General of Brunei, such cases will be reported to and investigated by the Royal Brunei Police Force, assisted by Religious Enforcement Unit and other law enforcement agencies, if necessary.

Once the investigation is completed, the case would be forwarded to the Public Prosecutor. Assessment will be made, with the assistance of the Shari’ah Chief Prosecutor, if necessary, whether there is sufficient evidence for proving the offences under the Shari’ah Penal Code Order or if the suspect wants to make a confession by ay if iqrar pursuant to the Shari’ah Court Evidence Order and the Shari’ah Court Criminal Procedure Order. In such a case, the case will be transferred to the Shari’ah Court for prosecution by the Shari’ah Prosecutor assisted by the Deputy Public Prosecutor if necessary. If not, then the prosecution will continue under the Penal Code in the Civil Court.

In other words, even though there are two provisions regarding the same offences in two different laws, a person would be charged only once, under one of the laws.xxi Only time will tell how this arrangement works.

Can such law be made and implemented in Malaysia?

Assuming that a similar law were to be made in Malaysia, under the existing legal framework, could it be done and how? I am only looking at it from the legal perspective as it is, neutrally and professionally like a Judge delivering a Judgment.

In discussing this issue, attention must be paid to the provisions of the Federal Constitution regarding the division of legislative powers between the Federation and the States. Under List I (Federal List), Ninth Schedule of the Federal Constitution, “criminal law” is a Federal matter and within the jurisdiction of the Civil Courts. On the other hand, “offences relating to precepts of Islam” as provided in List II (State List), Ninth Schedule of the Federal Constitution are within the legislative powers of the States and the jurisdiction of the Shari’ah Courts.

We will now look at the offences. We will find that some of the offences are “criminal law” offences which had existed in the Penal Code since 1936 and were in force at the time the Constitution was drafted. Certainly the words “criminal law” used by the framers of the Constitution refer mainly to the offences in the Penal Code. Otherwise, what else is “criminal law”? Furthermore, if not, then all the trials of offences under the Penal Code by the Civil Courts since Independence would be unconstitutional, null and void. That is a very ridiculous suggestion.

On the other hand, among the offences, there are offences which are not to be found in the Penal Code or any Federal law. In fact they have been provided for in the Shari’ah Criminal Offences Enactments of the States. Examples are sexual intercourse out of wedlock, accusing another person of committing zina and offences relating to intoxicating drink. It could be argued that those offences are not part of Federal criminal law “criminal law”.

So, if those criminal offences under the Penal Code were to be made punishable with hudud and qisas punishments, that could only be done under a Federal law, i.e. as criminal law and not as “offences relating to precepts of Islam” as provided by List II (State List), Ninth Schedules of the Federal Constitution. There is no constitutional impediment to do so as a Federal law. Parliament may choose whatever punishments to be provided for criminal offences, including punishments according to Shari’ah. Done that way, they may be extended to Muslims and non-Muslims alike. Criminal law is under the jurisdiction of the Civil Courts. Civil courts have jurisdiction over Muslims and non-Muslims alike. For Parliament to make such law, no amendment to the Constitution is required and the bill could be passed by a simple majority. This situation is comparable to the law on Islamic banking and finance and takaful.

It must be stressed here that, as a Federal criminal law, it must apply to all, Muslims and non-Muslims alike, because it is “criminal law” and not “offences relating to precepts of Islam” as provided by List II (State List), Ninth Schedule of the Federal Constitution. If it is made applicable to Muslims only, it would be contrary to Article 8 as it is a discrimination on ground only of religion and therefore, unconstitutional, null and void.xxii

What about offences which are not to be found in the Penal Code or any Federal law which, in fact, had already been provided for in the Shari’ah Criminal Offences Enactments of the States, for example adultery? It could be argued that they are not “criminal law”. To me, they may be made offences under the State law. However, to use the hudud punishment for them, there is a legal impediment, not by the Constitution but by Federal lawxxiii which limits the punishments which could be legislated by the State Legislature. Only if the Federal Parliament is prepared to amend the Shari’ah Courts (Criminal Jurisdiction) Act 1965 to enable the State Legislature to provide for the hudud punishments, then the State Legislature may be able to do so. As a State law under List II (State List), Ninth Schedule of the Federal Constitution, the law is only applicable to Muslims and fall under the jurisdiction of the Shari’ah Courts. There is no constitutional issue here.

However, if it is done that way, then there will be a situation where some hudud offences carrying hudud punishments which form part of the Federal criminal law applicable to Muslims and non-Muslims and tried by the Civil Courts. Besides, there will be some hudud offences carrying hudud punishments which form part of the State law applicable only to Muslims and tried by the Shari’ah Courts. Is it sensible to have such a situation? I will leave it to you to decide.

Many people think that since the offences are hudud and qisas offences according to Shari’ah and “Islamic law” is under the jurisdiction of the State, therefore State Legislature may make such law. At the most, they are partially right. In Malaysia, any law made must be consistent with the Constitution. As I have said earlier, some of those offences lie within Federal and Civil Courts’ jurisdiction. If they are made State law, clearly they are unconstitutional, null and void.

Even if it is done by the State Legislature, it cannot be made applicable to non-Muslims. The reason is that the Constitution only empowers the State Legislature to make laws to create offences applicable only to Muslims. So, if the State Legislature makes such law applicable to non-Muslims, the law is unconstitutional, null and void. Besides, Shari’ah Courts have no jurisdiction over non-Muslims. If the State Legislature were to empower the Shari’ah Courts to try non-Muslims, that law is also unconstitutional, null and void.

We often hear people saying that the law would be made applicable to Muslims only. Again, this is only partially right. The reasons are, first, criminal law is not personal law or “offences relating to precepts of Islam” as provided by List II (State List), Ninth Schedule of the Federal Constitution. Criminal law is a public law. The offences are offences against the State (or King, in England), not just against the victim. That is why it is the Public Prosecutor who prosecutes, on behalf of the State.

Secondly, as I have said, a law applying hudud punishments for criminal offences under the Federal jurisdiction to Muslims only would be inconsistent with Article 8 of the Federal Constitution as it is a discrimination on ground only of religion and therefore, unconstitutional, null and void.xxiv

Thirdly, is it fair that if a Muslim steals the property of a non-Muslim he is subject to hudud punishment (amputation of hand) while if a non-Muslim steals the property of a Muslim he is only subject to imprisonment and/or fine? That is why Brunei made the offences of homicide, causing hurt, theft and robbery, for example, applicable to both Muslims and non-Muslims. In my view, to implement the hudud and qisas punishments in respect of those offences to Muslim only is not only unconstitutional but also unfair and unwise.

Another point that must be made is that at least there is one offence that cannot be provided for, whether in the Federal or the State law, because it will be unconstitutional. That is the offence of irtidad or a Muslim declaring himself as a non-Muslim. Under the Syari’ah Penal Code Order 2013 (Brunei) that offence is punishable with death.xxv In Malaysia, such a provision would clearly be contrary to Article 11 of the Federal Constitution.xxvi Brunei has no constitutional constraint to make such a provision because it has no similar provision in her Constitution. In any event, the Sultan may just ignore it or amend it.

Conclusion

In my view, any law, no matter how good it is, if it is implemented without proper preparation, without taking into account the relevant factors or implemented inefficiently or unprofessionally, may lead to injustice. Good intention alone is not enough. Technical knowhow, expertise and discipline are amongst the factors essential for the success of the implementation. The battle of Uhud is a good example: the intention was good but the discipline of the archers was lacking. They deserted their positions and scrambled for the spoils of war. That had enabled Khalid Ibn Walid to reorganise his troop and attack from the opposite direction. The Muslim army led by the Prophet (s.a.w.) himself lost the battle. Sunnah Allah works all the same no matter how pious the intention is. You have to do it right to get the right result. It is as simple as that.

The implementation of a law does not end with bringing it into force. What is more important is how it is done, what are the effects and the consequences, whether it leads to a better society, peace and tranquility and whether it improves the level of justice in a country?

The goal of criminal law is not to punish, including with any particular punishment. The goal of criminal law is to prevent the prohibited acts, to establish public order and to administer justice in the event of contravention. Punishment is a tool to achieve that goal. A tool is not a goal. So, how it is used should be taken into account. The result will be the measure of its success or otherwise. In other words, the success of the implementation of hudud should not be measured merely by the fact that it is implemented or how many heads are decapitated, how many persons are stoned to death and how many hands are amputated. There is more to it.

We read that Umar Ibn Khattab, the Second Caliph suspended the application of hudud in time of famine. Question: Is that discretion a privilege given only to him and only in time of famine?

From what we read regarding what had happened in Pakistan, Nigeria and Sudan, since the implementation of the laws in question, we are still unable to say that it is going on smoothly and has achieved greater justice. We read about cases of injustice to rape victims who ended being convicted of the offence of adultery, because they could not produce the witnesses and they were pregnant.

In Pakistan, this allegation was dismissed by Taqi Usmani, former judge of the Federal Shari‘ah Court and the Supreme Court of Pakistan (Shariah Appellate Bench) adding that in his own experience of hearing cases concerning the Hudud Ordinances, first as a judge in the Federal Shari‘at Court (FSC) and then in the Shari‘at Appellate Bench of the Supreme Court of Pakistan, he did not come across even a single case where a woman who had filed a complaint of rape had instead been punished for adultery.xxvii We accept his words but we do not know about cases that do not go to him, especially in the interior areas. We do not know the real situation. But we know that because “there were demonstrations every day”, the offence of rape was removed from the Hudud Ordinance and placed in the Penal Code again and tried by the civil court until now. I am quoting the words of Dr. Anwarul Haq, a Pakistani, who had spent about thirty years in the service of the Brunei Government, inter alia, drafting the Syariah Penal Code Order 2013 under discussion. Question: What was the reason for the daily demonstration and that only the offence of rape was removed from the Hudud Ordinance and placed in the Penal Code again? Certainly the demonstrations were in regard to the offence of rape. Why?

Regarding Nigeria, I asked Mr Justice Ibrahim Bukar, Chief Judge of the High Court, Federal Capital Territory, Abuja, Nigeria regarding Nigeria’s experience. This is his reply to me through email on 10th December 2013, which I am quoting in full:

“It is true that sharia legal system has been introduced in about 10 states in the northern part of the country. As you know Nigeria is a federation made up of 36 states and a federal capital Territory. The system was introduced in those states rather hastily and more for political gains than for its importance or the need for it. Added to that, the idea was conceived by the states and introduced in their respective territories without consultation or input from the federal government. In Nigeria, the police force, the prison and the law of evidence are under the exclusive legislative list; thus they are under the Federal Government. Without these apparatus, criminal justice cannot be effectively administered. That fact has affected the innovation. Secondly, the failure of Government to conduct proper orientation of the society to understand its scope and the necessity to make the non Muslim community within their territory to appreciate that the system apply only to Muslims has caused the system to be resisted. Most legal practitioners are not versed in sharia. That too is a minus to its successful take off. On the whole therefore, the sharia criminal justice is, because of these factors and more, cannot be said to be a successful venture. I fact, in recent times, one doesn’t hear hudud applied on citizens. Most if not all of those that were pronounced have attracted appeals. Under the circumstance, my take to your questions is that, application of hudud is not, at least has not yet been fully accepted.”

About ten years ago, at a conference at IKIM, Prof. Dr. Ibraheem Sulaiman from the Centre of Islamic Studies, Ahmadu Bello University, Nigeria, amongst other things, said that the implementation of the Shari’ah in Nigeria came as a surprise and was done in a hurry.

In an article written by Aminu Adamu Bello, from Faculty of Law, University of Abuja, Nigeria titled “Enforcement of Hudood Punishments under Islamic Law in Nigeria: Implications for a Plural Legal System”, the author stated that “…..data do not support an assertion that the enforcement of hudood penalties has had any effect on the nature of anti-social behaviour, especially armed robbery (hiraba), in these states.” xxviii

According to the article “So far, no fewer than 23 persons are currently awaiting amputation and death by stoning in Bauchi State alone. Many of the convicts have remained in prison for about seven years without the ratification or otherwise of their sentences by the state government”.

Why does the state government not ratify the sentences? Answer: “…..these Governors have alleged that their inability to ratify the sentences was because the Shari’a Court judges ‘hurriedly [passed] such sentences without following due legal process.’”

The author even suggested a moratorium on the enforcement of hadd punishments in those States.

What about Sudan? I tried, including through academic friends, to get someone with first-hand knowledge of the situation in Sudan to enlighten us, but failed. What we read and see in the internet is worrying but, to be fair, we do not know the real situation. I’ll settle for these two informations.

First, I remember reading an article (of course I am unable to trace it now) that, for political reasons, one night President Jaafar Nameiri appeared on national television and announced that from 12.00 am that night, Shar’iah would be implemented fully in Sudan. The next morning everything was at a standstill. Police did not know what to do, Prosecutors did not know what to do, lawyers did not know what to do and Judges too did not know what to do. Lawyers rushed to book shops looking for whatever books they could find on the subject.
Second, we also read that, in March 2013, Sudan’s Deputy Chief Justice, Abdul Rahman Sharfi, made an announcement that if doctors refuse to amputate the hands of convicted criminals, the Government would train Judges to do it! He also suggested that doctors who refused to carry out such punishments could themselves face prosecution!
We should not take what we see in Makkah and Madinah as an example. The people who go there are people who want to perform the pilgrimage, mostly once in a lifetime, bringing with them enough money that could have been saved for life, aiming to get the hajj mabrur and a great majority of them are elderly and have repented. Surely they would not commit criminal offences. On the other hand, do you not think that the rule that women must be accompanied by male mahram and the fact that to this day, in Saudi Arabia, women are not allowed to drive a car have something to do with their personal safety?

We are not in a position to assess the implementation of the law in Brunei yet because it has not come into force. Maybe in three or five years, we will be able to see how the implementation actually works and its impact. Does it lead to a higher degree of justice? Does it reduce the crime rate as expected? Will Brunei Darussalam, which is already peaceful be more peaceful? So far, the countries that have implemented the hudud punishments, such as Pakistan, Nigeria and Sudan still lag very far behind in these areas compared to countries that do not implement the hadd punishments such as Sweden, Norway, Iceland, Denmark and Japan in those areas. Perhaps, there are other factors.

The real challenge for Brunei is how the Shari’ah Investigators, Shari’ah Prosecutors and the Shari’ah Judges will discharge their respective duties of investigating, prosecuting and trying the cases, at least at the initial stages. Their experience is limited to minor criminal cases like khalwat. When the law is implemented, suddenly they will have to deal with more complex cases like causing death, rape and causing bodily injuries which will also involve the introduction of scientific evidence unless they are only going to wait for the suspects to make confessions by way of iqrar which is most unlikely to happen. Would they be able to deal with the sudden influx of cases? Unlike the khalwat cases which usually end with the defendants pleading guilty, due to the seriousness of the punishments, these cases will be strenuously contested on all legal grounds imaginable, some of which could be foreign to the Shari’ah Judges. We in the legal profession are anxious to read the judgments of the Shari’ah Judges in those areas new to them. The judgments will reflect the standard of justice administered by them.

Maybe Brunei will prove something. We’ll wait and see. At least, there is a difference in the case of Brunei. In Brunei, the introduction of hudud punishments is not motivated by political survival or to win the next general election. Works for the implementation had been going on for about thirty years and is still incomplete. We know that they have tried their best, and sincerely and have come up with a model they believe to be suitable considering the circumstances in Brunei. We wish them all the best.

Regarding Malaysia, I have placed the facts before you. I leave it to you and the authorities to consider and decide. In doing so, it is important that we take all the relevant factors into account and if we decide to do it, we should do it right.

Thank you.


NOTES

i I am using the word “hudud” irrespective whether it is in the singular or plural form.
ii Article 3 (Constitution of Brunei)
iii Article 4 (Constitution of Brunei)
iv Article 5 (Constitution of Brunei)
v Article 6 (Constitution of Brunei)
vi Article 10 (Constitution of Brunei)
vii Article 11 (Constitution of Brunei)
viii Article 12 (Constitution of Brunei)
ix Article 19A (Constitution of Brunei)
x Article 18(Constitution of Brunei)
xi Article 19 (Constitution of Brunei)
xii Article 23 (Constitution of Brunei)
xiii Article 31 (Constitution of Brunei)
xiv I am grateful to Awang Haji Mohd. Yusree Hj. Junaidi, the Assistant Solicitor General of Brunei for the information.
xv Article 83 (Constitution of Brunei)
xvi Article 83(4)(l) (Constitution of Brunei)
xvii Article 86 (Constitution of Brunei)
xviii Ninth Schedule List I (Federal Constitution)
xix Ninth Schedule List II (Federal Constitution)
xx Article 4 (Federal Constitution)
xxi Section 252 SPCO 2013
xxii 8(2) Except as expressly authorized by this Constitution, there shall be no discrimination against citizens on the ground only of religion, race, descent, place of birth or gender in any law….
xxiii Syariah Courts (Criminal Jurisdiction) Act 1965
xxiv 8(2) Except as expressly authorized by this Constitution, there shall be no discrimination against citizens on the ground only of religion, race, descent, place of birth or gender in any law….
xxv Section 112 SPCO 2013
xxvi 11. (1) Every person has the right to profess and practise his religion and, subject to Clause (4), to propagate it.
xxvii The Islamization of Laws in Pakistan: The Case of Hudud Ordinances
xxviii I am grateful to Tasleem O.I. Akosile, a lawyer from Abuja, Nigeria for getting this article for me.

Forum Hak Asasi Kemanusiaan Mengikut Tradisi Islam

Forum Hak Asasi Kemanusiaan Mengikut Tradisi Islam
Hak Asasi Manusia : Dari Perspektif Tradisi Islam dan Perlembagaan Malaysia

Tun Abdul Hamid Mohamad, Bekas Ketua Hakim Negara

HAK ASASI MANUSIA DARI PERSPEKTIF TRADISI ISLAM DAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA

GABUNGAN PERTUBUHAN-PERTUBUHAN ISLAM BUKAN KERAJAAN
(Allied Coordinating Committee of Islamic NGOs (ACCIN)
FORUM KEBANGSAAN HAK ASASI KEMANUSIAAN 1535H/2014
24 Januari 2014
HAK ASASI MANUSIA DARI PERSPEKTIF TRADISI ISLAM DAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara Malaysia)

 


Dalam masa yang singkat ini saya akan cuba melihat hak asasi manusia dari perspektif tradisi Islam dan Perlembagaan Malaysia. Sebagai sampingan, saya juga akan merujuk secara sepintas lalu kepada United Nations Declaration of Human Rights (UDHR), The Cairo Declaration (Deklarasi Kaherah) dan ASEAN Human Rights Declaration (Deklarasi ASEAN).

Saya tidak akan cuba menyenaraikan hak-hak asasi manusia yang disebut dalam Al-Qur’an dan Sunnah Rasul Allah untuk menunjukkan hak asasi manusia dalam tradisi Islam. Jika sasiapa yang ingin mengetahuinya dengan lebih terperinci, sila baca Deklarasi Kaherah atau kertas kerja saya bertajuk “Hak Asasi Manusia: Peranan dan Fungsi dari Perspektif Perlembagaan Malaysia” yang boleh di dapati dalam laman wab saya http://www.tunabdulhamid.my

Barang siapa yang kagum dengan peruntukan Perkara 1 dan 2 UDHR mengenai kesamarataan dan tak diskriminasi, sila baca Khuṭbatul-Wadāʿ yang disampaikan oleh Rasul Allah (s.a.w.) di Lembah Uranah, Arafat pada 9 March 632 ia itu 1,316 tahun sebelum UDHR digubal di mana Rasul Allah (saw), antara lain, berkata:
“Tuhan kamu adalah Esa, datuk kamu pula adalah satu, kamu semua berasal daripada Adam dan Adam telah dijadikan daripada tanah. Orang yang paling baik di kalangan kamu ialah mereka yang paling bertaqwa kepada Allah. Tidak ada kelebihan bangsa Arab terhadap bangsa lain kecuali dengan taqwa.”
Barang siapa yang kagum dengan peruntukan Perkara 5 UDHR mengenai hak untuk bebas daripada dikenakan seksaan (torture) atau layanan kejam atau tidak berperikemanusiaan atau The Geneva Convention relative to the Protection of Civilian Persons in Time of War (GCIV) yang diterima pakai dalam tahun 1949 mengenai perlindungan orang awam semasa peperangan, sila baca Hadis Rasul Allah (saw) yang diriwayatkan oleh Muslim nombor 1731 yang antara lain melarang pencacatan (mutilation) dan pembunuhan kanak-kanak dan hadis riwayat Abu Da’ood dan Ibn Majah yang antara lain melarang pembunuhan perempuan dan hamba abdi semasa peperangan.

Juga, bacalah pesanan Abu Bakar As-Sidiq, Khalifah Islam yang pertama kepada askar-askarnya, di mana, antara lain, katanya:

“……Janganlah mencacatkan (mutilate) tubuh badan askar-askar musuh atau yang sudah mati. Janganlah membunuh kanak-kanak atau mereka yang di bawah umur. Janganlah membunuh orang tua lelakai atau pun perempuan. Janganlah mencabut pokok korma (atau pokok apa juga) dan juga janglah membakarnya. Janganlah merosakkan pokok buah-buahan. Janganlah menyembelih kambing biri-biri betina, lembu atau unta betina melainkan untuk keperluan makanan kamu……” (Terjemahan saya daripada Bahasa Inggeris).

Barang siapa yang kagum dengan peruntukan Perkara 6 UDHR yang mengisytiharkan bahawa setiap orang adalah diiktirafkan sebagai seorang (a person) di sisi undang-undang dan Perkara 17 mengenai hak memiliki harta patut tahu bahawa 1,400 tahun lebih awal Islam telah mengiktiraf bahawa seorang perempuan, sama ada berkahwin atau tidak, mempunyai identity tersendiri dan boleh memiliki harta sendiri. Di England hanya dalam tahun 1882 barulah perempuan berkahwin boleh memiliki harta atas nama mereka sendiri setelah Parlimen England meluluskan The Married Women’s Property Act 1882 (45 & 46 Vict. c.75. Sehingga ke hari ini orang perempuan di negara-negara Barat hilang nama asal mereka dan memakai nama suami mereka apabila berkahwin. Apa yang hendak dibanggakan?

UDHR telah diluluskan oleh United Nations General Assembly pada 10 Disember 1948. UDHR melihat hak asasi manusia dari sudut pandangan Barat, selepas Perang Dunia Kedua, semasa kuasa-kuasa Barat menjadi penjajah di seluruh dunia. Penyertaan negara-negara Asia dan Afrika amat terbatas kerana kebanyakannya sama ada masih dijajah dan tidak berpeluang mengambil bahagian atau terlalu lemah untuk memberi apa-apa impak.

Deklarasi Kaherah telah diterima pakai (adopted) dan dikeluarkan oleh anggota-anggota Organisation of the Islamic Conference (OIC) di Persidangan Kesembilan Belas Menteri-Menteri Luar Negara-Negara Islam di Kahirah pada 5 Ogos 1990. Pada 30 Jun 2000, negara-negara Islam yang menjadi ahli OIC bersetuju menyokong Deklarasi Kaherah.

Deklarasi Kaherah melihat hak asasi manusia dari sudut prinsip-prinsip yang telah ditetapkan oleh Islam dan tradisi Islam. Dalam mukaddimahnya Deklarasi Kaherah, antara lain, menyatakan:

“Mempercayai bahawa hak asasi dan kebebasan sejagat dalam Islam adalah sebahagian yang penting (integral part) daripada agama Islam dan tiada sesiapa, dari segi prinsipnya, mempunyai hak untuk menggantung (pelaksanaannya) sama ada kesemuanya atau sebahagiannya atau melanggar atau mengabaikannya…….mematuhinya adalah satu ibadat dan meninggalkannya atau melanggarnya adalah satu dosa besar, dan oleh itu setiap orang adalah bertanggungjawab secara individu – dan ummah adalah bertanggungjawab secara bersama – bagi manjaganya…..” (Terjemahan saya daripada Bahasa Inggeris)

Dari mukaddimah itu pun kita sudah dapat melihat perbezaan falsafah dan pendekatan Deklarasi Kaherah dengan UDHR. Deklarasi Kaherah melihat persoalan hak asasi manusia daripada sudut hubungan manusia dengan Allah s.w.t. manakala UDHR mengambil pendekatan keduniaan dan sekular. Ini kerana, mengikut Islam sovereignty adalah milik Allah s.w.t. Sebaliknya, mengikut fahaman demokrasi sekular moden Barat, the people adalah dianggap sebagai pemerintah agung (supreme ruler). Mengikut Islam hak asasi adalah kurniaan Allah s.w.t. dan ia adalah suatu yang sacret, tidak boleh dipertikaikan, universal dan kekal. Sebaliknya, orang-orang Barat menganggap bahawa mereka telah memperolehi hak-hak mereka daripada pemerintah mereka setelah perjuangan yang panjang. Deklarasi Kaherah memberi gambaran menyeluruh perspektif Islam mengenai hak asasi manusia dan mengesahkan Syari’ah sebagai sumbernya yang tunggal.

Perlu ditekankan bahawa Deklarasi Kaherah bukanlah sesuatu yang dicipta oleh penggubalnya untuk menunjukkan kepada dunia bahawa Islam juga ada hak asasi manusia. Ia adalah hasil pengumpulan prinsip-prinsip yang terdapat dalam nas-nas Al-Quran dan Hadis Rasul Allah (s.a.w.) lebih daripada 1,300 tahun sebelum adanya Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.

Pada bulan November 2012, negara-negara ASEAN yang bersidang di Phnom Penh, sebulat suara menerima pakai (adopted) Deklarasi ASEAN. Deklarasi ASEAN melihat hak asasi manusia mengikut kesesuian di negara-negara ASEAN.

Bagi kita, apa yang paling penting ialah peruntukan Perembagaan Persekutuan. Ini kerana Perlembagaan Persekutuan adalah undang-undang utama Malaysia. Mana-mana undang-undang yang bercanggah dengannya adalah tak sah dan batal. Peruntukan UDHR yang tidak selaras dengan Perlembagaan Persekutuan juga tidak menjadi sebahagian daripada undang-undang domestik kita. Antara lain, ini diperuntukkan dengan jelas oleh seksyen 4(4) Human Rights Commission of Malaysia Act 1999. Seseorang tidak boleh mengambil tindakan undang-undang atas alasan dia telah dinafikan hak asasi manusia seperti yang terdapat dalam UDHR, misalnya, kerana ia bukanlah undang-undang demestik kita. Dia mesti tunjukkan bahawa penafian itu adalah menyalahi peruntukan undang-undang domstik dan/atau Perlembagaan kita. Sebagai misalan, mengikut Perlembagaan Persekutuan, seseorang itu adalah bebas mengamalkan agamanya tetapi orang bukan Islam dilarang mengembangkan agama mereka kepada orang-orang Islam. Mahkamah mestillah mematuhi peruntukan yang terdapat dalam Perlembagaan kita, bukanlah mengikuti peruntukan yang terdapat dalam UDHR.

Perlembagaan Persekutuan melihat hak asasi manusia dari sudut sebuah negara yang baru terlepas daripada belenggu penjajahan selama lebih daripada empat abad (dikira daripada kejatuhan Melaka) yang membawa kebanjiran pendatang bersama-sama bahasa, budaya dan agama mereka yang hampir menenggelamkan penduduk asal di bumi sendiri, yang terpaksa pula berkongsi kuasa dengan pendatang itu, selepas Merdeka. Sebab itu Perlembagaan Persekutuan mempunyai beberapa peruntukan untuk menyelamatkan keadaan seperti Perkara 153, kedudukan agama Islam dan bahasa Melayu dan pemakaian Syari’ah dalam undang-undang keluarga bagi orang-orang Islam. Peruntukan yang serupa pun terdapat dalam Perlembagaan India – Perkara 16. Di samping itu hampir semua hak-hak asasi utama yang disebut dalam UDHR terdapat dalam Perlembagaan Persekutuan, walaupun dengan pengecualian-pengecualian dan pengubah-suaian yang perlu. Ini tidak dapat dielakkan. Perlembagaan Malaysia mestilah sesuai dengan keadaan, keperluan dan aspirasi Malaysia. Hal yang sama juga terdapat dalam Perlembagaan negara-negara lain.

Jika demikian, mengapa ada pihak-pihak di dalam dan luar negara yang senentiasa mencari salah dan mengadu kononnya Islam dan syariah tidak mengiktiraf hak asasi manusia?

Sebenarnya, masalah ini timbul dari faktor luar dan dalam masyarakat Islam itu sendiri. Faktor luar ialah, pertama, ketaksuban orang-orang Barat bahawa merekalah yang bertamaddun di dunia ini, seolah-olah tamaddun manusia bermula di Barat dan tidak akan berakhir selama-lamanya. Kedua, kejahilan yang disebabkan oleh perasaan bahawa tiada apa di luar negara-negara mereka (terutama sekali Amerika Syarikat) yang boleh dipelajari. Ini diburukkan oleh gambaran yang dipapar oleh media massa yang prejudice dan mempunyai agenda tersendiri setiap hari. Ketiga politik yang terlalu menyebelahi Israel.

Faktor-faktor dalaman masyarakat Islam juga tidak kurang pentingnya dalam memberi gambaran yang negative mengenai Islam dan ummat Islam. Lihat sahajalah apa yang dilakukan oleh orang Islam sendiri di negara-negara majority penduduk Islam baik di Asia Tengah, Timur Tengah mahupun Afrika. Ini menyebabkan masyarakat Barat, terutama sekali di Amerika Syarikat, menganggap bahawa apa yang mereka lihat dalam talivesyen mereka yang datang dari negara-negara itulah yang mencerminkan agama dan masyarakat Islam. Sehinggakan, dalam tahun 2005, apabila anak perempuan saya diisytiharkan “Best Speaker” dalam Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition di Washington, Pengurus Besar pertandingan itu berkata kepadanya, “You open our eyes”. Dalam satu majlis di Syracuse, anak saya ditanya, “Selepas kamu pulang ke negara kamu, kamu boleh berkerja atau tidak?” Semasa belajar di University Harvard, nenek seorang rakan sekelasnya dari negeri Belanda mengajak anak saya pergi bercuti di rumahnya supaya dia boleh membuka tudung! Agaknya dia menyagka anak saya dipaksa oleh Taliban Malaysia untuk memakai tudung.

Di samping itu, tidak kurang pula rakyat Malaysia sendiri yang senentiasa memburukkan keadaan hak asasi manusia Malaysia di seluruh dunia. Mereka ini adalah opportunists. Mereka ada agenda politik. Mereka telah melihat orang Melayu berpecah belah dan lemah. Mereka nampak bahawa mereka mempunyai peluang untuk merampas kuasa politik daripada orang Melayu. Maka untuk mendapat sokongan luar mereka pun memburukkan negara Malaysia. Isu yang paling mudah untuk menarik perhatian Barat ialah Islam, Syari’ah dan Perkara 153 Perlembagaan Persekutuan. Maka berkeliaranlah mereka ke merata dunia untuk menghasut dan memburukkan Malaysia.

Ini perlu disedari oleh orang Melayu, Islam dan Pribumi Sabah dan Sarawak. Perkara 153 bukan sahaja untuk menjaga kepentingan orang Melayu tetapi juga hak Pribumi Sabah dan Sarawak. Adakah Pribumi Sabah dan Sarawak sudah merasakan bahawa mereka sudah tidak memerlukannya lagi?

Apakah isu-isu yang dibangkitkan mengenai Islam?

Pertama, tiada kebebasan beragama, kerana, kata mereka, orang Islam tidak dibenarkan menukar agama. Di samping itu, orang Islam tidak dibenarkan berkahwin dengan orang bukan Islam jika orang bukan Islam itu tidak memeluk Islam. Itu Hukum Syarak yang diiktiraf oleh Perlembagaan Persekutuan dan terpakai kepada orang Islam. Kita tidak mengatakan bahawa perbuatan mereka menyiksa diri sendiri dalam upacara agama mereka melanggar hak asasi manusia; kita tidak menentang peraturan agama mereka. Mengapa mereka hendak campur tangan dalam hal agama Islam?

Perlu ditegaskan di sini bahawa Perlembagaan Persekutuan tidak menghalang seseorang menukar agamanya. (Perkara 11). Peraturaan yang diadakan adalah procedure. Untuk bercerai pun ada procedure.

Mereka mempertahankan hubungan seks sejenis. Apa motif mereka yang sebenar? Adakah sesiapa yang mereka hendak lindungi?

Mereka memperjuangkan perkahwinan sejenis. Secara peribadi, saya katakana, jika mereka mahu sangat, buatlah. Mungkin itu satu cara Allah s.w.t. hendak mempupuskan zuriat mereka. Mungkin Allah swt pun tidak mahu orang seperti itu mempunyai zuriat. Kita tidak tahu. Cuma, jangan cuba melibatkan agama Islam dan orang slam.

Mereka memburukkan Islam kerana kononnya tidak berlaku adil kepada perempuan kerana lelaki dibenarkan berpoligami dan kerana pusaka tidak diberi sama rata tetapi mereka tidak mempertikaikan pula siapa yang berkewajiban memberi nafkah isteri dan anak. Biar apa pun, itu soal kita. Kita tidak mempertikaikan amalan agama mereka. Mengapa mereka hendak campur tangan dalam urusan agama kita.

Mereka menimbulkan isu penggunaan kalimah Allah. Tujuan politik mereka ialah untuk memecahbelahkan orang Melayu dengan Pribumi Sabah dan Sarawak yang beragama Kristian. Tujuan kedua adalah untuk mengkeristiankan orang Melayu. Selama 500 tahun Agama Kristian Gereja Roman Katholik bertapak di Malaysia. Mereka tidak pernah mengatakan Allah itu nama Tuhan mereka. Malah mereka mempersendakan nama Allah sebagai Tuhan orang Islam. Sekarang pun mereka hanya hendak menggukannya semasa menggunakan Bahasa Melayu. Apa tujuannya? Untuk meyakinkan orang Melayu bahawa agama mereka adalah serupa atau serumpun dengan Islam, bahawa dengan mengikut cara hidup mereka dan bersembahayang mengikut cara mereka yang lebih mudah dan seronok pun orang Melayu masih beriman dengan Allah. Selama 500 tahun mereka gagal menarik orang Melayu menganut agama mereka. Ini adalah taktik baru. Jika mereka betul telah insaf bahawa Allah itu tuhan mereka, mengapa mereka tidak meminta Pope di Vatican mengisytiharkan bahawa tuhan Roman Katholik adalah Allah? Takkanlah ini pun orang Melayu dan Islam, termasuk ulamak, tidak boleh nampak?

Satu perkara lagi yang orang Islam di Malaysia perlu membeberi perhatian ialah penampilan ungkapan “Abrahamic religions” (agama-agama Ibrahim) oleh orang-orang Islam sendiri. Soalan saya: Nabi Ibrahim a.s. menyibarkan berapa agama? Mungkin di Amerika Syarikat ianya sesuai untuk menunjukkan bahawa orang Islam itu bukanlah pengganas (terrorists). Tetapi, di Malaysia ia akan memakan diri orang Islam sendiri kerana akibatnya adalah sama seperti penggunaan kalimah Allah yang saya sebutkan tadi. Orang Melayu dan Islam perlulah sedar bahaya semua ini.

Akhir sekali, saya ingin membuat suatu kenyataan bahawa mengikut Perlembagaan Persekutuan undang-undang yang membenarkan perkahwinan sejenis tidak boleh dibuat untuk dipakai kepada orang Islam. Jika dilakukan, undang-undang itu tak keperlembagaan, tak sah dan batal. Sebabnya ialah Perlembagaan Peresekutuan memperuntukkan bahawa undang-undang keluarga bagi orang Islam adalah Hukum Syarak. Hukum Syarak tidak membenarkan perkahwinan sejenis. Maka jika undang-undang seperti itu dibuat, ia adalah percanggah dengan Hukum Syarak dan, oleh itu, bercanggah pula dengan Perlembagaan, menjadikannya tak sah dan batal.

Maka, jika orang Melayu dan Islam di Malaysia mahu kedudukan itu kekal, mereka mestilah bersatu dan mempertahankan Perlembagaan Persekutuan. Demikian juga, jika Pribumi Sabah dan Srawak tidak mahu hak mereka terhakis, mereka juga perlulah mempertahankan Perlembagaan Persekutuan.

Terima kasih.

PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI: PERBEZAAN DI ANTARA BRUNEI DAN MALAYSIA (BHG 1)

WACANA INTELEKTUAL MPM-YADIM
7 January 2014
PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI: PERBEZAAN DI ANTARA BRUNEI DAN MALAYSIA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara Malaysia)


 

Pendahuluan

Pada 22 Oktober 2013, Kerajaan Brunei Darussalam telah mewartakan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 (PKHJS 2013) dengan tujuan, secara ringkasnya, untuk melaksanakan hukuman hudud dan qisas di negara itu. Namun demikian, Perintah itu masih belum dikuatkuasakan. Ia akan dikuatkuasakan (atau dilaksanakan) berperingkat-peringkat, bermula dengan kesalahan-kesalahn ta’zir yang di jadualkan dalam bulan April 2014. Sementara itu, peruntukan-peruntukan undang-undang yang sedia ada termasuk Penal Code akan berjalan seperti biasa dan kes-kes itu akan terus dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Ini kerana kerja-kerja mengemaskini undang-undang berkaitan seperti acara jenayah, undang-undang keterangan dan lain-lain masih belum selesai.

Perbincangan ini ditumpukan kepada bagaimana kesalahan-kesalahan di bawah Perintah tersebut akan dilaksanakan. Saya tidak akan membincangkan secara terperici mengenai kesalahan-kesalahan itu, apakah ingredientsnya, cara membuktikannya, hukumannya dan cara pelaksanaan hukuman-hukuman itu. Saya juga tidak akan membincangkan sama ada peruntukan-peruntukan itu sesuai atau tidak sesuai diperundangkan dan dilaksanakan. Dalam syarahan ini, saya akan bandingkan keadaan di Brunei dengan keadaan di Malaysia dari segi peruntukan Perlembagaannya, sistem kerajaan, perundangan, kehakiman dan politik dan menyerahkan kepada tuan-tuan dan puan-puan untuk menimbang dan membuat penilaian dan keputusan sendiri sama ada apa yang dilakukan oleh Brunei itu boleh atau sesuai dilakukan di Malaysia atau tidak, dalam keadaan di Malaysia pada masa ini.

Sistem Politik dan Kerajaan di Brunei

Brunei adalah sebuah negara “Melayu, Islam, Beraja”. Islam adalah agama rasmi Brunei. Sultan adalah ketua agama rasmi Brunei. Baginda boleh, setelah berunding dengan Majlis Ugama Islam, tetapi tidak semestinya mengikut nasihat Majlis itu, membuat undang-undang mengenai perkara-perkara yang berhubung dengan agama Islam.

Kuasa memerintah yang tertinggi bagi Brunei adalah terletak dalam tangan Baginda. Baginda adalah Perdana Menteri. Baginda adalah Pemerintah Tertinggi Angkatan Bersenjata Diraja Brunei. Kuasa memerintah hendaklah dijalankan oleh Baginda. Baginda boleh melantik sebilangan orang Menteri dan Timbalan Menteri yang akan bertanggungjawab hanya kepada Baginda sahaja bagi menjalankan kuasa memerintah. Pelantikan mereka boleh di mansuhkan (revoked) tanpa memberi apa-apa sebab.

Terdapat sebuah Majlis Mesyuarat Di-Raja (MMDR) yang ahli-ahlinya terdiri daripada Timbalan Sultan, Pemangku-Pemangku Raja (kedua-duanya jika ada pelantikan dibuat), Ahli-Ahli Rasmi dan ahli-ahli yang dilantik oleh Baginda. Tugas MMDR, antara lain, adalah untuk menasihatkan Baginda mengenai sebarang pindaan, tambahan atau pembatalan sebarang peruntukan Perlembagaan. Walau bagaimana pun Baginda tidak tertakluk kepada nasihat MMDR.

Perlembagaan Brunei memperuntukkan sebuah Majlis Mesyuarat Menteri-Menteri Kabinet (Kabinet) yang ahli-ahlnya terdiri daripada Perdana Menteri (Baginda sendiri) dan Menteri-Menteri yang dilantik oleh Baginda. Ahli-ahli Kabinet “menduduki kerusinya …. selama tempoh selagi diperkenankan oleh….” Baginda. Keputusan Kabinet tidak sah jika ia tidak diperkenankan oleh Baginda. Baginda dikehendaki, tetapi tertakluk kepada pengecualian-pengecualian, berunding (consult) dengan Kabinet dalam melaksanakan tugas-tugas Baginda. Baginda “tidak terikat untuk bertindak menurut nasihat Majlis Mesyuarat Menteri-Menteri, tetapi dalam sebarang hal yang sedemikian, Baginda hendaklah membuat catatan secara bertulis, untuk dimasukkan ke dalam minit-minit mesyuarat, sebab-sebab keputusan Baginda itu.”

Perlembagaan Brunei juga memperuntukkan sebuah Majlis Mesyuarat Negara (MMN). (ia bolehlah dibandingkan dengan Dewan Rakyat). MMN mempunyai 45 orang ahli, 30 daripadanya dilantik oleh baginda manakala 15 orang lagi dipilih melalui pilihanraya. Setiap orang ahli MMN memegang jawatan masing-masing selama ia diperkenankan oleh Baginda. Tetapi, semenjak tahun 1962, dengan berkuatkuasanya Perintah Darurat, pilihanraya tidak diadakan. Oleh yang demikian, semua ahli MMN pada masa ini adalah dilantik oleh Baginda. Persidangan MMN telah diadakan semula semenjak tahun 2004 setelah di gantung dalam tahun 1984. Semenjak tahun 2004 ia bersidang setiap tahun selama 3 hingga 4 minggu setahun.

Perlembagaan Brunei memberi kuasa kepada Sultan untuk membuat pemasyhuran darurat. Pemasyhuran darurat yang dibuat dalam tahun 1962 masih berkuatkuasa sehingga sekarang. Sepanjang pemasyhuran darurat berkuatkuasa, antara lain, Baginda “boleh membuat apa jua Perintah pun yang Baginda fikirkan dikehendaki bagi kepentingan orang ramai.” Perintah-perintah tersebut termasuklah “….. pengubahsuaian, pindaan, penggantian atau penggantungan semua atau mana-mana peruntukan sebarang undang-undang bertulis;” Perintah Kanun Hukuman Jeyah Syariah 2013 adalah salah satu perintah itu.

Perkara 84 Klausa (2) memperuntukkan:

“(2) Tiada sebarang apa pun dalam Perlembagaan ini boleh dianggap mengurangkan hak dan kuasa kedaulatan Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan dan, bagi mengelakkan kewahaman, maka adalah diisytiharkan bahawa Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan berkuasa untuk membuat undang-undang dan memasyhurkan lagi satu Bahagian atau Bahagian-Bahagian Perlembagaan ini dari masa ke semasa jika difikirkan oleh Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan elok diperbuat demikian.”

Ini dikuti dengan peruntukan Perkara 84A:

“84B. (1) Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan tidak pandai berbuat salah sama ada atas sifat peribadi atau rasmi Baginda. Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan tidak boleh dibicarakan di dalam mana-mana mahkamah berkaitan dengan apa-apa jua yang dilakukan atau ditinggalkan daripada dilakukan oleh Baginda dalam masa atau selepas pemerintahan Baginda sama ada atas sifat peribadi atau rasmi Baginda.”

Perkara 84C memperuntukkan:

“84C. (1) Remedi bagi kajian semula kehakiman tiada dan tidak boleh didapati di Negara Brunei Darussalam.”

Klausa (3) menjelaskan bahawa kajian semula kehakiman itu termasuklah:

(a) suatu permohonan bagi sebarang perintah prerogatif mandamus, larangan dan certiorari;
(b) suatu permohonan bagi suatu pengisytiharan atau injunksi;
(c) suatu writ habeas corpus; dan
(d) mana-mana guaman atau tindakan lain berhubung dengan atau berbangkit dari apa-apa perbuatan, keputusan, pemberian, pembatalan atau penggantungan, atau keengganan atau peninggalan daripada berbuat demikian, sebarang perjalanan atau keengganan atau peninggalan daripada menjalankan sebarang kuasa, autoriti atau
budibicara yang diberikan kepada Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan, atau mana-mana pihak yang bertindak bagi pihak Baginda atau dengan titah perkenan Baginda atau dalam melaksanakan sebarang tugas awam, di bawah peruntukan-peruntukan Perlembagaan ini atau sebarang undangundang bertulis atau pun selainnya.

Perkara 85 membolehkan Sultan, “dengan Pemasyhuran, meminda, menambah atau membatalkan sebarang peruntukan Perlembagaan ini termasuk Perkara ini; dan Perlembagaan ini tidak boleh dipinda, ditambah atau dibatalkan dengan cara lain.” Dalam menjalankan kuasa-kuasa itu Baginda “hendaklah berunding dengan Majlis Mesyuarat Di-Raja” tetapi Baginda “tidak terikat untuk bertindak mengikut nasihat Majlis itu.”

Perlu diingati bahawa kuasa-kuasa yang disebut ini terpakai sepanjang masa.

Biasanya tafsiran Perlembagaan adalah tugas Mahkamah. Tetapi, di bawah Perlembagaan Brunei tugas itu diberi kepada Tribunal Tafsiran yang mempunyai tiga orang ahli yang dilantik oleh Baginda dan memegang jawatan selama mereka diperkenankan oleh Baginda.

Apakah yang tidak disebut dalam Perlembagaan Brunei? Beberapa perkara yang amat ketara ialah tidak ada peruntukan-peruntukan yang mengatakan bahawa Perlembagaan adalah undang-undang utama negara dan mana-mana undang yang tidak selaras dengannya adalah tidak sah. Juga tidak ada peruntuan mengenai kebebasan asasi, pilihanraya, Badan Kehakiman mahupun mahkamah syari’ah.

Kesimpulannya, pertama, sistem politik dan kerajaan di Brunei adalah satu sistem beraja mutlak (absute monarchy). Dalam keadaan biasa pun Sultan mempunyai kuasa mutlak eksekutif dan perundangan. Kuasa Baginda megatasi peruntukan-peruntukan Perlembagaan di samping Baginda boleh meminda Perlembagaan dan juga membuat undang-undang. Dalam keadaan darurat, semenjak tahun 1962 hinggalah sekarang, Baginda boleh membuat undang-undang melalui perintah. Isi kandungan perintah itu boleh bercanggah dengan dan mengatasi mana-mana peruntukan Perlembagaan atau undang-undang.

Kedua, Brunei adalah sebuah negera unitary, bukan sebuah persekutuan dan tiada pembahagian kuasa perundangan di antara persekutuan dan negeri.

Ketiga, tidak ada sekatan keperlembagaan mengenai bidangkuasa mahkamah sivil mahupun mahkamah syariah. Misalnya bidangkuasa mahkamah syariah tidak terhad kepada orang-orang yang manganut agama Islam sahaja. Tidak ada sekatan mengenai jenis kesalahan yang boleh diletak di bawah bidangkuasa mahkamah syariah (misalnya kesalahan berkenaan “precepts of Islam” (suruhan Islam) atau mengenai jenis hukuman yang boleh dilaksanakan oleh Mahkamah Syariah. Jika ada apa-apa sekatan pun, Sultan boleh tidak memperdulikannya atau menindanya.

Keempat, walapun di Brunei ada beberapa parti politik, parti-parti politik itu tidak memainan apa-apa peranan dalam pemerintahan. Juga, tidak ada gabungan parti-parti politik yang ahli-ahlinya terdiri daripada berbagai-bagai kaum dan agama untuk membentuk kerajaan dan tidak ada pembangkang.

Dalam keadaan itu, tidak ada apa atau sesiapa yang boleh menghalang Sultan jika Baginda hendak membuat sesuatu undang-undang dan melaksanakannya. Dalam keadaan itulah Perintah Kanun Kesalahan Jenayah Syariah 2013 dibuat.

Sistem politik dan kerajaan di Malaysia

Oleh sebab kesempitan masa dan tuan-tuan dan puan-puan telah pun maklum mengenai keadaan di Malaysia, saya hanya akan menyebut perkara-perkara yang penting sahaja secara ringkas.

Malaysia adalah sebuah persekutuan. Ada perkara yang terletak dalam bidangkuasa perundangan persekutuan , ada yang terletak di bawah bidangkuasa perundangan negeri . Perlembagaan adalah undang-undang utama dan mana-mana undang-undang yang tidak selaras dengannya adalah tidak sah. Kuasa kerajaan dibahagi kepada tiga: Eksekutif Perundangan dan Kehakiman. Hakikatnya, di peringkat persekutuan, kuasa eksekutif terletak kepada Jemaah Menteri yang diketuai oleh Perdana Menteri. Mereka adalah terdiri daripada ahli-ahli Dewan Rakyat yang dipilih dalam pilihan raya daripada komponan parity-parti yang menang majoriti dalam pilihan raya umum. (Kecuali beberapa orang yang dilantik daripada ahli Dewan Negara). Mereka bertanggungjawab (answerable) kepada pengundi-pengundi dan pengundi-pengundi boleh menjatukan sesebuah keraajaan melalui undi mereka jika mereka tidak sukakan sesebuah kerajaan. Yang Dipertuan Agong bertindak atas nasihat Jemaah Menteri. Mengikut konvensyen, Baginda mestilah mengikut nasihat Jemaah Menteri melainkan dalam beberapa hal tertentu.

Kuasa perundangan (legislative power) terletak kapada Parlimen yang terdiri daripada Dewan Rakyat, Dewan Negara dan perkenan Yang diPertuan Agong. Pindaan Perlembagaan memerlukan sekurang-kurangmya dua pertiga ahli Parlimen. Selain daripada itu ada perkara yang memerlukan persetujuan Majlis Raja-Raja. Parlimen persekutuan hanya boleh membuat undang-undang mengenai perkara-perkara yang ditetapkan oleh Perlembagaan. Ia tidak boleh membuat undang-undang bagi perkara-perkara yang terletak dalam bidangkuasa Negeri.

Kuasa kehakiman terletak kepada Badan Kehakiman. Ini termasuk kuasa mentafsir Perlembagaan dan semakan kehakiman (judicial review). Mahkamah berkuasa mengisytihar undang-undang, sama ada yang dibuat oleh Parlimen atau Badan Perundangan Negeri tidak sah jika ia tidak selaras dengan Perlembagaan. Mahkamah juga berkuasa mengisytiharkan sesuatu perinatah, arahan atau tindakan seorang Menteri itu tidak sah memalui semakan kehakiman (judicial review). Ini biasanya dilakukan melalui perintah pengisytiharan (declaration), certiorari dan habeas corpus. Tiada sesiapa yang berada di atas undang-undang.

Badan Perundangan Negeri hanya boleh membuat undang-undang mengenai perkara-perkara yang terletak dalam Jadual Kesembilan Senarai II (Senarai Negeri). Mahkamah Syari’ah adalah mahkamah negeri. Bidangkuasanya terhad kepada orang Islam sahaja.

Dengan latar belakang itu, kita lihat apa yang dilakukan oleh Brunei.

Cara Brunei melaksanakan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013.

Undang-undang tersebut dibuat melalui Perintah yang dikeluarkan semasa keadaan darurat. Ia dibuat oleh Sultan yang mempunyai kuasa mutlak. Tiada siapa yang boleh menyoalnya. Tiada siapa yang boleh mencabarnya termasuk di mahkamah.

Untuk memahami cara ia akan dilaksanakan, kita perlu melihat secara ringkas akan kesalahan-kesalah berkenaan.

Sebelum ini, kedudukan di Brunei adalah seperti di Malaysia. Kesalahan-kesalahan jenayah dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Malah Penal Code yang dipakai di Brunei adalah Macaulay’s Penal Code yang mulanya di terima pakai di India dan kemudiannya di Pakistan, Sri Lanka, Myanmar, Malaysia, Singpaura dan lain-lain tanah jajahan British. Kesalahan-kesalahan seperti membunuh, menyamun, mencuri, merogol dan menyebabkan kecederaan kepada manusia diperuntukkn di dalamnya dengan hukuman yang terdiri dari hukuman mati, penjara, sebatan dan/atau denda.

Lebih kurang sama seperti di Malaysia, kesalahan-kesalahan yang dikenali sebagai “jenayah syariah” diletakkan di bawah bidangkuasa Mahkamah Syari’ah. Ini kerana Brunei mengambil undang-undang yang dipakai di Mahkamah Syari’ah di Malaysia sebagai contoh dalam penggubalan undang-undangnya. Malah, Brunei juga mengambil undang-undang yang dipakai di mahkamah syariah di Malaysia mengenai acara mal, acara jenayah, keterangan, undang-undang keluarga Islam sebagai contoh untuk membuat undang-undangnya.

Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 membahagikan kesalahan-kesalahan seperti berikut:

Pertama, kesalahan-kesalahan yang boleh dihukum dengan hukuman hudud. Misalannya, curi (sariqah), samun (hirabah), zina (zina), rogol (zina bil-jabar), liwat (liwat), menuduh berzina (qazaf) dan meminum minuman yang memabukkan.

Kedua, kesalahan-Kesalahan yang boleh dihukum dengan hukuman qisas dan diyat. Misalnya, enyebabkan kematian orang lain (qatl) dan menyebabkan kecederaan.

Ketiga, kesalahan-kesalahan am seperti tidak menunaikan sembahayang Jumaat, khalwat dan perbuatan tidak sopan yang membawa hukuman penjada atau denda (ta’zir).

Perintah ini pada amnya dikuatkuasakan terhadap orang Islam dan orang bukan Islam. Misalnya menyebabkan kematian orang lain, curi, samun, rogol dan liwat.

Terdapat kesalahan-kesalahan yang boleh dilakukan oleh orang Islam sahaja seperti meminum minuman yang memabukkan dan zina.

Terdapat kesalahan yang hanya boleh di lakukan oleh orang bukan Islam seperti menghina Nabi oleh orang bukan Islam dan mempermainkan ayat Al-Qur’an atau hadith oleh orang bukan Islam.

Terdapat juga perbuatan yang tidak menjadi kesalahan jika ia dilakukan oleh orang bukan Islam dengan orang bukan Islam. Tetapi ia menjadi kesalahan jika orang bukan Islam melakukannya dengan orang Islam. Misalnya zina.

Kita lihat pula dari perspektif bidangkuasa. Ada kesalahan-kesalahan yang terletak di bawah bidangkuasa eksklusif Mahkamah Syari’ah. Misalnya, hamil luar nikah, tidak menunaikan sembahyang Jumaat, tidak menghormati bulan Ramadhan, khalwat, perbuatan tidak sopan, lelaki berlagak menyerupai perempuan atau sebaliknya, mengamalkan sihir, mengembangkan ugama selain ugama Islam, pemujaan dan menuduh orang Islam sebagai kafir. Kesalahan-kesalahan ini akan dibicarakan oleh Mahkamah Syari’ah sahaja. Ini adalah kesalahan-kesalahan ta’zir yang hukumannya ialah penjara dan/atau denda.

Terdapat kesalahan-kesalahan yang telah diperuntukkan dalam Penal Code semenjak ia mula diterima pakai di Brunei tetapi sekarang diperuntukkan juga dan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013. Misalannya seperti curi, samun, rogol, liwat, menyebabkan kematian orang lain dan menyebabkan kecederaan. Akibatnya, bagi kesalahan-kesalahan ini, terdapat peruntukan yang sama atau serupa dalam dua undang-undang yang berbeza dengan cara pembuktian yang berbeza, hukuman yang berbeza, pendakwa yang berbeza malah mahkamah yang berbeza!

Bagaimana kesalahan-kesalahan itu ditangani? Di manakah kesalahan itu dilaporkan, di balai Polis atau di pejabat Penguatkuasa Agama? Siapakah yang akan menyiasat kesalahan tersebut, Polis atau Penguatkuasa Pgama? Siapakah yang akan mendakwa, Pendakwa Raya atau Pendakwa Syar’ie? Mahkamah manakah yang akan membicarakan kes-kes itu, Mahkamah Sivil atau Mahkamah Syari’ah?

Mengikut penjelasan yang di berikan oleh Awang Haji Mohd. Yusree Hj. Junaidi, Penolong Peguamcara Negara Brunei, kes-kes tersebut akan dilaporkan kepada dan disiasat oleh Pasukan Polis Diraja Brunei dengan dibantu oleh Unit Penguatkuasa Agama dan agensi-agensi penguatkuasaan undang-undang lain, jika berkenaan.

Setelah penyiasatan selesai dijalankan, kertas siasatan akan dikemukakan kepada Pendakwa Raya. Penilaian akan dibuat, dengan dibantu oleh Ketua Pendakwa Syar’ie jika perlu, sama ada terdapat keterangan yang mencukupi bagi pembuktian kesalahan-kesalahan di bawah Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syari’ah atau jika suspek ingin membuat pengakuan salah secara iqrar menurut Perintah Keterangan Mahkamah Syariah dan Perintah Kanun Peraturan Jenayah Syariah. Dalam hal yang sedemikian, maka kes tersebut akan dipindahkan ke Mahkamah Syari’ah dengan pendakwaan di buat oleh Pendakwa Syarie dengan dibantu oleh Timbalan Pendakwa Raya jika perlu. Jika sebaliknya, maka pendakwaan akan diteruskan di bawah Penal Code di Mahkamah Sivil.

Dalam kata-kata lain, walaupun terdapat peruntukan kesalahan dalam dua undang-undang yang berbeza, seseorang itu hanya akan didakwa sekali sahaja, di bawah salah satu undang-undang itu.

Bolehkah ia dilaksanakan di Malaysia?

Katakanlah undang-undang seperti yang dibuat oleh Brunei itu hendak dibuat di Malaysia, dalam kerangka perundangan dan politik di Malaysia pada masa ini, bolehkah ia dilakukan?

Saya hanya akan melihatnya dari sudut perundangan.

Dalam membincangkan isu ini, terlebih dahulu kita perlu mengambil perhatian peruntukan Perlembagaan Persekutuan mengenai pembahagian bidangkuasa di antara persekutuan dan negeri. Mengikut Senarail I, Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan, “criminal law” (undang-undang jenayah) terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan dan Mahkamah Sivil. Sebaliknya “kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Nagari), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan terletak di bawah bidangkuasa Kerajaan Negeri dan Mahkamah Syari’ah.

Kita lihat pula kepada kesalahan-kesalahan tersebut. Kita dapati, di antaranya ada kesalahan-kesalahan yang telah pun wujud dalam Penal Code semenjak tahun 1936 dan berkuatkuasa semasa Perlembagaan Persekutuan digubal. Misalannya ialah kesalahan menyebabkan kematian kepada orang lain, mencuri, merompak, merogol dan menyababkan kecederaan kepada orang lain. Semestinya kata-kata “criminal law” yang digunakan oleh penggubal-penggubal itu merujuk, terutama sekali, kepada kesalahan-kesalahan dalam Penal Code itu. Jika tidak apa lagi yang dipanggil “criminal law” itu? Juga, jika tidak, maka semua perbicaraan kesalahan-kesalahan di bawah Penal Code di Mahkamah Sivil semenjak Merdeka adalah tak keperlembagaan, tak sah dan batal. Itu adalah satu pandangan yang tidak munasabah.

Sebaliknya, di antara kesalahan-kesalahan itu ada juga kesalahan-kesalahan yang tidak terdapat dalam Penal Code, malah telah pun diperuntukkkaan dalam Enakmen Kesalahan Jenayah Syari’ah negeri-negeri. Misalannya ialah persetubuhan luar nikah, menuduh seorang berzina dan kesalahan-kesalahan berkaitan dengan minuman yang memabukkan. Bolehlah dihujahkan bahawa kesalahan-kesalahan itu ia bukan “criminal law”.

Jika hukuman-hukuman hudud dan qisas hendak dikenakan bagi kesalahan-kesalahan jenayah Prsekutuan, ia hanya boleh dilakukan sebagai undang-undang persekutuan, ia itu, sebagai undang-undang jenayah dan bukan “kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Nagari), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Tidak ada apa-apa halangan keperlembagaan bagi melakukan sedemikian. Parliament boleh memilih apa-apa hukuman kepada apa-apa kesalahan jenayah, termasuk hukuman mengikut Syari’ah. Dengan cara itu, penguatkuasaannya boleh meliputi orang Islam dan bukan Islam. Sebagai undang-undang jenayah ia terletak di bawah bidangkuasa Mahkamah Sivil. Mahkamah Sivil mempunyai bidangkuasa ke atas orang Islam dan bukan Islam. Untuk Parlimen Malaysia membuat undang-undang seperti itu, tidak ada pindaan keperlembagaan yang perlu dibuat dan rang undang-undang itu hanya perlu diluluskan dengan majority mudah. Keadaan ini bolehlah dibandingkan dengan undang-undang mengenai perbankan dan kewangan Islam dan takaful.

Perlu ditekankan di sini, undang-undang jenayah Persekutuaan itu mestilah terpakai kepada semua orang Islam dan bukan Islam kerana ia adalah undang-undang jenayah dan bukannya undang-undang peribadi dan kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Nagari), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Jika ia hanya terpakai kepada orang Islam sahaja, ia akan bercanggah dengan peruntukan Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan kerana itu adalah satu diskriminasi atas alasan agama dan oleh itu tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Bagaimana dengan kesalahan-kesalahan yang tidak terdapat dalam Penal Code atau mana-mana undang-undang Persekutuan, malah telah pun diperuntukkan dalam Enakmen Kesalahan Jenayah Syariah Negeri-Negeri seperti yang saya telah sebutkan tadi? Bagi kesalahan-kesalahan itu, bolehlah dihujahkan bahawa ia bukan “criminal law”. Bagi saya ia boleh dijadikan undang-undang Negeri. Tetapi, untuk memakai hukuman hudud kepadanya, ada halangannya, bukan halangan keperlembagaan tetapi halangan undang-undang Persekutuan yang menghadkan hukuman yang boleh di peruntukkan untuk dijadikan undang-undang Negeri dan diberi bidangkuasa kepada Mahkamah Syari’ah. Jika Kerajaan Persekutuan sanggup meminda Akta Mahkamah Syariah (Bidangkuasa Jenayah) 1965 untuk membolehkan Badan Perundangan Negeri mengenakan hukuman hudud kepada kesalahan-kesalahan itu, Badan Perundangan Negeri bolehlah membuat undang-undang itu. Sebagai undang-undang Negeri di bawah Senarai II, Jadual Kesembilan ia hanya terpakai kepada orang-orang Islam dan terletak di bawah bidangkuasa Mahkamah Syari’ah. Tidak ada isu keperlembagaan di sini.

Jika dilakukan demikian, maka akan wujudlah suatu keadaan di mana beberpa kesalahan hudud dan qisas menjadi undang-undang jenayah Persekutuan yang terpakai kepada semua orang Islam dan bukan Islam dan dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Di samping itu akan ada pula beberapa kesalahan hudud yang menjadi undang-undang Negeri yang hanya terpakai kepada orang-orang Islam dan dibicarakan oleh Mahkamah Syari’ah. Wajarkah kita mempunyai undang-undang seperti itu? Saya serahkan kepada tuan-tuan dan puan-puan untuk menjawab sendiri.

Kebanyakan orang menyangka, oleh kerana kesalahan-kesalahan itu adalah kesalahan hudud dan qisas mengikut Hukum Syarak dan oleh kerana agama Islam terletak di bawah bidangkuasa Negeri, maka Badan Perundangan Negrei boleh membuat undang-undang sedemikian. Paling tinggi, anggapan itu hanya separuh betul. Di Malaysia, apa-apa undang-undang yang hendak dibuat mestilah selaras dengan Perlembagaan Persekutuan. Seperti yang saya telah sebut tadi, ada di antara kesalahan-kesalahan itu yang terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan dan Mahkamah Sivil. Jika kesalahan-kesalahan itu dijadikan kesalahan-kesalahan di bawah undang-undang Negeri ia adalah tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Jika ia dilakukan juga oleh Badan Perundangan Negeri, pemakaiannya tidak boleh meliputi orang bukan Islam. Sebabnya ialah, Perlembagaan hanya memberi kuasa kepada Badan Perundangan Negeri membuat undang-undang yang terpakai kepada orang-orang yang manganut agama Islam sahaja. Maka jika Badan Perundangan Negeri membuat undang-undang menjadikan kesalahan-kesalahan itu terpakai juga kepada orang bukan Islam, undang-undang itu tak keperlembagan, tak sah dan batal. Mahkamah Syari’ah juga tidak mempunyai bidangkuasa terhadap orang bukan Islam. Jika Badan Perundangan Negeri membuat undang-undang memberi kuasa kepada Mahkamah Syari’ah untuk membicarakan orang bukan Islam, undang-undang itu juga tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Kerapkali kita dengar orang berkata bahawa kesalahan-kesalahan itu hanya akan terpakai kepada orang Islam sahaja. Ini pun separuh betul. Sebabnya ialah, pertama, bagi kesalahan-kesalahan jenayah Persekutuan, kesalahan-kesalahan itu bukanlah undang-undang peribadi (personal law) atau kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam” (“offences relating to precepts of Islam”) seperti yang diperuntukkan dalam Senarai II (Senarai Nagari), Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. Ia adalah undang-undang awam. Kesalahan itu adalah kesalahan terhadap Negara (di England, Raja) bukan hanya terhadap mangsanya. Sebab itulah Pendakwa Raya yang mendakwa, bagi pihak Negara.

Kedua, seperti yang saya telah katakan tadi, undang-undang yang mengenakan hukuman hudud dan qisas bagi kesalahan-kesalahan jenayah yang terletak di bawah bidangkuasa Persekutuan itu kepada orang Islam sahaja adalah bercanggah dengan Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan dan, oleh itu tak keperlembagaan, tak sah dan batal.

Ketiga, adilkah jika seorang Islam mencuri harta seorang bukan Islam dia dikenakan hukuman hudud (potong tangan) manakala seorang bukan Islam mencuri harta seorang Islam dia hanya boleh dikenakan hukuman penjara dan denda? Sebab itulah dalam undang-undang yang dibuat di Brunei itu, kesalahan-kesalahan menyebabkan kematian orang lain, menyebabkan kecederaan, mencuri dan menyamun misalnya terpakai kepada semua orang, Islam dan bukan Islam. Bagi saya, melaksanakan hukuman hudud dan qisas terhadap orang Islam sahaja bukan sahaja tak keperlembagaan, tetapi juga tidak adil dan tidak wajar.

Satu perkara lagi yang perlu disebut ialah, sekurang-kurangnya terdapat satu kesalahan yang tidak boleh diperuntukkan baik di dalam undang-undang Persekutuan mahupun undang-undng Negeri kerana ia akan bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan. Kesalahan itu ialah irtidad atau seorang Islam mengisytiharkan dirinya bukan Islam. Dalam Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 (Brunei), kesalahan itu membawa hukuman mati. Di Malaysia, peruntukan seperti itu semestinya bercanggah dengan peruntukan Perkara 11 Perlembagaan Persekutuan. Brunei tiada halangan keperlembagaan untuk memperuntukkan kesalahan seperti itu kerana ia tidak ada peruntukan seperti Perkara 11 dalam Perlembagaannya. Malah, jika ada pun, ia boleh tidak diperdulikan atau dipinda oleh Sultan.

Penutup

Kerapkali orang menyangka bahawa mereka boleh “melaksanakan hukum Allah” (menggunakan ungkapan mereka) hanya dengan semangat yang berkobar, tangan yang digenggam dan pekikan takbir yang memekak. Mereka menyangka, tidak kira apa persediaan yang dibuat, bagaimana ia dilakukan, ia semestinya akan berjalan dengan baik, menjamin keadilan dan berjaya semata-mata kerana mereka “melaksanakan hukum Allah” atau mereka tidak fikir langsung mengenainya. Mereka lupa bahawa Sunnah Allah berlaku di mana-mana. Tentera Islam yang diketuai oleh Rasul Allah sendiri pun pernah kalah dalam perang Uhud bukan kerana tujuan mereka tidak baik, bukan kerana iman mereka berkurangan, tetapi kerana pasukan pemanah tidak mematuhi arahan, meninggal posisi mereka untuk merebut harta rampasan yang membolehkan Khalid Ibn Walid dan pasukannya memusing dan menyerang dari arah yang berlainan. Dalam melaksanakan undang-undang pun serupa. Tidak kira undang-undang apa yang hendak dilaksanakan, jika ia tidak dilaksanakan dengan betul, cekap dan jujur, ia boleh membawa kepada ketidakadilan. Itu Sunnah Allah, dari apa yang saya faham.

Pelaksanaan sesuatu undang-undang bukanlah tamat dengan penguatkuasaannya. Lebih penting ialah bagaimana pelaksanaan itu berjalan, apa kesan dan akibatnya, adakah ia membawa kepada keadaan masyarakat yang lebih aman dan tenteram dan adakah ia meningkatkan tahap keadilan di sesebuah negara itu? Kejayaan pelaksanaan hukuman hudud bukanlah terletak kepada berapa banyak kepala dipancung, berapa orang direjam dan berapa banyak tangan dipotong.

Dari apa yang kita baca mengenai apa yang berlaku di Pakistan, Nigeria dan Sudan, nampaknya pelaksanaan undang-undang itu masih belum boleh dikatakan berjalan dengan licin dan meningkatkan keadilan. Kita baca mengenai ketidak adilan kepada wanita-wanita mangsa rogol yang berakhir dengan dihukum kerana kesalahan zina, sebab mereka tidak dapat mengemukakan saksi-saksi secukupnya dan mereka mengandung. Di Pakistan, tuduhan ini ditolak oleh Taqi Usmani, bekas Hakim Mahkamah Syari’ah Persekutuan Pakistan dan Hakim Mahkamah Agung Pakistan (Bahagian Rayuan Syari’ah) sambil mengatakan bahawa, semasa beliau menjadi Hakim, beliau tidak pernah menemui satu kes pun di mana seorang perempuan yang melaporkan dia dirogol berahkir dengan dihukum kerana berzina. Kita terima kenyataannya, tetapi bagaimana dengan kes-kes yang tidak pergi kepadanya, terutama sekali di kawasan pedalaman? Kita tidak tahu hakikat yang sebenar. Apa yang kita pasti ialah, setelah “berlaku tunjuk perasaan setiap hari” kesalahan rogol dikeluarkan daripada Hudud Ordinance dan masukkan semula ke dalam Penal Code dan dibicarakan oleh Mahkamah Sivil semula sehinggalah sekarang. Di sini saya memetik kata-kata Dr. Anwarul Haq, seorang rakyat Pakistan yang berkhidmat dengan Kerajaan Brunei selama kira-kira tiga puluh tahun, antara lain, untuk menggubal Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syari’ah 2013 yang kita sedang bincangkan ini. Soalan: Mengapa “berlaku tunjuk perasaan setiap hari” dan mengapa kesalahan rogol sahaja yang dikeluarkan daripada Hudud Ordinance dan dimasukkan semula ke dalam Penal Code? Semesatinya tunjuk perasaan itu berkaitan dengan kesalahan rogol. Mengapa?

Mengenai Nigeria, saya bertanya Hakim Ibrahim Bukar, Ketua Hakim Mahkamah Tinggi, Wilayah Persekutuan, Abuja, Nigeria mengenai pegalaman Nigeria. Dalam jawapannya kepada saya melalui email pada 10 Disember 2013, beliau berkata dan saya petik sepenuhnya dengan terjemahan saya sendiri:

“Memang betul sistem perundangan syariah telah diperkenalkan di lebih kurang 10 buah negeri di bahagian utara Nigeria. Sebagaimana yang tuan sedia maklum Nigeria adalah sebuah Persekutuan yang terdiri daripada 36 buah negeri dan sebuah Wilayah Persekutuan. Sistem itu telah diperkenalkan di negeri-negeri itu secara tergesa-gesa dan lebih kerana keuntungan politik daripada pentingannya dan keperluannya. Tambahan lagi, idea itu timbul di negeri-negeri itu dan diperkenalkan tanpa rundingan dan pandangan Kerajaan Persekutuan. Di Nigeria, Jabatan Polis, Jabatan Penjara dan undang-undang keterangan terletak di bawah senarai bidangkuasa eksklusif Kerajaan Persekutuan. Tanpa “peralatan” itu, keadilan jenayah tidak boleh ditadbirkan dengan berkesan. Keadaan ini telah memberi kesan kepada innovasi itu. Kedua, kegagalan kerajaan untuk melakukan orientasi kepada anggota masyarakat yang terlibat dan membolehkan masyarakat bukan Islam di kawasan itu menghargai (appreciate) bahawa sistem itu hanya terpakai kepada orang Islam sahaja menyebabkan sistem itu ditentang. Kebanyakan pengamal undang-undang tidak mahir dalam syariah. Ini juga adalah satu faktor yang menghalang kejayaan pelaksanaannya. Kesimpulannya, pengenalan keadilan jenyah syariah, disebabkan oleh faktor-faktor ini dan lain-lain, tidaklah boleh dikatakan satu usaha yang berjaya. Malah, di kebelakangan ini, kita tidak langsung mendengar hukuman hudud dikenakan. Kebanyakan, jika tidak semua, hukuman yang telah dijatuhkan telah dibuat rayuan. Dalam keadaan itu, jawapan saya kepada soalan tuan ialah pelaksanaan hudud tidak atau masih belum diterima sepenuhnya.”

Lebih kurang sepuluh tahun dahulu, di satu persidangan di IKIM, Prof. Dr. Ibraheem Sulaiman daripada Centre of Islamic Studies, Ahmadu Bello University, Nigeria, antra lain, mengatakan bahawa pelaksanaan Syari’ah di Nigeria berlaku dengan cara mengejut dan tergesa-gesa.

Dalam satu rencana bertajuk “Enforcement of Hudood Punishments under Islamic Law in Nigeria: Implications for a Plural Legal System” yang ditulis oleh Aminu Adamu Bello dari Faculty of Law, University of Abuja, Nigeria, penulis itu merumuskan bahawa “….. data tidak menyokong kenyataan bahawa pelaksanaan hukuman hudud mempunyai apa-apa kesan ke atas kelakuan anti-sosial, terutama sekali rompakan bersenjata (hibara) di negeri-negeri itu.” (Terjemahan saya”).

Mengikut rencana itu, “Setakat ini terdapat tidak kurang daripada 23 orang yang sedang menunggu hukuman potong tangan dan rejam di Negeri Bauchi sahaja. Banyak daripada mereka telah berada dalam penjara lebih kurang tujuh tahun tanpa pegesahan (“ratification”) atau sebaliknya terhadap hukuman mereka oleh kerajaan negeri.”(Terjemahan saya)

Mengapa kerajaan negeri tidak mengesahkan hukuman-hukuman itu? Jawapannya, “……Gavnor-Gavnor itu mengatakan bahawa mereka tidak dapat mengesahkan hukuman-hukuman itu kerana hakim-hakim Mahkamah Syari’ah telah menjatuhkan hukuman-hukuman itu dengan tergsa-tergesa tanpa mamatuhi proses perundangan.’” (Terjemahan saya).

Malah, penulis rencana itu mencadangkan supaya pelaksanaan hukuman hudud dI negeri-negeri berkenaan di gantungkan.

Bagaimana dengan Sudan? Saya cuba mendapat, termasuk melalui rakan-rakan akademik, orang-orang yang mempunyai maklumat terus mengenai keadaan di Sudan untuk mejelaskan kepada kita keadaan sebenar di Sudan tetapi tidak berjaya. Saya tidak tahu mengapa. Apa yang kita baca dan lihat di internet amatlah membimbangkan. Tetapi, untuk berlaku adil, kita tidak tahu hal yang sebenar. Maka saya hanya akan memetik dua kenyatan ini.

Pertama, saya pernah membaca satu rencana (memanglah saya tidak dapat mencarinya sekarang) yang mangatakan bahawa, atas sebab-sebab politik, suatu malam, Presiden Jaafar Nameiri muncul di talivesyen dan mengisytiharkan bahawa mulai jam 12.00 malam itu Syari’ah akan dilaksanakan sepenuhnya di Sudan. Esoknya semua aktiviti terhenti. Polis tidak tahu yang hendak dibuat, Pendakwa tidak tahu apa yang hendak dibuat, Peguam tidak tahu apa yang hendak dibuat dan mahkamah juga tidak tahu apa yang hendak dibuat. Peguam-Peguam berlari ke kedai-kedai buku mencari apa-apa buku yang ada mengenai Syari’ah.

Kedua, kita juga membaca bahawa, dalam bulan Mac 2013, Timbalan Hakim Besar Sudan, Abdul Rahman Sharfi membuat satu pengumuman bahawa jika doctor-doktor enggan memotong tangan penjenayah yang disabitkan oleh mahkamah, kerajaan akan melatih Hakim-Hakim untuk melakukannya sendiri! Malah beliau juga mencadangkan supaya doktor-doktor yang enggan melaksanakan hukuman itu didakwa.

Saya tidak akan berhujah mengenai kewajiban melaksanakan hukuman-hukuman itu kerana saya bukan seorang ulamak. Tetapi, saya ingin menarik perhatian kepada dua perkara. Pertama, kita tahu bahawa, Umar Ibn Khattab, Khalifah Islam yang kedua, penah tidak melaksanakan hukuman hudud bagi kesalahan mencuri di musim kelaparan. Soalan: Adakah pendekatan seperti itu hanya diberi khusus kepada Umar Ibn Khattab dan terpakai di musim kelaparan sahaja?

Kedua, matlamat undang-undang jenayah bukanlah untuk mengenakan hukuman termasuklah sesuatu jenis hukuman tertentu. Matlamat undang-undang jenayah adalah untuk mewujudkan ketenteraman awam dan melaksanakan keadilan jika berlaku pelanggaran terhadapnya. Hukuman adalah alat untuk mencapai matlamat tersebut. Alat bukannya matlamat. Maka, bagaimana alat itu digunakan perlu diambil kira. Hasilnya akan menjadi pengukur kejayaannya atau sebaliknya. Mungkin orang akan berhujah bahawa prinsip ini tidak terpakai kepada hukuman hudud sebab ia adalah hak Allah. Jika demikian, soalan saya ialah: Bagaimana kita hendak “justify” tindakan Umar Ibn Khattab yang saya sebutkan itu?

Kita belum boleh membuat penilaian mengenai pelaksanaan undang-undang itu di Brunei kerana ia belum dilaksanakan. Mungkin dalam tempoh tiga atau lima tahun lagi kita boleh melihat bagaimana pelaksanaannya sebenarnya berlaku dan kesannya. Adakah ia meningkatkan tahap pencapaian keadilan? Adakah ia mengurangkan kadar jenayah seperti yang diharapkan? Adakah Negara Brunei Darussalam, yang sudah pun aman tenteram itu, akan menjadi lebih aman dan tenteram? Setakat ini negara-negara yang melaksanakan hukuman hudud, seperti Pakistan, Nigeria dan Sudan nampaknya masih jauh di belakang berbanding dengan negara-negara yang tidak melaksanakan hukuman hadd seperti Sweden, Norway, Iceland, Denmark dan Jepun dalam hal ini. Mungkin ada factor-faktor lain.

Kita tidak boleh menjadikan apa yang kita lihat di Makkah dan Madinah sebagai ukuran. Orang-orang yang pergi ke sana adalah orang-orang yang hendak mengerjakan ibadat haji, kebanyakannya mungkin hanya sekali seumur hidup, membawa wang yang cukup yang mungkin disimpan seumur hidup, berhasrat mendapat haji yang mabrur dan kebanyakannya sudah lanjut usia dan sudah bertaubat. Semestinyalah mereka tidak akan melakukan kesalahan-kesalahan jenayah. Sebaliknya, tidakkah peraturan bahawa perempuan mesti diiringi oleh mahramnya (lelaki) dan hakikat bahawa hingga ke hari ini perempuan di Saudi Arabia tidak dibenarkan memandu kereta mempunyai kaitannya dengan keselamatan diri mereka?

Mungkin Brunei akan membuktikan sesuatu kelak. Kita tunggu dan lihat. Sekurang-kurangnya di Brunei ada satu perbezaan. Di Brunei pelaksanaannya bukanlah kerana survival politik atau untuk memenangi pilihanraya yang terdekat. Kerja-kerja ke arahnya telah berjalan kira-kira tiga puluh tahun dan masih belum selesai.

Di Malaysia? Saya telah meletakkan faktanya di hadapan tuan-tuan dan puan-puan. Tuan-tuan dan puan-puan fikirlah sendiri dan buatlah keputusan sendiri.

Terima kasih.

THERE IS NO SUBSTITUTE FOR EFFICIENCY, HONESTY, DISCIPLINE AND HARD WORK

TENTH CONFERENCE ON TAWHIDI AND THE WORLD SYSTEM: GOD-CONSCIOUS ORGANIZATION AND THE CONSCIOUS SOCIAL ORDER
(Tawhid and World Economic System)
27 & 28 December 2013
Dinner Talk

THERE IS NO SUBSTITUTE FOR EFFICIENCY, HONESTY, DISCIPLINE AND HARD WORK
By Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)


 

I used to say that quite often I find myself at a wrong place. This is one of them. I am neither a Shari’ah scholar nor an economist. What am I doing here?

Since I am different from all the learned paper writers and since I am speaking at a dinner, perhaps I could be excused for saying something different from what you had heard the whole day today and will hear tomorrow, in the conference hall.

Since my speech is “served” during coffee time, the indication is that I should not take more than the time you take to drink your coffee, I mean after-dinner coffee and not Starbucks. The first time my son took me to the Starbucks, I received a scolding from him for drinking my coffee too fast. When I saw the bill, I understood why.

Where do I begin? I’ll begin from where the paper writers stop. That is because, not being an academician or a Phd. candidate, I believe that a theory that is not put to practical use is like conceiving without delivering. Pardon me for borrowing the idea from Queen Victoria. As the story goes, in his maiden speech in Parliament as Prime Minister of Great Britain, Disraeli started off by saying “I conceive….I conceive…I conceive…” At that point, Queen Victoria whispered to him “You have conceived three times but you have not delivered any.”

Quite often it is said that there exists an element in Islamic economics which is foreign to conventional economics. That is the element of tawhid as opposed to profit and nothing else. Therein lies the difference in the philosophy, purpose and approach of Islamic economics as opposed to conventional economics. In Islam, even in an economic transaction, there is reward for doing good and sin for doing something evil. These factors are additional factors to laws and regulations that govern conventional economics. As such, Islamic economics is more just, more equitable and more humane. Financial crisis will not happen under the Islamic system!

So goes the theory. But, what is the reality? In practice, does anything “Islamic” or anything with an “Islamic” brand name necessarily produce better results?

The word “Islam” means “peace”. Are Islamic majority countries the most peaceful countries in the world? Muslims wish each other “Peace be upon you” when they meet. Are they the most peaceful people on earth? Or, is that the reason why they have to be reminded again and again? You walk into a shop in a “Muslim country”. You don’t know what the reasonable prices of the items on sale are. The price for an item is what comes out of the shopkeeper’s mouth, depending on who you are, the season and his mood. In that sense supermarkets in developed, non-Muslim countries are more transparent and reliable and may be “more Islamic”. That reminds me of Muhammad Abduh’s observation after his first visit to Europe. He said, “I saw Islam without Muslims.” I would not go that far.

We come to Islamic banking. It started as an attempt to provide an alternative to the sinful riba-based products of conventional banking. (Personally, I don’t like the terminology because it gives the impression that practising riba is conventional and avoiding riba is unconventional. It is like calling drinking an intoxicating drink as “having a drink”, while drinking tea, coffee or water is called by its specific name. It makes drinking wine, liquor or beer sound sinless).

At the beginning, it was the pious Muslims who became customers of Islamic banks. However, very soon, the not-so-pious Muslims and non-Muslims joined in, not driven by piety but by money. To many of them, profit is “ma’aruf” and loss is “munkar”. The bankers and financiers see big money in Islamic banking and finance. The customers see the benefits from it, particularly because there is no interest, no penalty interest and no interest after judgment. (In Malaysia we have remedied that situation). So, the longer they delay payment the more they gain. Indeed one non-Muslim lawyer told me that one good thing about an Islamic bank is that it is very slow in enforcement! Naively, Muslims, including Shari’ah scholars, are celebrating the fact that a great number, if not the majority, of the customers of Islamic banks are non-Muslims. Believe me, they are there not for the fear of sin. They are there because they see benefits, partly due to our weakness.

It is disappointing to see Muslims and non-Muslims alike putting up the defence that the product is not Shari’ah-compliant when they are sued for defaulting. In the case of the Muslim customer, he is like a person who goes to a restaurant, orders the food, eats it and when the bill comes, he says that the food is not halal in order to avoid payment.

In the case of the non-Muslim customer, since he does not even accept the religion of Islam, why should he be concerned whether the product is Shariah-compliant or not?

Both the Muslim and non-Muslim customers should be concerned about the Shari’ah-complianceness of the product, if they really do, before they even sign the contract.

As if that is not enough, we read in a celebrated case where a financial institution, having offered what it claims to be a “Shari’ah-compliant product” turned around and effectively said “Actually, the product is not Shari’ah-compliant and therefore the contract is void.” to avoid an obligation under the contract.

Certainly, these people do not care about tawhid.

Please do not get me wrong. I am not saying that Islamic banking and finance (and economics) should be confined to pious Muslims only. If possible, I would like to see the demise of conventional banking and finance (and economics), just like the demise of Communism. All I am saying is that we should not be naïve in thinking that because we believe that we are doing something “Islamic”, because we are applying the Islamic principles, no matter how it is implemented, it will be fine because “Allah is on our side”. That is a mistake. Even the Muslim army led by Rasul Allah (saw) himself lost the battle of Uhud, not because their intention was bad, not because of lack of faith, but because the archers had disobeyed the order, vacated their positions and scrambled for the spoils war enabling Khalid Ibn Walid and his men to turn around and attack from the opposite direction.

Please put the theories and principles to practical use. Do not think that just because we adopt the Islamic system and Islamic principles and since we are doing something for Islam and in the name of Islam, we are immune from abuse and disaster. The financial crisis was not caused by the system, but by the abuse of the system. Any system may be abused, including the Islamic system. Any system may fail if it is not implemented efficiently and honestly. That is Sunnah Allah.

We still need law, regulation and enforcement because, whether we like it or not, we also have to deal with crooks. Unlike most of you who are scholars and academicians, having spent four decades in and around the courts, I have seen quite a number of them. So, we have to be prepared. We have to be one step ahead of them, on the ground. At the same time we should harness the element of tawhid, piety, religious obligation, reward and sin present in the Islamic system to our advantage. But, for the success of any endeavour, there is no substitute for efficiency, honesty, discipline and hard work. Sunnah Allah is ever present.

Thank you and may Allah bless you all.

REVIEW OF THE CONTRACTS ACT 1950: WHY AND WHAT?

SEMINAR ON THE LAW OF CONTRACT
29 November 2013
Review of the Contracts Act 1950: Why and what?
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

(I have retired. I do not have the manpower, the facility or the energy to do a thorough research, going through the Act section by section and recommend specific changes to the Act. However, what I am stating here is based on what I have come across in my experience in and around the courts for more than four decades, including after my retirement.)

The fact that the Act has been around for more than half a century without major events arising from it, the fact that it has been used from Malaya, a British Colony, to Malaysia, an independent country, from an agricultural country to an industrialised country and the fact that the same law is also used in other former British Colonies until today, speak a lot about it. It is meant to last.

Furthermore, the law of contract is a basic law in any jurisdiction or jurisprudence. It has evolved over hundreds of years, even borrowing principles from each other. Indeed, the core principles are the similar in any jurisdiction or jurisprudence.

Particularly in a common law system, the beauty of having a long-lasting basic law is the richness of precedents and literature on the subject. That caters for certainty in the law.

The moral of the story is, do not change just for the sake of changing or because it has been there for a long time. The basic structure should not be disturbed. Even the terms that had been used for decades and interpreted and affirmed again and again by the courts should not be changed, unless absolutely necessary. I am not against reviewing. I am against changing for the sake of changing or because it has been there for a long time or because it is not clothed in Arabic dress and therefore un-Islamic.

That there should be a review, I agree. But, for what reasons? I think of two reasons. You may have more, well and good. First, to up-date the provisions to suit the current requirements and developments. Secondly, I think we should cater for the development for Islamic financial and capital market.

Regarding the first, the law of contract in any jurisdiction of jurisprudence had developed over a long period of history. It started with simple barter trading, followed by buy and sell using medium of exchange now known as money where both parties and the goods were present, usually at a market place, offer and acceptance made orally, payment made in the local currency on the spot and the buyer carries home the goods he purchased. Compare it to modern trading, banking and finance. Neither the great Imams nor Sir William Blackstone could have imagined it, let alone try to provide laws for the situation. Usually customs (urf) developed first before the law follows suit.

The Malaysian Contracts Act, like those of the other British Colonies, is a codified law. A question might be asked. Even though it is a hypothetical question, this being a seminar, perhaps it could be entertained: Would it be better not to codify it at all and to leave it to Court to develop it? My answer in “NO” and my reasons are as follows: First, it is very difficult for anybody, whether he is a student, a lawyer or a Judge, to ascertain the law on a particular issue at any point of time. He will have to read and digest all the relevant case laws in order to ascertain the currently applicable principle. In the end, he will fall back on the textbooks. I had to spend a lot of time when deciding Nepline (a tort case) to determine the common law of England as at 7th April 1956 on duty of care in regard to disclosure of material information. If the law is codified, all you need to do is to look at the relevant section, read it and understand it. Even if one has to interpret it, there may even be an interpretation section. Then you look at the case law. It is much easier.

Secondly, codification ensures certainty in the law. Imagine leaving it to lawyers and judges alone to decide and to develop on case to case basis. The lawyer is paid to represent his client. He will certainly try to influence the Court to state the law in a way that is beneficial to his client. He has a vested interest and he may be a very persuasive lawyer. A weak Judge, especially at lower level, may be persuaded by him. Multiply the scenario and you will see the law going haywire. The same may happen at higher level too, especially where some Judges think that they are or want to be “the Lord Denning” of Malaysia.

In my view, as far as the Contracts Act is concerned, we have done the right thing in codifying it. It should remain so.

Since our law is codified, it means that at the time of the codification, whatever changes and development that had happened until then, had been taken into account. It means that we are spared from having to look further than that date. Even after the codification, there had been amendments to cater for current changes and requirements. If at a point of time, it was found that there was clear inadequacy in the existing provisions, certainly, the legal fraternity, the industry concerned and the Court would have highlighted it. The Attorney General or the relevant Ministry would have moved for the amendments.

All these would narrow the scope for the review. What and where are the current inadequacies? Is there anything that should be provided for the future development and requirement, if it could be envisaged? I think those are the questions we have to ask ourselves. The answers to these questions are things that we have to do.

Do we have to go to Parliament to remedy whatever inadequacy in the law? Can we not just leave it to the Court?

In answering the question, the first thing that we have to bear in mind is that the Malaysian Contracts Act is a written law, an Act of Parliament even though the original principles could have been derived from the principles of common law. So, there is a limit in which the Court could do. At the most, the Court may interpret the provision in the light of current practice, that too if the is no specific definition in the Act or other relevant laws. No Judge is a Parliament. In Latifah Bte Mat Zin v Rosmawati Bte Sharibun (F.C.), I said:

“The function of the court is to apply the law, not make or to amend law….. Knowing the inadequacy of the law, it is for the Legislature to remedy it, by amendment or by making new law. It is not the court’s function to try to remedy it.”

Fifty two years ago, in Re: Reginald W Goff, QC , an application for ad hoc admission to the Malaysian Bar “by a very eminent Queen’s counsel” was refused by Thomson CJ. In his judgement, the learned Chief Justice, inter alia, said:

“Judges are not here to make the law. They are not here to find faults in the law. They are here to administer and declare the law as it has been set out by the legislature. If, therefore, what I have said creates any difficulty it is a matter for the legislative to deal with. After all I am here to enforce the law. I am not here to set a bad example to the public by driving a coach and horses through it.”

It would be a serious breach in the doctrine of separation of powers if, the Court, under the pretext of interpretation, is effectively, legislating. The rule regarding separation of powers and independence of the judiciary should not only apply when the Judiciary is on the receiving end. It should equally apply the other way too.

I observe that quite often, when a Judge bends backward and decides in favour of an individual or a group of individuals, the judgement is applauded as “judicial creativity” and the like, even if it is legally irrational. On the other hand, even without going that far, if the judgment favours the Government or an authority, the whole Judiciary is accused of not being independent and that there is interference by the Executive.

In 40 years of my carrier with the Legal and Judicial Service and the Judiciary, I did not hear any serious complaint about the deficiency or inadequacy of the Contracts Act. Even at the time I retired I did not hear such a complaint. Of course, you may know better since you are directly involved in the running of the Government. So, you are in a better position to advise the Government.

Frankly, I am not in a position to advise you or the Government which provisions should be amended. Perhaps, a good indicator of what new provisions should be included is the law in England. Common law is more flexible. We assume that the Court had been aware of the current needs and are capable of meeting the demands. So, the law gets updated as and when the need arises. Of course, that is as far as up-dating the law to meet current needs arising from the development in the industry and technology.

There is another area that I think we should focus on. This is my favourite topic after retirement and I have spoken and written many times on this.

You know that Malaysia aspires to be a holistic hub for Islamic banking and finance (“Islamic finance”). We should not be shy about that ambition. In many ways, we are already ahead. There is another area that I have been harping on and that is, to position Malaysian Law as the law of choice and Malaysian Courts and arbitrators as the forum for settlement of disputes in Islamic finance cases.

Currently, the position is filled by English law and English Courts. We respect English law and English Courts. They deserve the confidence given to them. In the eyes of the world, I admit that we are still far behind compared to them. But, while Malaysia has what England has (almost at least), Malaysia also has what England does not have. England has a common law system and English as the language of the law and of the Court. We have them too. Our Courts are perhaps the most luxurious in the world. In terms of technology and speed, we are equal to the best in the world. We have summer throughout the year. England doesn’t. Our cost of living is much lower. Of more importance to Islamic banking is that we have the will and ability to apply Shari’ah to Shari’ah-based cases. England does not have the ability, let alone the will to do the same. We have a pool of English-speaking Shari’ah scholars to assist counsels in the preparation of their cases. Malaysia is the centre of learning in Islamic finance subjects. We have a law that requires Shari’ah issues be referred to the Shari’ah Advisory Council to ensure certainly and expertise in the opinions. There are no constraints for our Courts to apply the Shari’ah in deciding the cases. I do not think England has all these elements. Now we are working towards the harmonisation of our law with the Shari’ah for application to Islamic finance. No other country does it.

What England has is better perception of the integrity and the level of knowledge of the law of their lawyers and Judges than our lawyers and Judges. First of all, it is perception even though the world, in spite of advance technology and communication, seems to be placing more importance on perception than truth nowadays. Admittedly, English lawyers and Judges may be more learned in some aspects of the law, mainly due to their exposure, I believe we are not very far behind. Indeed some of our lawyers and Judges are more equipped to understand Shari’ah principles, at least. Anyway, that is the challenge to our lawyers and Judges: to enrich their knowledge. I believe that if our lawyers and judges could improve their knowledge, may be partly through specialisation, it would not be long before the perception regarding us would improve. Fifty years ago, which American or European company would want their products to be made in poor and undeveloped Asian countries? The words “Made in USA” or “Made in England” were sacrosanct. Not anymore now. Why? Because the moment those poor and undeveloped countries proved that they could produce the same products of the same quality and at a cheaper price, those big companies rushed to have products made there.

What is important is that we dare to think and to try. Others don’t. If you are afraid of failing, don’t do anything. Of course if you ask English and England-trained lawyers practising Islamic finance in London, Hong Kong, Singapore and Dubai, they would say it is a “tall order”. They have vested interests and many still think that, until today “the sun never sets in the British Empire”! If you think of the unlikelihood of something to happen, forty years ago, who would think that Islamic finance would be what it is today? When Japan exported it first Honda 500 to Malaysia 50 years ago, the people who were then familiar with the British-made Austin, Morris and Hillman cars, joked that Japanese cars were made of Milo and Ovaltin cans. When Japan first exported the Honda Cub motor cycles, the people who were used to the English-made Triumph, Norton, BSA, Royal Enfield and Ariel laughed because they were “made of plastic”. Where are those big names now? Your generation don’t even know them. The impossible had happened. And the Japanese don’t even think or communicate in English.

So, I am urging the Committee that is reviewing the Contacts Act to be receptive to suggestions to make the Act conducive to the development of Islamic finance and positioning Malaysian law as the law of reference and Malaysian Courts and Arbitration Centre as the forum for settlement of disputes.

In this respect, my approach has always been: Any law that is not un-Islamic is Islamic. In other words, look at the substance whether it is contrary to Shari’ah principles or not. Indeed, in mu’amalat, it does not have to be exactly the same as it was during the Madinah days. Things have changed. What was not required then could be required now. What existed then might have to be modified to suit present circumstances. About five years ago, I wanted to buy a cow in Langkawi. The owner insisted that I followed him to the rice field where the cow was grazing for me to receive the rope tied to the cow from him to affect delivery. His Tok Guru must taught him so. Apply that practice or requirement to international trade and finance and see whether it will work! Remember that even Imam Shafie reviewed his rulings after living in Egypt for a few years because of different urf (custom). If he were alive today, he might even be teaching the Contracts Act at his kulliyah mu’amalat, with some modifications, may be.

For your information, the Law Harmonisation Committee which I chair is now looking at the principle of wa’ad which is widely used in Islamic finance. Indeed according to an Islamic banker, remove the wa’ad, Islamic finance will collapse .

For our purpose, perhaps I can summarise the views of the fuqaha (Muslim jurists) on wa’ad as follows :

1. Many of the scholars believe that “fulfilling a promise” is a noble quality and its violation is reproachable, but is neither mandatory (wajib) nor enforceable through courts of law.

2. A number of fuqaha opined that fulfilling a promise is mandatory (wajib) and a promisor is under moral and legal obligation to fulfil his promise, which means that a promise can be enforced through courts of law.

3. Some Maliki jurists are of the view that in normal conditions, a promise is not binding, but if the promisor has caused the promise to incur some expenses or undertake some labour or liability on the basis of the promise, it is mandatory on him to fulfil his promise for which he may be compelled by the courts.

Let us take a look at the Maliki view. Do you not see the similarity with “promissory estoppel” that Lord Denning is supposed to have “invented” in the High Trees’ case in 1947? Do you think that Lord Denning, sitting in London, happened to think the same way as Imam Malik and his students living in Medina 1,200 years earlier did? Do you not think that Cordova might have played a role in it, even after its fall resulting in professors, Jews and Christians alike, migrating North and ending up teaching at Sorbonne University in France, Oxford University in England and other universities? Do you know that three colleges of Oxford – University College, Balliol College, and Merton College – were established on a system of trusts similar to the waqfs used in the founding of Al-Azhar University two centuries earlier? Another coincident? One also wonders whether the statement made by David Moussa Pidcock in his introduction to the book “Napoleon and Islam” that 97% of Code Napoleon consists of rulings of Imam Malik, bearing in mind Napoleon’s Egyptian campaign, bears some truth in it. The moral of the story is: Do not think that the first law known to mankind is the common law of England!

Once the ruling on wa’ad is finalised by Shari’ah Advisory Councils of Bank Negara Malaysia and the Securities Commission Malaysia, we would be proposing that the principle of wa’ad be given legal recognition to provide for certainty in its application and effect, at least applicable to Islamic finance contracts. At the moment, we thought that the right place is the Contracts Act 1950. It looks as if the timing is right.

Thank you.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my

COMMENTS ON PROPOSED WAQF BILL

PROPOSED WAQF BILL
COMMENTS
By
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

I congratulate the authors for putting up the draft. At least we have something solid to look at, to work on and to consider.

Forgive me for giving my frank and honest views on the draft even if they are critical. I do not say that my views are right. All I say is that they are my views unless I am convinced by better arguments.

Given my background, the first issue that comes to my mind, after reading the draft, is the constitutional issue. It appears to me that the bill is intended to be passed by Malaysian Parliament to be made applicable to the whole country as a federal law. The question that arises is: Is it within the competence of the Federal Parliament to make a federal law applicable to the whole country on wakaf (I am using the Malay spelling as used in the Federal Constitution)?

I will not go into lengthy legal arguments on this issue. (The final say rests with the Attorney General as the legal advisor to the Federal Government. The Court intervenes when there is a case before it.) The short answer is List II (State List) of Schedule Nine which places the legislative power regarding wakaf in the State Legislature. Parliament may legislate on it but only for the Federal Territories and in the same way as a State Legislative Assembly may make laws for a State. We may look at it as the “State law” for the Federal Territories.

The purpose of the bill seems to be to establish a body (Commission) to register incorporated wakafs somewhat like the Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM). The following questions arise.

What is the need for a separate Commission? Registration of a wakaf is an administrative act. The purpose is to give the legal personality to the wakaf, like a company. Why not register it as a company under the Companies Act 1965 with the SSM? We already have complete laws to govern the incorporation, the running, the supervision and winding up of companies. When a wakaf is incorporated under the proposed Waqf Act (if legislated), what follows? What law is applicable to it? The Waqf Act only provide for registration and little else. Eventually, reliance will have to be made on the existing laws applicable to companies. In that case, who will be responsible for the supervision and regulation of the wakafs? The SSM or the Wakaf Commission? Bear in mind that the SSM (and its predecessor the Registrar of Companies) had existed for at least a century, I think. It has the man power and has acquired the experience and the expertise in the job. The Commission will be a small organisation, staffed by a few officers with neither experience, expertise nor capacity to do the work similar to that of the SSM. Most likely, it will have an office only in Kuala Lumpur as how many wakafs could be expected to be registered in a state (what more Perlis) in a year to justify setting up a branch? What it means is that anyone having to deal with the Wakaf Commission will have to go to Kuala Lumpur or Putrajaya and officers of the Commission will have to operate from Kuala Lumpur or Putrajaya.

One should not expect that once a wakaf is registered, it will work fine because it is an “Islamic” entity. That assumption seems to be prevalent in this country: you do anything in the name of Islam, it will work fine because it is “Islamic” and Allah s.w.t. will grace the effort forgetting that even the Prophet s.a.w. lost the battle of Uhud because of indiscipline of the army. We must remember that even the pious may be inefficient, not very bright and negligent. There may also be the “crooks” who will try to take advantage of the law. Believe me, even the non-Muslims will try to create a wakaf under the Wakaf Act if they see benefits in it. Such benefits could arise from weaknesses in the implementation and enforcement. In whose hand will be the power to investigate, discipline and prosecute be?

I will not elaborate. My fear is that the Commission will face the same problems as the Enforcement Agency Integrity Commission. – see my paper titled “Enforcement Agency Integrity Commission: A Critical Analysis” uploaded on my website http//:www.tunabdulhamid.my on 20 May 2013.

My view is that incorporation of wakafs should be done under the existing laws. There is nothing un-Islamic about the laws, at least no one has produced a more “Islamic” version. After all Islamic financial institutions and takaful companies are incorporated under the same laws and it works.

Indeed, wakaf has been incorporated under the existing laws. A good example is what JCorp has done. For all intends and purposes, it is a company like any other company subject to the same laws, regulation and supervision. The only drawback is that, under the existing State laws, the moment a wakaf is established, by law, the State Islamic Religious Council becomes the sole trustee. With respect, over the years, the State Islamic Religious Councils have not proved to have the necessary expertise and ability to effectively and efficiently administer the wakafs under their care, not to mention running corporate wakafs. It is not advisable to expect them to supervise all corporate wakafs or to place all corporate wakafs in their respective State udder their care and control. Corporate wakafs should be allowed to be established and run independently of the State Islamic Religious Councils. It is for that purpose that law should be made to provide for it.

I have written two papers on it – titled “Meluaskan Pemakaian dan Perkembangan Prinsip Wakaf di Malaysia” (31 Julai 2013) and “Waqf and Islamic Finance in Malaysia: Legal Constriants and the Way Forward.” (25 September 2013). In brief, I suggested that the respective State Enactments be amended to enable corporate wakafs to be established and run independently of the State Islamic Religious Councils. However wakafs for religious purposes, existing and future, will remain under the Islamic Religious Councils. Corporate wakafs will be incorporated under the existing laws governing companies. Only minor amendments are required.

I realise that it is very cumbersome to get all the states to agree to do it. But, wakaf being a State matter, I do not see any other way of doing it. However, I suggest that we begin with the Federal Territories since it is the Federal Government that decides whether such an amendment should be made or not. I believe that if it is proved to be successful, other States will follow suit.

Of late, there is a tendency to involve the Rulers when something is apparently going wrong, to strengthen ones position or may be even to escape responsibility. Personally, I do not agree. The drafters on the Federal Constitution had taken great care to separate the powers and functions not only of the Executive, the Legislature and the Judiciary but also of the Rulers. Malaysian Rulers are constitutional Monarchs with powers vested in them as provided by the Constitution. They are not a shadow of the absolute Caliphs of the old days. Indeed such a system is no longer preferable these days. Centuries of experience had developed something even better. There are good reasons why the Rulers are kept away from the politics and the daily running of the government machinery. They should be what and where they should be.

I am attaching the three papers mentioned in this paper for easy reference.

Thank you.

24 Oktober 2014

MAHKAMAH SYARI’AH: REALITI DAN PENDEKATAN

KONVENSYEN PEGUAM SYAR’IE PULAU PINANG
5 Oktober 2013
MAHKAMAH SYARI’AH: REALITI DAN PENDEKATAN
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara Malaysia)

 

 


Saya mula terlibat dalam hal-hal yang berkaitan dengan mahkamah syari’ah semenjak tahun 1980, ia itu semasa saya menjadi Penasihat Undang-Undang Negeri Kelantan. Pada masa itu kita sedang menggubal undang-undang acara jenayah, acara sivil dan lain-lain untuk dipakai di mahkamah syari’ah. Semenjak itu saya terus terlibat dalam berbagai-bagai hal mengenainya, termasuklah menggerakkan pengwartaan Mahkamah Rayuan Syar’iah Pulau Pinang, pelantikan Ketua Hakim Syar’ienya yang pertama, menjadi ahli Panel Hakim Syar’ienya, mengadakan persidangannya yang pertama selepas tiga tahun dan duduk sebagai salah seorang ahli panel hakimnya. Selain daripada itu, saya juga berkhidmat sebagai Pengerusi Jawatankuasa Teknikal Undang-undang Sivil dan Syari’ah Negeri Pulau Pinang dan kemudiannya sebagai ahli Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Sivil dan Syari’ah di Perigkat Kebangsaan. Sebagai seorang hakim mahkamah sivil, saya telah menulis penghakiman mengenai percanggahan bidangkuasa mahkamah sivil dan syaria’h semenjak saya menjadi seorang Pesuruhjaya Kehakiman, seorang Hakim Mahkamah Tinggi, Hakim Mahkamah Rayuan, Hakim Mahkamah Persekutuan, malah Ketua Hakim Negara. Malah saya juga telah menulis satu penghakiman Mahkamah Rayuan Syari’ah Negeri Pulau Pinang, mungkin satu penghakiman yang paling panjang dalam sejarah mahkamah itu, hingga sekarang. Saya juga telah menulis, menyampaikan dan/atau membentangkan berpuluh-puluh rencana, ucapan, kertas kerja mengenainya di dalam dan luar negara, yang kesemuanya boleh didapati di dalam laman web saya: http://www.tunabdulhmid.my

Sekarang, lebih daripada tiga dekat kemudian, satu tempoh yang mungkin sama panjang dengan umur sesetengah peserta konvensyen ini, saya fikir, saya layak untuk bercakap daripada pengalaman dan pemerhatian saya.

Semasa penjajahan British pun, hal mengenai agama Islam dan adat istiadat Melayu dibiarkan berada di bawah kuasa Raja-Raja Melayu. Maka tidak hairanlah jika, apabila Perlembagaan Persekutuan digubal ia terus dikekalkan di bawah kuasa Raja-Raja Melayu. Raja-Raja Melayu tentu sekali tidak bersetuju dan tidak kan bersetuju untuk melepaskannya. Anehnya, di peringkat awal rundingan mengenai perlembagaan, Raja-Raja Melayu tidak bersetuju agama Islam dijadikan agama perekutuan. Mungkin mereka telah salah dinasihatkan jika agama Islam dijadikan agama persekutuan kuasa mereka mengenainya akan terhakis. Sebaliknya UMNO menuntut Islam dijadikan agama “rasmi” persekutuan. Maka ia termaktub dalam perlembagaan kita.

Walau pun, tanpa perkataan “rasmi”, syukurlah Islam diisytiharkan agama Persekutuan. Jika tidak bayangkanlah “landscape” Malaysia hari ini. (Untuk mengetahui lebih lanjut, sila baca kertas kerja saya bertajuk “Islam dan tafsiran keperlembagaan oleh mahkamah di Malaysia” http://www.tunabdulhamid.my)

Berikutan dari itu, kuasa perundangan dan pentadbirannya diletak di bawah bidangkuasa kerajaan negeri, melainkan bagi wilayah persekutuan yang diwujudkan kemudiannya dan penetapan “undang-undang Islam” untuk tujuan perundangan persekutuan. (Jadual Ke-9 Senarai I, Perenggan 4(k)).

Maka kuasa untuk menubuh mahkamah syari’ah, untuk membuat undang-undang mengegai “precept of Islam” dan hal-hal yang berkaitan dengannya juga diberi kepada Dewan Undangan Negeri. Maka jadilah mahkamah syari’ah mahkamah negeri, kesalahan-kesalan mengenai “precept of Islam” kesalahan di bawah undang-undang negeri yang dikuatkuasakan oleh mahkamah syari’ah, peguam-peguam syar’ie peguam untuk sesuatu negeri dan seterusnya.

Pada masa perlembagaan digubalkan, peruntukan seperti ini memang tidak dapat dielakkan kerana Raja-Raja Melayu semestinya tidak akan bersetuju kuasa itu diletakkan di bawah kerajaan persekutuan. Malah hari ini pun, saya percaya, pandangan itu masih tidak berubah.

Lagi pula, pada masa itu, hal-hal agama Islam itu dilihat sebagai hal-hal mengenai ibadat dan undang-undang keluarga sahaja yang melibatkan orang Melayu khasnya yang, pada masa itu, tinggal di kampung-kampung dan berkerja sebagai pasawah, penurih getah dan nelayan. Perkahwinan biasanya sama ada sama sekampung atau kampung-kampung berhampiran. Perkahwinan di antara orang-orang Melayu dengan orang bukan Melayu amat jarang dan apabila berlaku, yang bukan Melayu akan “masuk Melayu”. Orang-orang bukan Islam, apatah lagi yang terpelajar dan berada, jarang sekali memaluk Islam. Harta sepencarian dan pesaka biasanya melibatkan tanah pertanian dalam daerah yang sama. Zakat hanya zakat padi semusim setahun. Maka, pada masa itu, itulah pilihan terbaik dan sesuai.

Sekarang, 55 tahun kemudian, perubahan besar telah berlaku. Malaya talah menjadi Malaysia dan daripada sebuah negara pertanian ia telah menjadi sebuah negara peridustrian. Akibat pelajaran dan kedududkan ekonomi yang telah meningkat, masyarakat Melayu juga telah berubah. Pergerakan penduduk di antara negeri-negeri telah menjadi perkara biasa. Hampir setiap keluarga di setiap kampung ada ada saudara maranya di Kuala Lumpur atau di negeri lain. Perkahwinan di antara penduduk berlainan negeri, termasuk Sabah dan Sarawak dan keturunan yang berlainan bukan suatu perkara yang asing lagi. Penganutan agama Islam oleh orang-orang yang dilahirkan bukan Islam lebih kerap berlaku. Harta sepencarian dan pesaka kerapkali termasuk hartanah dan juga saham dalam syariakat-syarikat dan akaun bank di beberapa buah negeri dan di luar negara dan seterusnya.

Semua ini telah menimbulkan masalah-masalah baru yang tidak terfikir akan berlaku semasa penggubalan perlembagaan itu. Sebagai misalan, pertama, pada masa itu, apa yang difikirkan sebagai hukum syarak, khususnya mengenai ibadat dan undang-undang keluarga itu, adalah berkaitan dengan orang-orang yang menganut agama Islam, yang bererti manusia Muslim atau “orang-orang yang beriman”. Undang-undang Islam yang akan dikanunkan adalah undang-undang yang terpakai kepada atau akan dipakai kepada orang-orang (manusia) yang manganut (atau beriman dengan) agama Islam. Maka diperuntukkanlah bahawa undang-undang yang akan dibuat di bawah Senarai II dan akan dilaksanakan oleh mahkamah syari’ah itu hanyalah terhad kepada orang-orang yang menganut agama Islam. Tiada siapa terfikir bahawa Majlis Agama Islam akan terpaksa membuat permohonan seperti yang telah berlaku dalam beberapa kes murtad, sedangkan Majlis Agama Islam pun bukanlah “orang yang menganut agama Islam”.

Kedua, bidangkuasa yang terhad kepada sesebuah negeri telah menimbulkan masalah kerana perpindahan penduduk, perkahwinan di luar negeri sendiri dan pemilikan harta di lebih daripada sebuah negeri.

Ketiga, ada kes yang melibatkat isu syari’ah tetapi salah sau pihaknya bukan orang yag beragama Islam.

Keempat, ada kes yang didalamnya terdapat isu syari’ah dan isu undang-undang sivil, malah isu-isu keperlembagaan.

Mengenai percanggahan bidangkuasa di antara mahkamah sivil dan makamah syari’ah, banyak orang salah sangka bahawa masalah itu telah selesai dengan pindaan kepada Perkara 121 Perlembagaan Perekutuan dan pengwujudan Kalusa 121(1)(A). Sebenarnya tidak.

Saya hanya menyebut semua ini dengan ringkas sahaja kerana saya telah terlalu banyak menulis atau bercakap megenainya sama ada melalui penghakiman-penghakiman, kerta-kertas kerja, ucapan-ucapan dan rencana-rencana saya dalam tempoh yang lebih daripada dua dekad. Semuanya boleh didapati dalam laman web saya.

Kita perhatikan bahawa mahkamah sivil memberi kesan kepada pindaan tersebut. Jika sesuatu isu itu isu syari’ah dan terletak dalam bidangkuasa mahkamah syari’ah, mahkamah sivil tidak akan membuat keputusan bagi kes itu di atas meritnnya. Ia akan menolak permohonan itu atas alasan bahawa perkara itu terletak di dalam bidangkuasa mahkamah syariah. Ini dapat dilihat dalam kes-kes murtad. Walau pun pemohon mangatakan bahawa dia bukan lagi seorang Islam mahkamah sivil masih mengambil pendirian bahawa selagi mahkamah syari’ah tidak mengisytiharkannya sebagai seorang bukan Islam, mahkamah sivil akan terus menganggapnya seorang Islam dan oleh itu mahkamah syari’ah masih mempunyai bidangkuasa ke atasnya – Lihat Kamariah bt Ali lwn Kerajaan Negeri Kelantan, Malaysia & Yg Ln (dan 3 Rayuan Yg Ln) [2002] 3 AMR 3512 (MR); Lina Joy v Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan & 2 Yg Ln [2007] 3 AMR 693 (MP).

Dalam kes Kamariah, keputusan itu dibuat berasaskan seksyen 102 Enakmen 4/1994 (Kelantan) yang mengatakan:

“(1)Tiada seorangpun yang telah diakui beragama Islam boleh mengaku bahawa dia bukan Islam melainkan setelah Mahkamah memberi pengesahan sedimikian.

(2) Sebelum Mahkamah membuat pengesahannya, seseorang itu hendaklah dianggap beragama Islam dan segala perkara yang berkaitan dengan Agama Islam adalah terkena ke atasnya.”

Tetapi, bagi negeri-negeri yang undang-undangnya tidak mempunyai peruntukan sedemikian, di mana mahkamah hendak menyandarkan keputusan itu?

Saya difahamkan bahawa permohonan-permohonan telah mula dibuat oleh orang-orang yang mengatakan mereka telah murtad di mahkamah syari’ah dan mahkamah syari’ah telah pun mendengarnya dan membuat perintah yang dipohon. Hal itu terletak dalam bidangkuasa mahkamah syari’ah dan mahkamah syari’ah perlulah memutuskan kes-kes itu. Sama ada seorang peguam syar’ie patut atau tidak patut mewakili pemohon-pemohon dalam kes-kes itu adalah soal hukum dan soal peribadi peguam-peguam syar’ie berkenaan. Saya tidak mahu beri pandangan mengeninya.

Tetapi, perlu diingati bahawa pendekatan yang diambil oleh mahkamah sivil itu pun tidak menyelesai semua masalah. Ia adalah sesuai jika pemohon itu orang yang sebelumnya beragama Islam dan mengatakan dia sudah murtad. Bagaimana jika seperti dalam kes Dalip Kaur di mana pemohon adah ibu si-mati yang dikatakan telah murtad itu? Mahkamah syari’ah tiada bidangkuasa terhadapnya kerana dia memang bukan seorang Islam. Maka, dia tidak boleh pergi ke mahkamah sivil kerana murtad terletak dalam bidangkuasa mahkamah syari’ah dan dia tidak boleh pergi ke mahkamah syari’ah kerana dia bukan seorang Islam.

Jadi, masalah bidangkuasa ini belum selesai dan tidak boleh diselesaikan oleh mahkamah, baik mahkamah sivil atau mahkamah syari’ah, sebab mahkamah bukan Parlimen. Mahkamah tidak boleh membuat undang-undang. Itu tugas Parlimen atau Dewan Undangan Negeri. Dalam kes Latifah Bte at Zin v Rosmawati Bte Sharibun (2007) 5 MLJ 101 (FC), saya berkata:

“The problem is, everyone looks to the court to solve the problem of the Legislature. Judges too, (including myself), unwittingly, took upon themselves the responsibility to solve the problem of the legislature because they believe that they have to decide the case before them one way or the other. That, in my view is a mistake. The function of the court is to apply the law, not (to) make or to amend (the) law….. Knowing the inadequacy of the law, it is for the Legislature to remedy it, by amendment or by making new law. It is not the court’s function to try to remedy it.”

Semenjak tahun 1996 lagi (tujuh belas tahun dahulu), semasa saya baru menjadi Hakim Mahkamah Tinggi di Pulau Pinang ini, saya telah mencadangkan bagaimana kita hendak mengatasi masalah bidangkuasa ini. Ini saya lakukan dalam penghakiman saya dalam kes Lim Chan Seng v Pengarah Jabatan Agama Islam Pulau Pinang (1996) 3 CLJ 231. Saya mencadangkan bahawa untuk mengatasi masalah ini, dua cara boleh dilakukan. Pertama, di mana terdapat isu syari’ah dalam kes di mahkamah sivil, hakim mahkamah sivil hendaklah bersidang bersama seorang hakim syar’ie. Kedua, cantumkan kedua-dua mahkamah. Saya telah mengulanginya beberapa kali dalam penghakiman, rencana, kertas kerja, kuliah dan ucaptama sehinggalah yang terakhir sekali dalam bulan Mei lepas dalam kuliah umum di Akademi Pengajian Islam Universiti Malaya bertajuk “55 tahun pelaksanaan peruntukan-peruntukan mengenai Islam dalam Perlembagaan Persekutuan: masalah dan penyelesaian.” Saya tidak fikir apa-apa akan berlaku semasa hayat saya.

Faktor paling utama yang memberi kesan negatif kepada pembangunan mahkamah syariah ialah kerana ia terletak di bawah bidang kuasa negeri dan bukan di bawah bidangkuasa perekutuan. Untuk perbincangan lanjut sila lihat “Sistem Kehakiman dan Perundangan Di Malaysia: Satu Wawasan”. (lihat http://www.tunabdulhamid.my (Anihnya, kertas itu adalah yang kedua paling banyak dibaca oleh pengunjung walaupun ia ditulis dalam tahun 2001.) Akibatnya mahkamah syari’ah di sesebuah negeri itu kecil, baik dari segi bilangan kes yang didaftarkan, bilangan hakim dan seterusnya. Sebagai misalan, sebanyak 24 kes didaftarkan di Mahkamah Rayuan Syari’ah Pulau Pinang dalam tahun 2012 berbanding dengan 6,053 kes (daripada berbagai jenis) di Mahkamah Rayuan sivil. (Saya kembarkan sekeping gambar yang menunjukkan fail-fail bagi satu kes rayuan di Mahkamah Rayuan sivil – Lampiran “A”). Oleh sebab bilangan pegawai dan hakim kecil, bilangan jawatannya juga kecil. Peluang kenaikan pangkat mungkin berkurangan.

Di sebaliknya, adalah lebih mudah menjadi Ketua Hakim Syari’e daripada menjadi Ketua Hakim Negara. Ini kerana jawatan Ketua Hakim Negara cuma satu berbanding dengan 14 jawatan Ketua Hakim Syar’ie. Saya perhatikan, seseorang itu boleh menjadi Ketua Hakim Syar’ie pada umur yang lebih muda daripada umur seorang pegawai kehakiman dan perundangan atau peguam dilantik menjadi pesuruhjaya kehakiman di mahkamah sivil. Di Pulau Pinang ini, terdapat tiga orang Hakim Mahkamah Tinggi Syari’ah dan seorang Ketua Hakim Syar’ie. Ertinya setiap orang Hakim Mahkamah Tinggi Syar’iah di Pulau Pinang mempunyai satu pertiga peluang untuk menjadi Ketua Hakim Syar’ie. (Di Perlis mungkin seratus peratus!)

Dalam ucapan saya bertajuk “Sistem Kehakiman dan Perundangan Di Malaysia: Satu Wawasan”, saya menyatakan bahawa untuk memperbaiki keadaan di mahkamah syari’ah, mahkamah syaria’h perlulah diletakkan di bawah bidangkuasa Kerajan persekutuan.

Untuk makluman tuan-tuan dan puan-puan (ini kali pertama saya mencritakanya), YABhg. Tun Dr Mahathir Mohamad, yang pada masa itu menjadi Perdana Menteri Malaysia, telah membaca kertas itu. Beliau menulis sepucuk surat ringkas kepada saya. Katanya (daripada ingatan saya) beliau telah membacanya dengan teliti dan beliau dapati hujah-hujah saya itu sangat lojik, tetapi, malangnya, di Malaysia ini orang ramai tidak berfikir demikian. Harapan beliau adalah pada suatu masa kelak orang ramai akan berfikir dengan rasional.

Terus terang saya katakan, saya tidak mengharapkan apa-apa akan berlaku semasa hayat saya. Bukan sahaja orang Melayu/Islam umumnya tidak berfikir dengan rasional dalam hal ini, di kebelakangan ini, dalam hal-hal yang menggugat hak-hak orang Melayu dan Agama Islam pun, orang Melayu tidak dapat berfikir dengan rasional. Mereka diselubungi oleh ketaksuban dan emosi.

Peguam-peguam syar’ie juga berada dalam keadaan yang serupa dengan hakim-hakim mahkamah syari’ah. Berapa kes seorang peguam syar’ie boleh dapat setahun? Apa jenis-jenis kes-kes itu? Berapa fi yang boleh dikenakan bagi sesuatu kes? Sekurang-kurang hakim-hakim mahkamah syari’ah begaji tetap, tidak kira berapa banyak kes yang dikendalikannya. Bagi peguam syar’ie, tiada kes tiada pendapatan.

Demikian juga dengan pegawai-pegawai pendakwa syari’ah. Berapa pendakwaan yang mereka lakukan setahun dan apa jenisnya? Dari segi pengalaman pun mereka tidak dapat menandingi pendakwa-pendakwa raya sivil.

Itu hakikatnya. Suka atau tidak suka kita terpaksa menerimanya. Tak perlulak menghabiskan masa menuntut penambahan bidangkuasa dan mengambilalih mahkamah sivil. Ia tidak akan berlaku dan, dalam keadaan di Malaysia, saya fikir, lebih baik jika tidak berlaku. Status quo sekarang adalah lebih baik daripada ketidak-tentuan yang akan berikut sesuatu perubahan yang mengejut tanpa perancangan dan persediaan secukupnya. Untuk membuang apa yang ada adalah mudah tetapi untuk menggantinya dengan sesuatu yang lebih baik tidak semudah itu. Apatah lagi jika orang-orang yang memperjuangkan perubahan itu pun tidak tahu lebih daripada melaung-laungkan slogan dan retorik sedangkan mereka pun tidak tahu apa yang hendak digantikan dengan apa secara detail.

Apabila saya dilantik menjadi Pengerusi Jawatankuasa Pengharmonian Undang-Undang Bank Negara Melaysia, saya sangkakan, memandangkan betapa banyaknya universiti Islam, kolej Islam, institusi pengajian dan penyelidikan Islam, fakulti syari’ah, fakulti undang-undang dan syari’ah, persatuan-persatuan Islam (termasuk persatuan ulamak), doctor-doktor falsafah mengenai perbandingan undang-undang dan seterusnya, tentulah telah banyak penemuan telah dibuat mengenai undang-undang sivil berkaitan dengan berbankan, kewangan, takaful dan perdagangan yang tak patuh syari’ah. Saya menulis tidak kurang daripada 40 pucuk surat kepada semua badan-badan itu meminta mereka mengemukakan penemuan mereka. Baritahu peruntukan mana dalam undang-undang mana yang tak patuh syari’ah dan nyatakan kedudukan syari’ahnya. Jawatankuasa itu akan menggubal rang undang-undang untuk di kemukakan kepada Kerajaan untuk diertimbangkan untuk dijadikan undang-undang. Selepas itu saya masuk ke hospital. Apabila saya bangun semula enam bulan kemudian selepas tiga pembedahan, saya bertanya pegawai-pegawai Bank Negara Malaysia yang melawat saya di hospital mengenai response kepada surat-surat itu. Jawapannya: TIADA. Itu realitinya. Sehingga hari ini, saya telah berucap berbelas kali di universiti-universiti dan di persidangan-persidangan meminta sumbangan semua pihak yang telah membuat kajian-kajian seperti itu. Malangnya tiada hasilnya.

Maka, terpaksalah jawatankuasa itu sendiri yang ahli-ahlinya terdiri daripada peguam-peguam sivil, pegawai-pegawai bank, pegawai-pegawai Bank Negara Malaysia, pegawai-pegawai Suruhanjaya Sekuriti Malaysia, pegawai-pegawai Jabatan Peguam Negara dan ahli syariah daripada ISRA melakukan semakan undang-undang itu. Kita telah menyemak 17 akta setakat ini dan mengenal pasti peruntukan-peruntukan yang perlu dipinda. Ada yang telah pun berkuatkuasa.

Sebenarnya, hal seperti itu telah berlaku semasa kita menggubal undang-undang acara mal dan jenayah dahulu. Oleh sebab tidak ada sesiapa yang dapat mengemukakan draf acara mal dan jenayah syar’ie, maka akhirnya, kita menerima pakai peruntukan-peruntukan yang dipakai di mahkamah sivil, dengan pengubahsuain yang perlu. Hari ini ia dikenali sabagai acara mal dan acara jenayah syari’ah, walau pun sebelumnya ia dicap sebagai “undang-undang sekular”, malah “undang-undang kafir”. Saya sendiri pernah mendengar kata-kata itu.

Bagi saya, tiada salahnya kita berbuat demikian. “What is not un-Islamic is Islamic”. Itu falsafah saya. Ia mungkin sesuatu yang sebelumnya tidak ada atau berbeza daripada apa yang ada di zaman kerajaan Madinah atau empayar Islam. Asalkan ia tidak bercanggah dengan syari’ah, maka patuh syari’ahlah ia. Saya katakan bahawa acara yang kita pakai di mahkamah sivil dan di mahkamah syari’ah di Malaysia hari ini adalah lebih baik dan lebih menepati maqasid syari’ah daripada apa yang pernah dipakai di sepanjang sejarah ummat Islam, termasuk di zaman Abu Yusuf dan Ibn Qayyim al-Jawziyyah. Jika ada yang lebih baik dan lebih “Islamic” tolong kemukakan.

Apakah yang boleh dan patut kita lakukan untuk memperpaiki keadaan di mahkamah syari’ah dan hal-hal yang berkait dengannya?

Sekali lagi, kita mesti realistik. Kita patut terima pembahagian bidangkuasa yang diperuntukkan oleh perlembagan dan berbuat sesuatu di dalam sistem yang sedia ada (work within the system).

Pengwujudan skim gunasama pegawai-pegawai kehakiman dan perundangan syari’ah dan pinjaman (secondment) pegawai-pegawai syari’ah oleh Jabatan Peguam Negara, misalnya, adalah satu usaha yang amat baik. Ia meluaskan pengalaman pegawai-pegawai syari’ah dan membolehkan pegawai-pegawai yang lebih layak dilantik ke jawatan-jawatan yang sesuai.

Di peringkat pribadi, perluaskanlah bacaan dan pengalaman. Peliharalah inegriti dan kehormatan diri. Keputusan hendaklah dibuat sendiri dan alasan penghakiman hendaklah ditulis sendiri. Saya telah menulis lebih kurang 650 penghakiman dan lebih kurang 150 ucapan, kuliah, rencana dan kertas kerja. Saya boleh katakan bahawa saya telah menulis setiap patah perkataan dan meletakkan setiap koma dan noktah kepadanya.

Elaklah berulangnya peristiwa seperti yang pernah diceritakan kepada saya lima enam tahun dahulu. Anak kawan saya mempunyai satu kes jagaan anak di sebuah Mahkamah Tinggi Syari’ah. Beliau menang kes itu. Memanglah beliau gembira. Tetapi, apa katanya, “Siapalah yang menulis keputusan mahkamah itu kepada hakim itu?” Saya bertanya mengapa dia berkata demikian. Jawabnya, “Semasa membaca keputusan itu hakim itu, antara lain, membaca, “..…maka mahkamah …..lihat sebelah…..memerinthkan hak jagaan diberi kepada pihak menuntut….’” Tambahnya, “Kalau dia yang menulis keputusan itu, takkanlah arahan “lihat sebelah” pun dia nak baca?” Bayangkan bagaimana kesannya kepada imej hakim itu dan mahkamah syariah. Saya percaya perkara seperti ini tidak berlaku lagi sekarang. Jagalah imej diri dan mahkamah.

Satu perkara yang yang saya fikir amat penting diberi perhatian ialah urusan mengeluarkan “sijil faraid”. Apabila saya pulang ke kampung, saya dengar cerita ada orang yang telah mendapat perintah pembahagian pesaka dengan menyorok waris-waris lain. Semasa saya menjadi Hakim Mahkamah Tinggi Pulau Pinang, saya menerima satu permohonan pembahagian pesaka. Saya perhatikan sijil faraid yang dikemukakan. Terdapat lima keturunan, setiap keturunan mempunyai seorang waris lelaki sehinggalah kepada Pemohon. Siji faraid menyatakan bahawa dia adalah waris tunggal dan berhak mendapat kesemua pesaka tersebut. Saya menolaknya kerana saya dapati keadaan yang dinyatakan itu amat tidak munasabah dan saya percaya ada waris yang disorok di kelima-kelima keturunan itu. Maka, saya mengambil kesempatan ini untuk menarik perhatian peguam-peguam, Pentadbir tanah dan hakim-hakim mahkamah syari’ah dan juga hakim-hakim mahkamah sivil supaya lebih berhati-hati semasa mengendalikan permohonan sijil faraid dan pembahagian pesaka.

Lojiknya, adalah lebih mudah menguruskan satu sistem mahkamah yang lebih kecil, yang beban kerjanya tidak terlalu banyak. Keutamaan hendaklah ditumpukan kearah meningkatkan kecekapan dan integriti. Jika mahkamah syari’ah berjaya meningkatkan kecekapannya dan integritinya, dengan sendirinya ia akan dihormati dan dikagumi.

Terima kasih.

WAQF AND ISLAMIC FINANCE IN MALAYSIA: LEGAL CONSTRAINTS AND THE WAY FORWARD

10TH KUALA LUMPUR ISLAMIC FINANCE FORUM (KLIFF 2013)
KLIFF ROUNDTABLE WAQF AND ISLAMIC FINANCE
25th September 2013
WAQF AND ISLAMIC FINANCE IN MALAYSIA: LEGAL CONSTRAINTS AND THE WAY FORWARD
By Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)


 

Even during the period of British intervention of the Malay States, matters pertaining to the religion of Islam were left under the jurisdiction of the Malay Rulers. So it was natural that, after independence, legislative powers regarding Islam remained with the States and that the Ruler of each State was recognized as the head of the religion of Islam in his State. Thus, in regard to waqf, List II (State List) of the Ninth Schedule of the Federal Constitution, inter alia, provides:

“…..Wakafs and the definition and regulation of charitable and religious trusts, the appointment of trustees and the incorporation of persons in respect of Islamic religious and charitable endowments, institutions, trusts, charities and charitable institutions operating wholly within the State; ……”

What it means in brief is that the power to make law regarding waqf lies with the State Legislature.

Thus, the relevant State Enactments contain provisions regarding waqf. Two such provisions are as follows:

  1. “Notwithstanding any provision to the contrary contained in any instrument or declaration creating, governing or affecting the same, the Majlis shall be the sole trustee of all wakaf, whether wakaf ‘am or wakaf khas, of all nazr ‘am, and of all trusts of every description creating any charitable trust for the support and promotion of the Muslim religion or for the benefit of Muslims in accordance with Islamic Law, to the extent of any property affected thereby and situated in the Federal Territories and, where the settlor or other person creating the trust, wakaf or nazr ‘am was domiciled in the Federal Territories, to the extent of all properties affected thereby wherever situated.” – Section 61 Administration of Islamic Law (FT) Act 1993.
  2. “All properties subject to the provisions of section 61 and situated in the Federal Territories shall without any conveyance, assignment or transfer whatsoever, and, in the case of immovable property, upon registration under the relevant written laws relating to land, vest in the Majlis, for the purposes of the trust, wakaf or nazr ‘am affecting the same.” – Section 62(1) of the same Act. See G

It appears that the effect of these provisions is that no waqf could be created and administered independently of the Islamic Religious Council.

Actually, the reason why the law was written that way is understandable. In 1950’s when the Federal Constitution was being drafted by the Reid Commission waqf was understood to refer to waqf for religious purposes like waqf for the construction of mosques, religious schools and Muslim burial grounds. So, it was natural that they be placed under the trusteeship and administration of the Religious Council.

Now we are talking about the use of the waqf principles in Islamic banking, Islamic finance, takaful and also in what is becoming popularly known as “corporate waqf” as what JCorp has done. Certainly, it is neither practical nor desirable that all banking and financial products and all corporate waqfs come under the administration of the Religious Council. With respect, I do not think the Religious Councils have the expertise and the ability to do so.

So, we are trying to find a way to do so outside the control of the Religious Council. That is the challenge.

First, it may be argued that the waqf mentioned in List II of the Federal Constitution refers only to waqfs for religious purposes and not to the application of waqf principles in Islamic banking, Islamic finance, takaful and corporate waqfs. Unfortunately, the wording of the provision of the constitution and the relevant laws do not clearly point to this conclusion even though they do lend some support to such an argument. But, the argument could be supported by the fact that that was what waqf was understood to be when the Constitution was drafted. At that time there were no Islamic banking, Islamic finance, takaful, “corporate waqf” as we know them today. Indeed, until today waqfs administered by the Religious Council are waqfs for religious purposes as I have mentioned above. If this argument is accepted, then “corporate waqfs” and the application of waqfs in Islamic banking, Islamic finance and takaful would fall outside the jurisdiction of the State and the religious Council.

Secondly, it may be argued that we are only applying the principles of waqf the way we apply the principles of murabahah, ijarah etc. in Islamic banking and Islamic finance. The subject matter is banking and finance, both of which are Federal matters. But the difficulty is that you can only apply the principles of waqf, to something. There has to be a waqf in existence. In other words a waqf is created. The moment a waqf is created (unless the first argument prevails) the provisions of the law which I have read earlier take effect: the property vests in the Religious Council and the Religious Council automatically becomes the sole trustee. It is different in the case of murabahah, for example in which you apply the principles to contracts and, contract is a Federal matter.

I will leave this issue as a moot point for the time being.

In case the first and the second arguments fail, there is one way of solving this problem: amend the Constitution. Waqf for religious purpose will remain under the State’s jurisdiction. However, the creation of waqf and the application of waqf principles in banking, finance, takaful and corporate waqf should be placed under the Federal List. However, this is easier said than done. It requires a two third majority in Parliament and the present government does not have it. In Malaysian political culture, we cannot expect the opposition to support such an attempt.

My last bet is this. Since the (State) laws in the Federal Territories are made by the Federal Parliament, the Federal Parliament could amend the Administration of Islamic Law (FT) Act 1993 similar to what I have said earlier. Only a simple majority is required and the current Government has it. Of course, it is a “State law” so to speak and is in force only in the Federal Territories. It does not matter. Do it in the Federal Territories first, let it take effect, implement it and let it be applied and resorted to by banks and corporations. We’ll see the results. May be, some States may even voluntarily follow suit when they see the success of its implementation.

I think it is easier to adopt the last option. After all, the Bill to replace the existing Act is pending in Parliament. Just add a few more provisions. I am prepared to assist, if required.

Thank you.

MEMPERKASAKAN TANAH RIZAB MELAYU DAN PERMASALAHAN INSTITUSI KEWANGAN

JABATAN PEGUAM NEGARA MALAYSIA
KURSUS ISU PERUNDANGAN DAN PRAKTIKAL BERKAITAN TANAH RIZAB MELAYU
3 September 2013

MEMPERKASAKAN TANAH RIZAB MELAYU DAN PERMASALAHAN INSTITUSI KEWANGAN
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara)

 


Tanah rizab Melayu (TRM) diwujudkan untuk mengelak tanah milikan orang Melayu daripada terlepas ke tangan orang bukan Melayu. Itu tujuan utamanya yang masih relevan hari ini biar apa pun yang dihujahkan mengenai kesan negatifnya oleh orang-orang yang tidak puas hati dengan kewujudan TNM itu.

Mahkamah perlulah memberi kesan kepada undang-undang TRM. Dalam kes Robert Lee v. Wong Ah Yap (2007) 4 AMR 1 FC, saya menolak hujah bahawa mahkamah patut mengiktiraf hak ekuiti orang bukan Melayu ke atas Tanah Adat Melaka. Alasan saya ialah, jika kita mengiktirafnya, yang akan tinggal kepada orang Melayu hanyalah namanya di atas geran, tanggungjawab membayar cukai tanah dan tanggungjawab di bawah undang-undang tort, sedangkan faedahnya dinikmati oleh orang bukan Melayu.

Kita mesti peka tentang kesan penerimaan prinsip-prinsip common law dan ekuiti England. Penerimaannya hendaklah dalam linkungan yang dibolehkan oleh peruntukan seksyen 3(1) Civil Law Act 1956 yang bermula dengan kata-kata:

“Save so far as other provision has been made or may hereafter be made by any written law in force in Malaysia….”

Dan berakhir dengan proviso yang berbunyi:

“Provided always that the said common law, rules of equity and statutes of general application shall be applied so far only as the circumstances of the States of Malaysia and their respective inhabitants permit and subject to such qualifications as local circumstances render necessary.”

Dalam kes Jasa Keramat Sdn Bhd v Monatech (M) Sdn Bhd [2001] 4 AMR 4241; [2001] 4 MLJ 577, saya menjelaskan:

“In other words, in West Malaysia, the common law of England (we are only referring to the “common law” here) as administered in England on April 7, 1956 applies, unless provisions have been made before or after that date by any written law in force in Malaysia on the subject.

But, even if no provisions have been made by any written law in Malaysia on the subject, such principles are applicable only in so far as the circumstances of the State of Malaysia and their respective inhabitants permit. Furthermore, even if it is “permissible” to apply such principles they may still be subject to such qualifications as local circumstances render necessary.”

Dalam kes Robert Lee, saya berkata:

“The Ordinance and the Malay Reserve Enactments are laws made with a definite objective. No rules of equity (or common law) should be applied that would defeat such objective. What more when the effect is to give effect to a transaction declared to be invalid by the statute.”

Di akhir penghakiman itu saya memperingatkan:

“The British, having colonized “Tanah Melayu” (as Peninsular Malaysia was then known in the Malay language) leading to the influx of immigrants (this is a historical fact), saw it necessary to make laws to protect the ownership of the Malays over some areas of land. The law was enacted by legislature as a matter of policy. It is preserved by the Constitution. If at all it should be repealed or amended, let it be decided, as a matter of policy, by the legislature, not the court through its decision.”

Bagi saya, kewujudan TRM mestilah dipertahankan. Tetapi, kita tidak sepatutnya membiarkan keadaan itu merugikan orang Melayu sendiri. Pemilik TRM sepatutnya boleh menikmati faedah pemilikannya sama seperti pemilik tanah bukan rizab Melayu. Dalam hal ini, saya hanya akan menumpukan kepada kaitannya dengan perbankan dan kewangan, khususnya perbankan dan kewangan Islam, itu pun secara ringkas sahaja.

Perbankan dan kewangan Islam diwujudkan oleh orang Islam dengan tujuan mengadakan satu alternative kepada orang-orang Islam untuk mengelak daripada terlibat dalam amalan riba’ yang dilarang oleh Syari’ah. Dalam masa 40 tahun, perbankan dan kewangan Islam telah berkembang dengan begitu pesat. Negara-negara yang selama ini mempunyai pandangan yang amat negative terhadap Islam dan Syari’ah pun berusaha untuk menjadi hab perbankan dan kewangan Islam. Malaysia, sebagai sebuah negara yang majoriti penduduknya beragama Islam dan perlembagaannya mengisytiharkan bahawa Islam adalah agamanya, tidak sepatutnya ketinggalan dalam perlumbaan ini. Kerajaan Malaysia sedang berusaha ke arah ini.

Di Malaysia pun, atas sebab-sebab tersendiri, orang bukan Islam juga mengambil faedah daripada perbankan dan kewangan Islam. Ini satu petanda baik asalkan ia bukannya berlaku kerana kelemahan sistem dan pelaksanaannya oleh industri perbankan dan kewangan Islam sendiri.

Namun, manfaat perbankan dan kewangan Islam tidak dapat dinikmati oleh kesemua pihak. Di sini, saya merujuk secara khusus kepada pemilik-pemilik TRM. Ini adalah disebabkan oleh kekangan-kekangan undang-undang TNM itu sendiri yang melarang pajakan TRM kepada institusi-institusi kewangan melainkan institusi terbabit telah diwartakan sebagai institusi yang tersenarai dibawah Jadual-Jadual tertentu yang membolehkan penerimaan pajakan. Walaupun tujuan dan kesannya baik kerana ia menghalang TRM daripada dilelong dan terlepas ke tangan orang bukan Melayu, ada juga kesan negatifnya. Ia tidak membolehkan pemilik-pemilik TRM sendiri menggunakan TRM untuk berurusan bagi mendapat pembiayaan sama ada untuk memajukan tanah itu sendiri atau untuk tujuan lain.

Maka, kita perlulah mencari jalan untuk melonggarkan kekangan itu sambil tidak sekali-kali menyebabkan TRM jatuh ke tangan orang bukan Melayu, termasuk institusi kewangan.

Setakat ini, Law Harmonisation Committee (LHC) mencadangkan jalan keluar seperti berikut. Kita kecualikan pemakaian perutukan-peruntukan berkenaan daripada terpakai kepada transaksi-transaksi perbankan dan kewangan Islam. Ertinya, TRM boleh dipajak kepada Institusi Kewangan Islam tetapi semata-mata untuk tujuan dan sepanjang tempoh pembiayaan berkenaan sahaja. Jika berlaku kegagalan membayar dan lelongan dijalankan, TRM tersebut hanya boleh dibeli dan dimiliki oleh orang Melayu sahaja.

Pada masa ini, cadangan-cadangan ini masih berada di peringkat awal gubalan. Sebarang ulasan dan cadangan untuk menambahbaiknya sangat-sangatlah dialu-alukan.

Saya sedar bahawa betapa baiknya cadangan dan draf kita sekalipun, ianya tidak akan dapat dilaksanakan tanpa persetujuan dan tindakan oleh semua pihak yang berkepentingan, termasuk Kerajaan Pusat dan Negeri-Negeri. Saya akui bahawa untuk mendapat persetujuan semua pihakberkuasa itu adalah lebih sukar daripada menggubal cadangan itu. Mungkin kita tidak akan berjaya akhirnya. Tetapi, jika kita tidak mencuba langsung kita telah pun gagal dari awal-awal lagi. Bagi saya, jika kita gagal sekalipun, asalkan saya boleh berkata “Kita telah mencuba”, saya berpuas hati.

Sebelum kita gagal, saya memohon kerjasama semua pihak untuk sama-sama berusaha menjayakannya.

Kami juga sedar bahawa, jika cadangan ini tidak mati di tengah jalan sekali pun, ia akan mengambil masa yang panjang untuk melaksanakannya. Maka, sebagai langkah jangka pendek, kami juga mencadangkan supaya semua Negeri bersetuju untuk menselaraskan syarat-syarat kelayakan Institusi Kewangan untuk disenaraikan dalam Jadual Enakmen TRM sebagai “Melayu” bagi tujuan pajakan. Adalah diharapkan bahawa cadangan jangka pendek akan dipersetujui terlebih dahulu.

Sekian. Terima kasih.

MELUASKAN PEMAKAIAN DAN PERKEMBANGAN PRINSIP WAKAF DI MALAYSIA

MELUASKAN PEMAKAIAN DAN PERKEMBANGAN PRINSIP WAKAF DI MALAYSIA
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan Ketua Hakim Negara Malaysia)

Di Malaysia, undang-undang mengenai wakaf terdapat di dalam Enakmen-Enakmen Pentadbiran Agama Islam Negeri-Negeri dan Akta Pentadbiran Agama Islam (Wilayah Persekutuan) 1993 (Akta 505). Secara ringkas, undang-undang itu memperuntukkan bahawa:

  1. Majlis Agama Islam (Majls) menjadi pemegang amanah yang tunggal bagi semua wakaf ami dan wakaf khasii setakat mana-mana harta wakaf itu terletak di dalam sesebuah negeri itu.iii
  2. Semua harta wakaf yang terletak di dalam sesebuah negeri itu, tanpa apa-apa pemindahhakan, penyerahhakan atau pemindahmilikan jua pun, dan, dalam hal harta tak alih, sebaik sahaja didaftarkan di bawah undang-undang bertulis yang relevan yang berhubungan dengan tanah, terletak hak pada Majlis negeri berkenaan. Bagi harta wakaf yang terletak di luar sesebuah negeri itu, Majlis dipertanggunjawabkan untuk mengambil segala langkah perlu untuk meletak hak pada Majlis.iv
  3. Tiap-tiap wakaf khas yang dibuat selepas mula berkuatkuasanya Akta 505 (bagi Wilayah Persekutuan) adalah batal dan tidak sah melainkan jika, antara lain, Yang di-Pertuan Agong, atas nasihat Majlis, dengan nyata memperkenankan dan mengesahkannya.v
  4. Segala surat cara yang mewujudkan, yang menjadi keterangan, atau yang menyentuh mana-mana wakaf berserta dengan mana-mana dokumen hak milik atau cagaran lain yang berhubungan dengannya hendaklah dipegang dan disimpan oleh Majlis.vi

Itu apa yang tersurat. Mari kita lihat pula akibatnya yang tersirat:

(1) Ia menghalang sesiapa juga selain daripada Majlis untuk mewujudkan wakaf
yang bebas daripada Majlis.

(2) Ia menghalang sesiapa juga selain daripada Majlis untuk memakai prinsip
wakaf dalam transaksi harta.

Mengenai (1), kita tahu bahawa mengikut Syariah dan amalam sepanjang sejarah umat Islam, sesiapa sahaja boleh menggunakan prinsip wakaf dan boleh dilantik menjadi pemegang amanah jika dia berkelayakan. Pemakaian prinsip wakaf bukannya terhad kepada Kerajaan atau jabatannya. Diriwayatkan bahawa Umar Ibn Khattab mewakafkan sebidang tanah yang diperolehinya di Khaibar. Universiti Al-Azhar di Mesir dan Universiti Cordoba di Spanyol dibina di atas tanah wakaf. Di zaman pemerintahan Othmaniah prinsip wakaf digunakan dengan begitu meluas hinggakan kapal membawa bijiran untuk bekalan jemaah haji pun diuruskan mengikut prinsip wakaf. Hari ini di Turki lebih daripada 60 buah universiti adalah ditubuhkan, dibiayai dan/atau dibantu oleh wakaf.

Mengenai (2), kita perlu ingat bahawa wakaf adalah satu prinsip pengurusan harta sama seperti murabahah, mudharabah dan sebagainya. Bagaimana jika dikatakan bahawa prinsip-prinsip murabahah dan mudharabah hanya boleh diguna-pakai oleh Bank Islam Malaysia? Maka adalah tidak munasabah menghadkan penggunaan prinsip wakaf kepada Majlis sahaja. Meletakkan halangan ini akan mengakibatkan prinsip itu tidak boleh digunakan oleh orang atau institusi lain dan akan memberi kesan menghalang penggunaannya. Perkembangan (development) prinsip wakaf dan perkembangan amalan dan ibadat wakaf juga akan tergugat. Semestinya ini bukanlah tujuan Syariah.

Mengapa undang-undang kita ditulis sedeikian boleh difahami. Enakmen-Enakmen Pentadbiran Agama Islam Negeri-Negeri di buat beberapa tahun selepas Merdeka. Pada masa itu, apabila kita bercakap mengenai wakaf kita merujuk kepada wakaf-wakaf tanah untuk tapak bagunan masjid, sekolah agama, tanah perkuburan dan sepertinya. Saya juga pernah temui wakaf rumah kediaman yang hasil sewaannya dikehendaki digunakan untuk membekalkan lampu dan menyelenggarakan masjid tertentu.vii Pada masa it wakaf difikirkan dalam konteks tersebut. Maka, adalah bersesuaian bahawa wakaf diletakkan di bawah bidangkuasa, kawalan dan pentadbiran Majlis.

Tetapi, di Malaysia pun keadaan telah berubah. Sekarang prinsip wakaf telah pun digunakan dalam perniagaan. Misalannya ialah apa yang dipanggil “wakaf korporat” seperti yang dilakulan oleh JCorp dengan kerjasama Majlis Agama Islam Johor dengan penubuhan Waqaf An Nur Corporation Berhad (WANCorp) dalam tahun 2005. Penubuhannya dilakukan dengan mengmbil kira peruntukan undang-undang yang ada sekarang. JCorp menubuhkan WANCorp sebagai sebuah syarikat awam dengan jaminan JCorp. Keahlian turut dibuka kepada orang awam. Orang awam menjadi ahli di bawah peruntukan M&A Syarikat dengan mewakafkan yuran (fee) keahlian mereka. Setiap ahli membayar fee masuk menjadi Ahli Biasa (RM50) dan fee tahunan RM50 setahun yang mereka wakafkan kepada WANCorp. Mereka tidak mendapat apa-apa dividen. Semua ahli berhak mengambil bahagian dalam Mesyuarat Agung Tahunan dan Mesyuarat Agung Tergempar (AGM/EGM). Namun hak mengundi diberi satu undi kepada setiap Ahli Kehormat yang membayar yuran melebihi RM1,000 seorang. (Ahli Biasa cuma membayar RM50+RM50 dan berhak ke AGM tanpa hak mengundi. Apabila bayaran yuran mereka genap RM1,000 Ahli Biasa boleh menjadi Ahli Kehormat yang memberikan mereka hak mengundi kemudiannya). Setiap RM1,000 melayakkan ahli mendapat 1 undi. Syarikat milik JCorp seperti Kulim dan KPJ yang sebahagian sahamnya diwakafkan oleh JCorp berhak menjadi Ahli Zahab (Emas) dengan yuran keahlian minima RM100,000 yang memberikan mereka kelebihan undi dengan tujuan untuk menentukan kuasa undi majoriti sentiasa dipegang oleh JCorp sebagai pengasas WANCorp.

Pada bulan Februari, 2013 terdapat 1,794 orang ahli WANCorp.

Pada 3 Ogos 2006 sebagai langkah permulaan, JCorp mewakafkan saham-saham tersenarai dan tidak disenarai miliknya bernilai RM200 juta (@ nilai aset bersih) yang didaftarkan atas nama WANCorp dengan persetujuan MAINJ. Pada 2007, JCorp telah menambah wakafnya sebanyak RM50 juta lagi menjadikan jumlah saham wakaf RM250 juta kesemuanya.

JCorp dan WANCorp mengikat Perjanjian Persefahaman bersama Majlis Agama Islam Negeri Johor di mana Majlis bersetuju mengiktiraf WANCorp sebagai pemegang amanah wakaf ke atas saham-saham dan wang tunai. WANCorp juga diberi kuasa sebagai “Nazir Khas” atau mutawalli ke atas semua aset (iaitu saham) yang JCorp.

Pada akhir 2012, nilai aset wakaf (atas kadar harga pasaran saham) meningkat kepada RM 575.9 juta, iaitu lebih dua kali ganda. Selaku Waqaf Korporat, WANCorp dibenar melabur semula 70 peratus keuntungan dividen yang diperolehi olehnya. Sejumlah 30 peratus digunakan untuk program kebajikan membantu golongan miskin dan fi sabilillah. Antara usaha paling berkesan ialah menjayakan rangkaian Klinik Waqaf An Nur untuk pesakit miskin semua kaum dan keturunan yang mengenakan bayaran hanya RM5 setiap rawatan.

Dalam tempoh 5 hingga 6 tahun sahaja usaha itu telah mencapai kejayaan yang sangat membanggakan. Tidak syak lagi bahawa ia adalah satu inovasi yang amat berjaya dan patut diteladani.

Untuk menggalakkan perkembangannya, penubuhan wakaf korporat seperti itu hendaklah boleh dilakukan dengan cara yang lebih mudah, telus, autonomi dan tanpa sebarang keraguan, sekatan atau kekangan di sisi undang-undang. Untuk itu, adalah perlu bagi kita untuk melihat undang-undang yang ada sekarang dan memperbaikinya, jika perlu.

Apa yang nyata daripada peruntukan-peruntukan undang-undang yang ada sekarang yang saya rujuk di awal rencana ini ialah, tiada sebuah wakaf korporat boleh dutubuhkan tanpa penglibatan dan persetujuan Majlis. Saya berpandangan bahawa terdapat hujah yang kuat untuk mengasingkan “wakaf untuk tujuan agama” dengan “wakaf korporat”. Misalan “wakaf bagi tujuan agama” adalah wakaf tanah untuk dijadikan tapak masjid, sekolah agama, tanah perkuburan dan sebagainya. “Wakaf korporat” pula adalah wakaf untuk tujuan perniagaan seperti yang dilakukan oleh WANCorp. (Takrifan kedua-dua ungkapan itu atau penyenaraian apa yang terletak di bawak kedua-duanya bolehlah diperhalusi di peringkat gubalan.) Wakaf yang terletak di bawah “wakaf untuk tujuan agama” patutlah dikekalkan dibawah bidangkuasa Majlis dengan Majlis menjadi pemegang amanahnya yang tunggal dan peruntukan-peruntukan seksyen-seksyen yang saya rujuk di awal rencana ini terus terpakai kepadanya. Dalam kata-kata lain, tiada perubahan mengenainya.

Berkenaan dengan “wakaf korporat” pula, kita perlu membolehkan syarikat-syarikat untuk mengguna-pakai prinsip wakaf dalam perniagaannya tanpa terikat dengan Majlis atau secara autonomi.

Saya tidak menyebut sama ada pemakaian prinsip wakaf untuk wakaf korporat ini patut diperluasan kepada individu. Ini kerana, oleh sebab ia membolehkan modal yang berbentuk wakaf dikutip daripada orang awam, saya khuatir akan berlaku penyalahgunaan dan kita tiada mekanisma untuk mengawalnya. Tetapi, mungkin ada juga individu yang ingin mewujudkan suatu wakaf misalnya untuk menubuh sebuah universiti atau hospital, mengapa dia patut dihalang berbuat demikian tanpa menyerahkan haknya seagai pemegang amanah dan untuk mentadbir wakaf itu kepada Majlis? Cara keluarnya perlulah difikirkan. Mungkin individu patut dibolehkan mengadakan wakaf secara persendirian yang tidak melibatkan wakaf untuk tujuan agama dan tidak melibatkan kutipan sumbangan daripada orang awam.

Masih mengenai wakaf korporat, memandangkan bahawa Majlis juga mungkin mempunyai harta yang hendak dibangunkan dan mungkin perlu mengguna-pakai prinsip wakaf dan memandangkan bahawa prinsip wakaf bukanlah hak minopoli sesiapa, maka Majlis juga patut tidak dinafikan daripada mengguna-pakainya. Maka, wakaf korporat hendaklah boleh dilakukan oleh syarikat-syarikat swasta, Majlis atau mana-mana korporasi.

Ini menghendaki peruntukan mengenai Majlis sebagai pemegang amanah tunggal dan lain-lain peruntukan yang saya rujukkan tadi itu dipinda. Dengan pindaan itu, JCorp misalnya, boleh menubuhkan WANCorp tanpa persetujuan atau kerjasama Majlis. Ia boleh melakukannya sendiri seperti ia mengguna-pakai prinsip murabahah atau mudarabah dalam perniagaannya. Majlis juga tidak dihalang berbuat demikian.

Perlukah syarikat-syarikat tersebut di kawal oleh Majlis? Jawapannya ringkas: syaraikat terletak di bawah Senarai Persekutuan dan Majlis tiada bidangkuasa keatasnya. Syarikat-syarikat tertakluk di kepada Akta Syarikat 1965 dan lain-lain undang-undang berkaitan dan dikawal oleh Suruhanjaya Syarikat.

Tetapi oleh sebab wakaf adalah terletak di bawah bidangkuasa Negeri, maka apa-apa fatwa yang hendak dikeluarkan mengenainya hendaklah di keluarkan oleh Jawatankuasa Fatwa (JKF) negeri-negeri. Dalam kata-kata lain, jika ada apa-apa isu Syariah mengenai wakaf korporat yang dihadapi oleh syarikat-syarikat itu, ia hendaklah dikemukakan kepada JKF negeri-negeri untuk mendapat fatwa. Saya percaya sesuatu wakaf korporat itu akan melibatkan peserta-peserta di lebih daripada sebuah negeri dan kemungkinan JKF di negeri-negeri yang berlainan itu mengeluarkan fatwa yang berlainan. Saya cuma boleh mengharapkan bahawa JKF di negeri-negeri akan menimbang fatwa-fatwa yang dikeluarkan oleh JKF di negeri lain dan mengeluarkan fatwa yang serupa.

Di samping itu, harus diingati bahawa Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan tidak mempunyai kuasa mengeluarkan fatwa. Ia hanya boleh memberi pandangannya. Maka ia tidak sepatutnua mengelirukan orang awam dengan mengeluarkan “fatwa” mengenai wakaf koprorat. Media massa juga perlu faham hal ini dan tidak mengelirukan orang awam. Semua pihak adalah berperanan untuk bersama-sama menyumbang untuk menjayakan perkembangan ini demi untuk survival dan kemajuan ummah, bukan menghalangnya kerana pendapat yang berbeza.

Sehubungan dengan ini, JKF negeri-negeri juga perlu “diperkuatkan” dengan memasukkan sebagai ahli orang-orang yang mempunyai kepakaran dan pengalaman dalam bidang-bidang lain yang berkenaan untuk membantu ahli Syariah membuat keputusan mereka. Masalah dalam mengeluarkan sesuatu fatwa sekarang bukannya untuk menemui nas-nas yang relevan dan kasahihan autoritinya, tetapi untuk memahai fakta sesuatu masalah itu. Ini lebih ketara dalam bahagian mu’amalat.

Ada satu perkara yang masih bermasalah jika kita bandingkan dengan pemakaian prinsip-prinsip Syariah dalam perbankan Islam. Dalam perbankan Islam, Institusi-Institusi Kewangan (IKI) berkenaan terletak di bawah kawalan Bank Negara Malaysia (BNM). BNM mempunyai kuasa untuk mengeluarkan “Guidelines” dan lain-lain arahan yang wajib dipatuhi olek IKI. “Guidelines” ini termasuk mengenai keputusaan-keputusan Lembaga Penasihat Syariah (MPS). Ertinya, apabila MPS membuat sesuatu keputusan mengenai sesuatu isu, BNM pun mengeluarkan “Guidelines” mengenainya. Pada masa ini terdapat “Guidelines” yang agak lengkap mengenai mudarabah, murabahah, musyarakah, istisna’, ibra’ dan lain-lain dan ianya senentiasa dikemaskini. Kesannya, keputusan MPS itu mempunyai kuatkuasa undang-undang yang mesti dipatuhi oleh IKI, jika tidak ia boleh dihukum kerana melanggarnya. Degan cara itu, ada mekanisma untuk memastikan bahawa keputusan-keputusan MPS dipatuhi oleh IKI.

Berhubung dengan wakaf, kita tidak ada mekanisma seperti itu. JKF negeri boleh mengeluarkan fatwa mengenai wakaf korperat. Tetapi fatwa itu, jika diwartakan sekalipun, tidak akan mempunyai kuatkuasa undang-undang ke atas syarikat-syarikat kerana syarikat-syarikat terletak di luar bidangkuasa Negeri. Majlis juga tidak mempunyaai bidangkuasa ke atasnya seperti kuasa yang dipunyai ole BNM ke atas IKI. Mahkamah Syariah yang akan membicarakan kes-kes pelanggaran fatwa tidak mempunyai bidangkuasa terhadap syarikat-syarikat sebab syarikat bukanlah “orang yang menganut agama Islam”. Ertinya tiada pihakberkuasa yang mempunyai kuasa untuk mengawal syarikat-syarikat yang melanggar fatwa JKF Negeri sebagaimana BNM mengawal, menyelia dan mendisiplin termasuk menghukum IKI. Mungkin Suruhanjaya Syarikat boleh diberi kuasa untuk mengeluarkan “Guidelines” berdasarkan fatwa-fatwa JKF negeri (yang diselaraskan) seperti yang dilakukan oleh BNM dan seterusnya mengawal, menyelia, mendisiplin, malah menghukum mana-mana syarikat yang melanggarnya.

Sebagai satu usaha kearah pematuhan Syariah, satu syarat boleh dikenakan oleh Suruhanjaya Syarikat ke atas syarikat-syarikat yang hendak melaksanakan wakaf korporat ia itu ia hendaklah mempunyai Jawatankuasa Syariahnya sendiri, seperti yang dikehendaki ke atas IKI untuk menasihat dan memantau pematuhan Syariah olehnya.


NOTA

i “wakaf ‘am” ertinya wakaf yang berkekalan atas modal dan pendapatan daripada harta bagi maksud-maksud agama atau khairat yang diiktiraf oleh Hukum Syarak, dan harta yang diwakafkan sedemikian; – seksyen 2 Akta 505

ii “wakaf khas” ertinya wakaf yang berkekalan atau bagi suatu tempoh terhad atas modal harta bagi maksud-maksud agama atau khairat yang diiktiraf oleh Hukum Syarak, dan harta yang diwakafkan sedemikian, yang berpendapatan daripadanya diberikan kepada orang-orang atau bagi maksud-maksud yang ditetapkan dalam wakaf itu; – seksyen 2 Akta 505

iii Sebagai misalan, seksyen 61 Akta Pentadbiran Agama Islam (Wilayah Persekuayuan) 1993 (Akta 505) memperuntukkan:
61. Walau apa pun apa-apa peruntukan yang bertentangan yang terkandung dalam mana-mana surat cara atau perisytiharan yang mewujudkan, mengawal, atau menyentuh perkara itu, Majlis hendaklah menjadi pemegang amanah yang tunggal bagi semua wakaf, sama ada wakaf am atau wakaf khas, semua nazr ‘am, dan semua amanah daripada segala perihal yang mewujudkan apa-apa amanah khairat bagi menyokong dan memajukan agama Islam atau bagi faedah orang Islam mengikut Hukum Syarak, setakat mana-mana harta yang tersentuh olehnya dan terletak di dalam Wilayah-Wilayah Persekutuan dan, jika pemberi harta itu atau orang lain yang mewujudkan amanah, wakaf atau nazr ‘am itu telah berdomisil di Wilayah-Wilayah Persekutuan, setakat semua harta yang tersentuh olehnya di mana-mana jua harta itu terletak.

iv 62. (1) Semua harta yang tertakluk kepada seksyen 61 dan terletak di dalam Wilayah-Wilayah Persekutuan, hendaklah, tanpa apa-apa pemindahhakan, penyerahhakan atau pemindahmilikan jua pun, dan, dalam hal harta tak alih, sebaik sahaja didaftarkan di bawah undang-undang bertulis yang relevan yang berhubungan dengan tanah, terletak hak pada Majlis, bagi maksud amanah, wakaf atau nazr ‘am yang menyentuh harta itu.

(2) Majlis hendaklah mengambil segala langkah perlu untuk meletak hak pada Majlis bagi maksud yang serupa mana-mana harta sedemikian yang terletak di luar Wilayah-Wilayah Persekutuan.

v 63. (1………..
(2) Tiap-tiap wakaf khas atau nazr yang dibuat selepas mula berkuatkuasanya Akta ini adalah batal dan tidak sah melainkan jika —
(a) Yang di-Pertuan Agong, atas nasihat Majlis, dengan nyata memperkenankan dan mengesahkannya; atau

vi 65. (1) ………….
(2)………….
(3)………….
(4) Segala surat cara yang mewujudkan, yang menjadi keterangan, atau yang menyentuh mana-mana wakaf atau nazr ‘am, berserta dengan mana-mana dokumen hak milik atau cagaran lain yang berhubungan dengannya, hendaklah dipegang dan disimpan oleh Majlis.”

vii Tan Kim Luan v Sabariah Binti Md Noor (1995) 1 CLJ 323

PENGHARMONIAN UNDANG-UNDANG SIVIL DAN SHARI’AH DALAM PERBANKAN DAN KEWANGAN ISLAM DI MALAYSIA.

INSTITUT ISLAM HADHARI UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA
SESI DIALOG
31 January 2013
PENGHARMONIAN UNDANG-UNDANG SIVIL DAN SHARI’AH DALAM PERBANKAN DAN KEWANGAN ISLAM DI MALAYSIA.
By
Tun Abdul Hamid Mohamad


Semenjak saya masih di sekolah menengah, saya mendengar orang bercakap mengenai menggantikan undang-undang di negara kita dengan “Hukum Syarak”. Kerapkali, apa yang dikatakan ialah setakat membuang undang-undang yang ada sekarang dan menggantinya dengan Hukum Syarak. Lebih daripada itu, tidak pula disebut apa yang hendak dilakukan dan bagaimana ia hendak dilakukan.

Mahkamah Syari’ah ditubuhkan di kebanyakan negeri selepas Merdeka. Ia berjalan tanpa acara (procedure) yang lengkap selama beberapa dekad. Hinggalah, seorang peguam common law lulusan University of Cambridge berusaha mengembeligkan kepakaran dan tenaga peguam-peguam common law dan pakar-pakar Syari’ah untuk menggubal rang undang-undang acara jenayah, mal, Undang-Undang Keluarga Islam, dan lain-lain untuk di pakai dan dilaksanakan oleh, mahkamah Syari’ah.

Yang anihnya, tiada siapa yang dapat mengemukakan draf berdasarkan peruntukan Syari’ah asli atau tulin, jika ada. Maka, acara yang di pakai di mahkamah sivil di ambil sebagai bahan asas penggubalan undang-undang berkenaan. Setetah dilakukan pengubah-suaian untuk menyesuaikannya dengan sistem mahkamah Syari’ah dan dengan hukum Syarak, hari ini undang-undang itu manjadi “Acara Jenayah Syari’ah” dan “Acara Mal Syari’ah”.

Apakah pengajaran daripada pengalaman ini? Pertama, kita tidak boleh meletakkan satu garis pemisah yang jelas di antara apa yang dipanggil “udang-undang civil” dengan apa yang kita panggil undang-undang Syariah. Kedua, rhetoric tidak menghasilkan apa-apa. Kerja-kerja penyelidikan dan penggubalan perlu dilakukan. Ketiga, untuk melakukannya memerlukan orang-orang yang ahli dalam bidang common law dan Syari’ah. Mereka perlu berkerjasama. Tiada siapa yang boleh menjadi “ulama’” dalam semua bidang ilmu pengetahuan sekarang. Keempat, ia menyebabkan saya mengeluarkan “tafsiran” “Islamic law” sebagai, “Any law that is not un-Islamic.”

Dalam tahun 1980’an perbankan Islam, kewangan Islam dan takaful diwujudkan (Dalam kertas ini saya akan sebut “perbankan Islam” sahaja supaya lebih ringkas). Ia juga memerlukan pematuhan kedua-dua undang-undang sivil dan Syari’ah. Pematuhan undang-undang sivil tidak menimbulkan masalah kerana isunya sama dengan perbankan konvensional. Maka, daripada pengwujudan produk, dokumentasi sehinggalah kepada penyelesaian perbalahan (atau perbicaraan) ia boleh ditangani oleh peguam-peguam common law dan hakim-hakim mahkamah sivil. Sebagai misalan, gadaian dan perintah jualan. Undang-undang yang terpakai kepada perbankan konvensional dan perbankan Islam adalah sama. Sebab itu dalam kes Bank Kerjasama Rakyat Malaysia Berhad v Emcee Corporation Sdn (2003) 2 AMR 177 saya berkata:

“As was mentioned at the beginning of this judgment the facility is an Islamic banking facility. But that does not mean that the law applicable in this application is different from the law that is applicable if the facility were given under conventional banking. The charge is a charge under the National Land Code. The remedy available and sought is a remedy provided by the National Land Code. The procedure is provided by the Code and the Rules of the High Court 1980. The court adjudicating it is the High Court. So, it is the same law that is applicable, the same order that would be, if made, and the same principles that should be applied in deciding the application.”

Perenggan ini amat kerap dipetik oleh peguam-peguam, hakim-hakim, penyelidik dan ahli-ahli academic, tetapi, malangnya, kerapkali mereka memetiknya di luar konteks. Apa yang saya katakan itu adalah “in this application” (dalam permohonan ini) bukan secara umum. Mereka memakainya secara umum. Dalam permohonn itu tidak ada isu Syari’ah langsung.

Masalahnya ialah isu Syari’ah. Daripada pemerhatian saya, mengenai isu Syari’ah pun, masalahnya bukan untuk mencari nas-nas dan pendapat-pendapat ulama’ silam dan kontemporari mengenai sesuatu hukum. Yang susahnya ialah untuk memahami struktur sesuatu produk itu, untuk mengenalpasti di mana mungkin timbul isu Syari’ah dan bentuk isu itu. Apabila ia telah dikenal pasti, mencari nas dan pendapat ulama’ tidak susah. Itu pakar-pakar Syari’ah boleh cari. Lengkah selanjunya ialah mamadankannya (apply) kepada fakta. Hukum yang betul dipakai kepada fakta yang salah akan menghasilkan keputusan yang salah. Demikianlah sebaliknya.

Sebab itulah saya berpendapat bahawa untuk memutuskan isu-isu Syari’ah perbankan Islam, adalah lebih baik dilakukan oleh sekumpulan orang yang mempunyai kepakaran dalam berbagai ilmu yang berkaitan.

Dalam hal ini, Malaysia telah melakukan suatu yang betul. Bukan sahaja kita menghendaki setiap institusi kewangan Islam supaya mempunyai jawatankuasa Syari’ahnya sendiri, kita juga telah mewujudkan Lembaga Penasihat Syariah (MPS) sebagai satu autoriti tertinggi untuk meluluskan produk-produk baru. Ini bermula pada 1 Mei 1997.

Saya telah memberi sebab-sebab mengapa saya katakan bahawa Bank Negara dan Suruhanjaya Sekuriti adalah tempat yang terbaik pada masa ini untuk diletakkan Majlis tersebut. – lihat 12th Emeritus Prof. Ahmad Ibrahim Memorial Lecture bertajuk “Malaysia as an Islamic Finance hub: Malaysian law as the law of choice and Malaysian court and arbitrators ad the forum for settlement of disputes” (7 Disember 2011) dan dalam kertas kerja saya bertajuk “Issues and challenges pertaining to the role of Shariah Advisory Council in upholding Shariah principles in Islamic banking and finance” (1 November 2012). Kesemuanya boleh didapati dalam laman web saya: http://www.tunabdulhamid.my

Saya fikir Majlis Penasihat Syariah Bank Negara dan Suruhanjaya Skuriti menjalankan tugas masing-masing dengan baik dalam meluluskan produk-prodk baru. Memanglah ada orang yang mungkin tidak bersetuju dengan sesuatu keputusan MPS. Itu perkara biasa, Jika tidak, tidaklah ada berbagai mazhad. Kritikan yang membina senentiasa dialu-alukan. Tetapi, janganlah cuma tunggu untuk kritik apa yang orang buat. Kemukakanlah cadangan sediri sebelum orang membuatnya.

Rungutan yang saya kerap dengar dalam seminar, persidangan, bengkel dan sebagainya ialah bahawa kita cuma mengeluarkan produk yang patuh Syari’ah dan bukan yang berasaskan Syari’ah. Soalan saya ialah salahkah jika kita memasarkan produk patuh Syari’ah yang serupa dengan produk yang dipasarkan oleh perbankan konvnsional jika itu yang dikehendaki oleh pelanggan? Lebih-lebih lagi di peringkat permulaan di mana institusi-institusi kewangan Islam itu perlu bersaing dengan perbankan konvensinal yang besar dan kuat?

Jika ada sesiapa yang mempunyai idea untuk mencipta produk yang “berasaskan Syari’ah” (jika ia berlainan daripada “produk yang patuh Syari’ah), mereka boleh melakukannya. Jika orang boleh menubuhkan syarikt RM2 untuk dijual, mengapa mereka yang tahu mengadakan produk yang berasaskan Syariah, yang tiada dipasaran, tidak boleh membuatnya dan menjualnya kepada institusi-institusi kewangan Islam? Sebaliknya, tidakkah produk-produk yang memakai prinsip-prinsip Syari’ah, seperti murabahah, mudharabah, musyarakah, ijarah dan lain-lain itu, produk berasaskan Syari’ah?

Dalam masa tiga dekat, kita telah melihat penambahan dan perkembangan produk-produk perbankan Islam di Malaysia, saya difahamkan, lebih daripada di negara-negara lain. Kita harus gembira dengan pencpaian kita sambil meneroka produk-produk baru untuk dipasarkan. Duduk dalam MPS Bank Negara Malaysia dan Suruhanjaya Sekuriti, saya melihat produk-produk baru diterokai dan dikemukakan untuk diliuluskan. Orang-orang persendirian juga boleh berbuat demikian jika mereka mempunyai idea mengenainya dan memasarkannya.

Dalam tahu 2002, Gavnor Bank Negara telah menulis surat kepada Ketua Hakim Negara pada masa itu mecadangkan penubuhan Mahkamah Mu’amalat di Kuala Lumpur untuk membicarakan kes-kes perbankan Islam. Bank Negara mengharapkan dengan cara itu isu-isu Syari’ah yang mungkin berbangkit dalam kes-kes di mahkamah akan dapat ditangani oleh hakim-hakim yang berpengetahuan dalam Syari’ah dan perbankan Islam. Pada masa itu saya baru menjadi seorang Hakim Mahkamah Rayuan. Ketua Hakim Negara pada masa itu meminta saya memberi pandangan. Saya menulis satu kertas mengenainya. Kesimpulan saya ialah bahawa mahkamah sivil, mahkamah Syari’ah, Jawatankuasa Fatwa Negeri, Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan semuanya kurang sesuai untuk tujuan itu. Saya cadangkan Jawatankuasa Syari’ah yang ada di Bank Negara diberi tugas itu. Untuk mengetahui sebab-sebabnya secara terperinci sila lari laman web saya atas tajuk “Cadangan mewujudkan Mahkamah Mu’amalah di Mahkamah Tinggi” (9 Februari 2002) (yang menghairankan saya ialah kertas itu adalah item yang paling popular dalam laman wab saya), “Dispute resolution for Islamic banking and finance cases: the way forward” (18 Februati 2003) dan (8 Mei 2003), “Perbankan Islam dan takaful; forum untuk penyelesaian isu undang-undang dan hukum Syarak” (17 Jun 2009), “Interlink/Interface between civil law system and Shariah rules and principles and effective dispute resolution mechanism” (28 September 2009), “Interface between Shari’ah and civil law in Islamic finance: current problems and the way forward” (29 Julai 2010), “Malaysia as an Islamic Finance hub: Malaysian law as the law of choice and Malaysian court and arbitrators ad the forum for settlement of disputes” (7 Disember 2011), “Enforceability of Islamic financial contracts in secular jurisdictions: Malaysian law as the law of reference and Malaysian ourts as the forum for settlement of disputes” (ISRA Research Paper 33/2012), “Issues and challenges pertaining to the role of Shariah Advisory Council in upholding Shariah principles in Islamic banking and finance” (1 November 2012), The Shari’ah Advisory Council’s role in resolving Islamic banking disputes in Malaysia: a model to follow? (Isra’ Research paper 47/2012 (24 Dsember 2012) – semuanya boleh didapati dalam laman web saya.

Cadangan itu diterima dan Akta Bank Negara Malaysia 1958 dipinda dengan memasukkan seksyen 16B. Ia mula berkuatkuasa pada 1 Januari 2004. Walau bagaimana pun cadangan saya supaya keputusan MPS mengikat mahkamah tidak dipersetujui oleh Peguam Negara. Tetapi, hampir enam tahun kemudian, selepas abangya (Dato’ Abdul Wahab Patail) memutuskan kes Arab-Malaysian Finance Bhd v Taman Ehsan Jaya Sdn Bhd. dan kes-kes yang berkaitan (2009) 1 CLJ 419 beliau menukar fikirannya. Maka peruntukan yang ada sekarang pun diperundangkan. Apa yang penting ialah keputusan MPS mengikat mahkamah.

Saya tahu cadangan saya itu akan dicabar oleh peguam-peguam common law, terutama sekali yang bukan Islam. Tetapi saya sanggup mengambil risikonya demi untuk mengelak isu-isu Syari’ah daripada diputuskan oleh hakim-hakim mahkamah sivil, Islam dan bukan Islam. Setakat ini Mahkamah Tinggi dalam kes Mohd Alias Ibrahim v RHB Bank Bhd (2011) 4 CLJ 654 dan kes Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim v Bank Islam Malaysia Berhad (20120 3 CLJ 49 telah menolak hujah bahawa perunuktan berkenaan tak keperlembagaan (unconstitutional). Mahkamah Rayuan juga telah mengesahkan penghakiman Mahkamah Tinggi dalam kes Mohd Alias Ibrahim. Malah, hakim yang mempengerusikan persidangan itu, semasa memberi penghakiman lisan mahkamah, membaca sebahagian daripada ucapan saya dalam 12th Emeritus Prof Ahmad Ibrahim Memorial Lecture yang kebetulan baru beberapa hari disampaikan pada masa itu.

Jadi, setakat ini ia selamat. Di masa hadapan saya tidak tahu. Tetapi, seperti yang telah saya katakan beberapa kali, biar apa pun terjadi, saya tidak menyesal kerana mencadangkannya. Sekurang-kurangnya saya boleh berkata: “Aku telah mencuba untuk mengelak Hukum Syarak daripada ditentukan oleh hakim-hakim mahkamah sivil termasuk yang bukan Islam.”

Berkaitan dengan isu ini, saya ingin menarik perhatian tuan-tuan dan puan-puan kepada penghakiman Hakim David Wong dari Sarawak dalam kes Malayan Banking Bhd. v Marilyn Ho Siok Lin (2006) 7 MLJ 249 yang mengatakan bahawa mahkamah berkuasa “…. to make any order even if it means ignoring the terms contained in the BBA documents provided it is just in the circumstance.” Dalam ayat berikutnya beliau menggunakan kata-kata “ignore or …… rewrite the terms therein.” Apa gunanya kita bersusah payah untuk mewujudkan satu produk yang patuh Syari’ah jika seorang hakim bukan Islam boleh “ignore and rewrite it if he thinks it is just for him do so?”

Memastikan produk yang dikeluarkan patuh Syari’ah dalah satu perkara. Ia tidak habis di situ. Tidak kurang pentingnya ialah memastikan bahawa undang-undang yang kita pakai dalam dokumentasi dan penyelesaian perbalahan juga patuh Syari’ah.

Saya percaya, dalam hal ini tidak ada sebuah negara yang telah melakukannya. (Jika ada, saya sedia dibetulkan.) Apa yang kita lihat ialah, pihak-pihak yang berkontrak, walau pun produknya patuh Syari’ah, memilih undang England atau New York sebagai undang-undang pilihan dan mahkamah-mahkamah di England dan New York sebagai forum untuk penyelesaian perbalahan. Perbuatan ini samalah dengan seorang Islam yang membeli daging halal dan meminta tukang masak restoren tak halal memasaknya. Tukang masak itu jujur. Dia berkata, “Masakan saya tak halal. Saya gunakan arak sebagai salah satu bahan masakan saya.” Orang Islam tadi berkata, “Tidak mengapa. Saya hormati kejujuran awak.”

Dalam tahun 2005, Bank Negara telah menubuhkan beberapa jawatankuasa untuk melakukan kajian untuk mengenalpasti mana-mana undang-undang yang menghalang perkembangan perbankan Islam. Hasilnya, sebagai missalan, masalah cukai telah ditangani.

Pada 28 September 2009, saya menyuarakan keperluan melakukan kajian untuk mengenalpasti undang-undang yang tak patuh Syari’ah yang dipakai dalam perbankan Islam dan memindanya supaya ia patuh Syari’ah dalam kertas kerja saya bertajuk, “Interlink/interface between civil law system and Shariah rules and principles and effective dispute resolution mechanism” di Islamic Financial Services Industry Legal Forum 2009.

Pada 27 Oktober 2010, Datuk Muhammad Ibrahim, Timbalan Gavnor Bank Negara mengisytiharkan penubuhan Law Harmonisation Committee dengan saya sebagai Pengerusinya. Saya menyangka dengan adanya uiversiti-universiti dan kolej-kolej Islam di seluruh Malaysia, dengan adanya fakulti Syari’ah dan undang-undang di kebanyakan universiti, dengan adanya beberapa bayak doktor falsafah perbandingan undang-undang, tentulah banyak penemuan telah dibuat mengenai undang-undang kita yang berkaitan dengan perbankan Islam yang tidak patuh Syari’ah, apa kedudukan Syari’ahnya dan cadangan-cadangan bagaimana hendak meminda undang-undang itu supaya ia patuh Syari’ah. Saya menulis tidak kurang daripada 40 surat kepada semua university, kolej, fakulti Syariah dan undang-undang, jabatan agama Islam, persatuan-persatuan Islam, institusi-institusi Islam meminta mereka memberikan kami hasil penemuan dan cadangan mereka. Malangnya saya tidak mendapat satu response pun. Saya telah telah menulis dan membentangkan 12 rencana dan kertas kerja dan berucap di tiga universiti, tidak termasuk UKM hari ini. Malangnya, hingga ke hari ia tidak memberi apa-apa hasil.

Walau bagaimana pun, saya menerima satu cadangan daripada seorang pensyarah yang saya temuai di satu majlis koban berdasarkan thesis kedoktorannya. Kami menjemputnya untuk meyampaikan penemuannya. Kajian beliau adalah mengenai jaminan (guarantee). Beliau dapatai bahawa undang-undang kita adalah serupa dengan pendirian mazhab Syafie, Hambali dan Hanafi ia itu pemiutang boleh memilih untuk membuat tuntuan sama ada terhadap penghutang utama atau penjamin. Beliau mencadangkan supaya kita mengikut pandangan mazhab Maliki ia itu pemiutang hedaklah terlebih dahulu menuntut daripada penghutang utama. Selepas mendengarnya, seorang ahli, peguam mahkamah sivil, berkata, jika tidak silap beliau, peruntukan seperti itu telah telah pun ada dalam Akta Kebankrapan. Kami semak. Memang betul. Peruntukan seperti itu telah pun ada mengenai “social guarantee” ia itu yang berkaitan dengan biasiswa, pinjaman membeli rumah dan kereta.

Satu pengajaran yang kita perolehi ialah kita tidak tahu bahawa ada hukum Syarak yang telah diperundangkan tanpa mengetahui sumbernya dan ahli-ahli Syari’ah tidak tahu bahawa ianya sudah pun diperundangkan. Sekurang-kurangnya selepas itu kita boleh berkata bahawa undang-undang jaminan (guarantee), dari segi hak untuk membuat tuntutan, sudah patuh Syari’ah.

Dibantu oleh peguam-peguam common law dan industri, Jawatankuasa dan sekretariatnya telah dan sedang mengkaji 17 undang-undang dan peruntutukan-peruntukan yang patut diubahsuai. Sebagai misalas, untuk mengatasi masalah faedah selepas penghakiman, kami telah memasukkan peruntukan baru, ia itu Aturan 42, kaedah 12A yang bertajuk “Caj lewat bayar”. Untuk penjelasan mengenainya, sila rujuk “Late payment charge on judgment debts arising from financial transactions in accordance with Shari’ah” (4 Oktober 2012) dalam laman web saya. Ia mula berkuatkuasa pada 1 Ogos 2012. Daripada maklumbalas yang kami terima daripada bank-bank Islam mereka tiada masalah melaksanakannya.

Jawatankuasa Kecil Undang-Undang Tanah sedang berkerjasama dengan Jabatan Ketua Pengarah Tanah dan Galian, Jabatan Peguam Negara dan ahli academic untuk mengemukan cadangan pindaan kepada Kanun Tanah Negara dan Enakment Rizab Melayu di Negeri-Negeri untuk mengatasi masalah-masalah teknikal yang ada sekarang dan menggalakkan perkembangan berbankan Islam. Kami juga sedang menyediakan draf untuk memsukkan wa’d dalam Akta Kontrak 1950 untuk memberi kepastian mengenai pengiktirafan wa’d oleh undang-undang kontrak kita. Satu misalan lagi ialah penggubalan undang-undang sewa dan beli Islam. Satu jawatankuasa kerja yang terdiri daripada pegawai-pegawai Kementerian Perdagangan Dalam Negeri Koperasi dan Kepenggunaan (PKPDNKK), Jabatan Peguam Negara dan Law Harmoisation Committee sedang menyiapkan draf bil tersebut.

Dalam melakukan penyesuaian ini, harapan kita bukanlah hanya setakat untuk kegunaan domestik. Malah, jika kita berjaya melakukannya, kita akan cuba memasarkan undang-undang kita sebagai undang-undang pilihan yang boleh bersaing dangan undang-undang England dan New York. Jika kita berjaya melakukan pengharmonian undang-undang itu kita boleh memberi tahu dunia bahawa Malaysia menawarkan undang-undang yang patuh Syari’ah, penetetapan hukum Syarak yang konsisten, system perundangan dan kehakiman common law yang mantap, Mahkamah yang efisien dan berwibawa, peguam-peguam yang berpengetahuan dan berpengalaman, undang-undang, prosiding Mahkamah, alasan penghakiman semuanya menggunakan bahasa Inggeris, kos yang rendah dan keadaan negara yang aman dan tenteram dan keselesaan yang terjamin dan musim panas yang agak dingin sepanjang tahun. Diharapkan semua factor ini akan menjadikan Melaysia hab perbankan dan kewangan Islam yang menyeluruh.

Saya percaya, tuan-tuan dan puan-puan, Institut Islam Hadhari, malah UKM dapat memberi sumbangan dalam hal ini. Caranya mudah sahaja. Jika ada ap-apa cadangan mengenai mana-mana undang-undang atau bahagiannya yang tak patuh Syari’ah yang patut dijadikan patuh Syariah atau yang yang menghalang perkembangan perbankan Islam, kewangan Islam dan takaful, malah mu’amalat, sila kemukakan kepada kami. Tunjukkan peruntukan yang tak patuh Syari’ah itu dan berikan kedudukan Syari’ahnya. Kami akan mengambil alih daripada situ.

Kajian yang tidak dimanfaatkan secara praktikal adalah ibarat hamil tanpa melahirkan anak.

Terima kasih.

MALAYSIA: A MODERN EXAMPLE WHERE RELIGION AND DEMOCRACY CO-EXIST

MALAYSIA: A MODERN EXAMPLE WHERE RELIGION AND DEMOCRACY CO-EXIST
By
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)

 

To people who are influenced by Western post-Enlightenment thought that separation between church and state is necessary for any democracy, it is natural for them to also believe that Islam and democracy are incompatible.

This view is buttressed by events in Muslim-majority countries in the Middle East, West and Central Asia and Africa, where revolution, reformation or transformation is usually no more than a transfer of dictatorship from one person to another.

Dictatorship is largely the result of history, geography and culture that necessitated the rise of and rule by tribal leaders, Pharaohs, Emperors, Kings, Caliphs, Emirs and, in modern times, Presidents. By whatever name they are called, the fact remains that the bottom-line is the same: dictatorship. In my view, the “Arab Spring” has not yet delivered anything different.

However, it is wrong to attribute it to Islam. As an example, we need only look at Malaysia. It is a Muslim majority country. Its Constitution clearly stipulates that the religion of the Federation is Islam, that the Rulers (hereditary Kings of States in the federation) are Heads of the Religion of Islam in their respective States. The Constitution makes provision for the establishment of Sharia Courts and application of the Sharia particularly in family and personal laws of Muslims. The Federal and State Governments spend huge sums of money on Islamic education and research, building of mosques and other Islamic institutions, including holding the annual International Quran Reciting Competition. Islamic religious activities are also carried out in Government offices during office hours.

At the same time, the Government also finances the construction of houses of worship of other religions and gives financial aid for other faiths’ religious activities.

The Malaysian Constitution also provides for a democratically-elected Government based on the Westminster model, indeed a replica of it. The English legal and judicial system is adopted. Indeed the English common law and equity are applicable unless otherwise provided by written law.

What is important is that it has worked for the past 55 years, making Malaysia one of the few countries in the world that still has its original Constitution in place, neither “suspended” nor replaced in over half a century since independence (Malaya became independent in 1957, and the Malaysian Federation was formed in 1963). It remains a sacrosanct document, the supreme law of the Federation strictly adhered to by the Executive, Legislative and Judicial branches of Government.

Free elections have been held regularly in Malaysia. The price of democracy in Malaysia is that religion is always an important issue in any general election. The Islamist party always tries to show that it is more Islamic than its opponent, promising Paradise to its voters and condemning their Muslim political opponents as un-Islamic, even going as far as to assign them and those who vote for them to a place in hell! The parties representing Malaysians of other faiths meanwhile demand more and more financial assistance for their religious institutions, depending on their bargaining position.

In any event, the bottom line is that the system has worked reasonably well. The proof is the undisputed social and economic development of Malaysia since independence.

This should not come as a surprise. After all, Islam and democracy preach the same thing: wellbeing of the people. The maqasid (objectives) of Sharia focus on protecting and advancing six main deliverables, faith, life, dignity, family, intellect and property. That covers the whole scope of human rights.

Malaysia has gone one step further in its efforts to harmonize common law, introduced into Malaysia during colonial British rule, and the Sharia, particularly for their application in Islamic banking, finance and insurance (takaful), in which Malaysia is the world leader. The interesting finding of this harmonization exercise is the realization that most of the principles of both laws are similar and complementary to one another. That facilitates the absorption of each other’s principles and the development of both laws, particularly Sharia, which had been dormant in the area of commercial law in the last few centuries, mainly due to colonization of Muslim–majority countries. On the other hand, the positive effect of colonization is the introduction of common law in countries colonized by the British, including Malaysia, most of which has been found to be not un-Islamic, and therefore adopted and accepted as Islamic. Hence, my conclusion in defining Islamic law as any law that is not unislamic!

18 July 2013

PROBLEMS SURROUNDING CLAIMS FOR DAMAGES IN ACCIDENT CASES

MEDICAL DISABILITY AND ASSESSMENT OF DAMAGES SEMINAR
6 – 7 July 2013
KEYNOTE ADDRESS
PROBLEMS SURROUNDING CLAIMS FOR DAMAGES IN ACCIDENT CASES
By Tun Abdul Hamid Mohamad
(Former Chief Justice of Malaysia)</