INDEX OF SPEECHES AND ARTICLES ON TUNABDULHAMID.MY ACCORDING TO SUBJECT MATTER

INDEX OF SPEECHES AND ARTICLES ON tunabdulhamid.me ACCORDING TO SUBJECT MATTER

BIOGRAFI TUN ABDUL HAMID BIN HAJI MOHAMAD – To be updated
BIOGRAPHY OF TUN ABDUL HAMID BIN HAJI MOHAMAD – To be updated

TAJUK INDEKS MENGIKUT PERKARA / TITLES OF INDEXES ACCORDING TO SUBJCT MATTER

A. AKTA 164 (AKTA MEMPERBAHARUI UNDANG-UNDANG (PERKAHWINAN DAN
PERCERAIAN) 1976) / ACT 164 (LAW REFORM (MARRIAGE AND DIVORCE) ACT
1976)
B. AKTA 355 (AKTA MAHKAMAH SYARIAH (BIDANG KUASA JENAYAN) 1965) ACT 355
(SYARIAH COURTS (CRIMINAL JURISDICTIONS) ACT 1965)
C. BADAN KEHAKIMAN DAN MAHKAMAH / JUDICIARY AND COURTS
D. COMMON LAW
E. HAK ASASI MANUSIA / HUMAN RIGHTS
F. HUDUD
G. ICERD DAN STATUT ROM / ICERD AND ROME STATUTE
H. INTEGRITI DAN RASUAN / INTEGRITY AND CORRUPTION
I. JAKSA PENDAMAI / JUSTICE OF THE PEACE
J. KETUA HAKIM NEGARA, HAKIM / CHIEF JUSTICE, HAKIM
K. LAIN-LAIN / MISCELLANEOUS
L. MAHKAMAH SIVIL DAN MAHKAMAH SYARIAH: ISU BERKAITAN/CIVIL AND SHARIAH
COURTS: RELATED ISSUES
M. MAHKAMAH SYARIAH / SYARIAH COURTS
N. MAJLIS ANUGERAH / AWARDS
O. MAJLIS SOSIAL / SOCIAL EVENTS
P. ORDINAN DARURAT, ISA, AKTA HASUTAN, RUU HARMONI /
EMERGENCY ORDINANCE, ISA, SEDITION ACT, HARMONY BILLS
Q. PANCING / ANGLING
R. PARLIMEN / PARLIAMENT
S. PEGUAM DAN PERSATUAN UNDANG-UNDANG / BAR AND LAW
SOCIETIES
T. PEGUAM NEGARA / ATTORNEY GENERAL
U. PEJABAT DAN PENJAWAT AWAM / PUBLIC OFFICE AND OFFICERS
V. PELANCARAN BUKU / LAUNCHING OF BOOKS
W. PENGAMPUNAN / PARDON
X. PENGHARMONIAN UNDANG-UNDANG SIVIL DAN SYARIAH / HARMONISATION OF
CIVIL LAW AND SHARIAH
Y. PERBANKAN, KEWANGAN ISLAM DAN TAKAFUL / ISMAMIC      BANKING,
FINANCE AND TAKAKUL
Z. PERLEMBAGAAN / CONSTITUTION
AA. PERPADUAN DAN PERPECEHAN MELAYU / MALAY UNITY AND DISUNITY.
AB. POLITIK DI MALAYSIA / POLITICS IN MALAYSIA
AC. PUSAKA, HARTA SEPENCARIAN, KESAN FARAID DAN TANAH   RIZAB MELAYU /
INHERITENCE, HARTA SEPENCARIAN, EFFECTS OF FARAID AND MALAY RESERVED
LAND
AD. RAJA-RAJA DAN MAJLIS RAJA-RAJA / RULERS AND CONFERENCE OF RULERS
AE. UMNO DAN PAS / UMNO AND PAS
AF. UNDANG-UNDANG / LAW
AG. WAKAF, ZAKAT, INDUSTRI HALAL, FATWA / WAQAF, ZAKAT, HALAL INDUSTRY,
FATWA
………………………………………………………………………………………………………

A. AKTA 164 (AKTA MEMPERBAHARUI UNDANG-UNDANG (PERKAHWINAN DAN
PERCERAIAN) 1976) / ACT 164 (LAW REFORM (MARRIAGE AND DIVORCE) ACT
1976)

1. 2017 04 18 PROPOSED AMENDMENTS OF ACT 164: A PERSONAL TOUCH
2. 2017 04 22 AMENDMENTS OF ACT 164: SECTION 88A IS UNCONSTITUTIONAL
3. 2017 04 22 PINDAAN AKTA 164: SEKSYEN 88A TAK SAH DI SISI PERLEMBAGAAN
4. 2017 05 14 PINDAAN AKTA MEMBAHARUI UNDANG-UNDANG (PERKAHWINAN DAN
PERERAIAN) 1976: PERUTUSAN KHAS

B. AKTA 355 (AKTA MAHKAMAH SYARIAH (BIDANG KUASA JENAYAN) 1965) / ACT 355
(SYARIAH COURTS (CRIMINAL JURISDICTIONS) ACT 1965)

1. 2016 09 26 PINDAAN AKTA 355: KESAN SEBENAR
2. 2016 09 26 AMENDMENT OF ACT 355: THE REAL EFFECT
3. 2016 10 28 AMENDMENT OF ACT 355: MY INPUT
4. 2017 01 21 AMENDMENT OF ACT 355: FREQUENTLY ASKED   QUESTIONS
5. 2017 01 21 PINDAAN AKTA 355: SOALAN-SOALAN LAZIM
6. 2017 02 08 AMENDMENT OF ACT 355: SUMMARY OF MY VIEWS
7. 2017 02 23 APA SELEPAS PERHIMPUNAN PINDAAN AKTA 355?

C. BADAN KEHAKIMAN DAN MAHKAMAH / JUDICIARY AND COURTS

1. 1994 08 13 BADAN KEHAKIMAN DI MALAYSIA (JUDICIARY IN MALAYSIA)
2. 2001 04 02 SISTEM KEHAKIMAN DAN PERUNDANGAN DI MALAYSIA: SATU WAWASAN
3. 2003 09 09 ADMINISTRATION OF JUSTICE: TIME FOR A PARADIGM SHIFT?
4. 2005 09 13 PENGALAMAN MAHKAMAH SIVIL MENGENAI ISU DAN PERMASALAHAN
UNDANG-UNDANG
5. 2007 08 11 RESOLVING CONSTITUTIONAL ISSUES: IS CONSTITUTIONAL COURT
THE ANSWER?
6. 2008 03 30 CONTEMPORARY PROBLEMS AND CHALLENGES OF THE LEGAL
PROFESSION AND THE JUDICIARY IN MALAYSIA
7. 2008 04 08 SPEECH AT THE MALAYSIAN JUDGES’ CONFERENCE 2008
8. 2010 01 16 POSTPONEMENTS AND DELAY IN THE DISPOSAL OF CASES
9. 2012 01 28 JUDICIAL APPOINTMENTS COMMISSION AS I SEE IT
10. 2013 04 05 LEGAL AND JUDICIAL TRANSFORMATION IN MALAYSIA
11. 2015 06 10 INDEPENDENCE OF THE JUDICIARY: MY PERSONAL EXPERIENCE
12. 2015 06 10 KEBEBASAN BADAN KEHAKIMAN: PENGALAMAN PERSONAL EXPERIENCE
13. 2018 09 02 INQUIRY INTO ALLEGED JUDICIAL INTERFERENCE
14. 2018 10 08 PLEASE RETURN “JUDICIAL POWER” TO THE COURTS
15. 2018 10 21 PEMILIHAN CALON-CALON HAKIM OLEH PARLIMEN: SATU ULASAN
16. 2018 10 21 SELECTION OF CANDIDATES FOR APPOINTMENT AS JUDGES BY
PARLIAMENT: A COMMENTARY
17. 2019 09 22 MEMBERSHIP OF THE JUDICIAL APPOINTMENTS COMMISSION
18. 2022 05 07 BADAN KEHAKIMAN DIUGUT: PANDANGAN SEBELAH LAGI
19. 2022 05 07 JUDICIARY INTIMIDATED: THE OTHER VIEW
20. 2022 09 15 PATUTKAH PEGAWAI PENYELIDIK DITUGASKAN MENGGUBAL ALASAN
PENGHAKIMAN HAKIM?
21. 2022 10 05 POLITIK DALAM PELANTIKAN HAKIM-HAKIM DI MALAYSIA
22. 2022 12 04 PELANTIKAN AHLI-AHLI SPK: MENGAPA SERAHKAN KEPADA MAJLIS
PEGUAM?
23. 2023 03 03 MAHKAMAH PERSEKUTUAN MEMBUAT UNDANG-UNDANG SENDIRI

D. COMMON LAW

1. 1993 08 09 COMMON LAW DI MALAYSIA: ULASAN
2. 1997 12 31 KE ARAH COMMON LAW MALAYSIA
3. 2004 09 17 PEMAKAIAN COMMON LAW ENGLAND, KAEDAH- KAEDAH EKUITI DAN
PENGHAKIMAN-PENGHAKIMA LUAR NEGARA DI MALAYSIA
4. 2005 04 05 COMMON LAW AND ISLAMIC LAW IN MALAYSIA
5. 2007 10 24 KE ARAH PEMBAHARUAN COMMON LAW DALAM PERUNDANGAN DI
MALAYSIA

E. HAK ASASI MANUSIA / HUMAN RIGHTS

1. 2013 11 20 HAK ASASI MANUSIA: PERANAN DAN FUNGSI DARI PERSPEKTIF
PERLEMBAGAAN MALAYSIA
2. 2014 01 24 HAK ASASI MANUSIA DARI PERSPEKTIF TRADISI ISLAM
DAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA
3. 2014 10 14 HAK ASASI MANUSIA DARI PERSPEKTIF TRADISI ISLAM DAN
PERLEMBAGAAN MALAYSIA (KOTA KINABALU)
4. 2015 05 07 HAK ASASI MANUSIA: PENYALAHGUNAAN DAN CABARAN
KEPADA ORANG MELAYU DAN ISLAM DI MALAYSIA
5. 2017 09 18 HAK ASASI MANUSIA DARI PERSPEKTIF ISLAM

F. HUDUD

1. 2014 01 07 PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI: PERBEZAAN DI ANTARA
BRUNEI DAN MALAYSIA
2. 2014 02 11 IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI: DIFFERENCES
BETWEEN BRUNEI AND MALAYSIA
3. 2014 02 24 PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI: PERBEZAAN DI ANTARA
BRUNEI DAN MALAYSIA
4. 2014 05 29 PENGGUBALAN UNDANG-UNDANG HUDUD DI BRUNEI DAN
MALAYSIA: MASALAH YANG BERLAINAN
5. 2014 12 31 IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI AND MALAYSIA
WITH PARTICULAR REFERENCE TO KELANTAN HUDUD ENACTMENT
6. 2015 08 25 PENGGUBALAN UNDANG-UNDANG HUDUD DI MALAYSIA:
BOLEHKAH MALAYSIA MENJEJAKI LANGKAH BRUNEI?
7. 2015 04 01 IMPLEMENTATION OF ISLAMIC CRIMINAL LAW (HUDUD, QISAS,
TA’ZIR) IN MALAYSIA – PROSPECTS AND CHALLENGES
8. 2015 04 01 PELAKSANAAN UNDANG-UNDANG ISLAM (HUDUD, (HUDUD,
QISAS, TA’ZIR) DI MALAYSIA – PROSPEK DAN CABARAN
9. 2015 04 08 PELAKSANAAN HUDUD: PELUANG DAN CABARAN
10. 2015 09 07 HUDUD DAN PERPADUAN MELAYU/ISLAM DI MALAYSIA
11. 2015 11 07 THE HUDUD FACTOR IN UMNO AND PAS CO-OPRATION
12. 2016 06 01 PAS’ PRIVATE BILL: WHAT IS IT ALL ABOUT?
13. 2016 06 02 RANG UNDANG-UNDANG PERSENDIRIAN PAS: APA TUJUANNYA?
14. 2016 06 12 “HUDUD CONTROVERSY”: GET THE FACTS AND THE
LAW RIGHT
15. 2016 10 12 HUDUD TERHAD: UMNO DAN PAS SUDAH BOLEH BERSALAMAN
16. 2016 10 17 LIMITED HUDUD: UMNO AND PAS ARE IN A POSITION TO
SHAKE HANDS
17. 2020 09 09 DEVELOPMENT OF THE IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI
18. 2020 09 09 PERKEMBANGAN PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI

G. ICERD DAN STATUT ROM / ICERD AND ROME STATUTE

1. 2018 10 30 PENGESAHAN “KONVENSYEN ANTARABANGSA MENGENAI
PENGHAPUSAN SEMUA BENTUK DISKRIMINASI KAUM”
MERUGIKAN MELAYU
2. 2018 11 09 KESAN PENGESAHAN ICERD
3. 2018 11 18 THE CALIPHATE HAD ICERD TOO: A RESPONSE
4. 2018 11 25 TERIMA DENGAN WASPADA
5. 2018 12 10 RATIFIKASI ICERD: MENGIMBAS KEMBALI
6. 2019 03 22 ROME STATUTE ICC: SHOULD MALAYSIA RATIFY IT?
7. 2018 03 22 STATUT ROM ICC: PATUTKAH MALAYSIA MENERIMANYA?
8. 2018 12 08 AMANAT TUN ABDUL HAMID
9. 2019 05 06 SALAH FAHAM MENGENAI STATUT ROM BERTERUSAN 67

H. INTEGRITI DAN RASUAN / INTEGRITY AND CORRUPTION

1. 2008 06 09 FINANCIAL CRIMES AND PROSECUTION OF CORRUPTION AND
RELATED CRIMES
2. 2009 06 15 UCAPAN PENGERUSI LEMBAGA PENASIHAT PENCEGAHAN
RASUAH
3. 2010 03 11 TIADA SESIAPA YANG TERKECUALI DAN TIADA SESIAPA YANG
ISTIMEWA
4. 2010 05 14 UCAPAN PERASMIAN KONVENSYEN PENDAKWAAN SURUHANJAYA
PENCEGAHAN RASUAH MALAYSIA
5. 2012 02 03 INTEGRITY: YOU KNOW IT BUT DO YOU HAVE IT?
6. 2014 02 15 GIVERS AND TAKERS: THE INTEGRITY – CORRUPTION
CONTINUUM
7. 2015 06 16 KELESTARIAN INTEGRITI DALAM PERKHIDMATAN AWAM
MALAYSIA: ISU DAN CABARAN
8. 2017 02 18 IKRAR ANTI-RASUAH: SYABAS SARAWAK DAN KEDAH
9. 2017 05 27 SYABAS SPRM
10. 2020 12 09 BERI KUASA MENDAKWA KEPADA SPRM?
11. 2022 02 28 INTEGRITI: FIKIRLAH SENDIRI APA YANG ANDA MAHU DALAM
HIDUP INI

I. JAKSA PENDAMAI / JUSTICE OF THE PEACE

1. 1992 08 06 PERANAN JAKSA PENDAMAI
2. 1993 06 03 KE ARAH KEBERKESANAN JAKSA PENDAMAI MENJALANKAN
TUGAS DAN TANGGUNGJAWABNYA

J. KETUA HAKIM NEGARA, HAKIM / CHIEF JUSTICE, HAKIM

1. 2007 12 11 SPEECH ON THE APPOINTMENT AS CHIEF JUSTICE, MALAYSIA
(TRANSLATION)
2. 2007 12 11 UCAPAN PERLANTIKAN SEBAGAI KETUA HAKIM NEGARA,
MALAYSIA
3. 2008 10 16 SPEECH AT THE FAREWELL DINER GIVEN BY JUDGES
4. 2008 10 17 UCAPAN PERPISAHAN SEBAGAI KETUA HAKIM NEGARA
5. 2017 05 06 THE CONSTITUTIONALITY OF THE APPOINTMENT OF A CHIEF
JUSTICE BEYOND THE AGE OF 66 YEARS AND SIX MONTHS
6. 2017 05 06 KEPERLEMBAGAAN PELANTIKAN SEMULA KETUA HAKIM
NEGARA SELEPAS UMUR 66 TAHUN ENAM BULAN
7. 2017 07 11 THE CONSTITUTIONALITY OF THE APPOINTMENT OF A CHIEF
JUSTICE BEYOND THE AGE OF 66 YEARS AND 6 MONTHS: A
RESPONSE
8. 2017 07 11 KEPERLEMBAGAAN PELANTIKAN KETUA HAKIM NEGARA
SETELAH MENCAPAI UMUR 66 TAHUN 6 BULAN: SATU JAWAPAN
9. 2018 06 12 KEDUDUKAN KETUA HAKIM NEGARA: BIARLAH MAHKAMAH
MEMUTUSKANNYA?
10. 2018 06 12 THE POSITION OF THE CHIEF JUSTICE: LET THE COURT
DECIDE?
11. 2018 06 17 PELETAKAN JAWATAN TUN RAUS SEBAGAI KETUA HAKIM
NEGARA
12. 2018 06 17 RESIGNATION OF TUN RAUS AS CHIEF JUSTICE
13. 2018 07 13 APPOINTMENT OF TAN SRI RICHARD MALANJUM AS CHIEF
JUSTICE
14. 2018 07 13 PELANTIKAN TAN SRI RICHARD MALANJUM SEBAGAI KETUA
HAKIM NEGARA
15. 2018 07 21 THE ISSUE OF TWO CHIEF JUSTICE
16. 2018 08 12 CADANGAN REFORMASI INSTITUSI DARI SUDUT PELANTIKAN
KETUA HAKIM NEGARA, PEGUAM NEGARA DAN MENTERI
UNDANG-UNDANG
17. 2018 08 12 PERLUKAH PROSEDUR PELANTIKAN KETUA HAKIM NEGARA
HAKIM NEGARA, PEGUAM NEGARA DAN MENTERI
UNDANG-UNDANG DIPINDA?
18. 2019 11 16 KEEP APPOINTMENT OF CHIEF JUSTICE OUT OF PARLIAMENTARY
SELECT COMMITTEE
19. 2020 09 24 MANTAN HAKIM DAN POLITIK

K. LAIN-LAIN / MISCELLANEOUS

1. 1995 02 01 WORLD UNDERSTANDING MONTH
2. 2001 11 05 SEMINAR KAEDAH ALTERNATIF PENYELESAIAN PERTIKAIAN
MENURUT ISLAM (IKIM): UCAPAN PENUTUP
3. 2008 01 31 IN MEMORY OF THE LATE TAN SRI ABDUL MALEK AHMAD,
PRESIDENT OF THE COURT OF APPEAL, MALAYSIA
4. 2008 06 16 MEDIATION IN ASIA PACIFIC: CONSTRAINTS AND CHALLENGES
5. 2008 09 01 INTERNATIONAL SYMPOSIUM, SEOUL, KOREA
6. 2009 02 11 ULASAN BUKU “POLITIK BARU” OLEH DATO’ SAIFUDDIN
ABDULLAH
7. 2012 04 04 SUNNAH ALLAH, USAHA, DO’A DAN TAKDIR
8. 2012 06 23 INTELLECTUAL DISCOURSE FOR INTERNATIONAL STUDENTS:
INNOVATION AND CREATIVITY
9. 2012 10 30 MEMARTABATKAN BAHASA MELAYU DALAM BIDANG PERUNDANGAN:
PROSPEK DAN MASA HADAPAN
10. 2013 07 06 PROBLEMS SURROUNDING CLAIMS FOR DAMAGES IN
ACCIDENT CASES
11. 2013 12 27 THERE IS NO SUBSTITUTE FOR EFFICIENCY, HONESTY,
DISCIPLINE AND HARD WORK
12. 2014 08 31 DARI SAWAH KE ISTANA KEHAKIMAN
13. 2014 11 11 ULASAN KES MUHAMAD JUZAILI BIN MOHD KHAMIS DLL
14. 2016 09 02 PEGAWAI AWAM SEBAGAI PENYELAMAT NEGARA
15. 2017 01 08 FATHUL BARI MAT JAHYA & ANOR: A COMMENTARY
16. 2017 05 11 OF MODERN MEDICINES, JINNS AND BISCUITS
17. 2017 05 20 RIA’ KERANA IMAN DAN ILMU
18. 2017 08 08 HATI, JANTUNG DAN OTAK
19. 2017 08 31 BERURUSAN DENGAN PEJABAT-PEJABAT KERAJAAN:
DAHULU DAN SEKARANG
20. 2017 09 14 UCAPAN-UCAPAN AWAL SAYA
21. 2017 09 22 KALIMAH SYAHADAH PADA SELIPAR HOTEL
22. 2017 10 13 SALAHKAH JIKA PENGUSAHA LAUNDRET MELETAKKAN
TANDA “UNTUK ORANG ISLAM SAHAJA”?
23. 2017 12 27 URUSAN DI PEJABAT TANAH PATUT DIPERMUDAHKAN LAGI
24. 2018 01 25 SERIK
25. 2018 09 24 JAWATANKUASA TERTINGGI INSTITUSI HAL EHWAL ISLAM
PERINGKAT KEBANGSAAN: BEBERAPA ISU UNTUK
DIPERTIMBANGKAN
26. 2018 11 29 RESPONSE TO SRI RAM
27. 2018 12 20 SUHAKAM SUDAH BESAR KEPALA
28. 2018 12 26 SEKOLAH KEBANGSAAN TELAH BERUBAH MENJADI
SEKOLAH AGAMA: SATU ULASAN
29. 2019 02 25 JAWAPAN KEPADA SEMUA PENGKRITIK SAYA
30. 2019 02 25 RESPONSE TO ALL MY CRITICS
31. 2019 06 13 ADIB MALANG LAGI: SETELAH MATI DI SINGKIR PULA
32. 2019 07 17 KES WAN JI: BERHATI-HATI MEMBUAT KOMEN
33. 2020 03 18 PAKAIAN PRAMUGARI: FOKUSLAH KEPADA ISU-ISU SEMASA
YANG LEBIH BES36
34. 2020 07 15 JUMAAT HARI JAWI: SENTIMEN DAN BIADAB
35. 2021 02 27 KEBEBASAN APA YANG DIPERJUANGKAN OLEH MALAYSIAKINI
DAN PENYOKONG-PENYOKONGNYA?
36. 2021 06 06 ALMARHUM PROFESSOR TAN SRI AHMAD IBRAHIM YANG SAYA
KENALI
37. 2022 02 28 KES SIS FORUM: SATU ULASAN
38. 2023 02 22 MENYERTAI UPACARA YEE SANG BOLEH MEMBAWA KEPADA
SYIRIK?

L. MAHKAMAH SIVIL DAN MAHKAMAH SYARIAH: ISU BERKAITAN / CIVIL AND SHARIAH COURTS: RELATED ISSUES

1. 2000 10 24 CIVIL AND SYARIAH COURTS IN MALAYSIA: CONFLICT OF
J URISDICTIONS (ABRIDGED VERSION)
2. 2000 10 24 CIVIL AND SYARIAH COURTS IN MALAYSIA: CONFLICT OF
JURISDICTIONS
3. 2000 10 24 MAHKAMAH SIVIL DAN SYARIAH DI MALAYSIA: PERCANGGAHAN
BIDANGKUASA
4. 2003 08 13 PERSPEKTIF RAYUAN DARI MAHKAMAH SIVIL TERHADAP
PENGURUSAN KES RAYUAN DI MAHKAMAH SYARIAH: SYOR DAN
PANDANGAN
5. 2016 11 25 DON’T MEDDLE WITH THE DIVISION OF JURISDICTIONS OF
THE CIVIL AND SHARIAH COURTS
6. 2016 11 25 JANGAN GANGGU PEMBAHAGIAN BIDANG KUASA MAHKAMAH
SIVIL DAN MAHKAMAH SYARIAH

M. MAHKAMAH SYARIAH / SYARIAH COURTS

1. 1973 04 PROOF IN THE SYARIAH COURTS IN MALAYA
2. 1973 MLJ xxxii PROOF IN THE SYARIAH COURTS IN MALAYA
3. 1999 06 08 PERBINCANGAN KERTAS KERJA “PERKEMBANGAN TERKINI
MAHKAMAH SYARIAH DI MALAYSIA”
4. 2001 05 15 PELAKSANAAN/PENGUATKUASAAN PENGHAKIMAN MAHKAMAH
SYARIAH: HALANGAN DAN PENYELESAIAN
5. 2013 10 05 MAHKAMAH SYARI’AH: REALITI DAN PENDEKATAN

N. MAJLIS ANUGERAH / AWARDS

1. 2008 02 28 UCAPAN DI MAJLIS PENYAMPAIAN ANUGERAH KHIDMAT
CEMERLANG MAHKAMAH PERSEKUTUAN MALAYSIA 2006
2. 2008 08 07 UCAPAN DI MAJLIS ANUGERAH KHIDMAT CEMERLANG 2007
3. 2011 10 15 UCAPAN BALAS PENERIMAAN IJAZAH KPENGURUSAN UNIVERSITI
TENAGA NASIONAL KE-14
4. 2011 12 03 UCAPAN BALAS PENERIMAAN IJAZAH KEHORMAT DOKTOR
FALSAFAH SYARI’AH DAN KEHAKIMAN UNIVERSITI SAINS ISLAM
MALAYSIA (USIM)
5. 2014 11 01 TERIMA KASIH MALAYSIA
6. 2015 10 14 SPEECH AS RECEPIENT OF NATIONAL MAAL HIJRAH AWARD
1437 (TRANSLATION)
7. 2015 10 14 UCAPAN TOKOH MAAL HIJRAH 1437

O. MAJLIS SOSIAL / SOCIAL EVENTS

1. 1993 07 24 RESPONSE AT INSTALLATION DINNER OF PRESIDENT OF
ROTARY CLUB TABJUNG BUNGAH
2. 1994 07 02 UCAPAN DI MALAM KENANGAN SEKOLAH MENENGAH ST. MARK,
BUTTERWORTH
3. 2004 02 28 UCAPAN DI MAJLIS PERKAHWINAN MOHD. ARIF ABDUL HAMID
DAN ROZLINDA YAHYA
4. 2006 12 23 UCAPAN DI MAJLIS PERKAHWINAN MURNI
5. 2008 10 13 UCAPAN DI MAJLIS SAMBUTAN HARI RAYA MAHKAMAH KUALA
LUMPUR
6. 2009 10 11 PERUTUSAN DI MAJLIS SAMBUTAN HARI RAYA AIDILFIRTI
JAWATANKUASA KECIL SYARIAH, JAWATANKUASA PEGUAM
PULAU PINANG
7. 2011 10 02 UCAPAN DI MAJLIS PERKAHWINAN MELATI

P ORDINAN DARURAT, ISA, AKTA HASUTAN, RUU HARMONI / EMERGENCY E, ISA,
SEDITION ACT, HARMONY BILLS

1. 2014 07 17 PEMANSUHAN PROKLAMASI DAN ORDINAN DARURAT, ISA
DAN AKTA HASUTAN DAN PENGGANTIANNYA
2. 2014 09 03 RINGKASAN PANDANGAN SAYA MENGENAI PEMANSUHAN
AKTA HASUTAN 1948 DAN CADANGAN MENGADAKAN RANG
UNDANG-UNDANG HARMONI
3. 2014 09 06 AKTA HASUTAN 1948: KEPENTINGAN MELAYU DAN ANAK2
NEGEERI SABAH DAN SARAWAK DAN PERPADUAN RAKYAT
MALAYSIA
4. 2014 12 10 MENGAPA AKTA HASUTAN PERLU DIKEKAL DAN DIPERKEMASKAN?
5. 2015 04 13 RANG UNDANG-UNDANG AKTA HASUTAN (PINDAAN) 2015:
SATU ULASAN
6. 2019 05 23 USAHA MEMANSUHKAN AKTA HASUTAN: KALI KEDUA
7. 2020 10 25 DARURAT ATAU GENTLEMEN’S AGREEMENT: MANA LEBIH BAIK?
8. 2020 10 30 PROKLAMASI DARURAT: WAJIBKAH YDPA MENGIKUT NASIHAT
NASIHAT PM?
9. 2020 11 23 SAMBUNGAN KEPADA “PROKLAMASI DARURAT: WAJIBKAH YDPA
MENGIKUT NASIHAT PM?
10. 2021 08 05 PEMBATALAN ORDINAN-ORDINAN DARURAT 2021: SALAH
FAHAM MENGENAI BERTINDAK ATAS NASIHAT

Q. PANCING / ANGLING

1. 1994 08 22 ANGLING AND THE LAW
2. 1997 03 31 LEGISLATIVE REQUIREMENTS AND CONSTRAINTS IN SPORTS
FISHING
3. 1997 04 30 ANGLING AND ECO-TOURISM SEMINAR: A PERSONAL
IMPRESSION
4. 1999 11 13 ANGLING AND THE LAW: A GENERAL OVERVIEW

5. 1999 11 13 MALAYSIAN ANGLING SEMINAR 1999 BUKIT MERAH LAKE TOWN
RESORT: CLOSING SPEECH
6. 1999 11 13 PANCING DAN UNDANG-UNDANG: GAMBARAN UMUM
7. 2000 02 15 UNIFICATION OF ANGLING ASSOCIATIONS
8. 2000 05 30 MAKE PULAU KENDI AREA A ANGLING ZONE ONLY
9. 2000 12 13 PENYATUAN PERSATUAN-PERSATUAN MEMANCING: SATU
CADANGAN
10. 2002 01 26 SEMINAR ON PROJECT IGFA MALAYSIA
11. 2002 12 09 PMPP IS 10 YEARS OLD
12. 2002 12 31 FISHERIES (RECRETIONAL FISHING) RULES, 2000: AN
APPRAISAL
13. 2003 06 29 SEPATAHKATA PRESIDEN PeMM

R. PARLIMEN / PARLIAMENT

1. 2014 06 03 PATUTKAH KUASA PARLIMEN MEMBUAT UNDANG-UNDANG
JENAYAH DIBERIKAN KEPADA BADAN PERUNDANGAN NEGERI
KELANTAN?
2. 2014 06 10 SHOULD PARLIAMENT ALLOW KELANTAN STATE LEGISLATIVE
ASSEMBLY TO LEGISLATE OVER CRIMINAL LAW?
3. 2016 11 26 PARLIMEN TERCEMAR
4. 2016 11 26 THE PARLIAMENT IS DISGRACED
5. 2019 07 26 OPEN LETTER TO ALL MEMBERS OF PARLIAMENT
6. 2019 07 26 SURAT TERBUKA KEPADA SEMUA AHLI PARLIMEN

S. PEGUAM DAN PERSATUAN UNDANG-UNDANG / BAR AND LAW SOCIETIES

1. 1994 05 27 UCAPAN DI MAJLIS PEMBUKAAN PUSAT PENASIHAT UNDANG-
UNDANG JAWATANKUASA PEGUAM PULAU PINANG
2. 1994 11 21 SPEECH AT THE MALAYSIAN EDUCATION FAIR
3. 1996 04 20 PERSIDANGAN TAHUNAN BIRO BANTUAN GUAMAN
4. 1997 10 27 PERKIM-GOON LAW ASSOCIATION SPEECH BY PATRON
5. 1999 02 05 UCAPAN DI MAJLIS SILATULRAHIM AIDILFITRI PEGUAM-
PEGUAM SYARIAH PULAU PINANG
6. 1999 04 21 SPEECH AT 7TH ANNUAL GENERAL MEETING OF PERKIM-GOON LAW
ASSOCIATES
7. 1999 10 09 SPEECH AT FAREWELL DINNER BY PENANG BAR
8. 2000 05 30 ADVOCACY & DECORUM IN COURT, PROFESSIONAL CONDUCT
OF COUNSEL IN AND OUT OF COURT, DUTIES OF COUNSEL
9. 2001 03 10 ADVOCATES AND SOLICITORS DISCIPLINARY BOARD:
CHAIRMAN’S ADDRESS
10. 2001 08 11 DISCIPLINE AND DISCIPLINARY ACTONS OF ADVOCATES AND
SOLICITORS
11. 2001 11 07 ADMINISTRATION OF PROPERTY IN MALAYSIA: A CIVIL LAW
AND SHARIAH LAW PERSPECTIVE
12. 2001 11 08 11TH MALAYSIAN LAW CONFERENCE CLOSING SPEECH
13. 2002 01 12 SPEECH TO MEMBERS OF THE DISCIPLINARY BOARD,
DISCIPLINARY COMMITTEE, INVESTIGATING TRIBUNAL AND THE
STATE BAR COMMITTEE PENANG
14. 2002 03 09 SPEECH TO MEMBERS OF THE DISCIPLINARY BOARD,
DISCIPLINARY COMMITTEE, INVESTIGATING TRIBUNAL AND THE
STATE BAR COMMITTEES KOTA BHARU
15. 2002 06 11 SPEECH TO MEMBERS OF THE DISCIPLINARY BOARD,
DISCIPLINARY COMMITTEE, INVESTIGATING TRIBUNAL AND THE
STATE BAR COMMITTEES KUALA TERENGGANU
16. 2003 10 13 SPEECH AT THE FINAL YEAR LAW STUDENTS’ (I.I.U.M.) ANNUAL
DINNER
17. 2004 03 09 I.I.U.M. LAWGRADS 2004 DINNER
18. 2004 10 25 SPEECH AT IIUM LAWGRADS DINNER 2004 (NO.2)
19. 2004 12 11 UCAPAN DI MAJLIS MAKAN MALAM ANJURAN JAWATANKUASA
KECIL SYARIAH , JAWATANKUASA PEGUAM PULAU PINANG
SEMPENA MENYAMBUT AIDIL ADHA 2004
20. 2007 11 12 SPEECH AT AIKOL GRADUATION DINNER
21. 2008 04 04 SPEECH AT THE FACULTY OF LAW, U.K.M. ELEGENT LAW NIGHT
22. 2008 10 16 UCAPAN DI MAJLIS MAKAN TENGAH HARI BERSAMA PELAJAR-
PELAJAR UNDANG-UNDANG UKM
23. 2008 10 17 FAREWELL SPEECH AT THE KUALA LUMPUR BAR- BENCH
DINNER 2008
24. 2012 06 22 UCAPAN DI MAJLIS MAKAN MALAM TAHUNAN JALSOA 2012

T. PEGUAM NEGARA / ATTORNEY GENERAL

1. 2018 06 07 PELANTIKAN TOMMY THOMAS SEBAGAI PEGUAM NEGARA:
SALAH SIAPA?
2. 2018 06 08 PETROLEUM ROYALTY: QUESTIONS FOR NEW ATTORNEY
GENERAL
3. 2018 06 08 ROYALI PETROLIUM: SOALAN UNTUK PEGUAM NEGARA BARU
4. 2018 07 12 SHOULD THE POSTS OF ATTORNEY GENERAL AND PUBLIC
PROSECUTOR BE SEPARATE?
5. 2018 08 11 WITHDRAWAL OF CHARGES: ATTORNEY GENERAL SHOULD
EXPLAIN
6. 2018 09 09 FIRST THREE MONTHS OF TOMMY THOMAS AS ATTORNEY
GENERAL
7. 2020 03 07 TOMMY THOMAS DAN LATHEEFA KOYA: SATU PENGAJARAN

U. PEJABAT DAN PENJAWAT AWAM / PUBLIC OFFICE AND OFFICERS

1. 1999 05 19 UCAPAN DI PERAYAAN HARAI GURU PERINGKAT NEGERI PULAU
PINANG
2. 2002 01 18 UCAPAN PEMBUKAAN DI SESI DIALOG KURSUS JURUBAHASA
3. 2008 08 26 UCAPAN PERASMIAN PERSIDANGAN DWI-TAHUNAN TIMBALAN
TIMBALAN PENDAFTAR DAN PENOLONG KANAN PENDAFTAR SE
MALAYSIA 2008

V. PELANCARAN BUKU / LAUNCHING OF BOOKS

1. 2007 11 30 SPEECH AT LAUNCHING OF THE BOOK “SENTENCING PRACTICE
“SENTENCING PRACTICE IN MALAYSIA BY HO MOOI CHENG
2. 2008 02 14 SPEECH AT THE LAUNCHING OF THE BOOK: “LAWS OF INDIA ON
RELIGION AND RELIGIOUS AFFAIRS” By PROFESSOR DR. TAHIR
MAHMOOD
3. 2008 06 26 SPEECH AT THE LAUNCHING OF “DOCUMENT OF DESTINY: THE
CONSTITUTION OF THE FEDERATION OF MALAYSIA” BY PROF
DR. SHAD SALEEM FARUQI
4. 2008 10 10 SPEECH AT THE LAUNCHING CEREMONY OF “AHMAD SARJI
ATTAINING EMINENCE”
5. 2016 05 13 UCAPAN DI MAJLIS PELANCARAN BUKU “THE TRUTH SHALL
PREVAIL” OLEH TUN ARIFFIN ZAKARIA, KETUA HAKIM NEGARA
6. 2016 12 08 UCAPAN DI MAJLIS PELANCARAN BUKU “KONFLIK DAN
PENGHARMONIAN”

W. PENGAMPUNAN / PARDON

1. 2018 05 12 PENGAMPUNAN DATO’ SERI ANWAR IBRAHIM ATAS ASAS APA?
2. 2018 05 13 KUASA PENGAMPUNAN
3. 2018 05 14 PENGAMPUNAN DATO’ SERI ANWAR DAN KEADILAN KEPADA
SAIFUL
4. 2018 10 11 PARDON AND REMOVAL OF DISQUALIFICATION TO BE A
MEMBER OF PARLIAMENT.
5. 2018 10 11 PENGAMPUNAN DAN PEMBATALAN KEHILANGAN KELAYAKAN
UNTUK MENJADI AHLI PARLIMEN.
6. 2022 09 07 PATUTKAH DS NAJIB DIBERI PENGAMPUNAN?

X. PENGHARMONIAN UNDANG-UNDANG SIVIL DAN SYARIAH / HARMONISATION OF CIVIL LAW AND SHARIAH

1. 2003 10 20 HARMONISATION OF SHARI’AH AND CIVIL LAW IN MALAYSIA:
PRESENT REALITY AND FUTURE ACTIONS
2. 2004 07 24 HARMONIZATION OF ISLAMIC LAW AND CIVIL LAW: IS IT
POSSIBLE?
3. 2005 06 29 INTERNATIONAL CONFERENCE ON “HARMONIZATION OF
SHARI’AH AND CIVIL LAW: TOWARDS A METHODOLOGY OF
HARMONIZATION”: OPENING SPEECH
4. 2005 12 05 KOMUNITI SYARI’AH: PERANANNYA DALAM ISU-ISU SYARI’AH
DAN SIVIL
5. 2006 09 20 CONFLICT OF CIVIL AND SHARI’AH LAW: ISSUES AND PRACTICAL
SOLUTIONS IN MALAYSIA
6. 2008 11 06 HARMONIZATION OF COMMON LAW AND SHARI’AH IN MALAYSIA:
A PRACTICAL APPROACH
7. 2009 02 05 EAST AND WEST HAVE MET?
8. 2009 09 28 INTERLINK/INTERFACE BETWEEN CIVIL LAW SYSTEM AND
SHARI’AH RULES AND PRINCIPLES AND EFFECTIVE DISPUTE
RESOLUTION MECHANISM
9. 2009 11 27 PENYESUAIAN SISTEM PERUNDANGAN DAN KEHAKIMAN
SYARIAH DAN SIVIL DI NEGARA BRUNEI DARUSSALAM
10. 2010 03 23 “COMMON AREAS OF INTEREST FOR SHARIA AND COMMON LAW
COURTS IN JUDICIAL EDUCATION”
11. 2010 07 29 INTERFACE BETWEEN SHARI’AH AND CIVIL LAW IN ISLAMIC
FINANCE: CURRENT PROBLEMS AND THE WAY FORWARD
12. 2012 03 03 HARMONISATION OF SHARI’AH AND COMMON LAW IN MALAYSIA:
THE WAY FORWARD

Y. PERBANKAN, KEWANGAN ISLAM DAN TAKAFUL / ISMAMIC BANKING, FINANCE AND TAKAFUL

1. 2003 02 18 DISPUTE RESOLUTION FOR ISLAMIC BUSINESS AND FINANCE
CASES: THE WAY FORWARD
2. 2003 05 08 DISPUTE RESOLUTION FOR ISLAMIC BUSINESS AND FINANCE
CASES: THE WAY FORWARD
3. 2009 06 17 PERBANKAN ISLAM DAN TAKAFUL: FORUM UNTUK
PENYELESAIAN ISU UNDANG-UNDANG DAN HUKUM SYARAK
4. 2009 11 02 ISU-ISU PERUNDANGAN DALAM KEWANGAN ISLAM: ULASAN
KERTAS KERJA
5. 2011 11 02 OPENING REMARKS ON VISIT TO INCEIF
6. 2011 12 07 MALAYSIA AS AN ISLAMIC FINANCE HUB: MALAYSIAN LAW AS THE
LAW OF REFERENCE AND MALAYSIAN COURTS AS THE FORUM
FOR SETTLEMENT OF DISPUTES
7. 2012 04 10 MAKING OUR CONTRIBUTION TO ISLAMIC BANKING AND SHARI’AH
8. 2012 09 20 THE NEED FOR SHARIAH-COMPLIANT LAW OF CHOICE FOR
ISLAMIC FINANCE TRANSACTIONS
9. 2012 10 04 LATE PAYMENT CHARGE ON JUDGMENT DEBTS ARISING FROM
FINANCIAL TRANSACTIONS IN ACCORDANCE WITH SHARIAH
10. 2012 10 17 ETHICAL DIAMENTIONS IN ISLAMIC FINANCE: THE WAY
FORWARD
11. 2012 11 01 ISSUES AND CHALLENGES PERTAINING TO THE ROLE OF
SHARIAH ADVISORY COUNCIL IN UPHOLDING SHARIAH
PRINCIPLES IN ISLAMIC BANKING AND FINANCE
12.. 2012 11 06 PENGHAKIMAN MAHKAMAH, RESOLUSI MPS DAN GARIS
PANDUAN BNM MENGENAI “UNEARNED INCOME”, “UNEARNED
PROFIT”, “DEFERRED PROFIT” DAN IBRA
13. 2012 47 ISRA THE SAC’S ROLE IN RESOLVING ISLAMIC BANKING DISPUTES
IN MALAYSIA: A MODEL TO FOLLOW?
14. 2012 LR 80 THE NEED FOR SHARIAH-COMPLIANT LAW OF CHOICE FOR
ISLAMIC FINANCE TRANSACTIONS
15. 2013 01 31 PENGHARMONIAN UNDANG-UNDANG SIVIL DAN SHARI’AH
DALAM PERBANKAN DAN KEWANGAN ISLAM DI MALAYSIA
16. 2013 02 22 DEVELOPMENT OF ISLAMIC FINANCE AND ISLAMIC LAW OF
MU’AMALAT IN THE 21ST CENTURY
17. 2013 02 24 POSTSCRIPT TO “SHARIAH ADVISORY COUNCIL’S ROLE IN
RESOLVING ISLAMIC BANKING DISPUTES IN MALAYSIA: A
MODEL TO FOLLOW?”
18. 2013 05 07 APPLICATION AND DEVELOPMENT OF IBRA’ IN ISLAMIC BANKING
IN MALAYSIA
19. 2013 06 28 SOME OBSERVATIONS ON THE ROLE OF JUDGES IN
SETTLEMENT OF DISPUTES IN ISLAMIC FINANCE CASES, SAC,
ORDER 42 RULE 12A ROC 2012 AND IBRA’
20. 2013 12 31 DEVELOPMENT OF ISLAMIC FINANCE AND ISLAMIC LAW OF
MU’AMALAT IN THE 21ST CENTURY
21. 2013 JIBLR 356 GRANTING OF IBRA’ BY ISLAMIC BANKS IN MALAYSIA
A MATTER OF DISCRETION OR OBLIGATION
22. 2013 LR 26 APPLICATION AND DEVELOPMENT OF IBRA’ IN ISLAMIC
BANKING IN MALAYSIA
23. 2014 02 19 ISLAMIC FINANCE: LET US NOT BE “AN UMMAH OF LOST
OPPORTUNITY”
24. 2014 09 03 MALAYSIA: LAW OF CHOICE FOR ISLAMIC FINANCE AND
CENTRE FOR DISPUTE RESOLUTION
25. 2014 10 27 ISLAMIC BANKING PRODUCTS AND MAQASID AL-SHARI’AH: DO
THEY WALK TOGETHER?
26. 2014 11 12 THE IDEAL LEGAL FRAMEWORK FOR ISLAMIC FINANCE
27. 2015 03 12 JBFLP THE ADJUDICATION OF SHARIAH ISSUES IN ISLAMIC
FINANCE CONTRACTS: GUIDANCE FROM MALAYSIA

Z. PERLEMBAGAAN / CONSTITUTION

1. 2002 09 17 KEDUDUKAN ISLAM DALAM PERLEMBAGAAN MALAYSIA:
KESANNYA KEPADA PEMBANGUNAN NEGARA
2. 2005 02 14 TAK-DISKRIMINASI ATAS ALASAN GENDER
3. 2006 11 29 CONFLICT OF INTERESTS BETWEEN DIFFERENT BASIC RIGHTS
4. 2008 02 13 THE ROLE OF RELIGION IN STATE AFFAIRS: THE MALAYSIAN
PERSPECTIVE
5. 2008 03 23 THE RELATIONSHIP BETWEEN THE FEDERAL AND STATE
STATE COURTS IN MALAYSIA
6. 2013 01 14 FIFTY-FIVE YEARS OF INDEPENDENCE: REVISITING THE FEDERAL
CONSTITUTION – LEGAL CHANGES AND IMPACT
7. 2013 02 19 ISLAM DAN TAFSIRAN KEPERLEMBAGAAN OLEH MAHKAMAH
DI MALAYSIA
8. 2013 05 22 55 TAHUN PELAKSANAAN PERUNTUKAN-PERUNTUKAN
MENGENAI ISLAM DALAM PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN:
MASALAH DAN PENYELESAIAN
9. 2014 12 23 BIDANGKUASA PERSEKUTUAN DAN NEGERI MENGENAI
UNDANG-UNDANG JENAYAH DI MALAYSIA
10. 2016 11 14 SHOULD THE RUKUN NEGARA BE MADE THE PREAMBLE TO
THE CONSTITUTION?
11. 2016 11 14 WAJARKAH RUKUN NEGARA DIJADIKAN MUQADIMAH
PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN?
12. 2017 03 05 WAJARKAH RUKUN NEGARA DIJADIKAN MUQADIMAH
(PREAMBLE) PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN? PERUTUSAN
KHAS
13. 2017 04 11 ARTIKEL 121 (1A): SEJAUH MANAKAH IANYA MENYELESAIKAN
KONFLIK BIDANG KUASA ANTARA MAHKAMAH SYARIAH DAN
MAHKAMAH SIVIL
14. 2017 06 12 NOT FOR JUDGES TO REWRITE THE CONSTITUTION
15. 2018 03 30 HAKIM BUKAN PARLIMEN
16. 2018 03 30 NO JUDGE IS A PARLIAMENT
17. 2018 06 29 PENGGUNAAN BAHASA MANDARIN UNTUK TUJUAN RASMI
KEMENTERIAN KEWANGAN
18. 2019 12 16 SIAPA MENCEROBOH BIDANGKUASA SIAPA, PARLIMEN ATAU
MAHKAMAH?
19. 2019 12 16 WHO IS ENCROACHING WHOSE JURISDICTION, PARLIAMENT
OR COURTS?
20. 2020 01 18 ADAKAH JAKIM MENYALAHI PERLEMBAGAAN?
21. 2021 09 23 “BAPA” JUGA BERMAKSUD “IBU”: HAKIM MENGAMBIL ALIH
KUASA PARLIMEN DAN MAJLIS RAJA-RAJA
22. 2022 05 22 BAHASA MELAYU DAN PENGUKUHAN MELALUI UNDANG-
UNDANG
23. 2022 10 18 PERCAYALAH DOKTRIN BASIC STRUCTURE AKAN DIGUNAKAN
UNTUK MEMBATALKAN KESALAHAN SYARIAH

AA. PERPADUAN DAN PERPECEHAN MELAYU / MALAY UNITY AND DISUNITY

1. 2014 04 22 PERPECAHAN MELAYU PUNCA TUNTUTAN MELAMPAU BUKAN
MELAYU
2. 2014 07 21 MEMPERTAHANKAN PERLEMBAGAAN SEBAGAI ASAS
PERPADUAN NEGARA
3. 2014 11 23 DEMI AGAMA, BANGSA DAN NEGARA MELAYU PERLU BERSATU
4. 2016 05 18 MULTAQA PERPADUAN UMMAH: KERTAS RINGKAS
5. 2016 06 10 RESOLUSI MULTAQA PERPADUAN UMMAH: SATU ULASAN
6. 2016 08 03 FAKTOR PENGHALANG PERPADUAN MELAYU
7. 2019 02 20 PERPADUAN UMMAH: ADA SEBAB UNTUK SENYUM
8. 2019 07 04 BENARKAH SEMENANJUNG PENGHALANG PERPADUAN?
9. 2019 07 09 MELAYU BERSATU: ULASAN KE ATAS PELAWAAN TUN DR.
MAHATHIR
10. 2019 07 11 MELAYU BERSATU: ULASAN TAMBAHAN
11. 2020 12 08 SETELAH BERJAYA MENENTANG RATIFIKASI ICERD KE MANA
MELAYU?

AB. POLITIK DI MALAYSIA / POLITICS IN MALAYSIA
1. 2005 04 07 DEMOCRACY N PRACTICE IN MALAYSIA: SOME OBSERVATIONS
2. 2012 02 21 PENCAPAIAN UMAT ISLAM PASCA-MERDEKA: POLITIK DAN
PEMERINTAHAN
3. 2013 03 10 WAWANCARA OLEH MINGGUAN MALAYSIA
4. 2013 03 25 MEMBINA TAMADDUN BERASASKAN ISLAM DI ABAD KE-21:
PERANAN BANGSA MELAYU
5. 2013 07 08 MALAYSIA: A MODERN EXAMPLE WHERE RELIGION AND
DEMOCRACY CO-EXIST
6. 2014 03 14 BERSAMA-SAMA MEMPERTAHANKAN PERLEMBAGAAN
MALAYSIA
7. 2014 06 29 PEMBANGKANG, MAJLIS PEGUAM DAN COMANGO “MERAMPAS”
MKPN (NUCC)
8. 2014 07 08 PEMBETULAN DAN PENJELASAN
9. 2014 12 14 UCAPAN PERASMIAN DI PERSIDANGAN AGUNG TAHUNAN
ERKASA KALI KE 5
10. 2014 12 16 PERPADUAN MELAYU TERAS PEMBINAAN NEGARA ISLAM
11. 2014 12 30 TSUNAMI DI ACEH BANJIR DI KELANTAN: ADA
PENGAJARANNYA?
12. 2015 01 07 PEGAJARAN TSUNAMI DAN BANJIR (BAHAGIAN KE 2)
13. 2015 04 02 MELAYU DAN ISLAM DALAM PERLEMBAGAAN DAN POLITIK
MALAYSIA
14. 2015 04 09 PENGHAYATAN WASATIYYAH DALAM PERLEMBAGAAN
MALAYSIA: ASAS PENYATUAN
15. 2015 02 25 MEMBINA KASATUAN SIKAP DALAM MENGHADAPI CABARAN
SEMASA TERHADAP ISLAM DI MALAYSIA
16. 2016 06 19 KEMENANGAN PRK: SATU NASIHAT
17. 2016 06 19 AMANAT TUN HAMID
18. 2016 06 21 SATU PENJELASAN: TUN HAMID
19. 2017 04 16 PILIHANRAYA TANPA BENDERA
20. 2017 06 30 NO MORE POLITICIANS IN GLCS AND GOVERNMENT AGENCIES
21. 2018 05 07 PRU14: SEDIKIT PEMERHATIAN
22. 12. 2018 05 25 POLITIK DI SEMENANJUNG MALAYSIA SELEPAS PRU 14
23. 2018 08 31 KUASA DI ATAS KEADILAN
24. 2018 08 31 POWER OVER JUSTICE
25. 2019 05 13 PENUBUHAN “PUTRA” MERUGIKAN MELAYU/ISLAM
26. 2019 09 25 TANJUNG PIAI: JANGAN BERI KEPADA MCA
27. 2019 09 29 FORUM NARATIF MALAYSIA BAHARU: APA TUJUANNYA?
28. 2019 10 23 KONGRES MARUAH MELAYU: YANG DI RANCANG DAN YANG
TERJADI
29. 2020 02 28 MELAYU TERTIPU LAGI
30. 2020 03 02 PESANAN KEPADA KERAJAAN PN: WALAUPUN KEKAL SEHARI.
BUAT YANG BETUL
31. 2020 03 13 PERINGATAN KEPADA PEMIMPIN-PEMIMPIN POLITIK: BUAT
KERJA!
32. 2020 03 28 PERIKATAN NASIONAL PERLU JAUHI DAN JAUHKAN TUN DR.
MAHATHIR
33. 2020 06 13 ROBOH KUIL HARAM, MELAYU RASIS!
34. 2020 06 22 PEMBAHAGIAN KAWASAN PILIHAN RAYA ANTARA PARTI-PARTI
KOMPONEN PN DALAM PRU 15
35. 2020 07 09 TS MUHYIDDIN KEMBALI KEPADA UMNO: SOKONGAN
TERHADAP CADANGAN DS NAZRI AZIZ
36. 2020 07 31 CAMPUR TANGAN PEMIMPIN POLITIK DALAM KEPUTUSAN
MAHKAMAH
37. 2020 09 26 KEPERLUAN PERSEFAHAMAN ANTARA PARTI-PARTI POLITIK
DAN NGO-NGO MELAYU
38. 2020 10 01 KOMPLOT SEPTEMBER 2020: APA KESANNYA?
39. 2020 10 16 DS ANWAR TELAH GAGAL, ADAKAH KERAJAAN PN SELAMAT?
40. 2021 05 28 TANGGUNGJAWAB UTAMA UMNO, PAS DAN BERSATU KEPADA
BANGSA MELAYU ADALAH MENGHALANG PH MENANG DALAM
PRU 15
41. 2021 11 22 KEPUTUSAN PRN MELAKA: PENGAJARAN KEPADA PARTI-PARTI
MELAYU DALAM PRU 15?
42. 2021 12 17 CAMPUR TANGAN POLITIK DALAM PENYIASATAN,
PENDAKWAAN DAN PENGHAKIMAN
43. 2022 08 22 KEDUDUKAN DS NAJIB: JANGAN SELEWENG RENCANA SAYA
UNTUK MENYOKONG KEHENDAK SENDIRI
44. 2022 11 22 MELAYU TIDAK BOLEH BERGANTUNG KEPADA UMNO LAGI
45. 2022 11 25 SELAMAT TINGGAL UMNO

AC. PUSAKA, HARTA SEPENCARIAN, KESAN FARAID DAN TANAH RIZAB MELAYU / INHERITENCE, HARTA SEPENCARIAN, EFFECTS OF FARAID AND MALAY RESERVED LAND

1.1998 11 16 NOTA MENGENAI “PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA”
2. 2001 11 10 BIDANGKUASA MAHKAMAH SIVIL DALAM PENTADBIRAN HARTA
AMANAH DI MALAYSIA
3. 2004 05 24 KONFLIK DAN PERKONGSIAN BIDANGKUASA MAHKAMAH SIVIL
DAN MAHKAMAH SYARIAH MENGENAI PENGURUSAN ASET DAN
PENTADBIRAN HARTA PUSAKA DAN WAKAF DI MALAYSIA
4. 2013 09 03 MEMPERKASAKAN TANAH RIZAB MELAYU DAN PERMASALAHAN
INSTITUSI KEWANGAN
5. 2014 10 15 PENAMBAHBAIKAN DALAM PELAKSANAAN UNDANG-UNDANG
HARTA PUSAKA ISLAM DI MALAYSIA
6. 2016 03 06 PEMBAHAGIAN PUSAKA: MASALAH SERIUS KESAN FARAID
PERLU DITANGANI
7. 2016 03 09 HARTA SEPENCARIAN ATAU PUSAKA: ADAT ATAU SYARAK?
8. 2016 03 29 PENGURUSAN HARTA ORANG ISLAM: KONFLIK BIDANGKUASA
MAHKAMAH DAN KESANNYA KE ATAS EKONOMI UMMAH
9. 2020 04 18 EFFECTS OF FARAID: WHAT IS THE SOLUTION?
10. 2020 04 18 KESAN FARAID: APA PENYELESAIANNYA?
11. 2023 03 18 REFORMASI TANAH AKIBAT KESAN FARAID

AD. RAJA-RAJA DAN MAJLIS RAJA-RAJA / RULERS AND CONFERENCE OF RULERS

1. 2014 06 08 CONSTITUTIONAL MONARCHY
2. 2014 06 08 RAJA BERPERLEMBAGAAN
3. 2016 05 24 PERPADUAN UMMAH: PATUTKAH RAJA-RAJA DILIBATKAN?
4. 2017 09 19 MAJLIS RAJA-RAJA: FUNGSINYA MENURUT PERLEMBAGAAN
PERSEKUTUAN
5. 2019 01 09 PELETAKAN JAWATAN YANG DI-PERTUAN AGONG DAN
BERIKUTNYA
6. 2019 01 09 RESIGNATION OF YANG DI-PERTUAN AGONG AND WHAT
FOLLOWS
7. 2020 03 01 YDPA MENYELAMATKAN KEADAAN, TUN DR MAHATHIR BUAT
MASALAH LAGI
8. 2021 06 20 PERBINCANGAN YANG DI-PERTUAN AGONG DENGAN PEMIMPIN
POLITIK, PERBINCANGAN KHAS BERSAMA RAJA-RAJA MELAYU,
PENUBUHAN MAGERAN DAN PELANTIKAN PERDANA MENTERI
OLEH MAJLIS RAJA-RAJA
9. 2021 06 24 PERBINCANGAN YANG DI-PERTUAN AGONG: PENJELASAN DAN
TAMBAHAN
10. 2021 07 21 PERLUKAH YANG DIPERTUAN AGONG MEMPUNYAI PRIVY
COUNCIL UNTUK MENASIHATI BAGINDA MENGENAI ISU
UNDANG-UNDANG?
11. 2021 09 08 RAJA BERPERLEMBAGAAN: PERKEMBANGAN YANG
MERISAUKAN
12. 2022 03 17 PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA BUKAN SESUKA
HATI
13. 2022 03 18 EPILOG KEPADA “PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA
BUKAN SESUKA HATI”
14. 2022 03 18 TIDAK SESUAI MELETAKKAN JAKIM DI BAWAH MAJLIS RAJA-
RAJA

AE. UMNO DAN PAS / UMNO AND PAS

1. 2015 02 13 KE ARAH KERJASAMA UMNO DAN PAS: RINGKASAN
PANDANGANNSAYA
2. 2015 02 15 MENGAPA UMNO DAN PAS PATUT BERKERJASAMA
3. 2015 02 15 WHY UMNO AND PAS SHOULD WORK TOGETHER
4. 2017 05 24 PENCAPAIAN TUAN GURU NIK AZIZ
5. 2018 02 14 BAI’AH MENCERAI ISTERI SEOLAH-OLAH ISTERI ITU BARANGAN
6. 2018 03 07 KERJASAMA UMNO DAN PAS MULA MENUNJUKKAN KESAN
7. 2018 05 28 KEKALAHAN BN: PELUANG MENGHAPUSKAN POLITIK WANG
DALAM UMNO
8. 2018 06 01 HALA TUJU UMNO SELEPAS PRU14
9. 2018 06 24 PERLUKAH CALON PRESIDEN UMNO BERDEBAT?
10. 2018 07 09 PENDEKATAN UMNO SELEPAS PRU 14
11. 2019 03 07 KERJASAMA UMNO DAN PAS MULA MENUNJUKKAN KESAN
12. 2019 04 16 SIAPA PATUT MEMIMPIN UMNO UNTUK MENGHADAPI PRU 15?
13. 2019 07 01 UNTUK MEMULIHKAN UMNO DS ZAHID PERLU BERUNDUR
14. 2019 09 16 PIAGAM MUAFAKAT UMNO DAN PAS TERMETERAI
15. 2020 03 08 TERIMA KASIH KEPADA DS ZAHID
16. 2020 06 28 UMNO DAN PAS PERLU SEPAKAT
17. 2020 07 09 TS MUHYIDDIN KEMBALI KEPADA UMNO: SOKONGAN
ERHADAP CADANGAN DS NAZRI AZIZ
18. 2020 08 04 ADAKAH UMNO KELUAR PN KERANA MARAH
NAJIB DIDAPATI BERSALAH
19. 2021 07 08 UMNO TARIK DIRI DARIPADA KERAJAAN PN: APA KESANNYA?
20. 2022 01 26 UMNO PERLU BUANG IMEJ RASUAH SEBELUM PRN JOHOR DAN
PRU 15
21. 2022 05 20 PINDAAN PERLEMBAGAAN UMNO 2022 MENGGALAKKAN
KEDIKTATORAN DALAM UMNO

AF. UNDANG-UNDANG / LAW

1. 1980 11 24 RECIPROCAL ENFORCEMENT OF JUDGMENTS AND SERVICE OF
PROCESSES IN MALAYSIA
2. 1981 cxvi RECIPROCAL ENFORCEMENT OF JUDGMENTS AND SERVICE OF
PROCESSES IN MALAYSIA
3. 1992 10 07 NOTA PERBICARAAN DAN ULANG BICARA
4. 1996 12 31 ACTIONS AND REMEDIES FOR DEALING WITH INFRINGEMENT OF
INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS
5. 1997 12 31 RAYUAN DARIPADA PENOLONG KANAN PENDAFTAR
KEPADA HAKIM DALAM KAMAR
6. 1998 06 03 PROSEDUR MAL
7. 2000 08 28 PENGUATKUASAAN DAN PELAKSANAAN PERINTAH DI MAHKAMAH
SIVIL
8. 2008 03 04 SHOULD THE INDUSTRIAL COURT NOT BE ALLOWED TO BE WHAT
IT WAS INTENDED TO BE?
9. 2008 11 12 CHANGES IN THE FAMILY LAW FROM 1950S TO 2008: A
A MALAYSIAN PERSPECTIVE
10. 2008 11 14 IMPORTANT CHANGES IN FAMILY LAW IN MALAYSIA IN THE LAST
FORTY YEARS
11. 2012 11 07 IN SEARCH OF A SUITABLE MODEL OF PENAL CODE FOR
AFGHANISTAN
12. 2013 11 03 REVIEW OF CIVIL LAW ACT 1956 (Act 67) COMMENTS
13. 2013 11 29 REVIEW OF CONTRACT’S ACT 1950 WHY AND WHAT?
14. 2014 11 14 CURRENT APPLICATION OF ENGLISH LAW SECTIONS 3, 5,
6 CLA 1956
15. 2017 03 08 WAJARKAH RUKUN NEGARA DIJADIKAN SATU AKTA?
16. 2018 07 02 MENARI DI ATAS TEMBOK PAGAR MASJID: DENDA RM25
17. 2020 01 05 IS SECTION 98 CPC MEANT FOR PREVENTING GATHERINGS.
ASSEMBLIES AND CONFERENCES?
18. 2020 03 23 ADAKAN UNDANG-UNDANG SEWA DAN BELI DAN PAJAK GADAI
ISLAM
19. 2020 04 05 HUKUMAN BAGI KESALAHAN-KESALAHAN DI BAWAH AKTA 336
PERLU DITAMBAH
20. 2022 07 07 HUKUMAN PILIHAN MENGGANTI HUKUMAN MATI MANDATORI:
PANDANGAN AWAL
21. 2023 04 23 CONSTITUTIONALITY OF SECTIONS 4C AND 24(1) (aa), INCOME
TAX ACT 1967.

AG. WAKAF, ZAKAT, INDUSTRI HALAL, FATWA / WAQAF, ZAKAT, HALAL INDUSTRY, FATWA

1. 2012 07 18 OBLIGATION OF COMPANIES TO PAY ZAKAT: ISSUES ARISING
FROM EFFECTS OF SEPARATE LEGAL ENTITY
2. 2012 07 18 OBLIGATION OF COMPANIES TO PAY ZAKAT: SUMMARY OF MY
FINDINGS AND MY VIEWS
3. 2012 LR 481 OBLIGATION OF COMPANIES TO PAY ZAKAT: ISSUES ARISING
FROM EFFECTS OF SEPARATE LEGAL ENTITY
4. 2013 07 06 OBLIGATION OF COMPANIES TO PAY ZAKAT: ISSES ARISING
FROM EFFECTS OF SEPARATE LEGAL ENTITY
5. 2013 07 29 MELUASKAN PEMAKAIAN DAN PERKEMBANGAN PRINSIP
WAKAF DI MALAYSIA TO INCLUDE
6. 2013 09 25 WAQF AND ISLAMIC FINANCE IN MALAYSIA: LEGAL
CONSTRAINTS AND THE WAY FORWARD
7. 2013 10 19 CRITICAL APPRAISAL OF COMPANIES’ OBLIGATIONS
TO PAY ZAKAT IN THE MALAYSIAN CONTEXT
8. 2013 10 24 PROPOSED WAQF BILL COMMENTS
9. 2015 07 29 PEMBANGUNAN INDUSTRI HALAL DI MALAYSIA DARIPADA
SUDUT PERUNDANGAN
10. 2016 02 10 KEWAJIPAN SYARIKAT MEMBAYAR ZAKAT: ISU-ISU YANG
BERBANGKIT DARIPADA PRINSIP ‘ENTITI BERASINGAN DI SISI
UNDANG-UNDANG
11. 2018 08 17 ISSUANCE OF HALAL CERTIFICATES IS A FEDERAL MATTER
12. 2018 08 17 PENGELUARAN SIJIL HALAL DALAM BIDANGKUASA
PERSEKUTUAN
13. 2019 01 02 IS PTPTN LIABLE TO PAY ZAKAT?
14. 2019 01 02 WAJIBKAH PTPTN MEMBAYAR ZAKAT?
15. 2019 08 14 QUESTIONS AND ANSWERS ON OBLIGATION OF
COMPANIES TO PAY ZAKAT
16. 2019 08 16 CONSTITUTIONAL AND LEGAL ISSUES RELATING TO
ZAKAT ON COMPANIES
17. 2019 09 12 ADAKAH FATWA MENGIKAT SYARIKAT
18. 2019 09 12 ARE FATWA BINDING ON COMPANIES

23 04 2023

INDEX OF SPEECHES AND ARTICLES ON TUNABDULHAMID.MY IN CHRONOLOGICAL ORDER

INDEX OF SPEECHES AND ARTICLES ON TUNABDULHAMID.MY IN CHRONOLOGICAL ORDER

BIOGRAFI TUN ABDUL HAMID BIN HAJI MOHAMAD – To be updated

BIOGRAPHY OF TUN ABDUL HAMID BIN HAJI MOHAMAD – To be updated

1973

1. 1973 04 PROOF IN THE SYARIAH COURTS IN MALAYA

2. 1973 MLJ xxxii PROOF IN THE SYARIAH COURTS IN MALAYA 2

1980

1. 1980 11 24 RECIPROCAL ENFORCEMENT OF JUDGMENTS AND SERVICE OF
PROCESSES IN MALAYSIA 3

1981

1. 1981 cxvi RECIPROCAL ENFORCEMENT OF JUDGMENTS AND SERVICE OF
PROCESSES IN MALAYSIA 4

1992

1. 1992 08 06 PERANAN JAKSA PENDAMAI

2. 1992 10 07 NOTA PERBICARAAN DAN ULANG BICARA 6

1993

1, 1993 06 03 KE ARAH KEBERKESANAN JAKSA PENDAMAI MENJALANKAN
TUGAS DAN TANGGUNGJAWABNYA

2. 1993 07 24 RESPONSE AT INSTALLATION DINNER OF PRESIDENT OF
ROTARY CLUB TABJUNG BUNGAH

3. 1993 08 09 COMMON LAW DI MALAYSIA: ULASAN

4. 1993 12 21 SPEECH TO LAW SOCIETY OF INSTITUTE PERKIM-GOON 10

1994

1. 1994 05 27 UCAPAN DI MAJLIS PEMBUKAAN PUSAT PENASIHAT UNDANG-
UNDANG JAWATANKUASA PEGUAM PULAU PINANG

2. 1994 07 02 UCAPAN DI MALAM KENANGAN SEKOLAH MENENGAH ST. MARK,
BUTTERWORTH

3. 1994 08 13 BADAN KEHAKIMAN DI MALAYSIA (JUDICIARY IN MALAYSIA)

4. 1994 08 22 ANGLING AND THE LAW

5. 1994 11 21 SPEECH AT THE MALAYSIAN EDUCATION FAIR 15

1995

1. 1995 02 01 WORLD UNDERSTANDING MONTH 16

1996

1. 1996 04 20 PERSIDANGAN TAHUNAN BIRO BANTUAN GUAMAN

2. 1996 12 31 ACTIONS AND REMEDIES FOR DEALING WITH INFRINGEMENT OF
INTELLECTUAL PROPERTY TIGHTS 18

1997

1. 1997 03 31 LEGISLATIVE REQUIREMENTS AND CONSTRAINTS IN SPORTS
FISHING

2. 1997 04 30 ANGLING AND ECO-TOURISM SEMINAR: A PERSONAL
IMPRESSION

3. 1997 10 27 PERKIM-GOON LAW ASSOCIATION SPEECH BY PATRON

4. 1997 12 31 KE ARAH COMMON LAW MALAYSIA

5. 1997 12 31 RAYUAN DARIPADA PENOLONG KANAN PENDAFTAR
KEPADA HAKIM DALAM KAMAR 23

1998

1. 1998 06 03 TAJUK: PROSEDUR MAL

2. 1998 11 16 NOTA MENGENAI “PEMBAHAGIAN HARTA PESAKA” 25

1999

1. 1999 02 05 UCAPAN DI MAJLIS SILATULRAHIM AIDILFITRI PEGUAM-
PEGUAM SYARIAH PULAU PINANG

2. 1999 04 21 SPEECH AT 7TH ANNUAL GENERAL MEETING OF PERKIM-GOON LAW
ASSOCIATES

3. 1999 05 19 UCAPAN DI PERAYAAN HARAI GURU PERINGKAT NEGERI PULAU
PINANG

4. 1999 06 08 PERBINCANGAN KERTAS KERJA “PERKEMBANGAN TERKINI
MAHKAMAH SYARIAH DI MALAYSIA”

5. 1999 10 09 SPEECH AT FAREWELL DINNER BY PENANG BAR

6. 1999 11 13 ANGLING AND THE LAW: A GENERAL OVERVIEW

7. 1999 11 13 MALAYSIAN ANGLING SEMINAR 1999 BUKIT MERAH LAKE TOWN
RESORT: CLOSING SPEECH

8. 1999 11 13 PANCING DAN UNDANG-UNDANG: GAMBARAN UMUM 33

2000

1. 2000 02 15 UNIFICATION OF ANGLING ASSOCIATIONS

2. 2000 05 30 ADVOCACY & DECORUM IN COURT, PROFESSIONAL CONDUCT
OF COUNSEL IN AND OUT OF COURT, DUTIES OF COUNSEL

3. 2000 05 30 MAKE PULAU KENDI AREA A ANGLING ZONE ONLY

4. 2000 08 28 PENGUATKUASAAN DAN PELAKSANAAN PERINTAH DI MAHKAMAH
SIVIL

5. 2000 10 24 CIVIL AND SYARIAH COURTS IN MALAYSIA: CONFLICT OF
JURISDICTIONS (ABRIDGED VERSION)

6. 2000 10 24 CIVIL AND SYARIAH COURTS IN MALAYSIA: CONFLICT OF
JURISDICTIONS

7. 2000 10 24 MAHKAMAH SIVIL DAN SYARIAH DI MALAYSIA: PERCANGGAHAN
BIDANGKUASA

8. 2000 12 13 PENYATUAN PERSATUAN-PERSATUAN MEMANCING: SATU
CADANGAN 41

2001

1. 2001 03 10 ADVOCATES AND SOLICITORS DISCIPLINARY BOARD:
CHAIRMAN’S ADDRESS

2. 2001 04 02 SISTEM KEHAKIMAN DAN PERUNDANGAN DI MALAYSIA:
SATU WAWASAN

3. 2001 05 15 PELAKSANAAN/PENGUATKUASAAN PENGHAKIMAN MAHKAMAH
SYARIAH: HALANGAN DAN PENYELESAIAN

4. 2001 08 11 DISCIPLINE AND DISCIPLINARY ACTONS OF ADVOCATES AND
SOLICITORS

5. 2001 11 05 SEMINAR KAEDAH ALTERNATIF PENYELESAIAN PERTIKAIAN
MENURUT ISLAM (IKIM)

6. 2001 11 07 ADMINISTRATION OF PROPERTY IN MALAYSIA: A CIVIL LAW
AND SHARIAH LAW PERSPECTIVE

7. 2001 11 08 11TH MALAYSIAN LAW CONFERENCE CLOSING SPEECH

8. 2001 11 10 BIDANGKUASA MAHKAMAH SIVIL DALAM PENTADBIRAN HARTA
AMANAH DI MALAYSIA 49

2002

1. 2002 01 12 SPEECH TO MEMBERS OF THE DISCIPLINARY BOARD,
DISCIPLINARY COMMITTEE, INVESTIGATING TRIBUNAL AND THE
STATE BAR COMMITTEE PENANG

2. 2002 01 18 UCAPAN PEMBUKAAN DI SESI DIALOG KURSUS JURUBAHASA

3. 2002 01 26 SEMINAR ON PROJECT IGFA MALAYSIA

4. 2002 01 09 CADANGAN MEWUJUDKAN BAHAGIAN MUAMALAT DI MAHKAMAH
TINGGI: SUATU ULASAN

5. 2002 03 09 SPEECH TO MEMBERS OF THE DISCIPLINARY BOARD,
DISCIPLINARY COMMITTEE, INVESTIGATING TRIBUNAL AND THE
STATE BAR COMMITTEES KOTA BHARU

6. 2002 04 01 MAHKAMAH KELUARGA: SATU PANDANGAN

7. 2002 06 11 SPEECH TO MEMBERS OF THE DISCIPLINARY BOARD,
DISCIPLINARY COMMITTEE, INVESTIGATING TRIBUNAL AND THE
STATE BAR COMMITTEES KT

8. 2002 09 17 KEDUDUKAN ISLAM DALAM PERLEMBAGAAN MALAYSIA:
KESANNYA KEPADA PEMBANGUNAN NEGARA

9. 2002 12 09 PMPP IS 10 YEARS OLD

10. 2002 12 31 FISHERIES (RECRETIONAL FISHING) RULES, 2000: AN
APPRAISAL 59

2003

1. 2003 02 18 DISPUTE RESOLUTION FOR ISLAMIC BUSINESS AND FINANCE
CASES: THE WAY FORWARD

2. 2003 05 08 DISPUTE RESOLUTION FOR ISLAMIC BUSINESS AND FINANCE
CASES: THE WAY FORWARD

3. 2003 06 29 SEPATAHKATA PRESIDEN PeMM

4. 2003 08 13 PERSPEKTIF RAYUAN DARI MAHKAMAH SIVIL TERHADAP
PENGURUSAN KES RAYUAN DI MAHKAMAH
SYARIAH: SYOR DAN PANDANGAN

5. 2003 09 09 ADMINISTRATION OF JUSTICE : TIME FOR A PARADIGM SHIFT?

6. 2003 10 13 SPEECH AT THE FINAL YEAR LAW STUDENTS’ (I.I.U.M.) ANNUAL DI
DINNER

7. 2003 10 20 HARMONISATION OF SHARI’AH AND CIVIL LAW IN MALAYSIA:
PRESENT REALITY AND FUTURE ACTIONS 66

2004
1. 2004 02 28 UCAPAN DI MAJLIS PERKAHWINAN MOHD. ARIF ABDUL HAMID
DAN ROZLINDA YAHYA

2. 2004 03 09 I.I.U.M. LAWGRADS 2004 DINNER

3. 2004 05 24 KONFLIK DAN PERKONGSIAN BIDANGKUASA MAHKAMAH SIVIL
DAN MAHKAMAH SYARIAH MENGENAI PENGURUSAN ASET DAN
PENTADBIRAN HARTA PUSAKA DAN WAKAF DI MALAYSIA

4. 2004 07 24 HARMONISATION OF ISLAMIC LAW AND CIVIL LAW: IS IT
POSSIBLE?

5. 2004 09 17 PEMAKAIAN COMMON LAW ENGLAND, KAEDAH- KAEDAH EKUITI
DAN PENGHAKIMAN-PENGHAKIMA LUAR NEGARA DI MALAYSIA

6. 2004 10 25 SPEECH AT IIUM LAWGRADS DINNER 2004 (NO.2)

7. 2004 12 11 UCAPAN DI MAJLIS MAKAN MALAM ANJURAN JAWATANKUASA
KECIL SYARIAH , JAWATANKUASA PEGUAM PULAU PINANG
SEMPENA MENYAMBUT AIDIL ADHA 2004 73

2005

1. 2005 02 14 TAK-DISKRIMINASI ATAS ALASAN GENDER

2. 2005 04 05 COMMON LAW AND ISLAMIC LAW IN MALAYSIA

3. 2005 04 07 DEMOCRACY IN PRACTICE IN MALAYSIA: SOME OBSERVATIONS

4. 2005 06 29 INTERNATIONAL CONFERENCE ON “HARMONIZATION OF
SHARI’AH AND CIVIL LAW: TOWARDS A METHODOLOGY OF
HARMONIZATION”: OPENING SPEECH

5. 2005 09 13 PENGALAMAN MAHKAMAH SIVIL MENGENAI ISU DAN
PERMASALAHAN UNDANG-UNDANG

6. 2005 12 05 KOMUNITI SYARI’AH: PERANANNYA DALAM ISU-ISU SYARI’AH
DAN SIVIL 79

2006

1. 2006 09 20 CONFLICT OF CIVIL AND SHARI’AH LAW: ISSUES AND PRACTICAL
SOLUTIONS IN MALAYSIA

2. 2006 11 29 CONFLICT OF INTERESTS BETWEEN DIFFERENT BASIC RIGHTS

3. 2006 12 23 UCAPAN DI MAJLIS PERKAHWINAN MURNI 82

2007

1. 2007 08 11 RESOLVING CONSTITUTIONAL ISSUES: IS CONSTITUTIONAL
COURT THE ANSWER?
2. 2007 10 24 KE ARAH PEMBAHARUAN COMMON LAW DALAM PERUNDANGAN
DI MALAYSIA

3. 2007 11 12 SPEECH AT AIKOL GRADUATION DINNER

4. 2007 11 30 SPEECH AT LAUNCHING OF THE BOOK “SENTENCING PRACTICE
“SENTENCING PRACTICE IN MALAYSIA BY HO MOOI CHENG

5. 2007 12 11 SPEECH ON THE APPOINTMENT AS CHIEF JUSTICE, MALAYSIA
(TRANSLATION)

6. 2007 12 11 UCAPAN PERLANTIKAN SEBAGAI KETUA HAKIM NEGARA,
MALAYSIA 88

2008

1. 2008 01 31 IN MEMORY OF THE LATE TAN SRI ABDUL MALEK AHMAD,
PRESIDENT OF THE COURT OF APPEAL, MALAYSIA

2. 2008 02 13 THE ROLE OF RELIGION IN STATE AFFAIRS: THE MALAYSIAN
PERSPECTIVE

3. 2008 02 14 SPEECH AT THE LAUNCHING OF THE BOOK: “LAWS OF INDIA ON
RELIGION AND RELIGIOUS AFFAIRS” By PROFESSOR DR. TAHIR
MAHMOOD

4. 2008 02 28 UCAPAN DI MAJLIS PENYAMPAIAN ANUGERAH KHIDMAT
KHIDMAT CEMERLANG MAHKAMAH PERSEKUTUAN MALAYSIA
2006

5. 2008 03 04 SHOULD THE INDUSTRIAL COURT NOT BE ALLOWED TO BE WHAT
IT WAS INTENDED TO BE?

6. 2008 03 23 THE RELATIONSHIP BETWEEN THE FEDERAL AND STATE
STATE COURTS IN MALAYSIA

7. 2008 03 30 CONTEMPORARY PROBLEMS AND CHALLENGES OF THE LEGAL
PROFESSION AND THE JUDICIARY IN MALAYSIA

8. 2008 04 04 SPEECH AT THE FACULTY OF LAW, U.K.M. ELEGENT LAW NIG

9. 2008 04 08 SPEECH AT THE MALAYSIAN JUDGES’ CONFERENCE 2008

10. 2008 06 09 FINANCIAL CRIMES AND PROSECUTION OF CORRUPTION AND
RELATED CRIMES

11. 2008 06 16 4TH OFFICIATING SPEECH AT ASIA PACIFIC MEDIATION FORUM
CONFERENCE MEDIATION IN ASIA PACIFIC: CONSTRAINTS AND
CHALLENGES

12. 2008 06 26 SPEECH AT THE LAUNCHING OF “DOCUMENT OF DESTINY: THE
CONSTITUTION OF THE FEDERATION OF MALAYSIA” BY PROF
DR. SHAD SALEEM FARUQI

13. 2008 08 07 UCAPAN DI MAJLIS ANUGERAH KHIDMAT CEMERLANG 2007

14. 2008 08 26 UCAPAN PERASMIAN PERSIDANGAN DWI-TAHUNAN TIMBALAN
TIMBALAN PENDAFTAR DAN PENOLONG KANAN PENDAFTAR SE
MALAYSIA 2008

15. 2008 09 01 INTERNATIONAL SYMPOSIUM, SEOUL, KOREA

16. 2008 10 10 SPEECH AT THE LAUNCHING CEREMONY OF “AHMAD SARJI
ATTAINING EMINENCE”

17. 2008 10 13 UCAPAN DI MAJLIS SAMBUTAN HARI RAYA MAHKAMAH KUALA
LUMPUR

18. 2008 10 16 SPEECH AT THE FAREWELL DINER GIVEN BY JUDGES

19. 2008 10 16 UCAPAN DI MAJLIS MAKAN TENGAH HARI BERSAMA PELAJAR-
PELAJAR UNDANG-UNDANG UKM

20. 2008 10 17 FAREWELL SPEECH AT THE KUALA LUMPUR BAR- BENCH
DINNER 2008

21. 2008 10 17 UCAPAN PERPISAHAN SEBAGAI KETUA HAKIM NEGARA

22. 2008 11 06 HARMONIZATION OF COMMON LAW AND SHARI’AH IN MALAYSIA:
A PRACTICAL APPROACH

23. 2008 11 12 CHANGES IN THE FAMILY LAW FROM 1950S TO 2008: A
A MALAYSIAN PERSPECTIVE

24. 2008 11 14 IMPORTANT CHANGES IN FAMILY LAW IN MALAYSIA IN THE LAST
FORTY YEARS 112

2009

1. 2009 02 05 EAST AND WEST HAVE MET?

2. 2009 02 11 ULASAN BUKU “POLITIK BARU” OLEH DATO’ SAIFUDDIN
ABDULLAH

3. 2009 06 15 UCAPAN PENGERUSI LEMBAGA PENASIHAT PENCEGAHAN
RASUAH

4. 2009 06 17 PERBANKAN ISLAM DAN TAKAFUL: FORUM UNTUK
PENYELESAIAN ISU UNDANG-UNDANG DAN HUKUM SYARAK

5. 2009 09 28 INTERLINK/INTERFACE BETWEEN CIVIL LAW SYSTEM AND
SHARI’AH RULES AND PRINCIPLES AND EFFECTIVE DISPUTE
RESOLUTION MECHANISM

6. 2009 10 11 PERUTUSAN DI MAJLIS SAMBUTAN HARI RAYA AIDILFIRTI
JAWATANKUASA KECIL SYARIAH, JAWATANKUASA PEGUAM
PULAU PINANG

7. 2009 11 02 ISU-ISU PERUNDANGAN DALAM KEWANGAN ISLAM ULASAN
KERTAS KERJA:

8. 2009 11 27 PENYESUAIAN SISTEM PERUNDANGAN DAN KEHAKIMAN
SYARIAH DAN SIVIL DI NEGARA BRUNEI DARUSSALAM 120

2010

1. 2010 01 16 POSTPONEMENTS AND DELAY IN THE DISPOSAL OF CASES

2. 2010 03 11 TIADA SESIAPA YANG TERKECUALI DAN TIADA SESIAPA YANG
ISTIMEWA

3. 2010 03 23 “COMMON AREAS OF INTEREST FOR SHARIA AND COMMON LAW
COURTS IN JUDICIAL EDUCATION”

4. 2010 05 14 UCAPAN PERASMIAN KONVENSYEN PENDAKWAAN SURUHANJAYA
PENCEGAHAN RASUAH MALAYSIA

5. 2010 07 29 INTERFACE BETWEEN SHARI’AH AND CIVIL LAW IN ISLAMIC
FINANCE: CURRENT PROBLEMS AND THE WAY FORWARD 125

2011

1. 2011 10 02 UCAPAN DI MAJLIS PERKAHWINAN MELATI

2. 2011 10 15 UCAPAN BALAS PENERIMAAN IJAZAH KEHORMAT DOKTOR
PENGURUSAN UNIVERSITI TENAGA NASIONAL KE-14

3. 2011 11 02 OPENING REMARKS ON VISIT TO INCEIF

4. 2011 12 03 UCAPAN BALAS PENERIMAAN IJAZAH KEHORMAT DOKTOR
FALSAFAH SYARI’AH DAN KEHAKIMAN UNIVERSITI SAINS ISLAM
MALAYSIA (USIM)

5. 2011 12 07 MALAYSIA AS AN ISLAMIC FINANCE HUB: MALAYSIAN LAW AS
THE LAW OF REFERENCE AND MALAYSIAN COURTS AS THE
FORUM FOR SETTLEMENT OF DISPUTES. 130

2012

1. 2012 01 28 JUDICIAL APPOINTMENTS COMMISSION AS I SEE IT

2. 2012 02 03 INTEGRITY: YOU KNOW IT BUT DO YOU HAVE IT?

3. 2012 02 21 PENCAPAIAN UMAT ISLAM PASCA-MERDEKA: POLITIK DAN
PEMERINTAHAN

4. 2012 03 03 HARMONISATION OF SHARI’AH AND COMMON LAW IN MALAYSIA:
THE WAY FORWARD

5. 2012 04 04 SUNNAH ALLAH, USAHA, DO’A DAN TAKDIR

6. 2012 04 10 MAKING OUR CONTRIBUTION TO ISLAMIC BANKING AND SHARI’AH

7. 2012 06 22 UCAPAN DI MAJLIS MAKAN MALAM TAHUNAN JALSOA 2012

8. 2012 06 23 INTELLECTUAL DISCOURSE FOR INTERNATIONAL STUDENTS:
INNOVATION AND CREATIVITY

9. 2012 07 18 OBLIGATION OF COMPANIES TO PAY ZAKAT: ISSUES ARISING
FROM EFFECTS OF SEPARATE LEGAL ENTITY

10. 2012 07 18 OBLIGATION OF COMPANIES TO PAY ZAKAT: SUMMARY OF MY
FINDINGS AND MY VIEWS

11. 2012 09 20 THE NEED FOR SHARIAH-COMPLIANT LAW OF CHOICE FOR
ISLAMIC FINANCE TRANSACTIONS

12. 2012 10 04 LATE PAYMENT CHARGE ON JUDGMENT DEBTS ARISING FROM
FINANCIAL TRANSACTIONS IN ACCORDANCE WITH SHARIAH

13. 2012 10 17 ETHICAL DIAMENTIONS IN ISLAMIC FINANCE: THE WAY
FORWARD

14. 2012 10 30 MEMARTABATKAN BAHASA MELAYU DALAM BIDANG
PERUNDANGAN: PROSPEK DAN MASA HADAPAN

15. 2012 11 01 ISSUES AND CHALLENGES PERTAINING TO THE ROLE OF
SHARIAH ADVISORY COUNCIL IN UPHOLDING SHARIAH
PRINCIPLES IN ISLAMIC BANKING AND FINANCE

16. 2012 11 07 IN SEARCH OF A SUITABLE MODEL OF PENAL CODE FOR
AFGHANISTAN

17. 2012 11 06 PENGHAKIMAN MAHKAMAH, RESOLUSI MPS DAN GARIS
PANDUAN BNM MENGENAI “UNEARNED INCOME”, “UNEARNED
PROFIT”, “DEFERRED PROFIT” DAN IBRA

18. 2012 47 ISRA THE SAC’S ROLE IN RESOLVING ISLAMIC BANKING DISPUTES
IN MALAYSIA: A MODEL TO FOLLOW?

19. 2012 LR 80 THE NEED FOR SHARIAH-COMPLIANT LAW OF CHOICE FOR
ISLAMIC FINANCE TRANSACTIONS

20. 2012 LR 481 OBLIGATION OF COMPANIES TO PAY ZAKAT: ISSUES ARISING
FROM EFFECTS OF SEPARATE LEGAL ENTITY 150

2013

1. 2013 01 14 FIFTY-FIVE YEARS OF INDEPENDENCE: REVISITING THE FEDERAL
CONSTITUTION – LEGAL CHANGES AND IMPACT

2. 2013 01 31 PENGHARMONIAN UNDANG-UNDANG SIVIL DAN SHARI’AH DALAM
PERBANKAN DAN KEWANGAN ISLAM DI MALAYSIA

3. 2013 02 19 ISLAM DAN TAFSIRAN KEPERLEMBAGAAN OLEH MAHKAMAH
DI MALAYSIA

4. 2013 02 22 DEVELOPMENT OF ISLAMIC FINANCE AND ISLAMIC LAW OF
MU’AMALAT IN THE 21ST CENTURY

5. 2013 02 24 POSTSCRIPT TO “SHARIAH ADVISORY COUNCIL’S ROLE IN
RESOLVING ISLAMIC BANKING DISPUTES IN MALAYSIA: A MODEL
TO FOLLOW?”

6. 2013 03 10 WAWANCARA OLEH MINGGUAN MLAYSIA

7. 2013 03 25 MEMBINA TAMADDUN BERASASKAN ISLAM DI ABAD KE-21:
PERANAN BANGSA MELAYU

8. 2013 04 05 LEGAL AND JUDICIAL TRANSFORMATION IN MALAYSIA

9. 2013 05 07 APPLICATION AND DEVELOPMENT OF IBRA’ IN ISLAMIC BANKING
IN MALAYSIA

10. 2013 05 20 ENFORCEMENT AGENCY INTEGRITY COMMISSION – A
CRITICAL ANALYSIS

11. 2013 05 22 55 TAHUN PELAKSANAAN PERUNTUKAN-PERUNTUKAN
MENGENAI ISLAM DALAM PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN:
MASALAH DAN PENYELESAIAN

12. 2013 06 28 SOME OBSERVATIONS ON THE ROLE OF JUDGES IN
SETTLEMENT OF DISPUTES IN ISLAMIC FINANCE CASES, SAC,
ORDER 42 RULE 12A ROC 2012 AND IBRA’

13. 2013 07 06 OBLIGATION OF COMPANIES TO PAY ZAKAT: ISSES ARISING
FROM EFFECTS OF SEPARATE LEGAL ENTITY

14. 2013 07 06 PROBLEMS SURROUNDING CLAIMS FOR DAMAGES IN
ACCIDENT CASES

15. 2013 07 08 MALAYSIA: A MODERN EXAMPLE WHERE RELIGION AND
DEMOCRACY CO-EXIST

16. 2013 07 29 MELUASKAN PEMAKAIAN DAN PERKEMBANGAN PRINSIP
WAKAF DI MALAYSIA TO INCLUDE

17. 2013 09 03 MEMPERKASAKAN TANAH RIZAB MELAYU DAN
PERMASALAHAN INSTITUSI KEWANGAN TO INCLUDE

18. 2013 09 25 WAQF AND ISLAMIC FINANCE IN MALAYSIA: LEGAL
CONSTRAINTS AND THE WAY FORWARD

19. 2013 10 05 MAHKAMAH SYARI’AH: REALITI DAN PENDEKATAN

20.2013 10 19 CRITICAL APPRAISAL OF COMPANIES’ OBLIGATIONS
TO PAY ZAKAT IN THE MALAYSIAN CONTEXT

21. 2013 10 24 PROPOSED WAQF BILL COMMENTS

22. 2013 11 03 REVIEW OF CIVIL LAW ACT 1956 (Act 67) COMMENTS

23. 2013 11 20 HAK ASASI MANUSIA: PERANAN DAN FUNGSI DARI PERSPEKTIF
PERLEMBAGAAN MALAYSIA

24. 2013 11 29 REVIEW OF CONTRRACT’S ACT 1950 WHY AND WHAT?

25. 2013 12 27 THERE IS NO SUBSTITUTE FOR EFFICIENCY, HONESTY,
DISCIPLINE AND HARD WORK

26. 2013 12 31 DEVELOPMENT OF ISLAMIC FINANCE AND ISLAMIC LAW OF
MU’AMALAT IN THE 21ST CENTURY

27. 2013 JIBLR 356 GRANTING OF IBRA’ BY ISLAMIC BANKS IN MALAYSIA
A MATTER OF DISCRETION OR OBLIGATION

28. 2013 LR 26 APPLICATION AND DEVELOPMENT OF IBRA’ IN ISLAMIC
BANKING IN MALAYSIA 178

2014

1. 2014 01 07 PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI: PERBEZAAN DI ANTARA
BRUNEI DAN MALAYSIA

2. 2014 01 24 HAK ASASI MANUSIA DARI PERSPEKTIF TRADISI ISLAM
DAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA

3. 2014 02 11 IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI: DIFFERENCES
BETWEEN BRUNEI AND MALAYSIA

4. 2014 02 15 GIVERS AND TAKERS: THE INTEGRITY – CORRUPTION
CONTINUUM

5. 2014 02 19 ISLAMIC FINANCE: LET US NOT BE “AN UMMAH OF LOST
OPPORTUNITY”

6. 2014 02 24 PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI: PERBEZAAN DI ANTARA
BRUNEI DAN MALAYSIA

7. 2014 03 14 BERSAMA-SAMA MEMPERTAHANKAN PERLEMBAGAAN
MALAYSIA STOP HERE 31 12 2020

8. 2014 04 22 PERPECAHAN MELAYU PUNCA TUNTUTAN MELAMPAU BUKAN
MELAYU

9. 2014 05 29 PENGGUBALAN UNDANG-UNDANG HUDUD DI BRUNEI DAN
MALAYSIA: MASALAH YANG BERLAINAN

10. 2014 06 03 PATUTKAH KUASA PARLIMEN MEMBUAT UNDANG-UNDANG
JENAYAH DIBERIKAN KEPADA BADAN PERUNDANGAN NEGERI
KELANTAN?

11. 2014 06 08 CONSTITUTIONAL MONARCHY

12. 2014 06 08 RAJA BERPERLEMBAGAAN

13. 2014 06 10 SHOULD PARLIAMENT ALLOW KELANTAN STATE LEGISLATIVE
ASSEMBLY TO LEGISLATE OVER CRIMINAL LAW?

14. 2014 06 29 PEMBANGKANG, MAJLIS PEGUAM DAN COMANGO “MERAMPAS”
MKPN (NUCC)

15. 2014 07 08 PEMBETULAN DAN PENJELASAN

16. 2014 07 17 PEMANSUHAN PROKLAMASI DAN ORDINAN DARURAT, ISA
DAN AKTA HASUTAN DAN PENGGANTIANNYA

17. 2014 07 21 MEMPERTAHANKAN PERLEMBAGAAN SEBAGAI ASAS
PERPADUAN NEGARA

18. 2015 08 25 PENGGUBALAN UNDANG-UNDANG HUDUD DI MALAYSIA:
BOLEHKAH MALAYSIA MENJEJAKI LANGKAH BRUNEI?

19. 2014 08 31 DARI SAWAH KE ISTANA KEHAKIMAN

20. 2014 09 03 MALAYSIA: LAW OF CHOICE FOR ISLAMIC FINANCE AND
CENTRE FOR DISPUTE RESOLUTION

21. 2014 09 06 AKTA HASUTAN 1948: KEPENTINGAN MELAYU DAN ANAK
NEGERI SABAH DAN SARAWAK DAN PERPADUAN RAKYAT
MALAYSIA

22. 2014 09 03 RINGKASAN PANDANGAN SAYA MENGENAI PEMANSUHAN
AKTA HASUTAN 1948 DAN CADANGAN MENGADAKAN RAN
UNDANG-UNDANG HARMONI

23. 2014 10 14 HAK ASASI MANUSIA DARI PERSPEKTIF TRADISI ISLAM DAN
PERLEMBAGAAN MALAYSIA (KOTA KINABALU)

24. 2014 10 15 PENAMBAHBAIKAN DALAM PELAKSANAAN UNDANG-UNDANG
HARTA PUSAKA ISLAM DI MALAYSIA

25. 2014 10 27 ISLAMIC BANKING PRODUCTS AND MAQASID AL-SHARI’AH: DO
THEY WALK TOGETHER?

26. 2014 11 01 TERIMA KASIH MALAYSIA

27. 2014 11 11 ULASAN KES MUHAMAD JUZAILI BIN MOHD KHAMIS DLL

28. 2014 11 12 THE IDEAL LEGAL FRAMEWORK FOR ISLAMIC FINANCE

29. 2014 11 14 CURRENT APPLICATION OF ENGLISH LAW SECTIONS 3, 5,
6 CLA 1956

30. 2014 11 23 DEMI AGAMA, BANGSA DAN NEGARA MELAYU PERLU BERSATU

31. 2014 12 10 MENGAPA AKTA HASUTAN PERLU DIKEKAL DAN
DIPERKEMASKAN?

32. 2014 12 14 UCAPAN PERASMIAN DI PERSIDANGAN AGUNG TAHUNAN
PERKASA KALI KE 5

33. 2014 12 16 PERPADUAN MELAYU TERAS PEMBINAAN NEGARA ISLAM

34. 2014 12 23 BIDNGKUASA PERSEKUTUAN DAN NEGERI MENGENAI
UNDANG-UNDANG JENAYAH DI MALAYSIA

35. 2014 12 30 TSUNAMI DI ACEH BANJIR DI KELANTAN: ADA
PENGAJARANNYA?

36. 2014 12 31 IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI AND MALAYSIA
WITH PARTICULAR REFERENCE TO KELANTAN HUDUD
ENACTMENT 214

2015

1. 2015 01 07 PEGAJARAN TSUNAMI DAN BANJIR (BAHAGIAN KE 2)

2. 2015 02 13 KE ARAH KERJASAMA UMNO DAN PAS: RINGKASAN PANDANGAN
SAYA

3. 2015 02 15 MENGAPA UMNO DAN PAS PATUT BERKERJASAMA

4. 2015 02 15 WHY UMNO AND PAS SHOULD WORK TOGETHER

5. 2015 03 12 JBFLP THE ADJUDICATION OF SHARIAH ISSUES IN ISLAMIC
FINANCE CONTRACTS: GUIDANCE FROM
MALAYSIA

6. 2015 04 01 IMPLEMENTATION OF ISLAMIC CRIMINAL LAW (HUDUD, QISAS,
TA’ZIR) IN MALAYSIA – PROSPECTS AND CHALLENGES

7. 2015 04 01 PELAKSANAAN UNDANG-UNDANG ISLAM (HUDUD, (HUDUD,
QISAS, TA’ZIR) DI MALAYSIA – PROSPEK DAN CABARAN

8. 2015 04 02 MELAYU DAN ISLAM DALAM PERLEMBAGAAN DAN POLITIK
MALAYSIA

9. 2015 04 08 PELAKSANAAN HUDUD: PELUANG DAN CABARAN

10. 2015 04 09 PENGHAYATAN WASATIYYAH DALAM PERLEMBAGAAN
MALAYSIA: ASAS PENYATUAN

11. 2015 04 13 RANG UNDANG-UNDANG AKTA HASUTAN (PINDAAN) 2015:
SATU ULASAN

12. 2015 05 07 HAK ASASI MANUSIA: PENYALAHGUNAAN DAN CABARAN
KEPADA ORANG MELAYU DAN ISLAM DI MALAYSIA

13. 2015 06 10 INDEPENDENCE OF THE JUDICIARY: MY PERSONAL
EXPERIENCE

14. 2015 06 10 KEBEBASAN BADAN KEHAKIMAN: PENGALAMAN PERSONAL
EXPERIENCE

15. 2015 0616 KELESTARIAN INTEGRITI DALAM PERKHIDMATAN AWAM
MALAYSIA: ISU DAN CABARAN

16. 2015 07 29 PEMBANGUNAN INDUSTRI HALAL DI MALAYSIA DARIPADA
SUDUT PERUNDANGAN

17. 2015 09 07 HUDUD DAN PERPADUAN MELAYU/ISLAM DI MALAYSIA

18. 2015 10 14 SPEECH AS RECEPIENT OF NATIONAL MAAL HIJRAH AWARD
1437 (TRANSLATION)

10. 2015 10 1 UCAPAN TOKOH MAAL HIJRAH 1437

20. 2015 11 07 THE HUDUD FACTOR IN UMNO AND PAS CO-OPRATION 234

2016

1. 2015 02 25 MEMBINA KASATUAN SIKAP DALAM MENGHADAPI CABARAN
SEMASA TERHADAP ISLAM DI MALAYSIA

2. 2016 03 06 PEMBAHAGIAN PUSAKA: MASALAH SERIUS KESAN FARAID
PERLU DITANGANI

3. 2016 03 09 HARTA SEPENCARIAN ATAU PUSAKA: ADAT ATAU SYARAK?

4. 2016 02 10 KEWAJIPAN SYARIKAT MEMBAYAR ZAKAT: ISU-ISU YANG
BERBANGKIT DARIPADA PRINSIP ‘ENTITI BERASINGAN DI SISI
UNDANG-UNDANG

5. 2016 03 29 PENGURUSAN HARTA ORANG ISLAM: KONFLIK BIDANGKUASA
MAHKAMAH DAN KESANNYA KE ATAS EKONOMI UMMAH

6. 2016 05 13 UCAPAN DI MAJLIS PELANCARAN BUKU “THE TRUTH SHALL
HALL PREVAIL” OLEH TUN ARIFFIN ZAKARIA, KETUA HAKIM
NEGARA

7. 2016 05 18 MULTAQA PERPADUAN UMMAH: KERTAS RINGKAS

8. 2016 05 24 PERPADUAN UMMAH: PATUTKAH RAJA-RAJA DILIBATKAN?

9. 2016 06 01 PAS’ PRIVATE BILL: WHAT IS IT ALL ABOUT?

10. 2016 06 02 RANG UNDANG-UNDANG PERSENDIRIAN PAS: APA
TUJUANNYA?

11. 2016 06 10 RESOLUSI MULTAQA PERPADUAN UMMAH: SATU ULASAN

12. 2016 06 12 “HUDUD CONTROVERSY”: GET THE FACTS AND THE
LAW RIGHT

13. 2016 06 19 KEMENANGAN PRK: SATU NASIHAT

14. 2016 06 21 SATU PENJELASAN: TUN HAMID

15. 2016 06 19 AMANAT TUN HAMID

16. 2016 08 03 FAKTOR PENGHALANG PERPADUAN MELAYU

17. 2016 09 02 PEGAWAI AWAM SEBAGAI PENYELAMAT NEGARA

18. 2016 09 26 AMENDMENT OF ACT 355: THE REAL EFFECT

19. 2016 09 26 PINDAAN AKTA 355: KESAN SEBENAR

20. 2016 10 12 HUDUD TERHAD: UMNO DAN PAS SUDAH BOLEH BERSALAMAN

21. 2016 10 17 LIMITED HUDUD: UMNO AND PAS ARE IN A POSITION TO SHAKE
HANDS

22. 2016 10 28 AMENDMENT OF ACT 355: MY INPUT

23. 2016 10 28 CADANGAN PNDAAN AKTA 355: SATU ULASAN

24. 2016 11 14 SHOULD THE RUKUN NEGARA BE MADE THE PREAMBLE TO
THE CONSTITUTION?

25. 2016 11 14 WAJARKAH RUKUN NEGARA DIJADIKAN MUQADIMAH
PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN?

26. 2016 11 25 DON’T MEDDLE WITH THE DIVISION OF JURISDICTIONS OF THE
CIVIL AND SHARIAH COURTS

27. 2016 11 25 JANGAN GANGGU PEMBAHAGIAN BIDANG KUASA MAHKAMAH
SIVIL DAN MAHKAMAH SYARIAH

28. 2016 11 26 PARLIMEN TERCEMAR

29. 2016 11 26 THE PARLIAMENT IS DISGRACED

30. 2016 12 08 UCAPAN DI MAJLIS PELANCARAN BUKU “KONFLIK DAN
PENGHARMONIAN” 264

2017

1. 2017 01 08 FATHUL BARI MAT JAHYA & ANOR: A COMMENTARY

2. 2017 01 21 AMENDMENT OF ACT 355: FREQUENTLY ASKED QUESTIONS

3. 2017 01 21 PINDAAN AKTA 355: SOALAN-SOALAN LAZIM

4. 2017 02 08 AMENDMENT OF ACT 355: SUMMARY OF MY VIEWS

5. 2017 02 18 IKRAR ANTI-RASUAH: SYABAS SARAWAK DAN KEDAH

6. 2017 02 23 APA SELEPAS PERHIMPUNAN PINDAAN AKTA 355?

7. 2017 03 05 WAJARKAH RUKUN NEGARA DIJADIKAN MUQADIMAH
(PREAMBLE) PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN?

8. 2017 03 08 WAJARKAH RUKUN NEGARA DIJADIKAN SATU AKTA?

9. 2017 04 11 ARTIKEL 121 (1A): SEJAUH MANAKAH IANYA MENYELESAIKAN
KONFLIK BIDANG KUASA ANTARA MAHKAMAH SYARIAH DAN
MAHKAMAH SIVIL

10. 2017 04 16 PILIHANRAYA TANPA BENDERA

11. 2017 04 18 PROPOSED AMENDMENTS OF ACT 164: A PERSONAL TOUCH

12. 2017 04 22 AMENDMENTS OF ACT 164: SECTION 88A IS
UNCONSTITUTIONAL

13. 2017 04 22 PINDAAN AKTA 164: SEKSYEN 88A TAK SAH DI SISI
PERLEMBAGAAN

14. 2017 05 06 THE CONSTITUTIONALITY OF THE APPOINTMENT OF A CHIEF
JUSTICE BEYOND THE AGE OF 66 YEARS AND SIX MONTHS

15. 2017 05 06 KEPERLEMBAGAAN PELANTIKAN SEMULA KETUA HAKIM
NEGARA SELEPAS UMUR 66 TAHUN ENAM BULAN

16. 2017 05 11 OF MODERN MEDICINES, JINNS AND BISCUITS

17. 2017 05 14 PINDAAN AKTA MEMBAHARUI UNDANG-UNDANG (PERKAHWINAN
DAN PERERAIAN) 1976 PERUTUSAN KHAS

18. 2017 05 20 RIA’ KERANA IMAN DAN ILMU

19. 2017 05 24 PENCAPAIAN TUAN GURU NIK AZIZ

20. 2017 05 27 SYABAS SPRM

21. 2017 06 12 NOT FOR JUDGES TO REWRITE THE CONSTITUTION

22. 2017 06 30 NO MORE POLITICIANS IN GLCS AND GOVERNMENT AGENCIES

23. 2017 07 11 THE CONSTITUTIONALITY OF THE APPOINTMENT OF A CHIEF
JUSTICE BEYOND THE AGE OF 66 YEARS AND 6 MONTHS: A
RESPONSE

24. 2017 07 11 KEPERLEMBAGAAN PELANTIKAN KETUA HAKIM NEGARA
SETELAH MENCAPAI UMUR 66 TAHUN 6 BULAN: SATU JAWAPAN

25. 2017 08 08 HATI, JANTUNG DAN OTAK

26. 2017 08 16 PINDAAN AKTA 164: TAHNIAH KEPADA KERAJAAN

27. 2017 08 31 BERURUSAN DENGAN PEJABAT-PEJABAT KERAJAAN:
DAHULU DAN SEKARANG

28. 2017 09 14 UCAPAN-UCAPAN AWAL SAYA

29. 2017 09 18 HAK ASASI MANUSIA DARI PERSPEKTIF ISLAM

30. 2017 09 19 MAJLIS RAJA-RAJA: FUNGSINYA MENURUT PERLEMBAGAAN
PERSEKUTUAN

31. 2017 09 22 KALIMAH SYAHADAH PADA SELIPAR HOTEL

32. 2017 10 13 SALAHKAH JIKA PENGUSAHA LAUNDRET MELETAKKAN
TANDA “UNTUK ORANG ISLAM SAHAJA”?

33. 2017 12 08 PERLEMBAGAAN PERSEKUTUN DAN ATEISME

34. 2017 12 09 PENGASINGAN KUASA PENDAKWAAN

35. 2017 12 27 URUSAN DI PEJABAT TANAH PATUT DIPERMUDAHKAN LAGI 299

2018

1. 2018 01 25 SERIK AMENDED 01 02 2018

2. 2018 02 14 BAI’AH MENCERAI ISTERI SEOLAH-OLAH ISTERI ITU BARANGAN

3. 2018 03 07 KERJASAMA UMNO DAN PAS MULA MENUNJUKKAN KESAN

4. 2018 03 30 HAKIM BUKAN PARLIMEN

5. 2018 03 30 NO JUDGE IS A PARLIAMENT

6. 2018 05 07 PRU14: SEDIKIT PEMERHATIAN

7. 2018 05 12 PENGAMPUNAN DATO’ SERI ANWAR IBRAHIM ATAS ASAS APA?

8. 2018 05 13 KUASA PENGAMPUNAN

9. 2018 05 14 PENGAMPUNAN DATO’ SERI ANWAR DAN KEADILAN KEPADA
SAIFUL

10. 2018 05 25 POLITIK DI SEMENANJUNG MALAYSIA SELEPAS PRU 14

11. 2018 05 28 KEKALAHAN BN: PELUANG MENGHAPUSKAN POLITIK WANG
DALAM UMNO

12. 2018 06 01 HALA TUJU UMNO SELEPAS PRU14

13. 2018 06 07 PELANTIKAN TOMMY THOMAS SEBAGAI PEGUAM NEGARA:
SALAH SIAPA?

14. 2018 06 08 PETROLEUM ROYALTY: QUESTIONS FOR NEW ATTORNEY
GENERAL

15. 2018 06 08 ROYALI PETROLIUM: SOALAN UNTUK PEGUAM NEGARA BARU

16. 2018 06 12 KEDUDUKAN KETUA HAKIM NEGARA: BIARLAH MAHKAMAH
MEMUTUSKANNYA?

17. 2018 06 12 THE POSITION OF THE CHIEF JUSTICE: LET THE COURT
DECIDE?

18. 2018 06 17 PELETAKAN JAWATAN TUN RAUS SEBAGAI KETUA HAKIM
NEGARA

19.2018 06 17 RESIGNATION OF TUN RAUS AS CHIEF JUSTICE

20. 2018 06 24 PERLUKAH CALON PRESIDEN UMNO BERDEBAT?

21. 2018 06 25 IS THE NEW AG CHOOSING HIS BRIEFS LIKE A PRIVATE
LAWYER?

22. 2018 06 29 PENGGUNAAN BAHASA MANDARIN UNTUK TUJUAN
RASMI KEMENTERIAN KEWANGAN

23. 2018 07 02 MENARI DI ATAS TEMBOK PAGAR MASJID: DENDA RM25

24. 2018 07 12 SHOULD THE POSTS OF ATTORNEY GENERAL AND PUBLIC
PROSECUTOR BE SEPARATE?

25. 2018 07 13 APPOINTMENT OF TAN SRI RICHARD MALANJUM AS CHIEF
JUSTICE

26. 2018 07 13 PELANTIKAN TAN SRI RICHARD MALANJUM SEBAGAI KETUA
HAKIM NEGARA

27. 2018 07 21 THE ISSUE OF TWO CHIEF JUSTICE

28. 2018 07 09 PENDEKATAN UMNO SELEPAS PRU 14

29. 2018 08 11 WITHDRAWAL OF CHARGES: ATTORNEY GENERAL SHOULD
EXPLAIN

30. 2018 08 12 CADANGAN REFORMASI INSTITUSI DARI SUDUT PELANTIKAN
KETUA HAKIM NEGARA, PEGUAM NEGARA DAN MENTERI
UNDANG-UNDANG

31. 2018 08 12 PERLUKAH PROSEDUR PELANTIKAN KETUA HAKIM NEGARA
HAKIM NEGARA, PEGUAM NEGARA DAN MENTERI
UNDANG-UNDANG DIPINDA?

32. 2018 08 17 ISSUANCE OF HALAL CERTIFICATES IS A FEDERAL MATTER

33. 2018 08 17 PENGELUARAN SIJIL HALAL DALAM BIDANGKUASA
PERSEKUTUAN

34. 2018 08 31 KUASA DI ATAS KEADILAN

35. 2018 08 31 POWER OVER JUSTICE

36. 2018 09 02 INQUIRY INTO ALLEGED JUDICIAL INTERFERENCE

37. 2018 09 09 FIRST THREE MONTHS OF TOMMY THOMAS AS ATTORNEY
GENERAL

48. 2019 09 22 MEMBERSHIP OF THE JUDICIAL APPOINTMENTS COMMISSION

39. 2018 09 24 JAWATANKUASA TERTINGGI INSTITUSI HAL EHWAL ISLAM
PERINGKAT KEBANGSAAN: PANDANGAN AWAL

40. 2018 10 08 PLEASE RETURN “JUDICIAL POWER” TO THE COURTS

41. 2018 10 11 PARDON AND REMOVAL OF DISQUALIFICATION TO BE A
MEMBER OF PARLIAMENT (REVISED)

42. 2018 10 11 PENGAMPUNAN DAN PEMBATALAN KEHILANGAN KELAYAKAN
UNTUK MENJADI AHLI PARLIMEN (REVISED)

43. 2018 10 21 PEMILIHAN CALON-CALON HAKIM OLEH PARLIMEN: SATU
ULASAN

44. 2018 10 21 SELECTION OF CANDIDATES FOR APPOINTMENT AS JUDGES BY
PARLIAMENT: A COMMENTARY

45. 2018 10 30 PENGESAHAN “KONVENSYEN ANTARABANGSA MENGENAI
PENGHAPUSAN SEMUA BENTUK DISKRIMINASI KAUM”
MERUGIKAN MELAYU (WITH END NOTES)

46. 2018 11 09 KESAN PENGESAHAN ICERD

47. 2018 11 18 THE CALIPHATE HAD ICERD TOO: A RESPONSE

48. 2018 11 25 TERIMA DENGAN WASPADA

49. 2018 11 29 RESPONSE TO SRI RAM

50. 2018 12 08 AMANAT TUN ABDUL HAMID

51. 2018 12 10 RATIFIKASI ICERD: MENGIMBAS KEMBALI

52. 2018 12 20 SUHAKAM SUDAH BESAR KEPALA

53. 2018 12 26 SEKOLAH KEBANGSAAN TELAH BERUBAH MENJADI
SEKOLAH AGAMA: SATU ULASAN 352

2019

1. 2019 01 02 IS PTPTN LIABLE TO PAY ZAKAT?

2. 2019 01 02 WAJIBKAH PTPTN MEMBAYAR ZAKAT?

3. 2019 01 09 PELETAKAN JAWATAN YANG DI-PERTUAN AGONG DAN
BERIKUTNYA (AMENDED 12 01 2019)

4. 2019 01 09 RESIGNATION OF YANG DI-PERTUAN AGONG AND WHAT
FOLLOWS (AMENDED 12 01 2019)

5. 2019 02 20 PERPADUAN UMMAH: ADA SEBAB UNTUK SENYUM

6. 2019 02 25 JAWAPAN KEPADA SEMUA PENGKRITIK SAYA

7. 2019 02 25 RESPONSE TO ALL MY CRITICS

8. 2019 03 07 KERJASAMA UMNO DAN PAS MULA MENUNJUKKAN KESAN

9. 2019 03 22 ROME STATUTE ICC: SHOULD MALAYSIA RATIFY IT?

10. 2018 03 22 STATUT ROM ICC: PATUTKAH MALAYSIA MENERIMANYA?

11. 2019 04 16 SIAPA PATUT MEMIMPIN UMNO UNTUK MENGHADAPI PRU 15?

12. 2019 05 06 SALAH FAHAM MENGENAI STATUT ROM BERTERUSAN

13. 2019 05 13 PENUBUHAN “PUTRA” MERUGIKAN MELAYU/ISLAM

14. 2019 05 23 USAHA MEMANSUHKAN AKTA HASUTAN: KALI KEDUA

15. 2019 06 13 ADIB MALANG LAGI: SETELAH MATI DI SINGKIR PULA

16. 2019 07 01 UNTUK MEMULIHKAN UMNO DS ZAHID PERLU BERUNDUR

17. 2019 07 04 BENARKAH SEMENANJUNG PENGHALANG PERPADUAN?

18. 2019 07 09 MELAYU BERSATU: ULASAN KE ATAS PELAWAAN TUN DR.
MAHATHIR

19. 2019 07 11 MELAYU BERSATU: ULASAN TAMBAHAN

20. 2019 07 17 KES WAN JI: BERHATI-HATI MEMBUAT KOMEN

21. 2019 07 26 OPEN LETTER TO ALL MEMBERS OF PARLIAMENT

22. 2019 07 26 SURAT TERBUKA KEPADA SEMUA AHLI PARLIMEN

23. 2019 08 14 QUESTIONS AND ANSWERS ON OBLIGATION OF
COMPANIES TO PAY ZAKAT

24. 2019 08 16 CONSTITUTIONAL AND LEGAL ISSUES RELATING TO
ZAKAT ON COMPANIES

25. 2019 09 12 ADAKAH FATWA MENGIKAT SYARIKAT

26. 2019 09 12 ARE FATWA BINDING ON COMPANIES?

27. 2019 09 16 PIAGAM MUAFAKAT UMNO DAN PAS TERMETERAI

28. 2019 09 25 TANJUNG PIAI: JANGAN BERI KEPADA MCA

29. 2019 09 29 FORUM NARATIF MALAYSIA BAHARU: APA TUJUANNYA?

30.2019 10 23 KONGRES MARUAH MELAYU: YANG DI RANCANG DAN YANG
TERJADI

31. 2019 11 16 KEEP APPOINTMENT OF CHIEF JUSTICE OUT OF PARLIAMENTARY
SELECT COMMITTEE

32. 2019 12 16 SIAPA MENCEROBOH BIDANGKUASA SIAPA, PARLIMEN ATAU
MAHKAMAH?

33. 2019 12 16 WHO IS ENCROACHING WHOSE JURISDICTION, PARLIAMENT
OR COURTS? 387

2020

1. 2020 01 05 IS SECTION 98 CPC MEANT FOR PREVENTING GATHERINGS.
ASSEMBLIES AND CONFERENCES?

2. 2020 01 18 ADAKAH JAKIM MENYALAHI PERLEMBAGAAN?

3. 2020 02 28 MELAYU TERTIPU LAGI

4. 2020 03 01 YDPA MENYELAMATKAN KEADAAN, TUN DR MAHATHIR BUAT
MASALAH LAGI

5. 2020 03 02 PESANAN KEPADA KERAJAAN PN: WALAUPUN KEKAL SEHARI.
BUAT YANG BETUL

6. 2020 03 07 TOMMY THOMAS DAN LATHEEFA KOYA: SATU PENGAJARAN

7. 2020 03 08 TERIMA KASIH KEPADA DS ZAHID

8. 2020 03 13 PERINGATAN KEPADA PEMIMPIN-PEMIMPIN POLITIK: BUAT
KERJA!

9. 2020 03 18 PAKAIAN PRAMUGARI: FOKUSLAH KEPADA ISU-ISU SEMASA
YANG LEBIH BESAR

10. 2020 03 23 ADAKAN UNDANG-UNDANG SEWA DAN BELI DAN PAJAK GADAI
ISLAM

11. 2020 03 28 PERIKATAN NASIONAL PERLU JAUHI DAN JAUHKAN TUN DR.
MAHATHIR

12. 2020 04 05 HUKUMAN BAGI KESALAHAN-KESALAHAN DI BAAH AKTA 336
PERLU DITAMBAH

13. 2020 04 18 EFFECTS OF FARAID: WHAT IS THE SOLUTION?

14. 2020 04 18 KESAN FARAID: APA PENYELESAIANNYA?

15. 2020 06 13 ROBOH KUIL HARAM, MELAYU RASIS!

16. 2020 06 22 PEMBAHAGIAN KAWASAN PILIHAN RAYA ANTARA PARTI-PARTI
KOMPONEN PN DALAM PRU 15

17. 2020 06 28 UMNO DAN PAS PERLU SEPAKAT

18. 2020 07 09 TS MUHYIDDIN KEMBALI KEPADA UMNO: SOKONGAN
TERHADAP CADANGAN DS NAZRI AZIZ

19. 2020 07 15 JUMAAT HARI JAWI: SENTIMEN DAN BIADAB

20. 2020 07 31 CAMPUR TANGAN PEMIMPIN POLITIK DALAM KEPUTUSAN
MAHKAMAH

21. 2020 08 04 ADAKAH UMNO KELUAR PN KERANA MARAH
NAJIB DIDAPATI BERSALAH

22. 2020 09 09 DEVELOPMENT OF THE IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI

23. 2020 09 09 PERKEMBANGAN PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI

24. 2020 09 24 MANTAN HAKIM DAN POLITIK

25. 2020 09 26 KEPERLUAN PERSEFAHAMAN ANTARA PARTI-PARTI POLITIK
DAN NGO-NGO MELAYU

26. 2020 10 01 KOMPLOT SEPTEMBER 2020: APA KESANNYA?

27. 2020 10 16 DS ANWAR TELAH GAGAL, ADAKAH KERAJAAN PN SELAMAT?

28. 2020 10 22 TIDAK ADA PERDANA MENTERI INTERIM DALAM
PERLEMBAGAAN

29. 2020 10 25 DARURAT ATAU GENTLEMEN’S AGREEMENT: MANA LEBIH BAIK?

30. 2020 10 30 PROKLAMASI DARURAT: WAJIBKAH YDPA MENGIKUT NASIHAT
NASIHAT PM?

31. 2020 11 23 SAMBUNGAN KEPADA “PROKLAMASI DARURAT: WAJIBKAH YDPA
MENGIKUT NASIHAT PM?

32. 2020 12 08 SETELAH BERJAYA MENENTANG RATIFIKASI ICERD KE MANA
MELAYU?

33. 2020 12 09 BERI KUASA MENDAKWA KEPADA SPRM? 420

2021

1. 2021 02 27 KEBEBASAN APA YANG DIPERJUANGKAN OLEH MALAYSIAKINI
DAN PENYOKONG-PENYOKONGNYA?

2. 2021 05 28 TANGGUNGJAWAB UTAMA UMNO, PAS DAN BERSATU KEPADA
BANGSA MELAYU ADALAH MENGHALANG PH MENANG DALAM
PRU 15

3. 2021 06 06 ALMARHUM PROFESSOR TAN SRI AHMAD IBRAHIM YANG SAYA
KENALI

4. 2021 06 20 PERBINCANGAN YANG DI-PERTUAN AGONG DENGAN PEMIMPIN
POLITIK, PERBINCANGAN KHAS BERSAMA RAJA-RAJA MELAYU,
PENUBUHAN MAGERAN DAN PELANTIKAN PERDANA MENTERI
OLEH MAJLIS RAJA-RAJA

5. 2021 06 24 PERBINCANGAN YANG DI-PERTUAN AGONG: PENJELASAN DAN
TAMBAHAN

6. 2021 07 08 UMNO TARIK DIRI DARIPADA KERAJAAN PN: APA KESANNYA?

7. 2021 07 21 PERLUKAH YANG DIPERTUAN AGONG MEMPUNYAI PRIVY
COUNCIL UNTUK MENASIHATI BAGINDA MENGENAI ISU UNDANG-
UNDANG?

8. 2021 08 05 PEMBATALAN ORDINAN-ORDINAN DARURAT 2021: SALAH FAHAM
MENGENAI BERTINDAK ATAS NASIHAT

9. 2021 09 08 RAJA BERPERLEMBAGAAN: PERKEMBANGAN YANG MERISAUKAN

10. 2021 09 23 “BAPA” JUGA BERMAKSUD “IBU”: HAKIM MENGAMBIL ALIH KUASA
PARLIMEN DAN MAJLIS RAJA-RAJA

11. 2021 11 22 KEPUTUSAN PRN MELAKA: PENGAJARAN KEPADA PARTI-PARTI
MELAYU DALAM PRU 15?

11. 2021 12 17 CAMPUR TANGAN POLITIK DALAM PENYIASATAN, PENDAKWAAN
DAN PENGHAKIMAN 431

2022

1. 2022 01 26 UMNO PERLU BUANG IMEJ RASUAH SEBELUM PRN JOHOR DAN
PRU 15

2. 2022 02 28 INTEGRITI: FIKIRLAH SENDIRI APA YANG ANDA MAHU DALAM
HIDUP INI

3. 2022 02 28 KES SIS FORUM: SATU ULASAN

4. 2022 03 15 PRN MELAKA DAN JOHOR PETUNJUK PENGUNDIAN MELAYU
DALAM PRU15

5. 2022 03 17 PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA BUKAN SESUKA HATI

6. 2022 03 18 EPILOG KEPADA “PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA
BUKAN SESUKA HATI”

7. 2022 03 18 TIDAK SESUAI MELETAKKAN JAKIM DI BAWAH MAJLIS RAJA-RAJA

8. 2022 05 07 BADAN KEHAKIMAN DIUGUT: PANDANGAN SEBELAH LAGI

9. 2022 05 07 JUDICIARY INTIMIDATED: THE OTHER VIEW

10. 2022 05 20 PINDAAN PERLEMBAGAAN UMNO 2022 MENGGALAKKAN
KEDIKTATORAN DALAM UMNO

11. 2022 05 22 BAHASA MELAYU DAN PENGUKUHAN MELALUI UNDANG-
UNDANG

12. 2022 07 07 HUKUMAN PILIHAN MENGGANTI HUKUMAN MATI MANDATORI:
PANDANGAN AWAL

13. 2022 07 25 KES SITI NURAMIRA: PENDEKATAN TERBAIK

14. 2022 08 22 KEDUDUKAN DS NAJIB: JANGAN SELEWENG RENCANA SAYA
UNTUK MENYOKONG KEHENDAK SENDIRI

15. 2022 09 07 PATUTKAH DS NAJIB DIBERI PENGAMPUNAN?

16. 2022 09 15 PATUTKAH PEGAWAI PENYELIDIK DITUGASKAN MENGGUBAL
ALASAN PENGHAKIMAN HAKIM?

17. 2022 10 05 POLITIK DALAM PELANTIKAN HAKIM-HAKIM DI MALAYSIA

18. 2022 10 18 PERCAYALAH DOKTRIN BASIC STRUCTURE AKAN DIGUNAKAN
UNTUK MEMBATALKAN KESALAHAN SYARIAH

19. 2022 11 22 MELAYU TIDAK BOLEH BERGANTUNG KEPADA UMNO LAGI

20. 2022 11 25 SELAMAT TINGGAL UMNO

21. 2022 12 04 PELANTIKAN AHLI-AHLI SPK: MENGAPA SERAHKAN KEPADA
MAJLIS PEGUAM? 452

2023

1.2023 02 22 MENYERTAI UPACARA YEE SANG BOLEH MEMBAWA KEPADA
SYIRIK?

2. 2023 03 03 MAHKAMAH PERSEKUTUAN MEMBUAT UNDANG-UNDANG SENDIRI

3. 2023 03 18 REFORMASI TANAH AKIBAT KESAN FARAID

4. 2023 04 23 CONSTITUTIONALITY OF SECTIONS 4C AND 24(1) (aa), INCOME
TAX ACT 1967 456

23 04 2023

CONSTITUTIONALITY OF SECTIONS 4C AND 24(1) (aa), INCOME TAX ACT 1967

CONSTITUTIONALITY OF SECTIONS 4C AND 24(1) (aa), INCOME TAX ACT 1967

By

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

The net effect of Section 4C and Section 24(1) (aa) of the Income Tax Act 1967 (ITA) is that compensation for compulsory acquisition of land which is stock in trade of a company, is taxable.

The case of Wiramuda (M) Sdn Bhd v DGIR arose from the acquisition by Selangor State Government of land belonging to Wiramuda for the construction of the Sungai Besi-Ulu Kelang Elevated Expressway (SUKE). Wiramuda was awarded compensation of RM202,552,569.50.

Subsequently, Wiramuda received a notice of assessment from Inland Revenue Board (IRB) stating that the compensation was subject to income tax under Section 4C of the ITA. The tax assessed was in the amount of RM52,966,517.27.

Wiramuda did not appeal against the assessment to the Special Commissioners of Income Tax (SCIT) as provided by Section 99(1) of the ITA but chose to challenge the assessment by way of judicial review.

Leave having been given, after hearing full arguments, the High Court dismissed the application by Wiramuda.

Wiramuda appealed to the Court of Appeal. In its judgment, the Court of Appeal decided on three core issues:

(i) Whether section 4C of the ITA is unconstitutional for contravention of Article 13(2) of the Federal Constitution.

(ii) Whether the appellant in the present case can bypass the statutory (not alternative) remedy of appeal to the SCIT under section 99(1) of the ITA.

(iii) Whether the appellant’s compulsorily acquired land is stock in trade as envisaged under section 4C and 24(1) (aa) of the ITA.

The court answered question (i) in the negative (“No”).

The court answered question (ii) in the negative (“No”).

The court answered question (iii) in the affirmative (“Yes”).

Take note that one of the grounds both the High Court and the Court of Appeal decided in favor of IRB is that Wiramuda should not bypass the statutory remedy of appeal to the SCIT under section 99(1) of the ITA (Ground (ii) of Court of Appeal’s Judgment.)

Wiramuda applied for leave of the Federal Court to appeal against the judgment of the Court of Appeal giving seven questions for the court to answer in the appeal, if leave is granted:

Question 1: Whether Section 4C and Section 24(1) (aa) of the ITA which were enacted through the Finance Act 2014 are unconstitutional, null, void and of no legal effect on the ground that it contravenes Article 13(2) of the Federal Constitution?

Question 2: Whether Section 4C of the ITA is in contravention with Article 13(2) of the Federal Constitution as it deprives the Applicant of adequate compensation granted in accordance with the Land Acquisition Act 1960 (“LAA”)?

Question 3: Whether Article 4(1) of the Federal Constitution is applicable in light of Section 4C of the ITA being inconsistent with Article 13(2) of the Federal Constitution?

Question 4: Whether the presumption of the constitutionality of Section 4C of the ITA is rebuttable presumption?

Question 5: Whether the Applicant’s land (which was compulsorily acquired under the LAA was held as stock in trade or as fixed asset is an irrelevant fact to determine the constitutionality of Section 4C and Section 24(1) (aa) of the ITA?

Question 6: Whether by reason of the fact that the Applicant’s land had been consistently held and described as fixed asset in its audited accounts (with no other contrary evidence to suggest otherwise) proves this fact and discharges the burden of proof that the Applicant’s land is a fixed asset?

Question 7: Whether an award of compensation arising from compulsory land acquisition should be subject to real property gains tax under Real Property Gains Tax Act 1976, instead of income tax undersection 4C of the ITA?

Note that ground (ii) of Court of Appeal’s Judgment i.e. Wiramuda should not bypass the statutory remedy of appeal to the SCIT, is not one of the grounds. It means that Wiramuda had conceded to it.

Counsel for IRB gave a written submission on all questions. Federal Court granted leave and allowed all the seven questions to be argued by counsel for Wiramuda, in the appeal.

However, at the hearing of the appeal, counsel for Wiramuda informed the court they would only argue on the issue of constitutionality of Section 4C; they conceded that the land was their stock in trade and therefore would not pursue on questions 5, 6 and 7.

Actually, the issue that counsel for Wiramuda chose to argue is a combination of questions 1, 2, 3 and 4. Wiramuda lost nothing by conceding questions 5, 6 and 7 as questions 5 and 6 are questions of facts and question 7 is hypothetical.

Arguments by counsel for both parties were confined to the issue of constitutionality of Section 4C.

After counsel for both parties had submitted, the Federal Court stood down and after about 15 – 20 minutes, resumed sitting and delivered its judgment orally.

The Chief Justice, presiding a 7-member panel of the court, said that both Section 4C and Section 24(1) (aa) are contrary to Article 13(2) of the Constitution. By taxing the amount of compensation received by Wiramuda the adequate compensation received by it was diminished resulting in the compensation to be inadequate under the Federal Constitution which guarantees the fundamental rights of an individual.

It is clear that the court had thought that the case was a simple one, may be because counsel had argued only on one question and the answer is just “yes” or “no”. Hence, the court did not adjourn to prepare and deliver a written judgment of the court or, better still, individual judgments of the judges.

Thus, such an important constitutional issue with far-reaching consequences was decided in a matter of minutes. I am sure the judges merely decided “yes” based on the argument of counsel. Even if the court were to produce a written judgment subsequently, it will not be a judgment written with an open mind. It will be no more than giving reasons to justify what has been decided.

I will confine my discussions to the oral judgment delivered by the learned Chief Justice, first. The judgment is based on the following premises: Article 13(2) of the Constitution guarantees adequate compensation for land acquisition; by taxing an adequate compensation, it reduces the adequate compensation to become inadequate; therefore Section 4C and Section 24(1) (aa) contravene Article 13(2) of the Constitution and are unconstitutional.

There are two things here. First the amount of compensation awarded by the Land Administrator. Appeal goes to the High Court. The issue is whether the compensation is adequate or not. Tax is not an issue at all.

If the Director General of Inland Revenue (DGIR) assesses tax on it, the taxpayer may appeal to the SCIT. The issue is whether the tax is rightly assessed or not.

The judgment assumes that the compensation awarded to Wiramuda was adequate. The truth is that a compensation could be adequate or inadequate whether it is taxed or not. Whether a compensation is adequate or not depends on how much it is awarded in a particular case. That is a question of facts to be determined in an appeal to the High Court. If it is inadequate even before or without it being taxed, Section 4C and Section 24(1) (aa) should not be blamed. Why strike down Section 4C and Section 24(1)(aa) as being unconstitutional?

If by taxing an adequate compensation given earlier, it causes the adequate compensation to become inadequate and, therefore, Article 13(2) is breached, in that case, it is the assessment that is unconstitutional and it is the assessment that should be struck out, not the law. Why strike down Section 4C and Section 24(1)(aa) as being unconstitutional? Striking down the assessment is the function of SCIT in an appeal to it, not the court in a judicial review application.

The two sections could be used validly. One way is for the Land Administrators, having decided tentatively how much compensation he would give in a particular case, to refer the case to the IRB for “tax clearance” before making the final award. IRB will advise the Land Administrator whether the compensation is taxable and, if taxable how much based on the proposed amount of compensation. If it is not taxable, the Land Administrator will confirm his proposed amount as the compensation. If the land owner is not satisfied, he may appeal against the award as inadequate. Tax is not an issue.

If it is taxable, the Land Administer will add the amount of tax to the compensation. There will be no question of the tax reducing the compensation making it inadequate.

This procedure is somewhat similar to the procedure now practiced in a sale of land. Tax clearance is required before the Land Administer effects the transfer.

In the latter situation, the land owner/tax payer may appeal against both the award of compensation and the assessment of tax.

We have noted earlier that one of the grounds on which both the High Court and the Court of Appeal decided in favour of IRB was that Wiramuda should not bypass the statutory remedy of appeal to the SCIT under section 99(1) of the ITA (Ground (ii) of Court of Appeal’s Judgment.). It means that Wiramuda had conceded to it. On that ground alone, the seven grounds should have been dismissed without argument on merits and leave to appeal should have been refused.

Both the High Court and the Court of Appeal had ruled that Wiramuda should not bypass the statutory remedy. That ground is in favor of IRB. In other words, on that ground alone, Wiramuda lost its application for judicial review and should not have been allowed to proceed further. By allowing Wiramuda to proceed, the Federal Court had disregarded the judgement of the two courts below on that issue without hearing an appeal against it, without any argument and without overruling it. That finding of the two courts stands.

There is another argument that could have been raised against Wiramuda, that is, the real issue is whether Wiramuda was awarded adequate compensation. What happens after that is irrelevant. Wiramuda may have to pay tax on it. It may have to pay its land valuers and lawyers and incur other expenses, over it. Those are subsequent events. What matters is whether the amount awarded by the acquisition authority is adequate. The remedy is appeal to the High Court. The judgment of the High Court and the Court of Appeal do not mention it. The inference is that it was not raised in the High Court nor in the Court of Appeal. If this ground was raised or if the court had thought of it and agreed with it, then there was no necessity to consider the constitutionality of Section 4C and Section 24(1) (aa). The court should only consider declaring a law unconstitutional as a last resort.

The judgment does not only affect this particular case. By saying “Yes”, the court removes the right of IRB to tax such compensation, forever. IRB cannot issue a fresh assessment in another case even against a different landowner hoping to get a chance to reopen the issue, because the law enabling a similar assessment has been struck down as unconstitutional.

I had stood for the finality of the judgment of the apex court. However, exceptions had been made. When I was Chief Justice, I tried to limit it to judgments made for lack of jurisdiction. Even using that test, I believe this case falls within that exception.

So, we should go back to the same court and try to convince it that it had committed an error of jurisdiction, law and facts resulting in unimaginable loss to IRB that it should review its own judgment.

We can put forward three grounds why leave should be given for judicial review to review this judgment:

1. The Federal Court had exceeded its jurisdiction in allowing Wiramuda to challenge the constitutionality of Section 4C ITA and Section 24(1) (aa) by way of a judicial review proceeding when the judgment of the Court of Appeal prohibiting Wiramuda to resort to judicial review proceeding in the case had not been heard and set aside by the Federal Court. The Federal Court should have heard and set aside that order first before it is seized with jurisdiction to proceed to hear the judicial review proceeding.

2. The Federal Court had committed a constitutional error when it decided that Section 4C and Section 24(1) (aa) of the ITA contravene Article 13(2) of Federal Constitution. Art 13(2) prohibits inadequate compensation, not taxation. If by taxing, an adequate compensation becomes inadequate, then it is the assessment that should be struck out, not the law.

3. The Federal Court had committed a jurisdictional error when it held that Section 4C and Section 24(1) (aa) of the ITA inherently contravene Article 13(2) of Federal Constitution. The truth is that taxation may be assessed on the compensation pursuant to the two sections without infringing Article 13(2) of Federal Constitution .

Another point I wish to make is that in a case where the validity of a law is challenged on the ground that it is unconstitutional, the Attorney General should intervene. It should not be left to the party sued to defend it. After all, it was the Executive that proposed the law, it was the Attorney General who drafted it, it was passed by Parliament and assented to by the Yang di-Pertuan Agong and, all along, it was the Attorney General who advised all the said government agencies on its constitutionality. The effect of the judgment is far reaching, not just between the two parties as in this particular case. Valid arguments may be missed resulting in permanent damage, as in this case.

23 April 2023

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

REFORMASI TANAH AKIBAT KESAN FARAID

REFORMASI TANAH AKIBAT KESAN FARAID
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

Pada 6 Mac 2016 saya mengeluarkan rencana saya bertajuk “Pembahagian Pusaka: Masalah Serius Kesan Faraid Perlu Ditangani”. Pada 18 April 2020, saya mengeluarkan rencana saya bertajuk “Kesan Faraid: Apa Penyelesaiannya?” bersama-sama naskhah dalam Bahasa Inggerisnya “Effects Of Faraid: What Is The Solution?” yang “Ditujukan kepada mereka yang berani berfikir”.

Ketiga-tiga rencana itu diterbitkan dalam kedua-dua laman web saya, beberapa portal berita, akhbar dan buku saya. Ia dihantar juga kepada Menteri dan jabatan berkenaan. Hanya seorang individu, saya percaya seorang usahawan respond, bersetuju dengan cadangan saya itu.

Dalam tahun 2021, saya memberinya kepada usahawan muda anak seorang bekas Menteri Sarawak yang menziarah saya. Beberapa hari kemudian beliau WhatsApp saya, “Saya tidak fikir ada Perdana Menteri yang berani menyentuhnya.” Itulah jawapan kepada ketiadaan response daripada ahli-ahli politik.

Saya percaya, (hampIr) tidak ada Perdana Menteri yang berani atau sanggup menyentuh isu ini kerana takutkan penentangan pengundi-pengundi Melayu/Islam. Tetapi, saya menaruh harapan jika ada seorang Perdana Menteri yang lebih berkemungkinan daripada yang lainnya untuk melakukannya, DS Anwar Ibrahim adalah orangnya.

Eloklah saya bentangkan masalah yang kita hadapi dan cadangan saya untuk mengatasinya dahulu.

Masalah

Dalam rencana ini kita hanya tumpukan kepada pusaka hartanah. Bagi orang Islam di Malaysia, pembahagian pusaka adalah mengikut hukum faraid. Bilangan penerima pusaka dan pemilik pusaka itu akan bertambah dari satu generasi ke satu generasi menjadikan bahagian seseorang itu semakin kecil.

Akibatnya, satu lot tanah yang kecil itu akan, selepas beberapa generasi, mempunyai pemilik bersama tidak berdaftar berpuluh-puluh orang. Mereka tidak memohon perintah pembahagian pusaka kerana bahagian masing-masing terlalu kecil dan tidak ada sesiapa di antara mereka yang sanggup mengumpulkan semua waris-waris itu untuk berulang alik ke pejabat tanah dan mengeluarkan perbelanjaan untuknya.

Walaunpun kedudukan tanah itu sesuai untuk pembangunan, katakanlah perumahan, ia tidak boleh dibangunkan kerana pemilik berdaftar telah meninggal dunia beberapa lama dahulu dan tanah itu tidak boleh dijual dan dipindah milik.

Walaupun, setiap satu pusaka itu kecil keluasannya, tetapi apabila dicampur pusaka berjuta-juta orang Melayu/Islam, maka jumlahnya adalah besar. Bayangkan sahaja keluasan sawah padi di kawasan Sabak Bernam Selangor, di kawasan Kerian Perak, Seberang Perai Utara, Kedah Utara, Perlis dan Kelantan yang luas terbentang. Tetapi, terfikirkah kita berapa juta orangkah pemiliknya? Saya percaya hampir kesemua tanah itu mempunyai masalah seperti yang saya sebutkan itu.

Cadangan

Buat permulaan, reformasi ini terpakai kepada tanah pertanian sahaja. Tanah pertanian ertinya tanah untuk bercucuk tanam seperti padi, getah dan lain-lain dan tidak ada rumah kediaman dibina di atasnya.

Saya cadangkan, kerajaan menghadkan bilangan pemilik berdaftar bagi satu lot tanah pertanian tidak boleh lebih daripada satu orang bagi satu ekar ke bawah. Ertinya, jika keluasan tanah itu adalah satu ekar ke bawah, seorang. Jika keluasan lot itu kurang daripada dua ekar, juga seorang. Jika keluasan lot itu kurang daripada tiga ekar tetapi lebil dari dua ekar, dua orang dan seterusnya.

Dalam pembahagian pusaka, jika bilangan waris yang berhak melebihi had itu:

i. Jika semua waris bersetuju menjual, sama ada kepada waris atau bukan, mereka boleh menjualnya dan membahagikan hasilnya mengikut faraid.

ii. Jika waris tidak bersetuju menjual atau tidak ada pembeli, tanah itu akan dibeli oleh sebuah syarikat milik kerajaan yang ditubuhkan oleh kerajaan (Persekutuan atau Negeri). Syarikat itu akan membayar harga pasaran yang akan ditentukan oleh Pentadbir Tanah dan hasil jualan itu akan dibahagikan di antara waris-waris, mengikut faraid. Selepas itu, terserahlah kepada syarikat itu untuk menyewakannya semula, membangunnya atau melakukan apa yang difikir sesuai.

Alasan-alasan bantahan

1. Menyalahi Syarak
Saya fikir masalah yang paling ditakuti oleh pemimpin-pemimpin politik untuk menangani masalah ini ialah mereka takut dituduh perbuatan itu menyalahi syarak. Penentang reformasi ini akan mengatakan faraid adalah cara pembahagian pusaka orang Islam yang ditetapkan Allah dalam al-Quran. Ia tidak boleh diubah.
Hujah saya ialah kita tidak mengubah hukum faraid; kita tidak mengubah waris-waris yang layak menerima pusaka; kita tidak mengubah bahagian yang layak diterima oleh seseorang waris; oleh itu ia tidak menyalahi syarak. Seseorang waris yang berhak menerima pusaka tetap berhak menerimanya, mengikut bahagian yang dia layak menerimanya. Cuma bezanya, jika bahagian pusakanya itu kurang daripada satu ekar tanah pertanian, dia akan menerima bahagiannya dalam bentuk wang. Dia boleh memiliki kesemua tanah itu jika dia sanggup membeli bahagian waris-waris lain.

Jika ia menyalahi hukum faraid sekali pun, saya menghujahkan bahawa ia dibenarkan syarak kerana:

i. Ia dilakukan dengan persetujuan waris-waris; atau

ii. jika tidak dengan persetujuan waris sekalipun, ia dilakukan dengan kuatkuasa undang-undang yang dibuat oleh Parlimen (Kerajaan/Pemerintah) .

Jika semua waris bersetuju, ia tidak menjadi isu.

Jika ia tidak dipersetujui oleh waris-waris, saya menghujahkan kerajaan dibenarkan syarak untuk melakukannya atas alasan maslahah (kepentingan awam). Sebenarnya, kita telah melakukan hal seperti itu.

Misalnya:

i. kita telah mengubah umur layak berkahwin daripada baligh kepada 18 tahun bagi lelaki dan 16 bagi perempuan – seksyen 8, Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1984 (Akta 303).

ii. dalam perbankan Islam, dalam mesyuarat ke 101 pada 20 Mei 2010, Lembaga Penasihat Syariah Bank Negara “telah memutuskan bahawa Bank Negara Malaysia sebagai pihak berkuasa boleh menghendaki institusi kewangan Islam untuk memberikan ibra’ kepada pelanggan mereka yang menyelesaikan obligasi hutang mereka yang timbul daripada kontrak berasaskan jualan (seperti bai` bithaman ajil atau murabahah) sebelum tempoh penyelesaian yang dipersetujui. Bank Negara Malaysia juga boleh menghendaki terma dan syarat ibra’ dimasukkan dalam perjanjian pembiayaan untuk menghapuskan sebarang ketidakpastian berkenaan dengan kelayakan pelanggan untuk menerima ibra’ daripada institusi kewangan Islam. Formula ibra’ akan ditentukan dan diseragamkan oleh Bank Negara Malaysia….”.

Ini bercanggah dengan pendapat sebelumnya bahawa pemberian ibra’ adalah budibicara institusi kewangan. Lihat juga “Application and Development of Ibra’ in Islamic Banking in Malaysia” oleh Tun Abdul Hamid Mohamad dan Dr. Adnan Trakic yang boleh didapati dalam laman web saya).
Perlu diingati bahawa, pertama, isu syariah yang dibincangkan di sini hanyalah sekadar pemahaman saya, bukan seorang ulamak. Kerajaan Persekutuan bolehlah mendapat pandangan Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan mengenainya.

Kedua, cadangan ini masih di peringkat awal. Ia perlu dihalusi bukan sahaja dari segi hukum, tetapi juga dari segi undang-undang, ekonomi dan pentadbiran. Mungkin idea yang lebih baik akan timbul.

2. Penentangan tuan-tuan tanah dan waris-waris atas alasan-alasan lain

Saya tidak fikir ada alasan yang kuat untuk menentang reformasi ini setelah alasan syariah dipatahkan. Waris-waris itu sendiri merungut mengenai masalah yang dihadapi mereka sekarang, terutama sekali jika terdapat satu dua orang yang keras kepala. Waris-waris yang hanya mempunyai bahagian pusaka yang kecil yang biasanya tidak akan melihat hasilnya akan menerima habuan. Mereka juga lebih berpelajaran dan pandai memperolehi maklumat untuk kepentingan diri mereka sendiri yang bererti mereka akan mengambil faedah daripada reformasi ini. Orang yang mendapat faedah daripadanya tidak akan menentang, lagi banyak yang mendapat faedah, lagi sedikit yang akan menentang.

Penyelesaian masalah rumit dengan reformasi mudah

Kerajaan hanya memerlukan majoriti mudah untuk membuat undang-undang untuk melakukan reformasi ini. Kerajaan (Parlimen) hanya perlu membuat sedikit pindaan kepada undang-undang berknaan. Biarlah Peguan Negara menentukannya. Saya yakin dengan majoriti seperti sekarang pun kerajaan boleh melakukannya. Tidak ada sebab mengapa parti-parti dalam kerajaan tidak hendak menyokong. Malah, pembangkang juga sepatutnya menyokong.

Tanah orang bukan Islam

Walaupun masalah ini tidak terlalu serius kepada orang bukan Islam, reformasi ini boleh dipanjangkan kepada tanah orang bukan Islam dalam keadaan yang serupa supaya ia menjadi satu dasar kebangsaan. Saya tidak nampak apa-apa sebab bagi mereka membantahnya.

Pelaksanaan permulaan

Saya fikir, buat permulaan, eloklah kita mulakan dengan kes-kes permohonan pembahagian pusaka supaya kita tidak terpaksa menyediakan banyak pegawai baru untuk mengurusnya dan modal yang banyak dengan segera untuk membeli tanah-tanah itu. Setiap hari perbicaraan pembahagian pusaka berlaku di Mahkamah Tinggi dan pejabat tanah. Apabila waris-waris mendengar bahawa mereka boleh mendapat wang daripada bahagian pusaka mereka, mereka sendiri akan mendapat maklumat mengenainya dan membuat permohonan.

Kesimpulan

Saya percaya, jika reformasi ini dilakukan ia akan menjadi satu reformasi tanah yang aman dalam sejarah; yang pertama bagi menangani akibat faraid, tanpa menimbulkan isu syariah; yang menunjukkan bahawa syariah boleh develop dan sesuai dilanksanakan di mana-mana walaupun beribu tahun kemudian. Perdana Menteri yang berani berfikir dan melaksanakannya akan diingati hinggga bila-bila.

18 03 2023

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

MAHKAMAH PERSEKUTUAN MEMBUAT UNDANG-UNDANG SENDIRI

MAHKAMAH PERSEKUTUAN MEMBUAT UNDANG-UNDANG SENDIRI
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

Pada 7 Mei 2022, saya telah menaikmuatkan satu rencana bertajuk “Badan Kehakiman Diugut: Pandangan Sebelah Lagi” untuk memberi pandangan sebelah lagi/lain mengenai tuduhan terhadap Raja Petra Kamarudin yang dikatakan mengugut mahkamah.

Ia berbangkit daripada dua buah rencana yang ditulisnya di mana beliau melaporkan bahawa Hakim Mohd Nazlan, Hakim Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur yang membicarakan DS Najib dan mendapatinya bersalah dalam kes SRC telah terlibat dengan kes itu semasa beliau menjadi Peguam Am dan Setiausaha Syarikat dan juga Ketua Perkhidmatan Korporat dan Undang-Undang Maybank.

Disebabkan oleh penglibatan tersebut, dikatakan telah berlaku percanggahan kepentingan yang mengakibatkan ketidakadilan kapada DS Najib. Hakim itu sepatutnya telah menarik diri daripada membicarakan kes tersebut.

Melihatkan tindakan Badan Kehakiman untuk membela Hakim Mohd. Nazlan yang saya fikir tidak patut dilakukan dan rencana Presiden Majlis Peguam yang mengelirukan, saya menulis rencana itu untuk membolehkan pembaca membuat pertimbangan dan keputusan mereka dengan lebih adil.

Selepas itu, kita membaca berita bahawa SPRM telah menghantar kertas siasatan berkenaan kepada Peguam Negara. Kita pun menunggulah keputusan Peguam Negara.
Hinggalah 23 Februari 2023 apabila terbit berita Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang) dalam ucapannya di Dewan Rakyat memaklumkan bahawa kertas siasatan berkenaan telah dikemukakan kepada Ketua Hakim Negara.

Hairan dengan tindakan itu, saya cuba mencari apakah sebabnya SPRM berbuat demikian. Pada masa itu, saya menerima pula salinan penghakiman Mahkamah Persekutuan dalam kes Haris Fathillah bin Mohamed Ibrahim dan 2 Lagi v. Tan Sri Dato’ Sri Haji Azam bin Baki dan 2 Lagi, Civil Reference No.: 06(RS)-4-07/2022(W).

Disebabkan oleh pentingnya penghakiman itu, saya memberi tumpuan kepadanya dengan menulis rencana ini.

Perayu-Perayu yang terdiri daripada tiga orang peguam telah memfail saman pemula memohoh mahkamah mengisytiharkan:

1) Bahawa badan penyiasatan jenayah, termasuk responden ke-2 (SPRM), tidak berhak atau dihalang daripada menyiasat hakim Mahkamah Tinggi, Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan yang sedang berkhidmat kecuali apabila mereka digantung menurut Perkara 125( 5), Perlembagaan Persekutuan atau dibuang menurut Perkara 125(3); dan/atau

(2) Bahawa Pendakwa Raya tidak diberi kuasa untuk memulakan atau menjalankan apa-apa prosiding bagi kesalahan terhadap hakim Mahkamah Tinggi, Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan yang sedang berkhidmat.

Majlis Peguam mencelah untuk menyokong permohonan itu.

Mahkamah yang terdiri daripada tujuh orang hakim itu menolak kedua-dua perisytiharan yang dipohon itu.

Untuk tujuan rencana ini, saya fikir tidaklah perlu bagi saya memeningkan kepala pembaca-pembaca untuk cuba memahami hujah-hujah peguam perayu atau alasan mahkamah bagi menolaknya. Memadailah dikatakan, setakat itu, keputusan itu adalah betul.

Lebih baik kita beri perhatian kepada bahagian kedua penghakiman itu, iaitu mengenai keputusan mahkamah bahawa penyiasatan yang dibuat oleh SPRM tidak mengikut protokol dan alasan yang diberi bagi menyokong keputusan itu.

Setelah menolak kedua-dua soalan yang dikemukakan oleh perayu-perayu, penghakiman itu berkata ia tidak tamat di situ. Ia terus membincang semakan kehakiman (constitutional judicial review) dan semakan kehakiman perundangan (legislative judicial review). Dari mana datangnya pembahagian semakan kehakiman kepada dua jenis ini saya tidak tahu. Inilah kali pertama saya mendengar terma-terma itu. Bagaimana ia menjadi asas kepada penghakiman itu saya tidak faham. Mungkin ada sesiapa yang boleh memberi pencerahan.

Ini diikuti dengan perbincangan mengenai konsep Kebebasan Kehakiman dan Had Perundangan (Judicial Independence and Legal Limits) yang digunakan untuk memberi alasan kepada mahkamah itu untuk membuat keputusan yang dikehendakinya.

Saya akan memililih dan memperturunkan bahagian-bahagian yang saya fikir penting untuk memahami alasan mahkamah itu bagi membuat keputusan itu. Saya akan memberi ulasan saya selepas setiap petikan itu supaya saya tidak perlu mengulanginya dan apa yang dikatakan oleh penghakiman itu masih segar di fikiran pembaca.

“[68]…Hakikatnya walaupun responden dan badan penyiasat jenayah lain berhak menyiasat mengikut perlembagaan dan Pendakwa Raya untuk memulakan prosiding jenayah terhadap Hakim Mahkamah Tinggi, kuasa tersebut mesti dilaksanakan dengan suci hati dan hanya dalam kes tulen.”

Ulasan:

Dalam penghakiman ini mahkamah itu berulang-ulang kali menyebut SPRM perlu melaksanakan penyiasatan dengan suci hati malah mengatakan ia melakukan penyiasatan itu dengan niat jahat seolah-olah SPRM tidak langsung mempunyai integriti. Tidak pula diberi peringatan yang sama kepada Hakim-Hakim. Sebaliknya, di perenggan 82, penghakiman itu disebut “Pada setiap masa perlu diingati bahawa Hakim dianggap sebagai warganegara yang mempunyai akhlak yang tertinggi.” Itu masuk bakul angkat sendiri!

“[69] Sebarang penyalahgunaan kuasa tersebut seperti menggunakannya untuk tujuan lain (collateral purposes) bukan sahaja merupakan kesalahan yang mungkin berlaku seperti penyalahgunaan kuasa atau menghalang keadilan, tetapi juga merupakan aduan yang boleh diambil tindakan melalui kuasa semakan berkanun Mahkamah…”

Ulasan:

Penghakiman itu seolah-olah mengandaikan bahawa SPRM melakukan penyiasatan terhadap Hakim Mohd. Nazlan kerana ada tujuan lain (collateral purposes). Tujuan lain apa? Hanya satu yang dapat difikirkan iaitu untuk mendapat keputusan mahkamah bahawa ketidakadilan telah berlaku terhadap DS Najib dan kes itu patut dibicarakan semula? Lupakah Hakim-Hakim itu bahawa SPRM telah menghabiskan berpuluh-puluh jika tidak beratus-ratus ribu jam menyiasat kes itu ? Jika ada satu pihak yang lebih teruk menyediakan kes itu untuk dibicarakan, ianya adalah SPRM, bukan Badan Kehakiman, parti politik atau Majlis Peguam. Jika ada sesiapa yang sepatutnya paling mahu DS Najib disabitkan, ia adalah SPRM. Hanya kerana SPRM menjalankan tugas menyisat aduan terhadap Hakim yang mensabitkan DS Najib, SPRM digambarkan sebagai pembela DS Najib.

“[70] Badan penyiasat jenayah, apabila mereka menyiasat sesiapa, terikat untuk mematuhi undang-undang. Tanggungjawab mereka untuk mematuhi undang-undang adalah lebih berat lagi apabila ia melibatkan Hakim Mahkamah Tinggi yang sedang berkhidmat kerana mereka bukan sahaja terikat dengan jaminan hak asasi Hakim tersebut di bawah FC, proses undang-undang yang mengawal kuasa dan prosedur jenayah mereka, tetapi juga larangan terhadap campur tangan kehakiman” .

Ulasan:

Ayat pertama sekali lagi seolah-olah mengandaikan SPRM tidak tahu atau tidak menghiraukan apabila mereka melakukan penyiasatan, mereka terikat untuk mematuhi undang-undang. Ini diikuti oleh satu ayat yang amat mengejutkan apabila ia berkata “Tanggungjawab mereka untuk mematuhi undang-undang adalah lebih berat lagi apabila ia melibatkan Hakim Mahkamah Tinggi yang sedang berkhidmat…” Ayat ini meletakkan Hakim-Hakim sebagai satu kumpulan yang lebih istimewa daripada rakyat Malaysia lain termasuk Ahli-Ahli Parlimen, Anggota-Anggota Kabinet, malah Raja-Raja. Lupakah Hakim-Hakim Mahkamah Persekutuan itu bahawa Perkara 8(1) Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan “(1) Semua orang adalah sama rata di sisi undang-undang dan berhak mendapat perlindungan yang sama rata di sisi undang-undang.” Bagaimana pula Mahkamah Persekutuan akan mentafsirkan peruntukan ini?

“[72] Hakikatnya tetap bahawa tidak kira dari sudut mana seseorang melihatnya, badan penyiasat jenayah adalah badan eksekutif dan oleh itu penyiasatan terhadap Hakim boleh menyamai campur tangan kehakiman…”

Ulasan:

Sistem kerajaan kita mempunyai tiga cabang: Perundangan, Eksekutif dan Kehakiman. Tentulah bidang kuasa kerajaan dibahagi kepada tiga. Setiap cabang mempunyai bidang kuasa yang apabila dilaksanakan akan menyentuh kebebasan cabang yang lain. Yang disebut itu satu misalan. Jika mahkamah melaksanakan bidang kuasa semakan kehakiman seperti dalam kes ini, ia menyentuh kebebasan Eksekutif. Jika ia melaksanakan bidang kuasa semakan kehakiman mengenai keperlembagaan satu Akta, ia menyentuh kebebasan cabang-cabang lain pula. Mengapa tidak dilihat juga dari sudut itu?

“[76] …, FC sendiri membayangkan standard yang lebih tinggi pada badan penyiasat jenayah apabila mereka menyiasat hakim. Dengan kata lain, apabila badan penyiasat jenayah menyiasat Hakim Mahkamah Tinggi, mereka tidak boleh melanggar doktrin kebebasan kehakiman. Jika, sebagai contoh, boleh ditunjukkan bahawa penyiasatan telah dijalankan untuk tujuan lain (collateral purposes), maka penyiasatan yang berniat jahat itu boleh diketepikan sepenuhnya apabila disemak secara kehakiman…”

Ulasan:

Sekarang bayangan pun boleh dijadikan alasan untuk memberi kuasa kapada mahkamah. Ia dibayangkan oleh peruntukan mana? Di mana disebut dalam Perlembagaan apabila badan penyiasat jenayah menyiasat Hakim Mahkamah Tinggi, mereka tidak boleh melanggar doktrin kebebasan kehakiman kabor yang dicipta oleh Hakim-Hakim itu sendiri? Saya telah menyentuh mengenai tujuan lain (collateral purposes) dalam ulasan perenggan 69. Sekali lagi andaian niat jahat dibuat terhadap SPRM. Untuk apa tujuannya? Sila rujuk ulasan perenggan 69.

“[77] Kami akan mengandaikan bahawa dalam menunjukkan kebenaran penyiasatan jenayah, skim FC, setelah menerima Ketua Hakim Negara sebagai ketua Badan Kehakiman, menghendaki apabila menyiasat aduan jenayah, badan penyiasat jenayah yang berkaitan mesti terlebih dahulu, berunding dengan Ketua Hakim Negara sebelum memulakan sebarang penyiasatan terhadap Hakim tersebut…”

Ulasan:

Sekarang penghakiman itu mengatakan ia akan membuat andaian lagi, kali ini, andaian yang lebih liar, iaitu “skim FC, setelah menerima Ketua Hakim Negara sebagai ketua Badan Kehakiman, menghendaki apabila menyiasat aduan jenayah, badan penyiasat jenayah yang berkaitan mesti terlebih dahulu, berunding dengan Ketua Hakim Negara sebelum memulakan sebarang penyiasatan terhadap Hakim tersebut”. Ini sama sekali tidak berasas.

Atas alasan yang sama, mengapa SPRM tidak perlu mendapat kebenaran Perdana Menteri sebelum menyiasat Menteri-Menteri, kebenaran Yang Dipertua Dewan Rakyat sebelum menyiasat Ahli-Ahli Parlimen, Yang Dipertua Dewan Negara sebelum menyiasat Ahli-Ahli Dewan Negara, Pendakwa Raya sebelum menyiasat Timbalan-Timbalan Pendakwa Raya, jangan lupa Raja-Raja, dan seterusnya. Ini sekali lagi menunjukkan penghakiman itu telah meletakkan Ketua Hakim Negara dan Hakim-Hakim di tingkat yang lebih istimewa daripada semua orang, termasuk Raja-Raja. Dengan membuat andaian itu, mahkamah itu telah membuat undang-undang sendiri yang dipakai hanya kepada Hakim-Hakim.

“[79] Kegagalan untuk berunding dengan Ketua Hakim Negara, walaupun Ketua Hakim Negara adalah subjek aduan jenayah, dengan itu merupakan petunjuk yang sangat kuat tentang kekurangan bona fides dalam penyiasatan jenayah.”

Ulasan:

Tidak cukup dengan itu, kerana tidak berunding dengan Ketua Hakim Negara, SPRM dituduh pula berniat jahat. Saya telah bertanya dalam ulasan perenggan 69, untuk apa? Tambahan lagi, jika aduan itu terhadap Ketua Hakim Negara sendiri pun, beliau mesti dirunding terlebih dahulu. Tidakkah itu suatu percanggahan kepentingan?

“[80] Penunjuk lain tentang kekurangan bona fides dalam penyiasatan akan termasuk cara penyiasatan dilakukan…”

Ulasan:

Cara SPRM menyiasat, termasuk masanya dan pengeluaran kenyataan media olehnya juga menjadi penunjuk niat jahat SPRM!

“[81] Dalam pengertian ini, satu set protokol mesti diikuti apabila Hakim disiasat yang merangkumi perkara berikut:

(i) Badan penyiasat jenayah yang berkenaan hendaklah terlebih dahulu mendapatkan kebenaran daripada Ketua Hakim Negara untuk menyiasat mana-mana Hakim. Ketua Hakim Negara mungkin mengetahui butiran bahawa badan penyiasat tidak dan, dalam apa jua keadaan, memaklumkan Ketua Hakim Negara adalah perlu sebagai perlindungan kebebasan kehakiman.

(ii) Badan penyiasat jenayah tidak boleh dengan sendirinya menghebahkan atau mengiklankan fakta penyiasatan atau kandungan penyiasatan Hakim Mahkamah Tinggi tanpa kelulusan Ketua Hakim Negara terlebih dahulu. Ketua Hakim Negara mungkin bersetuju untuk menerbitkan jika ia adalah untuk kepentingan Badan Kehakiman.

(iii) Keseluruhan kandungan penyiasatan terhadap Hakim mesti kekal sulit pada setiap masa. Harus diingat bahawa aduan adalah semata-mata – aduan. Mereka boleh benar sepenuhnya atau benar-benar palsu dan dikira untuk merosakkan kredibiliti atau reputasi Hakim. Semua perkara yang dipertimbangkan, sama ada aduan itu benar atau tidak adalah di luar perkara yang mengambil kira hakikat bahawa Hakim yang berkenaan dianggap tidak bersalah sehingga dibuktikan sebaliknya. Namun, kadangkala anggapan tidak bersalah 06(RS)-4-07/2022(W) 30 adalah konsep ilusi memandangkan fakta seorang Hakim dituduh melakukan jenayah sudah cukup untuk menjejaskan reputasinya dan reputasi Badan Kehakiman. secara keseluruhan.

(iv) Pendakwa Raya juga mesti berunding dengan Ketua Hakim Negara semasa memberikan arahan semasa penyiasatan dan berkenaan dengan keputusannya untuk mendakwa. Sekiranya terdapat bukti yang mencukupi, Ketua Hakim Negara juga boleh bergerak untuk menggerakkan etika dan langkah-langkah tatatertib sama ada di bawah Kod atau tribunalisasi di bawah Perkara 125”.

Ulasan:

Sekarang mahkamah itu membuat protokol yang perlu dipatuhi oleh badan penyiasat (seperti Polis dan SPRM) dan Pendakwa Raya. Itu soal dasar (policy). Sama ada protokol hendak diadakan dan apakah isi kandungannya adalah perkara dasar. Kuasa menentu dan memutuskan perkara dasar terletak kepada Eksekutif, sama ada Ketua Hakim Negara suka atau tidak.

Jika hendak dikuatkuasakan, ia perlu dijadikan undang-undang oleh Parlimen, bukan oleh mahkamah melalui penghakiman. Mahkamah Persekutuan telah melakukan sesuatu di luar bidang kuasanya. Jika tribunal lain berbuat demikian, mahkamah akan memansuhkannya melalui semakan kehakiman. Apabila kesalahan itu dilakukan oleh Mahkamah Persekutuan, siapa akan memansuhkannya?

“[82] Pada setiap masa perlu diingat bahawa Hakim dianggap sebagai warganegara yang mempunyai akhlak yang tertinggi. Oleh itu, mereka tidak boleh dicela kerana jika mereka melakukan jenayah, mereka lebih bertanggungjawab untuk menjawabnya. Pengumuman penyiasatan terhadap Hakim sebegitu sendiri sudah cukup untuk merosakkan imej institusi yang dia berkhidmat. Oleh itu, demi kepentingan Badan Kehakiman (dan bukan kepentingan peribadi Hakim itu sendiri), langkah-langkah pencegahan dan perlindungan di atas harus dipatuhi sambil memastikan bahawa mana-mana Hakim yang telah melanggar undang-undang harus menjawab keburukan moral dan undang-undangnya” .

Ulasan:

Sekali lagi penghakiman itu masuk bakul angkat sendiri dan merendahkan semua orang lain. Jika perkara yang sama dilakukan terhadap seorang Raja, Perdana Menteri, Menteri, pegawai tinggi Polis, SPRM dan lain-lain, tidakkah ia juga merosakkan imej institusi yang dia berkhidmat?

“[84]….berdasarkan bacaan sepintas lalu fakta dan setelah meneliti bukti dokumentari yang direkodkan, adalah jelas bahawa sebarang penyiasatan yang dimulakan terhadap Hakim Nazlan telah dilakukan tanpa mengambil kira kebebasan kehakiman kerana tiada satu pun daripada protokol di atas kelihatan telah diikuti…”

Ulasan:

Penghakiman itu menyalahkan SPRM kerana tidak mematuhi satu pun daripada protokol yang tersebut dalam perenggan 81. Jawabnya, pada masa penyiasatan itu dimulakan, protokol itu pun belum disebut oleh mahkamah, apatah lagi diperundangkan oleh Parlimen. Bagaimana mahkamah tertinggi itu boleh menyalahkan SPRM kerana tidak mematuhi protokol yang belum ada? Ini common sense. Takkanlah seorang pun daripada tujuh orang Hakim itu tidak terfikir.

“[85] Selanjutnya, cara penyiasatan dihebahkan melalui kenyataan akhbar juga nampaknya tidak memelihara atau memberi keyakinan kepada kebebasan Badan Kehakiman…”.

Ulasan:

Ia menyalahkan SPRM mengenai cara siasatan itu dihebahkan melalui kenyataan akhbar.

“[86] …Masa penyiasatan yang aneh terhadap Hakim Nazlan yang dilakukan tanpa rundingan dengan Badan Kehakiman juga menimbulkan keraguan sama ada siasatan terhadap Hakim Nazlan adalah bona fide.”

Ulasan:

Masa penyiasatan dibuat juga menjadi alasan untuk menuduh SPRM berniat jahat. Niat jahat untuk apa? Hanya satu kemungkinan: untuk membebaskan DS Najib. Tolong beri satu sebab mengapa, setelah bersusah-payah menyiasat DS Najib, SPRM mahu beliau dibebaskan pula?

“[89] Kesimpulannya, kami mengulangi bahawa Hakim Mahkamah Tinggi yang berkhidmat tidak terlepas daripada penyiasatan jenayah atau pendakwaan. Mereka tidak perlu digantung atau dibuang sebelum mereka boleh disiasat atau didakwa. Walau bagaimanapun, kerana mereka berkhidmat sebagai Hakim, penyiasatan jenayah terhadap mereka tertakluk kepada standard yang lebih tinggi, berdasarkan doktrin kebebasan kehakiman. Jika penyiasatan atau pendakwaan terhadap Hakim yang sedang berkhidmat didapati telah dimulakan untuk tujuan lain, Mahkamah berhak, apabila menyemaknya, untuk mengenepikannya atau meluluskan apa-apa remedi lain yang dikira sebagai pelepasan yang sesuai. Seperti biasa, remedi bergantung pada fakta dan keadaan kes.”

Ulasan:

Dalam kesimpulannya pun penghakiman itu sekali lagi mengulangi penyiasatan jenayah terhadap Hakim-Hakim tertakluk kepada standard yang lebih tinggi, berdasarkan doktrin kebebasan kehakiman. Ini langsung tidak berasas. Baca semula Perkara 8(1) Perlembagaan Persekutuan.

Ulasan umum

Setelah membuat keputusan menolak dua perisytiharan yang dipohon oleh Perayu-Perayu itu, sepatutnya penghakiman itu berhenti di situ. Tetapi, jika ia berhenti di situ, ia nampak seolah-olah SPRM telah menang kes. Ketua Hakim Negara dan Badan Kehakiman tidak boleh membiarkan ia berhenti di situ kerana sebanyak dua kali Badan Kehakiman, semestinya dengan persetujuan, jika tidak arahan Ketua Hakim Negara pun, telah mengeluarkan kenyataan membela Hakim Mohd. Nazlan. Jika dibiarkan, akan nampak seolah-olah pendedahan Raja Petra itu betul. Hakim Mohd. Nazlan perlu dibersihkan.

Tidak dapat menemui mana-mana peruntukan Perlembagaan yang jelas untuk bergantung atau yang kabur sekalipun untuk berkait, mereka menggunakan prinsip kebebasan kehakiman dan mencipta protokol baru. Oleh sebab SPRM tidak mengikuti protokol yang belum ada itu, SPRM telah melanggar protokol itu! Biar apa pun, ia memberi alasan kepada mahkamah itu untuk menyalahkan penyiasatan itu. Sama ada ia berkesan membersihkan nama Hakim Mohd Nazlan adalah satu perkara lain.

Ambil perhatian, tiada suatu pihak pun dalam kes ini yang menuntut (plead), meminta (pray for) menghujah atau diberi peluang berhujah mengenai keputusan yang dibuat oleh mahkamah itu. Mahkamahlah yang melakukan semua itu, sendiri.

Jika sesuatu tribunal membuat sesuatu keputusan yang merugikan (detrimental) kepada sesuatu pihak tanpa memberinya hak untuk didengar (right to be heard), mahkamah akan mengenepikan perintah itu kerana ia telah melanggar keadilan semula jadi (natural justice). Apabila Mahkamah Persekutun yang melakukannya, bagaimana?

Adalah jelas bahawa Hakim-Hakim itu telah terlebih dahulu membuat keputusan yang dikehendakinya dan selepas itu baru mencari alasan untuk menyokongnya. Itu bukanlah cara yang betul bagi seorang Hakim membuat keputusan sesuatu kes yang dibicaranya. Kita mesti ingat bahawa mahkamah adalah mahkamah undang-undang (court of law). Keadilan yang dilaksanakan adalah keadilan mengikut undang-undang, bukan keadilan mengikut apa yang dikehendaki oleh Hakim.

Maka, cara yang betul bagi seorang Hakim membuat keputusan ialah, pertama dia mestilah membuat penemuan fakta (finding of facts). Berikutnya, dia perlulah membuat penemuan undang-undang (finding of law). Selepas itu dia memakai (apply) undang-undang itu kepada fakta itu. Hasilnya adalah keputusannya yang jujur mengikut undang-undang. Itulah tertibnya, bukan dari belakang ke hadapan.

Saya amat risau melihat perkembangan penghakiman Mahkamah Persekutuan beberapa tahun kebelakangan ini. Dalam tempoh itu kita melihat Mahkamah Persekutuan membuat keputusan-keputusan yang melebihi bidang kuasanya.

Saya telah beberapa kali menulis mengenai penerimaan doktrin struktur asas Perlembagaan (basic structure of the Constitution) ciptaan Mahkamah Agung India yang didalangi oleh DS Gopal Sri Ram tanpa merujuk kepada dua penghakiman Mahkamah Persekutuan yang dipengerusikan oleh Tun Mohamed Suffian dan menjadi undang-undang negara ini selama 33 tahun. Dengan penerimaan doktrin itu Badan Kehakiman (mahkamah) telah melanggar bidang kuasa Badan Perundangan (Parlimen) – Sila lihat, antara lain, Hakim Bukan Parlimen (30 03 2018).

Kali ini, hanya dengan berkait kepada doktrin kebebasan kehakiman yang umum, seolah-olah Badan Perundangan dan Eksekutif tidak mempunyai kebebasan dalam melaksanakan tugas mereka, tertakluk kepada apa yang dibenarkan oleh Perlembagaan dan undang-undang; dengan meletakkan Hakim-Hakim di tingkat yang lebih tinggi daripada orang lain, termasuk Raja-Raja dan Anggota-Anggota Kabinet, mahkamah itu mengambil alih kuasa Parlimen untuk membuat undang-undang dan membuat “protokol” yang wajib dipatuhi oleh SPRM dan badan-badan penyiasat lain dan memberi kuatkuasa kebelakangan. Ertinya, sebelum protokol itu dibuat oleh mahkamah jika ia mempunyai kuasa membuatnya sekalipun (saya katakan tidak), ia sudah wajib dipatuhi oleh SPRM dan badan-badan penyiasat itu!

SPRM dilihat sebagai satu badan penyiasat yang tidak bertanggungjawab, berniat jahat dan menyiasat setiap orang Hakim apabila sahaja menerima Laporan Polis atau surat layang terhadap seseorang Hakim. SPRM juga ada SOP-nya.

Keputusan ini juga telah membantut tugas Pendakwa Raya mengenai sesuatu siasatan. Pendakwa Raya mempunyai budibicara untuk membuat pertuduhan jika ada cukup keterangan untuk membuktikan pertuduhan itu. Jika tidak, beliau akan mengarahkan tiada tindakan selanjutnya diambil. Itu lebih baik untuk membersihkan nama Hakim berkenaan daripada arahan Ketua Hakim Negara kepada SPRM untuk memberhentikan siasatan.

Lebih membingungkan lagi ialah aduan terhadap Ketua Hakim Negara pun perlu mendapat persetujuan Ketua Hakim Negara untuk memulakan penyiasatan dan Pendakwa Raya juga perlu mendapat persetujuannya untuk memulakan pendakwaan!

Saya tidak kisah jika hendak diadakan peraturan atau syarat mengenai penyiasatan terhadap Hakim. Itu soal dasar yang ditentukan oleh Eksekutif. Badan Kehakiman boleh mencadangkannya kepada Eksekuif. Jika Eksekutif bersetuju, ia perlu dijadikan undang-undang oleh Parlimen. Dalam kata-kata lain, buatlah dengan cara yang betul.

Kita tidak tahu apa lagi selepas ini. Bagaimana jika menggunakan alasan yang sama, akan dihujahkan pula, selagi belanjawan berada di tangan Eksekutif, Badan Kehakiman tidak boleh benar-benar bebas? Maka, sebelum Menteri Kewangan membentang belanjawan Badan Kehakiman di Parlimen, persetujuan Ketua Hakim Negara mestilah diperolehi terlebih dahulu. Apa kata Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan?

03 03 2023

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

MENYERTAI UPACARA YEE SANG BOLEH MEMBAWA KEPADA SYIRIK?

MENYERTAI UPACARA YEE SANG BOLEH MEMBAWA KEPADA SYIRIK?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Setiap Tahun Baru Cina, orang-orang Cina Malaysia menyambutnya dengan upacara yee sang, yusheng atau yuu sahng. Itu kita tidak kisah kerana ia adalah adat dan kepercayaan mereka.

Tetapi, yang menimbulkan persoalan ialah apabila ia diadakan sebagai satu upacara di majlis-majlis rumah terbuka parti-parti politik dan pemimpin-pemimpin berbangsa Cina yang dihadiri oleh pemimpin-pemimpin Melayu. Mereka turut dijemput dan menyertai upacara yee sang itu.

Pemimpin-pemimpin Cina itu mungkin merasakan upacara itu hanya satu adat yang boleh membawa kemakmuran kepada orang-orang yang melakukannya. Ia juga menggambarkan cara hormat menghomati adat satu sama lain, tanda sepakat dan muhibbah dalam sebuah negara berbilang kaum, agama, bahasa, adat dan kebudayaan.

Saya tidak fikir pernah terbayang difikiran pemimpin-pemimpin Cina itu bahawa adat mereka itu mungkin menyalahi akidah orang Islam kerana mereka tidak tahu pun apakah akidah agama Islam. Agama/adat/amalan mereka adalah berasaskan kepercayaan dan superstition. Makruf dan munkar boleh ditafsirkan sebagai untung dan rugi. Apa yang menguntungkan adalah makruf dan apa yang merugikan adalah munkar. Maka, sebagai menghormati dif-dif kehormat mereka itu, mereka menjemput dif-dif itu menyertai upacara itu untuk sama-sama mendapat keuntungan daripadanya.

Seperti kebiasaan, orang Melayu yang tidak mahu mengecilkan hati host mereka mengalah dan turut menyertainya walau pun agak keberatan dan kekok pada mulanya. Tetapi, hari ini, ada di antara mereka sudah mahu menunjuk bahawa mereka sporting dan terbuka kepada rakan-rakan Cina dan pengundi Cina. Maka mereka tidak silu-silu lagi menyertainya.

Soalannya, mungkinkah perbuatan itu boleh membawa kepada syirik? Saya tidak tahu jawapannya kerana saya tidak tahu adat it secara mendalam dan saya bukan ulamak. Tetap, saya merasa kurang senang. Maka saya membangkitkan persoalan ini untuk ilmuan kita membuat kajian mengenai adat itu dan ulamak-ulamak kita berfikir mengenainya.

Dikatakan amalan memakan ikan mentah itu berasal dari Guangdong, China. Ia adalah makanan orang miskin. Ia dibawa oleh pendatang ke Semenanjung Tanah Melayu dan Singapura di mana restoran-restoran di sana menjadikannya seperti hidangannya pada masa ini, semata-mata dengan tujuan melariskan perniagaan mereka.

Yee sang biasanya dibuat daripada jejalur ikan mentah, dicampur dengan sayur-sayuran yang dicincang dan pelbagai sos dan perasa, antara bahan-bahan lain. Ikan digunakan sebagai bahan utama kerana perkataan Mandarinnya, disebut “yu” sepadan dengan homofonnya yang bermaksud “kelimpahan” yang membawa makna “kelimpahan sepanjang tahun”. Pomelo atau limau nipis ditambah pada ikan, menambah tuah dan nilai bertuah yang membawa maksud “semoga berjaya dan pelayaran yang lancar”. Lada kemudiannya dihancurkan dengan harapan dapat menarik lebih banyak wang dan barang berharga yang ditafsirkan sebagai “menarik kekayaan dan harta karun”.

Kemudian minyak dicurahkan, mengelilingi bahan-bahan untuk menggalakkan wang mengalir masuk dari semua arah yang bermaksud “mendapat 10,000 kali untung dengan modal anda”, dan “banyak sumber kekayaan”.

Lobak merah ditambah menunjukkan nasib baik: perkataan pertama dalam kata majmuk mewakili ramuan, “lobak merah/lobak” mempunyai homofon yang bermaksud “nasib baik semakin menghampiri”. Lobak hijau yang dicincang kemudian ditambah melambangkan belia abadi/pemuda kekal/muda selama-lamanya (“forever young”). Selepas itu lobak putih yang dicincang ditambah. Ia membawa kemakmuran dalam perniagaan dan kenaikan pangkat di tempat kerja, “maju dengan pantas” dan “mencapai tahap yang lebih tinggi dengan setiap langkah”.

Perencah akhirnya ditambah. Mula-mula, serbuk kacang ditaburkan di atas pinggan, melambangkan “isi rumah yang dipenuhi emas dan perak”. Ia diikuti dengan biji bijan yang melambangkan “kemakmuran untuk perniagaan”. Sos yuu sang, biasanya dibuat daripada sos buah plum, disiram dengan baik. Ia membawa maksud “semoga hidup sentiasa manis”. Kerepek tepung yang digoreng dalam bentuk bantal emas kemudian ditambah dengan harapan bahawa seluruh lantai rumah akan dipenuhi dengan emas.

Yee sang sering dihidangkan sebagai sebahagian daripada makan malam pelbagai hidangan, biasanya sebagai pembuka selera kerana simbolisme “nasib baik” untuk tahun baru. Ada yang memakannya pada hari ketujuh Tahun Baru Cina, walaupun ia dimakan bila-bila masa dalam tempoh Tahun Baru Cina (hari pertama hingga ke-15 bulan lunar pertama).

Bahan asas dihidangkan terlebih dahulu. Ketua di kalangan pengunjung atau pelayan restoran terus menambah bahan-bahan seperti ikan, keropok dan sos sambil mengucapkan “doa yang baik” bagi setiap bahan ditambah, biasanya berkaitan dengan bahan khusus yang ditambah itu. Sebagai contoh, frasa seperti “semoga ada kelimpahan tahun demi tahun” diucapkan apabila ikan ditambah, kerana perkataan Cina untuk “lebihan” atau “kelimpahan” berbunyi sama dengan perkataan Cina untuk “ikan”. Semua pengunjung di meja kemudian berdiri dan meneruskan upacara itu dengan melambung bahan-bahan yang dicincang ke udara dengan penyepit sambil mengucapkan pelbagai “doa yang baik” dengan kuat atau hanya mengucapkan perkataan yang bermaksud “cedok, cedok”. Adalah dipercayai bahawa ketinggian lambungan mencerminkan ketinggian pertumbuhan nasib pengunjung. Oleh itu, pengunjung akan melambung dengan penuh semangat. (Sumber Wikipidia).

Dimikianlah sepintas lalu adat atau upacara yee sang. Biar siapa pun yang menciptanya dan apa pun tujuannya, ia bukanlah makanan harian biasa, jika kesemua bahannya halal sekalipun.

Sama ada yee sang itu adat, ibadat, upacara keagamaan, amalan atau pembohongan pengusaha restoran untuk melariskan perniagaan mereka tidak penting bagi kita. Yang penting ialah adakah turut menyertai upacara itu boleh membawa kepada syirik? Terdapat empat faktor yang merisaukan kita:

1. Kepercayaan bahawa bahan-bahan yang digunakan itu boleh membawa keuntungan dan kebaikan yang dikaikan dengannya.

2. Kepercayaan bahawa dengan melambungnya dan memakannya akan memperoleh kebaikan-kebaikan itu.

3. Kepercayaan lagi tinggi makanan itu dilamubung lagi tinggilah kejayaan, keuntungan dan kebaikan diperolehi.

4. “Doa-doa” (wishes) yang menyertai hidangan dan lanbungan itu, kepada siapa ia diminta?

Tidakkah semua ini mempunyai unsur-unsur syirik?

Mungkin dikatakan kita bukan percaya semua itu. Kita melakukannya semata-mata kerana menghormati adat rakan-rakan kita. Soalan: Jika langsung tidak percaya, mengapa melakukannya bersama-sama orang-orang yang melakukannya dengan penuh kepercayaan? Apa bezanya dengan menyertai mereka berdiri di hadapan tokong dan menghayun colok yang menyala, sambil berkata dalam hati “aku tidak pecaya”?

Mungkin dikatan kita cuma hendak mengambil hati rakan-rakan kita berbangsa Cina itu untuk menjaga hubungan baik dan muhibbah antara kaum dalam sebuah negara yang berbilang kaum. Jawapan saya ialah itu bukanlah satu hujah yang boleh menjadi alasan yang sah. Alasan itu cuma sah jika perbuatan itu tidak melanggar sempadan kesyirikan dan tidak bercanggah dengan Syariah.

Mungkin dihujahkan lagi bahawa kita cuma bersuka-suka dengan rakan-rakan kita itu di perayaan Tahun Baru mereka. Soalan: Mereka melakukannya bukan untuk bersuka-suka. Mereka melakukannya supaya doa-doa (wishes) mereka dimakbulkan. Bagaimana kita menyertai mereka hanya untuk bersuka-suka.

Biar apa pun, Islam tidak mengajar kita bererebut-rebut dan melambung makanan.

Saya berpendapat sudahlah tiba masanya satu kajian mendalam dan menyeluruh dibuat mengenai yee sang dan dibentang kepada Jawatankuasa Majlis Fatwa Kebangsaan untuk mendapat pandangannya dan membawa cadangannya untuk dijadikan fatwa di setiap negeri di Malaysia. Isu ini melibatkan seluruh negara. Semua fatwa itu hendaklahlah serupa. Jangan pula antara Majlis-Majlis Fatwa Negeri pun ada pula perbezaan pendapat. Jika sesama kita pun tidak boleh bersetuju, bagaimana kita hendak orang bukan Islam memberi perhatian serius terhadapnya?

Fatwa itu akan menjadi garias panduan di mana letaknya sempadan yang, jika dilintasi, boleh membawa kepada syirik dan ditegah oleh syarak. Ia akan menjadi panduan kepada orang Islam dan bukan Islam, penganjur dan dif-dif, supaya sama-sama tahu apa yang diizinkan syariah dan apa yang tidak.

Soalan-soalan yang perlu dijawab oleh fatwa itu ialah:

1. Apakah hukumnya menghadiri jemputan ke majlis menyambut Tahun Baru Cina?

2. Apakah hukumnya menyertai upacara yee sang yang melibatkan melambung makanan sambil mengucapkan doa (wishes) dan mempercayai sepenuhnya segala kebaikan yang dikaitkan dengannya dan mengharapkan ia berlaku?

3. Apakah hukumnya menyerti upacara yee sang seperti dalam perenggan 2 tanpa mempecayai sepenuhnya segala kebaikan yang dikaitan dengannya tetapi mengharapkan juga ia berlaku?

4. Apakah hukumnya menyertai upacara yee sang seperti dalam perenggan 2 tanpa mempercayai atau mengharapkan kebaikan yang dikaitan dengannya tetapi semata-mata untuk menghormati jemputan penganjur?

Setelah beriman dengan Allah berasaskan dalil-dalil Al-Quran, adakah kita hendak mencampur-adukkan iman kita dengan kepercayaan yang asasnya secetek itu hanya kerana hendak mengambil hati rakan-rakan bukan Islam kita yang tidak tahu pun implikasinya kepada iman kita?

07 02 2023

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

PELANTIKAN AHLI-AHLI SPK: MENGAPA SERAHKAN KEPADA

PELANTIKAN AHLI-AHLI SPK: MENGAPA SERAHKAN KEPADA MAJLIS PEGUAM?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya merujuk kepada “5 Titah Raja-Raja Melayu”, khususnya nombor 3 yang mengatakan:

“Pelantikan ahli-ahli JAC (Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman (SPK) – ditambah) tidak dibuat oleh Perdana Menteri sebaliknya, diberi kepada beberapa institusi lain seperti Majlis Peguam Malaysia, Persatuan Undang-Undang Sabah, Persatuan Peguambela Sarawak dan Jawatankuasa Pemilih Parlimen.”

Kebetulan pada masa undang-undang itu dibuat, saya adalah Ketua Hakim Negara (KHN) dan tahu juga mengenainya. Maka, saya merasa bertanggungjawab untuk memaklumkan apa yang berlaku dan memberi pencerahan mengenainya.

Rang undang-undang itu digubal oleh Majlis Peguam dan dibawa naik untuk dijadikan undang-undang oleh Dato’ Zaid Ibrahim, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (JPM) pada masa itu. Tan Sri Gani Patail, Peguam Negara pada masa itu, memberitahu saya “I have nothing to do with it.” Dalam kata-lain lain, Jabatan Peguam Negara (JPN) yang sepatutnya menggubalnya, telah diketepikan.

Apabila salinan draf itu diberi kepada saya, saya menulis satu nota menentangnya. Saya menentangnya sebab, mengikut draf itu, majoriti ahli-ahli suruhanjaya itu adalah peguam (practising lawyers) yang mewakili Majlis Peguam dan Persatuan-Persatuan Undang-Undang/Peguambela Sabah dan Sarawak. Saya menghujahkan, jika undang-undang itu dilaksanakan, ahli-ahli tersebut akan lebih mengutamakan calon-calon yang pendirian mereka mengenai tafsiran undang-undang dan peranan Hakim-Hakim dan Badan Kehakiman adalah serupa dengan Majlis Peguam untuk dilantik atau dinaikkan pangkat.

Pendirian Majlis Peguam boleh dilihat daripada kenyataan-kenyataan akhbar yang dikeluarkannya yang menyerupai pendirian orang-orang dan NGO-NGO bukan Islam, PH, khususnya DAP dalam hampir semua isu. Ahli-ahli majlis dan persatuan-persatuan peguam yang berpendirian seperti itulah yang akan dilantik sebagai majoriti ahli-ahli SPK. Mereka pula tentulah akan mengutamakan calon-calon yang berpendirian serupa dengan mereka untuk dilantik menjadi Pesuruhjaya Kehakiman dan Hakim untuk dinaikkan pangkat hingga menjadi KHN.

Saya juga menghujahkan bahawa akibatnya, Hakim-Hakim akan, “melutut” kepada peguam-peguam yang menjadi ahli-ahli suruhanjaya itu apabila peguam-peguam itu hadir di hadapan mereka dalam sesuatu kes di mahkamah. Paling kurang, ia akan menyebabkab rasa tidak adil kepada pihak sebelah lagi.

Saya, bersama-sama TS Gani Patail pergi berjumpa dengan Tun Abdullah Badawi, Perdana Menteri pada masa itu, selama lebih daripada dua jam di pejabatnya. Saya bertanya beliau “Why are you giving away your prerogative to the Bar Council?” Beliau tidak menjawab.

Beberapa hari kemudian, saya dan TS Zaki, pada masa itu Presiden Mahkamah Rayuan (PMR), pergi berjumpa dengan DS Najib, pada masa itu TPM, di rumahnya. Saya mengulangi hujah-hujah saya. Beliau berkata ia akan diteruskan tetapi keahliannya akan ditimbang semula.

Apabila undang-undang itu diluluskan, memang betul, ahli-ahli SPK terdiri daripada lima orang ahli ex officio (KHN, PMR, HB(M), HB (S dan S) dan seorang Hakim Mahkamah Persekutuan) dan “empat orang yang terkemuka, yang bukan merupakan anggota eksekutif atau perkhidmatan awam lain, yang dilantik oleh Perdana Menteri selepas berunding dengan Majlis Peguam Malaysia, Persatuan Undang-Undang Sabah, Persatuan Peguam Bela Sarawak, Peguam Negara Persekutuan, Peguam Besar perkhidmatan perundangan Negeri atau mana-mana badan berkaitan yang lain.”

Perhatikan, sebelum mereka yang berempat itu dilantik, PM dikehendaki berunding dengan Majlis Peguam dan Persatuan-Persatuan Undang-Undang/Peguambela (Sabah dan Sarawak) selain daripada Peguam Negara dan Peguam-Peguam Besar Sabah dan Sarawak dan badan-badan lain yang berkaitan.

Lantikan pertama terdiri daripada saya (mantan KHN), TS Steve Shim (mantan HB (S dan S)), TS Ainum Said, (mantan Peguam Negara) dan TS Lal Chand Vohrah, (mantan Hakim Mahkamah Tinggi dan International Court of Justice).

Perhatikan, walaupun akta itu tidak melarang seorang practising lawyer dilantik sebagai ahli SPK, tidak seorang pun dilantik. Ertinya PM bersetuju dengan hujah-hujah saya. Kesemua ahli-ahli SPK pada masa itu tahu selok belok pekerjaan hakim. Empat orang ahli bukan ex-officio itu semuanya tidak mempunyai apa-apa kepentingan.

SPK berjalan dengan baik. Lihat Judicial Appointments Commission As I See It (28 01 2012) (boleh didapati dalam laman web saya.)

Apa yang dicadangkan sekarang adalah ulangan apa yang telah berlaku 14 tahun dahulu. Masalah yang akan berbangkit jika ia dilaksanakan telah difahami dan dielakkan. Kini ia hendak dilakukan semula. Saya percaya Raja-Raja tidak tahu apa yang telah berlaku itu.

Pada 2 Disember 2022, Sinar Harian melaporkan berita ringkas di muka hadapan di bawah tajuk “Bebas dan Berkecuali.” Saya percaya Sinar Harian juga tidak tahu mengapa keahlian SPK itu begitu, malah pada masa itu, ia belum wujud lagi pun. Presiden Majlis Peguam dan Ketua Pasukan Rasuah Busters yang dipetik sebagai mengalu-alukan cadangan itu juga tentu tidak tahu mengenai kisah yang saya ceritakan ini. Presiden Majlis Peguam tentu menyokong kerana cadangan itu menguntungkan majlis itu. Tetapi, apakah jawapan beliau kepada apa yang dikatakan oleh Zainur Zakaria, mantan Presiden Majlis Peguam lebih dari sedekad dahulu dalam satu seminar? Katanya, “Sayalah orang pertama yang akan membantah jika peguam di pihak lawan saya adalah ahli SPK”? Pasukan Rasuah Busters tidak berkenaan di sini. Di sini tidak ada rasuah.

Soalan: Adakah peguam-peguam dan ahli-ahli Parlimen itu akan lebih bebas dan berkecuali daripada ahli-ahli yang ada sekarang?

Mengenai ahli-ahli Parlimen sebagai ahli SPK, selain daripada apa yang saya telah sebutkan di atas, saya katakan, melainkan beberapa orang seperti anak-anak mendiang Karpal Singh, berapa orangkah yang membaca alasan penghakiman? Mereka tidak tahu prestasi Hakim-Hakim yang hendak dinaik pangkat itu. Bagi mereka, sesiapa yang namanya selalu keluar dalam media massa adalah terkenal. Seorang Hakim yang memberi penghakiman yang memihak kepada partinya adalah baik, jika sebaliknya, tidak. Itulah ukuran yang akan digunanya. – Lihat Pemilihan Calon-calon Hakim Oleh Parlimen: Satu Ulasan ( 21 10 2018) dan Keep Appointment of Chief Justice Out Of Parliament Select Committee (2019 11 16) (boleh didapati dalam laman web saya.)

 

Lihat Pemilihan Calon-calon Hakim Oleh Parlimen: Satu Ulasan ( 21 10 2018) (boleh didapati dalam laman web saya.)

Berlainan daripada Hakim-Hakim dan mantan-mantan Hakim yang melihat sendiri prestasi pegawai-pegawai kehakiman dan perundangan dan peguam-peguam yang hendak dilantik menjadi Pesuruhjaya Kehakiman, ahli-ahli Parlimen itu juga tidak mengetahui prestasi mereka sebagai peguamcara dan peguambela. Mereka juga akan bergantung kepada laporan media massa: siapa yang namanya selalu keluar, baguslah dia.

Pada pandangan saya, peruntukan yang ada sekarang tidak perlu dipinda. Tetapi, jika mereka dikehendaki dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong, tidak mengapalah. Yang lain janganlah dipinda. Dengan peruntukan yang ada sekarang pun, seorang peguam yang sudah bersara sepenuhnya, yang namanya sudah tidak digunakan lagi oleh firma lamanya dan dia tidak mempunyai apa-apa saham lagi dalam firma itu atau yang lainnya, boleh dilantik sebagai ahli SPK.

Saya percaya selain daripada beberapa nama yang saya telah sebutkan itu, tidak ada sesiapa yang mengetahui hal ini. Diharapkan maklumat dan pencerahan ini akan memberi manfaat kepada semua yang akan membuat keputusan mengenainya.

04 12 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

SELAMAT TINGGAL UMNO

SELAMAT TINGGAL UMNO

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

 

Khamis 24 November 2022. Kenyataan akhbar yang dikeluarkan oleh Istana Negara mengatakan bahawa Yang di-Pertuan Agong (YDPA) telah membuat keputusan melantik DS Anwar Ibrahim sebagai Perdana Menteri (PM) ke-10. Baginda membuat keputusan  itu setelah berbincang dengan Raja-Raja Melayu untuk membolehkan Baginda membuat keputusan yang terbaik demi kepentingan dan kesejahteraan negara serta rakyat.”

 “Hakikatnya, rakyat jelata tidak wajar dibebankan dengan kemelut politik yang tiada kesudahan tatkala negara memerlukan sebuah Kerajaan yang stabil untuk merancakkan lanskap ekonomi dan pembangunan negara.”

 Tidak pula disebut parti-parti yang bersetuju bergabung dengan PH dan berapa orangkah ahli-ahli Dewan Rakyat (DR) yang menyokong DS Anwar.

Dengan pelantikan ini tercapailah cita-cita DS Anwar setelah sekian lama menunggu. Apa yang akan dilakunya selepas ini sama-samalah kita menunggu untuk melihatnya.

Yang paling licik adalah DAP. Dengan menutup mulut dan tidak menampakkan muka mereka sepanjang kempen PRU15 dan rundingan bergabung selepas PRU15, mereka tidak membangkitkan kecurigaan orang Melayu terhadapnya seperti sebelumnya.

Sehinggakan, semasa menunggu untuk mengambil ubat di Hospital Putrajaya tengah hari 24 November 2022, isteri saya terdengar seorang pesakit perempuan berkata, “Kali ni DAP tak ada, cuma PKR. Cina tak ada pun, semua Melayu. PH la ni berlain daripada PH dahulu. Dulu PH Mahathir. Ini PH Anwar. Kita sokong pun tak apa.” Begitu berkesan sekali taktik mereka.

DS Anwar dari awal lagi bersetuju untuk mengadakan kerajaan perpaduan. Alasan yang digunanya ialah beliau tidak mahu derhaka kepada YDPA. Sebenarnya beliau tahu itulah satu-satunya cara untuk beliau menjadi PM.

Mengikut berita, semasa TS Muhyiddin menghadap YDPA,           DS Anwar sedang menunggu di bilik sebelah untuk menandatangani perjanjian yang telah disediakan oleh pihak Istana Negara. Jika cerita itu benar, soalnya adakah terdapat satu komplot antara beliau dengan pegawai-pegawai Istana Negara seperti yang dikatakan pernah berlaku dahulu?

TS Muhyiddin telah menyatakan rasa tidak puas hatinya dengan cara penentuan bilangan penyokong yang diperolehi olehya dan DS Anwar. Mengikutnya, pada 22 November 2022 lagi beliau telah menghantar sebanyak 115 SD menyokongnya, yang termasuk 10 dari BN. Pada 23 November 2022, semasa beliau menghadap YDPA apabila beliau memberitahu YDPA beliau mempunyai 115 penyokong, YDPA terkejut dan berkata baginda tidak tahu. Adakah pegawai-pegawai istana yang bertanggungjawab tidak memberitahu baginda?

Pada 22 November 2022 petang, tempoh menyampaikan SD telah dipanjangkan. Dalam masa dua hari berikutnya DT BN dan MKT UMNO sibuk bermesyuarat. Berulang kali keputusannya dilaporkan bahawa BN  berkecuali.

Kemudian keluar pula cerita DS Dr. Wee Ka Siong, Presiden MCA melenting kerana DS Zahid  dalam suratnya kepada YDPA telah menyatakan 30 ahli DR BN menyokong DS Anwar sebagai PM pada hal mesyuarat DT BN memutuskan mereka berkecuali. Beliau begitu marah terhadap DS Zahid  hingga mahukan undi tidak percaya sebagai Pengerusi DT BN dibuat terhadap DS Zahid. Ada pihak yang membuat laporan Polis menuduh DS Zahid menipu YDPA.

Malam 23 November 2022, keluar pula berita bahawa semua sepuluh orang ahli DR UMNO yang menandatangani SD menyokong TS Muhyiddin itu menandatangani SD menarik balik sokongan mereka itu.

YDPA menitahkan 30 ahli DR BN menghadp baginda pada 23 November 2022. Hanya DS Zahid, DSU Mohamad  Hasan bersama-sama DS Zambry Abdul Kadir hadir sebagai wakil ahli-ahli DR BN. Adakah 28 orang ahli DR BN lagi itu dilarang hadir oleh puncak pimpinan BN?

Saya menyangkakan bahawa pendirian 30 ahli-ahli DR BN itu adalah berkecuali sehingga terbaca NST online jam 9.15 malam 24 November 2022 yang mengatakan antara penyokong DS Anwar adalah 28 ahli DR BN. Beberapa minit kemudian, keluar pula berita bahawa PH, BN dan GPS akan menubuhkan Kerajaan Perpaduan dan Isnin diisytiharkan cuti umum. Jadi, jelaslah sekarang bahawa BN menyokong DS Anwar, bukan berkecuali.

Bagi saya, bahawa UMNO/BN berkecuali pun saya kecewa kerana ia sepatutnya bergabung dengan PN untuk menghalang PH berkuasa. Bergabung dengan PH tidak boleh diterima langsung. Ia adalah satu penipuan kepada pengundi-pengundi Melayu.

Turut mendukacitakan ialah peranan yang dimainkan oleh Istana Negara yang seolah-olah membantu DS Anwar menjadi Perdana Menteri dan PH berkuasa. Jika tempoh untuk  mengemukakan SD  tidak dilanjutkan dan SD yang dikemukan TS Muhyiddin dikira, beliau tentu telah menang. Pelanjutan tempoh itu membolehlan kedudukan berubah. Bahawa YDPA menitah kepada ketua-ketua parti supaya menimbang cadangan mengadakan kerajaan perpaduan itu tidak boleh dinafikan. Ini disahkan oleh ketua-ketua parti itu sendiri.

Ini adalah ulangan apa yang berlaku dua tahun dahulu. Ia tidak sepatutnya berlaku. YDPA tidak sepatutnya terlibat dalam politik. Ini bukan soal ikut Westminster atau tidak. Ini soal campur tangan dalam dasar parti dan tujuan pengundi. Dalam PRU ini, misalnya PN telah mengeluarkan manifesto dan berkempen bahawa mereka menentang dasar-dasar PH dan pengundi-pengundi mengundi PN atas alasan itu. Setelah selesai pilihan raya dan calon-calon yang mereka undi menang, partinya dititahkan bergabung dengan PH. Nasiblah PN bertegas tidak mahu bergabung dengan PH untuk menubuh kerajaan. Bagaimana dengan BN dan GPS?

Saya tidak faham bagaimana sepuluh orang ahli DR UMNO yang pada mulanya membuat SD menyokong TS Muhyiddin itu boleh menarik balik SD mereka. Takut sangatkah kepada DS Zahid dan dipecat? Saya juga tidak faham bagaimana ahli-ahli MKT yang berkali-kali mengundi untuk berkecuali, boleh menerima keputuan (siapa?) bahawa BN/UMNO bersetuju menyokong DS Anwar Ibram sebagai PM dan bergabung menubuh kerajaan dengan PH. Takut sangatkah mereka kepada DS Zahid? Adakah mereka juga bersekongkol untuk berbohong?

Jam 6.00 24 November 2022, keluar berita wakil 130 Bahagian UMNO telah sampai ke WTC untuk memberi sokongan yang tidak berbelah bagi kepada Presiden dan pemimpin-pemimpin mereka. Jika semua Bahagian UMNO menyokong Presiden dan pemimpin-pemimpin mereka pun, kita belum tahu bagaimana perasaan pengundi-pengundi Melayu yang  mengundi UMNO/BN dalam PRU15. PRK dan PRN akan diadakan tidak lama lagi. Saya ingin lihat prestasi UMNO/BN.

Biar apa pun, saya merasa tertipu. Saya sudah tidak percaya kepada pemimpin-pemimpin UMNO lagi. Selamat tinggal UMNO.

25 11 2022

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

MELAYU TIDAK BOLEH BERGANTUNG KEPADA UMNO LAGI

MELAYU TIDAK BOLEH BERGANTUNG KEPADA UMNO LAGI
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

BAHAGIAN PERTAMA
(Bahagian ini ditulis sebelum hari mengundi)

Semenjak pembubaran Parlimen sehingga ke hari ini, sehari sebelum hari mengundi, saya tidak menulis mengenai politik. Sebabnya ialah saya tidak mahu “mengajar” atau meramal. Saya tidak mahu “mengajar” parti-parti Melayu, khususnya, untuk berbuat dan tidak berbuat itu dan ini kerana mereka tidak akan mengendahnya. Kepada mereka kepentingan diri dan parti adalah lebih utama daripada perpaduan ummah, kepentingan orang Melayu/Islam dan negara, umumnya.

Saya juga tidak mahu meramal mengenai keputusan pilihan raya itu, kerana ia boleh jadi betul atau boleh jadi tidak. Saya lebih suka menunggu, melihat keputusannya dan menganalisis keputusannya yang sebenar.

Walau bagaimana pun, sehingga hari mengundi, dapat diperhatikan bahawa DAP telah mempelajari kesilapan mereka semasa menghadapi PRU 14 manakala parti-parti Melayu, tidak mengambil pengajaran daripada kesilapan mereka dalam PRU 14 itu.

Maksud saya, mereka tidak mengeluarkan kenyataan yang menyakitkan hati orang Melayu. Tidak pula kedengaran mengenai Red Beans yang menjalankan propaganda DAP dan menghentam pendapat dan penulis yang penulisannya tidak menyebelahi DAP dan kepentingan orang Cina termasuk yang mempertahankan peruntukan Perlembagaan mengenai hak orang Melayu dan kedudukan agama Islam. Ngo-Ngo Cina sepert Dong Zong juga tidak bersuara dan membuat tuntutan-tuntutan melampau yang menyebabkan orang Melayu marah, berakhir dengan perhimpunan menentang ICERD. Perlu diingati bahawa perhimpunan 8 Disember 2018 itu bukan sahaja sekadar menentang ICERD. Tidak kurang pentingnya, ia adalah kemuncak kemarahan orang Melayu terhadap Kerajaan PH, DAP dan tuntutan-tuntutan melampau NGO-NGO Cina. Dalam PRU 15 ini, orang-orang Cina individu juga tidak berbuat sesuatu seperti menyebarkan video mereka berbuka puasa dengan sup babi dan lain-lain untuk menghina agama Islam.

Mereka tidak mengulangi semua itu. Mungkin mereka telah dilarang oleh DAP dan PH. Tetapi ia tidak bererti mereka tidak berbuat apa-apa. Mereka hanya menukar taktik mereka, melakukannya senyap-senyap atau menggunakan orang lain untuk mencapai kehendak mereka.

Dalam PRU14, kelantangan DAP menyebabkan orang Melayu berfikir bahawa DAP-lah parti dominan dalam PH. Ini adalah satu faktor yang menyebabkan kejatuhan Kerajaan PH tidak lama setelah ia ditubuh. Kali ini, yang paling lantang ialah DS Anwar Ibrahim dan Rafizi. Ia memberi gambaran kepada orang Melayu seolah-olah PKR-lah parti dominan dalam PH. Itu penting bagi PH kerana ia perlu diterima oleh orang Melayu. PH tidak perlu risau mengenai sokongan orang Cina kerana selagi DAP berada dalam PH, sokongan orang Cina tetap terjamin.

Di samping itu, PH, melalui AMANAH, malah DAP sendiri, telah menonjolkan muka-muka baru, muda dan berhijab di samping membawa masuk anak Nik Aziz yang berpakaian seperti seorang “ulamak”, penceramah agama atau calon PAS, sebagai calonnya di Pantai Barat Semenanjung setelah ditolak di Kelantan dalam PRU14. Itu dilakukan untuk menunjukkan bahawa PH bukan anti-Islam, malah mesra Islam. Sama ada mereka akan berjaya atau tidak kita belum tahu. Yang jelas ialah begitu murahnya Islam dan nama ulamak sanggup dijual oleh mereka untuk mendapat satu kerusi Parlimen atau DUN.

Parti-parti Melayu tidak mengambil pengajaran daripada kesilapan mereka dalam PRU14. Bukan sahaja mereka menolak usaha orang Melayu umumnya untuk menyatukan ummah, terutama sekali penyokong-penyokong UMNO dan PAS. Sebaliknya, bilangan parti-parti Melayu bertambah, mengakibatkan undi Melayu lebih lagi berpecah.

Parti-parti Melayu itu lebih kuat mengkritik sama sendiri daripada mengkritik PH yang sepatutnya menjadi musuh bersaka. Yang untung adalah PH. Tidak cukup dengan itu, pemimpin-pemimpin Melayu itu bercakaran sesama sendiri, terutama sekali di kalangan pemimpin-pemimpin UMNO.

Satu perkara lagi yang jelas kelihatan ialah kebencian orang ramai kepada DS Zahid. Setiap orang yang saya temui termasuk yang biasanya mengundi BN apabila disebut UMNO, berkata “Saya benci Zahid”. “Kalau dia masuk penjara awal-awal dah selesai masalah.” “Semua dah elok, dia yang buat sial.”

BAHAGIAN KEDUA
(Bahagian ini ditulis selepas hari mengundi dan keputusan diketahui.)

20 11 2022. Keputusan telah diketahui. Ia menunjukkan PH mendapat 82 kerusi, PN 73, BN 30, GPS 23, GRS 6, WARISAN 3, BEBAS 2, PBM 1, KDM 1, Jumlah 221.

Pecahan mengikut parti, bagi gabungan PH, PKR mendapat 31 kerusi, DAP 40, AMANAH 8, UPKO 2, MUDA 1. Bagi gabungan PN, Bersatu mendapat 28, PAS 44, PN Direct 1. Bagi gabungan BN, UMNO mendapat 26 kerusi, MCA 2, MIC 1, PBRS 1. Untuk perbincangan ini, keputusan di Sabah dan Sarawak tidaklah perlu diperturunkan.

Perhatikan bahawa Bersatu mendapat 28 kerusi, PAS 44 dan UMNO 26.

Jika itu tidak cukup, lihatlah seterusnya. DS Shahidan Kassim yang tidak dipilih untuk .bertanding sebagai calon BN kerana kerap tidak bersetuju dengan DS Zahid, bertanding sebagai calon PN, menang dengan majoriti besar; Ketereh (yang sebelum ini berturut-turut dimenangi oleh TS Annuar Musa, tetapi tidak dipilih bertanding sebagai calon BN) jatuh kepada PAS; demikian juga Tanjung Karang dan Pasir Salak, kubu UMNO yang sekian lama dipertahankan oleh TS Noh Omar dan DS Tajuddin Abdul Rahman dan mungkin jugakah Grik? DS Ahmad Zahid sendiri hanya menang dengan majoriti 348 di kampungnya sendiri.

Sekali imbas pun sudah nampak, apa yang dikatakan di atas (sebelum hari mengundi itu) betul. Di Semenanjung, khususnya, apa yang berlaku dalam PRU14 berulang semula, iaitu perpecahan undi Melayu yang disebabkan oleh BN, PN dan PAS telah memberi kemenangan kepada PH. Cuma, setakat ini kita tidak tahu berapa banyak kerusikah yang dimenangi PH itu akibat perpecahan undi Melayu itu. Dalam PRU14 ia dianggarkan sebanyak lebih kurang 30 kerusi.

Ini jelas menunjukkan, walaupun pemimpin-pemimpin parti Melayu itu tahu akibat bertanding melawan sama sendiri, kerana angkuh dan kerana mengutamakan kepentingan parti (dibaca diri) mereka enggan bertolak ansur untuk mengelaknya. Akibatnya, merekalah yang menyerahkan kerusi-kerusi itu kepada PH. Apa gunanya berpekik “No DAP. No Anwar” apabila mereka sendiri yang membantu DAP dan Anwar membantu PH memenangi PRU15?

Selain dari itu, keputusan PRU15 itu menunjukkan kekalahan UMNO/BN yang sangat teruk, paling teruk dalam sejarah.

Saya katakan, ini disebabkan oleh DS Zahid yang angkuh dan bertanggungjawab menetapkan calon-calon UMNO dalam PRU15. Beliau angkuh kerana UMNO memenangi PRN Melaka dan Johor walaupun itu berlaku in spite of him. Beliau dilihat sebagai seorang yang berusaha untuk mengguna kuasa supaya pendakwaan terhadapnya tidak diteruskan seperti Lim Guan Eng atau, jika dia didapati bersalah, beliau akan diberi pengampunan seperti DS Anwar Ibrahim. Berulang-ulang kali beliau mengugut untuk menarik balik sokongan kepada Perdana Menteri TS Muhyiddin Yassin dan DS Ismail Sabri. Beliau, disokong oleh MKT UMNO menekan Perdana Menteri Ismail Sabri supaya menghadap DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong untuk membubar Parlimen dan mengadakan pilihan raya yang dilihat sebagai tamakkan kuasa untuk digunanya bagi membebaskannya daripada pertuduhan-pertuduhan jenayah terhadapnya. Semua persepsi dan realiti itu menimbulkan kebencian orang ramai, termasuk pengundi BN, menyebabkan mereka mengundi PN.

Ini adalah ulangan tsunami PRU14. Tetapi tsunami PRU14 adalah dari UMNO kepada PH kerana orang Melayu bencikan DS Najib. Tsunami PRU15 ini adalah dari UMNO kepada PN kerana orang Melayu bencikan DS Zahid. PH mendapat faedah sampingan kerana perpecahan undi Melayu akibat kurang cerdiknya pemimpin-pemimpin Melayu. Tetapi kita tidak boleh menafikan kebijaksanaan PH, terutama sekali DAP, dalam menukar taktiknya. Sebaliknya, pemimpin-pemimpin parti-parti Melayu tidak mengambil pengajaran daripada apa yang berlaku dalam PRU14 itu.

Setelah kalah teruk pun, DS Zahid masih enggan berundur sebagai Presiden UMNO. Hari ini, dua hari selepas PRU15, UMNO diketuai DS Zahid sedang berunding dengan DS Anwar Ibrahim yang mengetuai PH untuk menubuh Kerajaan PH-BN. Mereka lupa apa yang dilakukan oleh Kerajaan PH yang ditentang sekeras-kerasnya oleh orang Melayu dan UMNO sendiri seperti menjual harta Tabung Haji dan Kerajaan Persekutuan, kepada Cina Singapura.

Pemimpin-pemimpin DAP tidak menunjukkan muka atau bersuara dalam perbincangan BN-PH itu. Itu taktik cerdik DAP untuk tidak memberi gambaran bahawa DAP adalah parti dominan dalam PH.

Di Perak, BN telah bergabung dengan PH untuk menubuh kerajaan. UMNO lupa apa yang dilakukan oleh Kerajaan Pakatan Rakyat (DAP-PKR-BN). Dalam tempoh yang singkat berapa luas tanah Kerajaan Negeri Perak diberi kepada sekolah-sekolah Cina dengan pajakan 999 tahun sedangkan amalan sebelum itu hanya memberi pajakan 99 tahun. UMNO bersetuju bergabung dengan DAP semata-mata kerana DAP menawarkan jawatan Menteri Besar kepadanya sedangkan majoriti ahli Exco adalah daripada PH. Itu jugalah keadaan dalam Kerajaan Pakatan Rakyat itu: jawatan Menteri Besar dibri kepada PAS manakala majoriti ahli Exco adalah daripada PH (dibaca DAP).

Ini menunjukkan pemimpin-pemimpin UMNO tidak mempedulikan kepentingan orang Melayu lagi. Yang penting kepada mereka hanya mendapat jawatan.

Di Pahang pun, nampaknya UMNO sedang mengikuti jejak UMNO Perak itu.

Ini jelas bertentangan dengan resolusi Perhimpuan Agung UMNO yang mengatakan: “No Anwar. No DAP.”

Ada juga pemimpin-pemimpin UMNO yang berkata UMNO tidak akan bergabung dengan PN melainkan jawatan Perdana Menteri diberi kapada UMNO. Ingatlah, UMNO hanya mendapat 26 kerusi berbanding dengan 73 oleh PN. Itu juga menunjukkan mereka lebih mementingkan jawatan Perdana Menteri daripada mengelak jatuhnya Kerajaan Persekutuan kepada PH.

Sampai di sini saya menulis, terdengar pula berita bahawa BN mengambil keputusan berkecuali. Ertinya, ia tidak meyokong PN atau PH dalam pemilihan pelantikan Perdana Menteri. Jika ini menyebabkan PH berkuasa semula, ini adalah kesilapan UMNO terbesar yang membunuh dirinya sendiri. Pemimpin-pemimpin UMNO tidak boleh dimaafkan.

Semua ini menunjukkan bahawa orang Melayu sudah tidak boleh bergantung kepada UMNO lagi untuk membela kepentingan mereka. Maka, sudah tibalah masanya bagi orang Melayu meninggalkan UMNO dan memberi sokongan padu kepada PN.

22 11 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

Nota: Dipinda pada 23 11 2022

PUAN BLAIR, SULTAN AZLAN SHAH DAN SAYA

PUAN BLAIR, SULTAN AZLAN SHAH DAN SAYA

 

Banyak peristiwa berlaku sepanjang perhubungan saya dengan DYMM Almarhum Sultan Azlan Shah. Saya telah menceritakan sebahagian daripadanya dalam autobiografi saya “Saya Tidak Akan Melutut”.

Walau bagaimanapun, kerana buku itu ditulis dengan tergesa-gesa dan dalam keuzuran, saya terlupa sebahagian daripadanya. Hari ini, sepuluh tahun selepas saya menulis buku itu, setelah terbaring di atas katil selama lebih tujuh tahun, entah bagaimana, saya teringat kepada baginda.

Kami sedang makan malam di sebuah hotel di Kuala Lumpur pada malam selepas Encik Tony Blair, bekas Perdana Menteri United Kingdom, menyampaikan Syarahan Sultan Azlan Shah ke-22, iaitu pada 2hb Ogos 2008. Saya adalah Ketua Hakim Negara ketika itu. Saya duduk di meja yang sama dengan Sultan, Encik Blair dan isterinya.

Tidak lama selepas kami semua duduk, Sultan, yang duduk bertentangan dengan saya membuat isyarat dengan mulutnya menunjuk ke arah Puan Blair yang duduk di sebelah saya dan berbisik kepada saya “Dia tak kenal. I was very angry with you.” Saya faham maksud baginda dan senyum.

Ia berlaku pada tahun 2006 dan ketika itu saya adalah Hakim Mahkamah Persekutuan yang bersidang dengan Ahmad Fairuz K.H.N. (mempengerusikan persidangan itu), Richard Malanjum H.B. (Sabah dan Sarawak), Alauddin H.M.P. dan Nik Hashim H.M.P. Kami mendengar permohonan oleh Cherie Booth Q.C. (Puan Blair, isteri kepada Perdana Menteri United Kingdom ketika itu). Beliau memohon untuk diterima masuk sebagai seorang peguam ad hoc untuk hadir sebagai peguam dalam dua rayuan Mahkamah Persekutuan, iaitu Metramac Corp. Sdn. Bhd. lwn Fawziah Holdings Sdn. Bhd.

Beliau telah terbang dari England ke sini untuk mendengar permohonan itu dihujahkan walaupun beliau tidak perlu hadir sendiri. Apabila permohonannya dipanggil, beliau masuk ke mahkamah. Peguamnya, Cyrus Das, membuat permohonan untuk mendapat kebenaran mahkamah supaya membenarkan Puan Blair duduk di Meja Peguam semasa permohonannya didengar. Biasanya, walaupun seseorang itu memohon untuk diterima sebagai peguambela dan peguamcara, dia tidak dibenarkan duduk di meja itu semasa permohonannya didengar. Alasannya adalah jelas: dia belum lagi diterima menjadi seorang peguam di sini.

Ahmad Fairuz bertanya kepada wakil Peguam Negara dan wakil Majlis Peguam yang mewakili Responden, sama ada mereka mempunyai sebarang bantahan. Kedua-duanya berkata “tidak”. Ketua Hakim Negara itu menoleh ke arah saya dan berbisik “Semua setuju…” yang bermaksud kami juga patutlah bersetuju.

Saya memandang kepada Cyrus Das, peguam Puan Blair dan berkata kepadanya, “Encik Cyrus Das, bukankah meja ini khas untuk orang yang telah diterima masuk sebagai peguam di Malaysia, Peguam Negara dan pegawai-pegawainya?” Beliau menjawab, “Yes, my Lord. Very well, my Lord.” yang bermaksud beliau tidak meneruskan dengan permohonan beliau supaya Puan Blair dibenarkan duduk di Meja Peguam itu. Maka, Puan Blair pun duduk di galeri awam sepanjang permohonannya didengar.

Keesokan harinya, akhbar melaporkan bahawa saya telah membantah Puan Blair duduk di Meja Peguam ketika beliau menghadiri Mahkamah Persekutuan. Akibatnya, beliau terpaksa duduk di galeri awam bersama-sama orang ramai yang lain. Sultan Azlan Shah pasti telah membacanya dan, dalam perkataannya sendiri, “sangat marah” kepada saya.

Bagi saya, Puan Blair bukan berada di mahkamah dalam lawatan rasmi atas kapasitinya sebagai isteri Perdana Menteri United Kingdom sebagai tetamu Ketua Hakim Negara. Dalam keadaan demikian, beliau mungkin dijemput duduk di atas pentas. (Saya pernah duduk di atas pentas di sebelah Hakim Besar Mahkamah Agung India semasa saya menjadi Ketua Hakim Negara dan melawat mahkamah itu.) Puan Blair berada di Mahkamah Persekutuan sebagai pemohon untuk diterima masuk sebagai peguam ad hoc di Malaysia. Beliau belum diterima masuk, oleh itu, tidak berpakaian sebagai seorang peguam. Bagaimana jika beliau dibenarkan duduk di Meja Peguam semasa permohonannya didengar dan permohonannya ditolak? Dalam keadaan itu, beliau perlu mengosongkan kerusinya dan berpindah ke galeri awam. Itu akan memalukannya. Adalah lebih terhormat baginya untuk berpindah dari galeri awam ke Meja Peguam daripada dari Meja Peguam ke galeri awam. Selain dari itu, ia akan nampak seperti mahkamah memberinya layanan istimewa semata-mata kerana beliau adalah isteri Perdana Menteri United Kingdom.

Saya yakin bahawa saya betul walaupun saya keseorangan dalam hal itu.

Beberapa hari kemudian, ketika saya menghadiri majlis makan malam Majlis Peguam, seorang lelaki keturunan India berjalan ke arah saya dari meja sebelah saya. Beliau menghampiri saya, mengangkat tangannya seperti memberi tabik dan berkata, “Sir, I am a lawyer from England. I salute you for placing Mrs. Blair at her proper place.”) Rakan peguam Malaysianya pasti telah memberitahunya mengenai peristiwa itu dan bahawa sayalah yang bertanggungjawab bagi Puan Blair duduk di galeri awam.

(Setelah mendengar hujah kedua belah pihak, kami menangguh permohonan itu untuk memberi penghakiman bertulis. Mahkamah kemudiannya memberi penghakiman bertulis sebulat suara menolak permohonan itu atas alasan walaupun mahkamah menerima bahawa Puan Blair mempunyai kepakaran mengenai isu-isu yang berbangkit dalam rayuan-rayuan bekenaan, peguam-peguam di Malaysia juga mempunyai kepakaran mengenai perkara yang sama.)

Biar apa pun, saya dimurka oleh Sultan Azlan Shah yang juga mantan Ketua Hakim Negara.

Sebenarnya, itu adalah kali kedua baginda “sangat marah” kepada saya. Kali pertama adalah kira-kira dua puluh tahun sebelumnya kerana, selepas saya berpindah dari Perak ke Kuala Lumpur, saya tidak menghadap baginda selama beberapa bulan. Baginda menelefon saya dan dengan marah berkata kepada saya “Dah besar. Tak ada jemputan di-Raja tak datang”, diikuti dengan “Come for lunch.” Saya pergi.

Baginda dan Raja Permaisuri sudah berada di meja santapan, hanya mereka berdua, ketika saya tiba. Apabila melihat saya datang, baginda mengalihkan kerusinya dari arah saya menghampiri mereka. Melihat baginda berpaling dari saya, saya berhenti berjalan dan berdiri di situ. Melihat tingkah laku saya, Raja Permaisuri memberi isyarat supaya saya terus mendekati mereka dan menunjukkan kerusi untuk saya duduk. Saya mengikut arahannya.

Kemudian Sultan berpaling kepada saya dan dengan marah berkata lagi sekali “Dah besar. Tak ada jemputan di-Raja tak datang”. Saya menjawab, “Ampun Tuanku, patik tidak datang kerana patik tidak suka berkeliaran di istana kerana patik tidak mahu orang menyangka patik mengharapkan favour daripada Tuanku. Selama ini, patik tidak pernah meminta apa-apa favour daripada Tuanku dan patik ingin mengekalkannya demikian, Tuanku. Jika Tuanku menghendaki patik menghadap, beritahulah kepada patik. Patik akan datang Tuanku.”

“Mana isteri kamu?”, baginda bertanya dengan keras.

“Kerja, Tuanku,” jawab saya.

“Bawa dia datang makan malam,” titahnya.

“Tuanku” jawab saya.

Jadi, kerana dimurka oleh baginda, saya dihukum dengan dua jamuan dengan baginda dan Raja Permaisuri, di istana.

Selepas peristiwa pertama itu, seorang ahli keluarga Sultan Azlan Shah memberi tahu isteri saya bahawa Raja Permaisuri berkata kepadanya “Encik Hamid itu very sincere.”

Berkenaan dengan peristiwa dengan Puan Blair, walaupun baginda “sangat marah” kepada saya, baginda masih menjemput saya untuk makan malam bersama-sama Encik Blair dan isterinya dan berjenaka mengenai peristiwa itu!

Tun Abdul Hamid Mohamad

16 11 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

PERCAYALAH DOKTRIN  BASIC STRUCTURE AKAN DIGUNAKAN UNTUK MEMBATALKAN KESALAHAN SYARIAH

PERCAYALAH DOKTRIN  BASIC STRUCTURE AKAN DIGUNAKAN UNTUK MEMBATALKAN KESALAHAN SYARIAH

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Dalam rencana-rencana dan ucapan saya sebelum ini,  saya menentang doktrin basic structure khususnya atas alasan hakim-hakim telah memberi kuasa kepada diri mereka sendiri untuk meminda Perlembagaan dengan menentukan mana-mana peruntukan Perlembagaan merupakan basic structure Perlembagaan itu dan, oleh itu, tidak boleh dipinda oleh Parlimen.

Ini melanggar peruntukan Perkara 159 yang memberi kuasa kepada Parlimen untuk meminda mana-mana peruntukan Perlembagaan asalkan prosedur yang ditetapkan oleh Perkara 159 itu dipatuhi. Perlembagaan tidak berkata ada peruntukan yang tidak boleh dipinda. Malah ia tidak boleh berkata demikian kerana Perlembagaan pun dibuat oleh Parlimen. Parlimen hari ini juga tidak boleh menghalang Parlimen masa depan membuat pindaan kepada Perlembagaan.

Tetapi, sekarang, mengikuti penghakiman Mahkamah Agung India, mahkamah kita turut berkata mahkamah/hakim boleh menghalang Parlimen membuat pindaan kepada Perlembagaan. Kesannya samalah seperti menambah satu klausa lagi kepada Perkara 159 yang mengatakan “Mahkamah boleh menentukan mana-mana peruntukan Perlembagan ini yang menjadi basic structure Perlembagaan ini.  Peruntukan-peruntukan  itu tidak boleh dipinda oleh Parlimen.” Anehnya ia dibuat oleh hakim-hakim.

Soalan: Dari mana hakim-hakim itu mendapat kuasa untuk berbuat demikian? Mahkamah Agung India?

Saya katakan ia tidak akan berhenti di situ. Langkah selepas itu ialah mengatakan mana-mana peruntukan Perlembagaan yang bercanggah dengan basic structure adalah tidak sah. Hujahnya ialah, jika peruntukan baru yang bercanggah dengan basic structure tidak boleh diadakan, peruntukan sedia ada yang bercanggah dengan basic structure pun tidak boleh bibiarkan beroperasi kerana kedua-duanya sama-sama bercanggah dengan basic structure dan sama-sama tak sah .

Atas asas tersebut, mereka akan menghujahkan bahawa Perkara 11 (Kebebasan Beragama) adalah sebahagian daripada basic structure, oleh itu peruntukan dalam Senarai II, Jadual Kesembilan (Senarai Negeri) yang bercanggah dengan Perkara 11 adalah tak sah dan batal.

Satu langkah lagi ialah mengatakan undang-undang yang dibuat di bawah Senarai Negeri itu, walaupun ia mengenai precepts of Islam dan hanya terpakai kepada orang Islam yang bercanggah dengan peruntukan basic structure adalah tidak sah. Hujahnya ialah Perkara 11 terpakai kepada semua bahagian Perlembagaan. Dalam kata-kata lain, Dewan Undangan Negeri (DUN) boleh membuat undang-undang di bawah Senarai Negeri, tetapi, jika ia bercanggah dengan Perkara 11, undang-undang itu tidak sah dan batal.

Sebagai misalan, DUN membuat undang-undang menjadikan kesalahan bagi seorang Islam berzina, meminum minuman yang memabukkan dan tidak membayar zakat. Mereka akan berhujah Perkara 11 adalah basic structure. Ia bukan hanya  menjamin kebebsan seseorang untuk menganut mana-mana agama atau tidak langsung. Ia juga menjamin seseorang untuk beramal atau tidak beramal dengan apa-apa suruhan dan larangan mana-mana agama. Dalam kata-kata lain,  Perkara 11 menjamin kebebasan seseorang sama ada dia hendak berzina atau tidak,  meminum minuman yang memabukkan atau tidak, membayar zakat atau tidak. Oleh itu undang-undang itu bercanggah dengan basic structure, tidak sah dan batal.

Hujah kita mengapa Perkara 11 tidak terpakai kepada kesalahan yang dibuat di bawah Senarai Negeri ialah, senarai Negeri merupakan pengecualian daripada peruntukan umum Perlembagaan. Ia membolehkan undang-undang agama dibuat terpakai kepada orang Islam sahaja dan dibicarakan oleh Mahkamah Syariah. Asalkan undang-undang itu berkenaan precepts of Islam ia sah tidak kira ia bercanggah atau tidak dengan Perkara 11. Tetapi, jika Perkara 11 merupakan basic structure dan mana-mana bahagian Perlembagaan atau undang-undang yang dibuat di bawahnya yang bercanggah dengan Perkara 11 itu  tak sah dan batal, maka akan tak sah dan batallah ia. Oleh itu, undang-undang yang menjadikan kesalahan-kesalahan yang saya sebut sebagai misalan tadi itu semuanya tak sah dan batal.

Mereka akan berhujah mereka tidak mengatakan semua Perenggan 1 Senarai Negeri dan undang-undang yang mewujudkan kesalahan mengenai precepts of Islam yang dibuat di bawahnya tak sah dan batal. Sebaliknya, mereka hanya mengatakan hanya undang-undang yang mewujudkan kesalahan tertentu itu yang tak sah dan batal sebab ia bercanggah dengan Perkara 11.

Saya percaya ada pihak yang sedang menunggu untuk membuat permohonan untuk mendapat perisytiharan seperti itu, ada peguam yang akan menghujahkan demikian dan ada pula hakim yang akan menerima hujah itu dan Majlis Peguam akan menyokongnya.

Walaupun sudah agak terlewat kerana Mahkamah Persekutuan yang dipengerusikan oleh Ketua Hakim Negara, Tun Tengku Maimun telah mengesahkan  pemakaian doktrin itu yang diimport oleh DS Sri Ram dari India yang mengenepikan dua penghakiman Mahkaman Persekutuan yang dipengerusikan oleh Tun Mohamed Suffian, yang kekal sebagai undang-undang negara ini selama 33 tahun, sehingga diketepikan oleh DS Sri Ram hanya dengan satu obiter (kenyataan sampingan yang tidak merupakan prinsip penghakiman itu) tanpa merujuk kepada penghakiman-penghakiman  Mahkamah Persekutuan sebelumnya itu.

Tidak kurang mendukacitakan, obiter itu diikuti oleh Mahkamah Persekutuan yang dipengerusikan oleh TS Zainun Ali dan sekarang, berulang kali disahkan oleh Mahkamah Persekutuan yang dipengerusikan oleh Tun Tengku Maimun dan hakim-hakim pilihan yang sependapat dengannya atau mengikutinya. Suara-suara menentang di Mahkamah Persekutuan sudah tidak kedengaran lagi kerana mereka tidak duduk dalam panel-panel yang mendengar isu-isu itu.

Harapan kita ialah, mana tahu dengan terus menyatakan pendirian dan hujah-hujah kita, akan ada hakim-hakim yang akan berfikir semula dan nampak akan bahayanya doktrin itu diterima pakai di negara ini dan berani menyatakannya. Kita tidak boleh mengharapkan ahli-ahli Parlimen kerana bagi mereka kehilangan kerusi mereka adalah lebih penting daripada kuasa Parlimen dirampas oleh mahkamah.

Jika tiada siapa mempedulikan kita pun dan jika apa yang dikhuatiri akan berlaku itu berlaku,  kita yakin, sejarah ada merakamkan bahawa kita telah menentangnya.

 

18 10 2022

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

POLITIK DALAM PELANTIKAN HAKIM-HAKIM DI MALAYSIA

POLITIK DALAM PELANTIKAN HAKIM-HAKIM DI MALAYSIA

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

,

Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan bahawa Ketua Hakim Negara (KHN), Presiden Mahkamah Rayuan (PMR), Hakim Besar (Malaya) (HB(M)), Hakim Besar (Sabah dan Sarawak) (HB (SS)), hakim-hakim Mahkamah Persekutuan, Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Tinggi hendaklah dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong (YDPA), yang bertindak atas nasihat Perdana Menteri (PM), selepas berunding dengan Majlis Raja-Raja (MRR).- Perkara 122B(1).

Pada fahaman saya, peruntukan itu memberi budi bicara kepada PM untuk memilih siapa yang dikehendakinya untuk memenuhi sesuatu jawatan hakim itu. Beliau cuma dikehendaki berunding (consult) dengan orang-orang dan institusi yang disebut dalam Perlembagaan itu.

Pada tahun 2009, semasa Tun Abdullah Badawi menjadi PM, Akta Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman 2009 (Akta 695) telah diadakan. Ringkasnya, Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman (SPK) diadakan “untuk mendukung kebebasan berterusan badan kehakiman” yang dipertanggungjawabkan sepenuhnya kepada PM. Tugas SPK adalah untuk menerima permohonan orang yang berkelayakan bagi mengisi jawatan-jawatan hakim di semua peringkat mahkamah atasan.

SPK akan bermesyuarat dan memilih calon yang sesuai mengikut kriteria yang ditetapkan oleh akta itu. Nama calon yang dipilih bagi sesuatu jawatan itu akan dikemukakan kepada PM untuk pertimbangannya. Jika beliau tidak bersetuju beliau boleh meminta dua nama lagi bagi setiap kekosongan. Nampaknya, bagi setiap kekosongan, beliau mestilah memilih salah seorang daripada tiga nama yang dikemukakan oleh SPK.

Selepas itu, beliau dikehendaki berunding (consult) dengan orang-orang dan Majlis Raja-Raja (MRR) seperti yang ditetapkan oleh Perlembagaan. Perlu diingati beliau tidak diperlukan mendapat persetujuan (consent) mereka (termasuk MRR. Selepas membuat pilihannya, beliau hendaklah menasihati YDPA untuk melantik orang yang dipilihnya. YDPA tiada pilihan dalam hal ini.

Perhatikan PM tidak lagi bebas memilih siapa sahaja yang disukainya. Beliau hanya boleh memilih salah seorang daripada tiga orang yang dipilih oleh SPK. Akta 695 juga tidak menyebut PM boleh memberi nama-nama calon yang dikehendakinya kepada SPK untuk dipilih oleh SPK dan mengemukakan balik kepadanya “untuk disyorkan bagi pelantikan ke jawatan yang berkenaan”.

Sehingga pelantikan Raja Azlan Shah, walaupun pada masa itu PM mempunyai kebebasan memilih siapa sahaja yang layak mengikut Perkara 123 Perlembagaan, pelantikan ke jawatan KHN dilakukan mengikut kekananan (seniority). Walaupun Tun Abdul Hamid Omar telah lebih lama menjadi hakim daripada Tun Mohd Salleh Abas, dalam Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan, Tun Salleh Abas adalah lebih kanan. Beliau tidak dilantik menjadi hakim kerana perkhidmatan beliau diperlukan dalam perkhidmatan itu. Pada masa itu beliau adalah de facto Pendakwa Raya.

Maka, untuk berlaku adil kepada beliau, bagi menggantikan Raja Azlan Shah apabila Tun Mohamed Suffian Hashim bersara, Tun Salleh Abas dilantik terus ke Mahkamah Persekutuan mendahului Tun Abdul Hamid Omar. Apabila jawatan Hakim Besar (Malaya) (HB(M)) menjadi kosong, beliau terus dilantik menjadi HB(M). Maka, pelantikannya mendahului Tun Abdul Hamid Omar bukanlan satu percaturan politik. Sebaliknya, apa yang berlaku beberapa tahun kemudian iaitu penyingkiran Tun Salleh Abas dan pelantikan Tun Abdul Hamid Omar sebagai KHN adalah percaturan politik pertama dan paling serius hingga ke hari ini.

Bahawa hal seperti ini tidak berlaku semasa Tunku Abdul Rahman, Tun Abdul Razak dan Tun Hussain Onn menjadi Perdana Menteri (PM), mungkin kerana tiga sebab.

Pertama, ketiga-tiga mereka adalah peguam kelulusan Inns of Court England. Mereka lebih tahu dan lebih menghormati doktrin pemisahan kuasa (separation of powers) antara Eksekutif dan Badan Kehakiman.

Kedua, keadaan politik UMNO pada masa itu lebih stabil dan ketiga-tiga mereka tidak terlalu takut terlepas jawatan Presiden UMNO dan PM.

Ketiga, watak Tun Dr. Mahathir dan fakta beliau menjadi PM terlalu lama. Latar belakang beliau berlainan daripada ketiga-tiga PM terdahulu daripadanya.

Sifat yang ada pada tiga PM terdahulu itu terdapat juga pada Tun Abdullah Badawi. Cadangan demi cadangannya ditentang oleh Raja Azlan Shah, akhirnya Tun Abdullah Badawi mengalah dan menerima saya. Mungkin faktor “orang kampung saya” dan “I know the man” memain peranan.

Faktor beliau menjadi PM yang lama itu memberi lebih keyakinan diri kepadanya untuk menghendaki apa yang beliau mahu.

Biar apa pun, Tun Dr. Mahathir-lah PM pertama yang mempolitikkan pelantikan KHN. Ia bermula dengan penyingkiran Tun Salleh Abas kerana beliau takut kalah kes mengenai pemilihan beliau sebagai Presiden UMNO jika Tun Salleh Abas mempengerusikan persidangan Mahkamah Agung (pada masa itu).

Dalam peristiwa itu, Tun Abdul Hamid Omar telah dilantik menjadi pengerusi suruhanjaya yang ditubuh untuk membicarakan Tun Salleh Abas. Tun Abdul Hamid Omar pada masa itu adalah HB(M), hakim paling kanan selepas Tun Salleh Abas. Ertinya, jika suruhanjaya itu mendapati Tun Salleh Abas bersalah dan menamatkan perkhidmatannya, dari segi kekananan Tun Abdul Hamid Omar-lah penggantinya. Maka, pelantikan Tun Abdul Hamid Omar sebagai pengerusi suruhanjaya itu adalah percanggahan kepentingan (conflict of interest) yang amat nyata.

Sebab itulah orang ramai tidak senang dengan pelantikan Tun Abdul Hamid Omar itu dan mendesak beliau menarik diri. Beliau enggan sambil memberi alasan beliau dilantik oleh YDPA! (Tidak disebut pula siapa yang menasihat Baginda). Akhirnya, apa yang ditakutkan akan berlaku itu pun berlakulah dan Tun Abdul Hamid Omar pun menggantikan Tun Salleh Abas sebagai KHN.

Selepas Tun Abdul Hamid Omar bersara, Tun Eusof Chin dilantik menjadi KHN. Beliau telah melangkau TS Haji Mohd Azmi Kamaruddin dan TS Harun Hashim, yang juga lebih kanan daripadanya sebagai Hakim Mahkamah Tinggi. Mereka telah dilangkau sekali lagi oleh TS Lamin Mohd Yunus dan TS Wan Adnan Ismail yang dilantik menjadi PMR dan oleh TS Anuar Zainal Abidin yang dilantik menjadi HB(M).

Sayugia diingati TS Haji Mohd Azmi adalah seorang daripada lima orang hakim yang bersidang di Mahkamah Agung dan mengeluarkan perintah yang menyebakan mereka digantung tugas oleh Yang di-Pertuan Agong, semestinya atas nasihat Tun Dr. Mahathir.

TS Harun Hashim pula kerap mengeluarkan perintah semakan kehakiman (judicial review) terhadap Eksekutif dan membuat keputusan bahawa UMNO adalah sebuah pertubuhan haram.

Tun Eusof Chin digantikan oleh Tun Mohamed Dzaidin Abdullah. Pelantikan Tun Mohamed Dzaidin juga menarik. Namanya diumumkan selepas mesyuarat Majlis Raja-Raja (MRR). Tindakan MRR yang seolah-olah menggambarkan MRR-lah yang menentukannya itu, boleh dipersoalkan.

Selepas itu Tun Dr. Mahathir dapat memilih orangnya semula. Sebagai pengganti Tun Mohamed Dzaidin beliau melantik orang Kedah, Tun Ahmad Fairuz Sheikh Abdul Halim. Pelantikan beliau telah melangkau TS Abdul Malik Ahmad, TS Siti Norma Yaacob dan TS Haidar Md Noor. Tun Dr. Mahathir telah bersara semasa Tun Ahmad Fairuz menjadi KHN. Beliau digantikan oleh Tun Abdullah Badawi yang selalu merujuk kepada saya sebagai “orang kampung” beliau. Sebenarnya, bapanya Dato’ Haji Ahmad Badawi adalah salah seorang penjamin biasiswa saya untuk belajar undang-undang di University of Singapore.

Pada masa itu saya adalah hakim paling kanan selepas Tun Ahmad Fairuz. Tetapi, kepada UMNO, saya mempunyai dosa yang sangat besar dan tidak boleh dimaafkan: saya telah melepas dan membebaskan DS Anwar Ibrahim dalam kes liwatnya yang pertama.

Orang politik tidak membaca alasan penghakiman dan tidak mempedulikan apakah keterangan yang dikemukakan di mahkamah. Kepada mereka, kamu melepas dan membebaskan musuh politik kami, kamu orangnya. Saya terus dicop sebagai “orang Anwar” dan disenarai hitam daripada menjadi KHN. Ini ditambah pula dengan Tun Ahmad Fairuz yang mahu diberi sambungan selama enam bulan seperti yang dibolehkan oleh Perlembagaan. Itu haknya, tetapi janganlah memburuk-burukkan nama saya supaya saya diketepikan untuk memberi peluang kepadanya untuk disambung.

Untuk mengelak saya menjadi KHN, mula-mula, Dato’ Hashim Yusoff, sorang Hakim Mahkamah Persekutuan yang junior telah dipilih. Rahsia itu bocor dan Majlis Peguam membocorkan pula rahsia beliau mempunyai lebih dari 30 alasan penghakiman yang tertunggak. Saya difahamkan kemudian, bahawa percubaan Tun Abdullah Badawi untuk mengisi jawatan itu dengan Tun Zaki Tun Azmi juga tidak dipersetujui Sultan Azlan Shah. Jika betul, memang boleh dihujahkan bahawa, mengikut Perlembagaan, Sultan Azlan Shah tidak berhak menentang kehendak PM itu. Tetapi, sebagai mantan KHN, beliau mempertahankan faktor kekananan yang senentiasa dihormati hingga kepada pelantikan beliau sendiri, apatah lagi apabila hakim berkenaan hendak dilangkau semata-mata kerana beliau memberi satu penghakiman yang tidak memihak kepada parti PM.

Kemudian, terbit pula video V.K. Lingam (“Correct. Correct, Correct”) mengenai percakapannya dengan seorang yang dikataan berjawatan tinggi dalam Badan Kehakiman berkenaan pelantikan hakim-hakim. Suruhanjaya Penyiasatan ditubuh untuk menyiasatnya. Suruhanjaya itu mengesahkan bahawa suara di sebelah lagi adalah suara Tun Ahmad Fairuz, KHN. Beliau bertanya kepada V K Lingam yang rapat dengan Tun Dr. Mahathir, siapa telah dipersetujui oleh Tun Dr. Mahathir untuk menjadi hakim di berbagai peringkat.

Bayangkan seorang peguam mengetahui rahsia pelantikan hakim, KHN bertanya beliau mengenai perkembangan terakhir, tidak hairan jika beliau meminta pertolongannya untuk meminta sesuatu daripada PM.

Penemuan (finding) Suruhanjaya itu menghancurkan peluang Tun Ahmad Fairuz supaya diberi sambungan enam bulan itu. Tetapi, suatu petang, saya berada di pejabat. Saya menerima panggilan daripada Pendaftar Syarikat yang pernah bekerja sebagai junior officer saya, dan, sebagai Timbalan Pendakwa Raya, mendakwa di hadapan saya semasa saya menjadi Hakim Mahkamah Tinggi, di Pulau Pinang.

Beliau berkata, “I have been asked to go and see you (don’t ask me by whom) and ask you one question and get the answer straight from your mouth.” “Come”, saya menjawab.

Apabila beliau tiba, beliau terus bertanya, “Is it true that you were the one who arranged for Judge Hishamuddin to hear the ISA case in which he granted damages of RM1 million?”

Saya menyoal beliau kembali: “Is it the function of a Federal Court Judge to fix cases for hearing by High Court Judges?”

Beliau menjawab: “No.”

Saya menyoal beliau: “Haven’t you got the answer?”

Beliau tersenyum dan beredar. Saya termenung sambil terfikir, sampai begitu sekali orang hendak cari salah saya.

Sehari dua kemudian, lebih kurang jam 9.30 pagi saya menerima panggilan telefon daripada Ketua Setiausaha Sulit Tun Abdullah Badawi mengatakan PM hendak berjumpa dengan saya di pejabatnya. Itulah kali pertama saya menerima panggilan telefon daripada pejabat PM dan hari itulah kali pertama saya pergi ke pejabatnya.

Apabila saya masuk, Tun Abdullah Badawi tidak senyum pun kepada saya. Beliau kelihatan serius. Apabila kami duduk, beliau terus berkata, “Dengar kata you orang Anwar”. Saya menjawab, “You tahu dak pada hari pertama rayuan itu didengar, Anwar tak mahu I membicara kesnya sebab dia ingat I orang you. Orang kata I orang Raja Azlan, tapi depa tak tahu Raja Azlan murka pada I kerana I tak pi mengadap. Sampai dia kata “Dah besar, tak ada jemputan di-Raja tak datang”. I jawab I tak mahu hang around the istana sebab I tak mahu orang kata I nak minta favours. I duduk di Pulau Pinang sembilan tahun. Tiap-tiap tahun, hari raya, I ada di kampung. Sekali pun I tak pi rumah terbuka you sebab I tak mahu orang kata I melobi untuk naik pangkat…”

Sampai di situ beliau menepuk paha saya dan berkata “I believe you. I am offering the post of President of the Court of Appeal to you. I will tell UMNO, I know the man.”

Maka saya pun dilantik menjadi PMR dan sebulan kemudian dilantik menjadi KHN, tarikh lantikan itu dikebelakangkan ke tarikh saya dilantik menjadi PMR. Apabila genap umur saya 66 tahun, perkhidmatan saya disambung enam bulan lagi seperti yang dibolehkan oleh Perlembagaan. Apabila Allah Ta’ala menghendaki sesuatu perkara itu berlaku, maka berlakulah ia.

(Saya merasa pelik, semasa Tun Abdullah Badawi menjadi PM, beliau tidak mahu saya menjadi PMR (dan KHN), tetapi setelah kami bersara dan saya sakit, tanpa diundang dan diduga, beliau menziarah saya sebanyak empat kali, dua kali di rumah dan dua kali di hospital. Beliau pergi ke hospital tanpa memberitahu kaki tangan hospital. Saya memanglah tidak tahu. Kali pertama beliau menziarah saya di hospital (Putrajaya) beliau berkata “I didn’t know you had suffered so much.” Kali akhir beliau menziarah saya, mungkin dalam tahun 2015, adalah di rumah saya. Saya perhatikan beliau tidak banyak bercakap. Walau bagaimana pun ada sekali beliau respond kepada percakapan saya. Saya menceritakan, di satu majlis saya memulakan ucapan saya dengan berkata, “Saya telah menjalani enam pembedahan, semuanya dari tengkok ke bawah. Insya Allah, apa yang ada di atas dari tengkok masih original”. Beliau mencelah “Boleh gelak lagi.” Itu menunjukkan, pada masa itu, beliau masih faham jenaka saya.)

Pelantikan Tun Zaki mengganti saya memang telah diduga. Beliau adalah PMR pada masa itu, jawatan terkanan selepas KHN. Kasihan kepada TS Alauddin Mohd Sheriff yang tidak pernah tidak bersetuju dengan sesiapa pun. Beliau kerugian sekali lagi apabila beliau diminta mengambil persaraan awal untuk membolehkan Tun Arifin Zakaria mengganti Tun Zaki. Tetapi, ini bukan hasil dari campur tangan ahli politik.

Tun Md. Raus Sharif hanya beberapa bulan muda daripada Tun Arifin Zakaria. Apabila Tun Arifin dilantik menjadi KHN, peluang beliau menjawat jawatan itu adalah tipis. Pelantikan Tun Arifin adalah mengikut kekananan. Secara peribadi, saya cuma mengharapkan Tun Arifin tidak akan meminta penyambungan selama enam bulan itu dan memberikannya kepada Tun Md Raus. Tetapi, sambungan enam bulan itu diberi kepada Tun Arifin, maka tempoh yang tinggal hanyalah beberapa bulan bagi Tun Md Raus menjadi KHN.

Apabila tempoh itu tamat beliau dilantik menjadi Hakim Tambahan Mahkamah Persekutuan selama tiga tahun sekaligus terus menjadi KHN. (Sila lihat “Keperlembagaan Pelantikan Semula Ketua Hakim Negara Selepas Umur 66 Tahun Enam Bulan” (06 05 2017) dan lain-lain).

PRU 14 pada 9 Mei 2018 memberi kemenangan kepada PH dan Tun Dr. Mahathir kembali semula menjadi PM, kali ini PM Kerajaan PH. Dalam hanya beberapa bulan, beliau mengulangi apa yang dilakukannya terhadap Tun Salleh Abas dengan menghendaki Tun Md. Raus meletak jawatan, kali ini ditambah seorang lagi, HB(M).

Ia diikuti dengan pelantikan Tun Richard Malanjum, satu pelantikan politik bagi memenuhi tuntutan parti-parti politik dalam Kerajaan PH, terutama sekali dari Sabah dan Sarawak.

Kita tidak tahu apa yang sebenarnya berlaku berkenaan pelantikan Tun Richard Malanjum dan selepas itu, tetapi, TS Tommy Thomas, Peguam Negara PH, ada mencerita dalam bukunya. “My Story: Judiciary in the Wilderness.” Buat masa ini, memadailah saya memetik apa yang ditulisnya dan memberi komen saya. Katanya:

“Satu-satunya calon untuk kedudukan kosong Ketua Hakim Negara ialah Tan Sri Richard Malanjum, Ketua Hakim Sabah dan Sarawak. Ketua Hakim Negara Malanjum bukan sahaja hakim paling kanan di Mahkamah Persekutuan, beliau juga yang paling bijak dan berkebolehan. Atas merit, dia sepatutnya dilantik bertahun-tahun sebelumnya. Tetapi Tun Arifin Zakaria dan Tun Raus dilantik sebagai Ketua Hakim Negara…Halaman 338

Saya terkejut gembira semasa perbincangan saya dengan Perdana Menteri mengenai pengganti Ketua Hakim Negara Raus, apabila beliau menyebut Tan Sri Richard Malanjum. Tun telah mendengar perkara yang baik tentang Richard Malanjum. Kami juga bersetuju dengan tiga pelantikan lain yang disebabkan oleh persaraan Raus dan Zulkefli. Tan Sri Dato’ Sri Ahmad Maarop dinaikkan pangkat daripada Hakim Besar Malaya kepada Presiden Mahkamah Rayuan, Tan Sri Zaharah Ibrahim menjadi Hakim Besar Malaya dan Tan Sri David Wong Dak Wah, Hakim Besar Sabah dan Sarawak. Halaman 338.

Perdana Menteri dan saya berbincang untuk mengisi empat jawatan itu kerana semua penyandang akan bersara dalam tempoh setahun antara satu sama lain. Mahkamah tertinggi secara semula jadi akan menjadi punca pelantikan tersebut….Kekananan tidak relevan. Kriteria kami adalah integriti, kecekapan, kelakuan, kebebasan dan rekod prestasi yang terbukti dalam penghakiman bertulis…Halaman 342.

Dipersetujui hanya seorang calon yang memenuhi ujian: Hakim Tan Sri Tengku Maimun Tuan Mat. Saya berkongsi dengan Perdana Menteri pengalaman saya ketika hadir di hadapan beliau sebagai pesuruhjaya kehakiman dan hakim Mahkamah Tinggi, dan seterusnya, di Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan. Hakim Rohana Yusuf adalah calon yang menonjol untuk Presiden Mahkamah Rayuan. Hakim Dato’ Abang Iskandar Abang Hashim pada dasarnya adalah satu-satunya pencabar jawatan Ketua Hakim Sabah dan Sarawak. Hakim Tan Sri Dato’ Sri Azahar Mohamed dipilih sebagai Hakim Besar Malaya. Tun gembira kerana dua lantikan paling kanan adalah wanita, sambil berseloroh berkata PAS tidak akan membantah… Akhirnya, dipersetujui bahawa keempat-empat nama itu akan dikemukakan bersama oleh Tun ke Majlis Raja-Raja, walaupun pelantikan mereka akan berperingkat-peringkat. … Halaman 342.

…Majlis Raja-raja meluluskan pemilihan Perdana Menteri…Halaman 342.

…Saya membuat kunjungan hormat kepada Ketua Hakim Negara Tengku Maimun tidak lama kemudian. Dia menyambut saya dengan mesra di dalam biliknya yang luas di Istana Kehakiman di Putrajaya. Saya menunjukkan nama pilihan Perdana Menteri untuk tiga nama lain. Dia gembira dengan setiap daripada mereka, mengatakan bahawa dia boleh bekerja dengan mereka, dan bahawa mereka boleh bekerja bersama-sama sebagai pasukan yang berkesan.” Halaman 343. (Terjemahan saya).

Mengenai pelantikan Tun Richard Malanjum, adakah SPK mengadakan mesyuarat? Siapakah yang mempengerusikan mesyuarat itu? Bagaimana beliau satu-satunya calon? Siapakah yang menentukannya? TS Tommy Thomas?

Daripada apa yang diceritanya, nampaknya beliau sendiri yang memilih nama-nama calon-calon empat jawatan tertinggi itu dan membawanya kepada PM, berbincang dengannya, mendapat persetujuannya, menghantar nama-nama itu ke MRR, mendapat persetujuannya dan menasihat YDPA untuk membuat pelantikan. Dalam kata-kata lain, beliaulah “King maker-nya”.

Di sini, TS Tommy Thomas telah bertindak di luar bidang kuasanya. Sebenarnya Peguam Negara tidak mempunyai peranan dalam pelantikan hahim-hakim. Yang mempunyai peranan untuk memilih calon-calon hakim, termasuk empat jawatan yang tertinggi itu dan mengemukakannya kepada Perdana Menteri ialah SPK yang Peguam Negara tidak pun menjadi ahli.

Ingat kembali, Akta 695 menyebut apabila SPK menerima permohonan (semestinya daripada calon-calon itu sendiri), SPK akan bermesyuarat. Adakah keempat-empat nama tersebut memohon untuk jawatan-jawatan itu? Adakah mesyuarat diadakan? Siapakah yang mempengerusikan mesyuarat itu? Tun Richard Malanjum telah bersara. PMR, HB(M), HB(SS) dan Hakim-Hakim Mahkamah Persekutuan, paling kurang, sehingga kepada Tun Tengku Maimun, semuanya berkepentingan. Selain dari itu, masalah korum juga akan timbul. Jika SPK bermesyuarat untuk memilih calon-calon berkenaan, bagaimana masalah-masalah itu diatasi? Nampaknya semua procedure yang ditetapkan oleh Akta 695 telah diketepi atau dilanggar oleh Peguam Negara.

Mengenai pemilihan Tun Tengku Maimun sebagai KHN, orang ramai mungkin tidak tahu bahawa, pada masa itu, Tun Tengku Maimun adalah seorang Hakim Mahkamah Persekutuan yang junior.

Mengenai pelantikan Pesuruhjaya Kehakiman (PK), Hakim-Hakim Mahkamah Tinggi, Hakim-Hakim Mahkamah Rayuan dan Hakim-Hakim Mahkamah Persekutuan, selepas diadakan Akta 695, setakat saya menjadi ahli SPK (2009 hinggga 2012) saya boleh katakan tidak ada campur tangan politik.

Kesimpulan

Kita telah melihat, semasa Tunku Abdul Rahman, Tun Abdul Razak dan Tun Hussein Onn menjadi PM, boleh dikatakan tidak ada campur tangan politik dalam pelantikan dan kenaikan pangkat hakim-hakim. Kekananan dihormati.

Segala-galanya berubah apabila Tun Dr. Mahathir menjadi PM. Beliau melakukannya sepanjang tempoh beliau menjadi PM dan mengulanginya apabila beliau menjadi PM bagi kali kedua, sebagai PM Kerajaan PH.

Ditekan oleh UMNO dan percayakan maklumat palsu, Tun Abdullah Badawi cuba menghalang saya daripada menjadi KHN, tetapi akhirnya beliau mengalah.

DS Najib menyambung perkhidmatan Tun Md Raus sebagai KHN dan TS Zulkefli Ahmad Makinuddin sebagai PMR dengan cara yang boleh dipersoalkan memberi alasan kepada Tun Dr. Mahathir memaksa mereka melatak jawatan.

Akta 695 tidak menyebut kekananan sebagai salah satu faktor yang dikehendaki diambil kira dalam kenaikan pangkat hakim. Yang disebut ialah:

“(a) integriti, kompetensi dan pengalaman;

(b) objektif, tidak berat sebelah, adil dan peribadi moral yang baik;

(c) ketegasan, kebolehan membuat penghakiman tepat pada masanya dan
kemahiran yang baik dalam penulisan undang-undang;

(d) kerajinan dan kebolehan untuk menguruskan kes dengan baik; dan

(e) kesihatan fizikal dan mental.”

Sebagai seorang bekas ahli SPK saya katakan, dibantu oleh laporan yang disediakan oleh SPK, ahli-ahli SPK lebih tahu semua perkara ini pada calon-calon itu daripada seorang Peguam Negara yang baru dilantik dari kalangan peguam swasta. Biar apa pun tugas menilai calon-calon itu diberi kapada ahli-ahli SPK oleh Akta 695.

Daripada apa yang kita lihat, ahli-ahli politik memilih berdasarkan satu faktor, sama ada dia “orang kita” atau tidak.

Alasan itu adalah bercanggah dengan kriteria yang diperuntukkan oleh seksyen 12 dan tanggungjawab PM untuk “mendukung kebebasan berterusan badan kehakiman” yang diperuntukkan oleh seksyen 2.

Kita juga dapat perhatikan modus operandi ahli politik memilih hakim ke jawatan tertinggi itu. Pilih seorang yang junior, yang “boleh bekerja” dengannya yang mempunyai tempoh yang agak panjang, sebelum bersara. Dia akan merasa terhutang budi kepada orang yang melantiknya dan tidak akan “membuat masalah” sepanjang satu tempoh kerajaannya. Soalannya ialah sama ada ia akan memberi kesan negatif kepada kebebasan KHN dan Badan Kehakiman dan tanggungjawab PM “untuk mendukung kebebasan berterusan badan kehakiman”.

Saya hujahkan, khususnya untuk kenaikan pangkat ke jawatan KHN, faktor kekananan hendaklan diambil kira. Baiknya faktor kekanan diambil kira ialah, ia akan mengelak perbuatan lobi-melobi dan usaha menjatuhkan imej hakim yang lebih kanan.

Di India, Perlembagaannya memperuntukkan bahawa pelantikan Hakim Besar mengikut kekananan. Tetapi, cara itu pun ada kelemahannya. Akibat peruntukan Perlembagaan Itu, ada Hakim Besar-nya yang yang menjawat jawatan itu selama 17 hari dan oleh sebab beliau bercuti sebelum persaraan, beliau tidak masuk ke Pejabat Hakim Besar walau sehari pun!

Saya berpeundapat sistem kita yang ada sekarang sudah baik. Kita hanya perlu meminda Akta 695 untuk menambah kekananan sebagai salah satu kriteria yang patut diambil kira melainkan dalam keadaan terkecuali (exceptional), bagi pelantikan KHN. Yang penting ialah pemimpin-pemimpin politik hendaklah mematuhi akta itu.

Di halaman 338, TS Tommy Thomas dengan bangganya menulis, “Oleh itu, dalam masa kira-kira dua bulan PRU 14, empat ketua badan kehakiman baru dilantik, dan dilantik oleh pentadbiran Tun.”

Tetapi itu juga boleh dilihat sebagai menunjukkan betapa seriusnya campur tangan pentadbiran Tun Dr Mahathir dalam pelantikan hakim. Apa yang dilakukan oleh satu pentadbiran akan diulangi oleh satu pentadbiran lain apabila berlaku perubahan kerajaan kerana masing-masing mahu orangnya sendiri. Sekarang pun sudah ada pemimpin-pemimpin UMNO yang bercakap mengenainya. Maka, akan berterusanlah campur tangan Eksekutif dalam Badan Kehakiman!

05 10 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

PATUTKAH PEGAWAI PENYELIDIK DITUGASKAN MENGGUBAL ALASAN PENGHAKIMAN HAKIM?

PATUTKAH PEGAWAI PENYELIDIK DITUGASKAN MENGGUBAL ALASAN PENGHAKIMAN HAKIM?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

(Dalam rencana ini, saya menggunakan perkataan “menggubal” dan tidak “merangka” bagi perkataan “drafting” kerana apa yang dilakukan oleh pegawai-pegawai penyelidik itu bukanlah sekadar menyediakan rangka penghakiman yang mengandungi point-point untuk hakim berkenaan menulis penghakimannya. Pegawai-pegawai itu menulis draf penghakiman hakim itu. Hakim itu mungkin memindanya di sana dan di sini, mungkin tidak dan menurun tanda tangannya, menjadikannya penghakiman bertulis hakim itu.)

Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur (Hakim            Mohamed Zaini Mazlan) telah menetapkan 1 September 2022 untuk menyampaikan penghakimannya terhadap Rosmah Mansor dalam kes yang membabitkan projek solar hibrid bernilai RM1.25 bilion di Sarawak.

Pada 29 Ogos 2022), blogger Raja Petra Kamarudin berkongsi dokumen di laman webnya dengan mendakwa bahawa keputusan penghakiman yang mendapati isteri bekas perdana menteri DS Najib Razak itu bersalah, telah pun ditulis.

Pihak pembelaan kemudian memohon untuk melucutkan Hakim Zaini daripada membicarakan kes Rosmah, atas alasan bahawa bukan Hakim Zaini yang menyiapkan keputusan penghakiman kes itu, sebaliknya pihak lain, bagi dirinya.

Hakim Zaini mengatakan draf penghakiman tersebut adalah pendapat daripada Bahagian Penyelidikan. Ia tidak disediakan untuknya atau diminta olehnya. Beliau tidak pernah membaca pendapat berkenaan dan menegaskan bahawa beliau melakukan penyelidikannya sendiri dan menulis semua penghakimannya dan tidak akan menggunakan dokumen yang dikatakan bocor dalam penghakimannya.

(Komen: Daripada response Hakim Zaini jelas, bagi beliau, adalah memalukan (embarrasing) jika diketahui umum  bahawa penghakimannya disediakan atau digubal oleh pegawai penyelidik.

Soalan: Pendapat Bahagian Penyelidikan itu disediakan untuk siapa? Perlukah ia disediakan jika hanya untuk pendapat pegawai itu sendiri dan tidak diminta oleh hakim? Ambil perhatian, dalam column terbawah di permulaan dokumen yang disiarkan oleh Raja Petra itu terdapat catatan “Prepared for YA Tuan Mohamed Zaini Bin Mazlan”.  Mengapa ia disediakan dalam bentuk penghakiman?)

Timbalan Pendakwa Raya, Poh Yih Tinn, dalam afidavit balasnya kepada peguam Rosmah menegaskan bahawa penghakiman itu sebenarnya adalah penulisan cadangan oleh Unit Penyelidikan Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur.

(Komen: Beliau menyokong apa yang dikakan oleh Hakim Zaini iaitu ia disediakan oleh Unit Penyelidikan dan menambah  bahawa ia adalah penulisan cadangan.

Soalan: Penulisan cadangan Unit Penyelidikan kepada siapa?)

Pendakwa Raya Datuk Seri Gopal Sri Ram berkata ‘penghakiman’ bocor yang dirujuk oleh Rosmah (pemohon) bukanlah penghakiman bertulis. “Jelas daripada dokumen itu sendiri bahawa ia adalah penyelidikan dan penulisan pendapat yang disediakan oleh Unit Penyelidikan Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur,” katanya.

(Komen: Tidak siapa pun berkata ia penghakiman bertulis kerana ia tidak ditandatangani hakim, malah tidak lengkap. Ia adalah draf.

Soalan: Ia disediakan untuk siapa?)

Kita tidak tahu apa lagi keterangan yang dirakamkan oleh pihak Polis, terutama sekali daripada Unit Penyelidikan. Setakat yang dilaporkan ini saya lebih percaya bahawa dokumen itu adalah draf penghakiman kes tersebut yang disediakan oleh Unit Penyelidikan Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur sama ada atas arahan Hakim Zaini atau  sebagai amalan biasa yang akan diberikan kepada hakim itu sebagai cadangan unit itu untuk dijadikan penghakiman beliau.

Soalan: Jika ia demikian, salahkah ia?

Jawapan: Setakat ini tidak ada jawapan ya atau tidak kerana, sepanjang yang saya tahu, belum ada arahan atau peraturan dibuat mengenainya.

Saya berani mengatakan bahawa pandangan paling awal, entah hingga ke hari ini, mengenai isu ini yang datangnya daripada Badan Kehakiman terkandung dalam ucapan saya sebagai Ketua Hakim Negara di Persidangan Hakim-Hakim dalam tahun 2008, 14 tahun dahulu. Inilah yang saya katakan:

“Penghakiman adalah sesuatu yang patut dibanggakan oleh setiap hakim. Ia adalah sesuatu yang sangat personal. Ia mencerminkan pengetahuan kita, kejujuran intelek kita, kuasa analisis kita, keupayaan kita untuk memahami isu-isu, keupayaan kita untuk berfikir secara lurus atau sebaliknya, keupayaan kita untuk menyatakan sesuatu dengan jelas atau sama ada kita sendiri keliru, penguasaan bahasa kita, gaya kita menulis, malah keseluruhan watak kita. Saya tidak faham jika hakim tidak merasa bangga untuk menghasilkan masterpiece karya sasteranya sendiri.

Saya difahamkan bahawa di Amerika Syarikat, kerani hakim menggubal penghakiman hakim. Saya tidak tahu bagaimana sistem itu berfungsi dan saya tidak memberikan sebarang penilaian mengenainya. Tetapi, dalam konteks kita sekarang, saya tidak fikir ia adalah satu amalan yang patut kita pakai. Selain dari itu, daripada pengalaman, apabila kita sendiri menulis penghakiman, kita akan lebih teliti dalam meneliti bukti, undang-undang dan hujah. Kita akan nampak perkara yang tidak terlintas di fikiran kita sebelumnya. Jika pegawai penyelidik kita yang menyediakan draf itu, bagaimana dia membuat pemerhatian terhadap demeaner saksi? Apabila penghakiman ditulis untuk kita, terdapat temptation bagi kita untuk hanya meletakkan tandatangan kita untuk mengurangkan statistik penghakiman tidak bertulis. Malah ia mungkin menggalakkan rasuah di pihak pegawai yang menulis penghakiman itu.

Mengapa memerlukan orang yang berpengalaman untuk dilantik sebagai hakim dan membayarnya dengan gaji yang tinggi jika kerja yang paling penting akan dilakukan oleh pegawai rendah yang boleh dibayar lebih rendah? Apabila pegawai penyelidik menyediakan penghakiman, kualiti kerja yang akan keluar adalah kualiti  pegawai rendah, melainkan dia lebih baik daripada Hakim, jika demikian dialah yag sepatutnya menjadi hakim. Walau apa pun, fikirkan persepsi orang ramai, apatah lagi pihak yang kalah yang mungkin kehilangan nyawa, kebebasan atau harta benda! Saya fikir adalah satu kecuaian bagi seorang hakim untuk meminta seseorang, termasuk pegawai penyelidiknya, untuk menggubal penghakimannya, dan adalah salah laku untuk meminta seseorang, termasuk pegawai penyelidiknya, menulisnya untuknya. Hakim yang menulis penghakiman untuk hakim lain, hakim yang penghakimannya ditulis oleh hakim lain dan hakim yang membiarkan dirinya dipengaruhi oleh orang lain dalam mencapai keputusannya, kesemuanya melakukan salah laku.” [i] (Terjemahan saya).

Pada masa itu jawatan-jawatan pegawai penyelidik baru diadakan dan hanya hakim-hakim kanan yang baru diberikan pegawai penyelidik.

Apakah yang menyebabkan saya mengeluarkan pendapat saya itu? Dua sebab, pertama, saya membaca buku The Brethren oleh Ted Sorensen (penulis ucapan Presiden Kennedy). Beliau menceritakan bagaimana kerani mahkamah (clerk of courts) di Mahkamah Agung Amerika Syarikat yang terdiri daripada graduan-graduan baru yang cemerlang daripada universiti-universiti terkenal diambil menjadi kerani mahkamah. Tugas mereka termasuk menggubal penghakiman. Apabila hakim-hakim mendengar sesuatu kes, kerani-kerani itu akan menggubal penghakiman untuk hakimnya. Selepas itu mereka bertukar-tukar penghakiman itu, masing-masimg cuba melobi kerani hakim lain untuk bersetuju dengan drafnya.

Sebab kedua ialah, semasa saya menjadi Ketua Hakim Negara, saya terbaca biodata seorang Penolong Kanan Pendaftar (sekarang Hakim Mahkamah Persekutuan) yang dengan megahnya (saya tidak salahkan beliau) menyenarai sebanyak 21 kes di mana beliau menggubal penghakiman untuk hakimnya. (Saya harap beliau tidak mengikuti teladan itu sekarang).

Selepas saya bersara, saya dijemput membentang kertas kerja di satu seminar di National University of Singapore. Saya berjumpa dengan seorang profesor yang berasal dari Amerika Syarikat. Entah bagaimana, dalam perbualan kami timbul isu kerani mahkamah. Saya bertanya apa pendapat beliau mengenainya. Beliau tidak bersetuju dengan amalan itu. Saya terkejut dan bertanya mengapa?

Beliau menceritakan, selepas graduate, beliau terpilih menjadi kerani mahkamah kepada seorang Hakim Mahkamah Rayuan. Pada hari pertama beliau bekerja, beliau diberi satu fail dan hakim berkenaan memintanya menyediakan penghakimannya untuk beliau. Beberapa hari kemukian beliau menunjukkan draf beliau kepadanya. Hakim itu membacanya, tanpa memindanya walau satu perkataan pun terus menerimanya dan menggunanya sebagai penghakiman beliau. Beliau hilang kepercayaan terhadap hakim itu.

Dalam tahun 1970an, saya berpeluang melawat kamar Lord Diplock di House of Lords, London. Secara berseloroh saya bertanya beliau mengapa House of Lords tidak hanya mengeluarkan satu penghakiman bagi satu kes supaya sesuatu point undang-undang yang diputuskan itu merupakan keputusan mahkamah itu dan bukan hanya pendapat seseorang hakim dan lebih senang bagi pelajar, peguam dan hakim mahkamah lebih rendah memahaminya? Beliau menjawab secara berseloroh juga, “The trouble is each of us thinks he can write better than the others.” (Masalahnya kami masing-masing fikir kami boleh menulis lebih baik daripada yang lainnya.”)

Perhatikan Hakim House of Lords tidak puas hati untuk membiarkan Hakim House of Lords lain menulis penghakiman bagi pihaknya, apatah lagi oleh pegawai penyelidik?

Apabila hakim-hakim menulis penghakiman mereka sendiri, penghakiman-penghakiman itu mempunyai wataknya yang tersendiri. Oleh sebab itu apabila kita membaca penghakiman Lord Denning, Lord Diplock dan lain-lain, tanpa melihat nama mereka, kita tahu siapa penulisnya.

Kita juga tahu bahawa kita sedang membaca penghakiman Tun Mohamed Suffian, TS Eusoffe Abdoolcader atau Raja Azlan Shah tanpa membaca nama mereka.

(Sebagai rekod peribadi, setiap huruf,  setiap noktah dan setiap koma dalam 567 penghakiman saya dari Mahkamah Tinggi hingga ke Mahkamah Persekutuan, termasuk satu penghakiman Mahkamah Khas dan satu penghakiman Mahkamah Rayuan Syariah Pulau Pinang, kesemuanya saya tulis dengan tangan saya sendiri dan ditaip oleh setiausaha saya. Ada ayat yang saya masih ingat hingga ke hari ini.)

Sebenarnya, ia bukan sekadar mengenai gaya bahasa, tetapi pendekatan, hujah dan pandangan mereka mengenai sesuatu isu undang-undang itu mungkin berbeza walaupun, di akhirnya mereka bersetuju dengan keputusan kes itu. Cara Lord Denning hendak mengembangkan (develop) sesuatu prinsip undang-undang itu mungkin berbeza daripada Lord Diplock dan lain-lain.

Individuality itu hilang apabila ia digubal oleh satu pasukan pegawai penyelidik. Ia  bukan lagi an analytical judgment, tetapi cut and paste judgment. Seorang pembaca tidak lagi boleh berkata “Saya suka membaca penghakiman Hakim XYZ. Ia mudah difahami” kerana semuanya serupa.

Cukuplah setakat ini saya berikan hujah-hujah mengapa pegawai penyelidik tidak sepatutnya menggubal penghakiman hakim-hakim. Mari kita lihat pula peranan yang sesuai mereka lakukan. Saya fikir mereka lebih sesuai digunakan seperti nama jawatan mereka: penyelidik. Dalam sesuatu kes, fakta bukanlah tugas mahkamah untuk menyelidik. Isu undang-undang, ya. Misalnya timbul isu undang-undang, kedua-dua belah pihak memberi pendapat yang berlainan. Perlulah mahkamah menyelidik kedudukan yang sebenar dengan mendapatkan dan menyemak akta berkenaan dan/atau penghakiman-penghakiman duluan dan menganalisisnya dan membuat keputusan sendiri sama ada ia sama seperti yang dikatakan oleh salah satu pihak itu atau berlainan. Di sini pegawai penyelidik bolehlah membantu untuk mendapatkan akta-akta dan penghakiman-penghakiman berkenaan selain daripada yang dikemukakan oleh peguam-peguam kedua pihak, jika ada, menganalisisnya dan menulis pandangan (opinion) untuk membantu hakim menulis penghakimannya berkenaan isu itu.

Itu hanya satu misalan. Bagaimana seseorang hakim itu menggunakan pegawai penyelidik bergantung kepada keperluan dan sikap hakim itu dan kemampun pegawai itu. Biar apa pun saya tidak fikir beliau patut digunakan untuk  menggubal penghakiman atas alasan-alasan yang saya telah berikan di bahagian awal tadi.

Bagaimana pegawai penyelidik digunakan di mahkamah-mahkamah kita sekarang, sebenarnya saya tidak tahu. Saya tidak mahu bertanya hakim-hakim, pegawai-pegawai penyelidik dan pegawai-pegawai mahkamah lain kerana saya tidak mahu memalukkan (embarrass) mereka. Tetapi, makin sehari, penghakiman Mahkamah Persekutuan (yang lain saya tidak tahu kerana saya tidak membacanya) semakin hilang individuality hakim yang menulisya. Kita tidak dapat meneka lagi itu karya siapa tanpa melihat nama yang tertulis. Setelah melihatnya pun kita masih was was. Kesemuanya nampak dan bunyi serupa, seolah-olah ada template yang diikuti.

Saya fikir adalah lebih baik bidang tugas pegawai penyelidik dikeluarkan supaya diketahui umum. Jika difikirkan mereka boleh diberi tugas menggubal penghakiman, biarlah ia disebut dengan jelas, bersama-sama penjelasan dan syaratnya supaya tidak akan ada tuduhan penghakiman seseorang hakim ditulis oleh orang lain dan tidak perlu pula dibuat penafian seperti dalam kes ini yang sukar dipercayai dan mengurangkan credibility dan integrity hakim berkenaan dan Badan Kehakiman. Eloklah kedudukan sebenar dijelaskan.

Pandangan saya dalam hal ini tetap sama.

15 09 2022

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

[i]Judgments are something that every judge should be proud of. They are something very personal.  They reflect our knowledge, our intellectual honesty, our analytical power, our ability to grasp the issues, our ability to think straight or otherwise, our ability to express ourselves clearly or whether we ourselves are confused, our command of the language, our style of writing, indeed our whole character.  I do not understand why any judge would not want to be proud enough to produce his or her own literary masterpieces. 

 

I understand that in the United States the clerk of a judge drafts the judge’s judgments.  I do not know how the system works and I pass no judgment on it.  But, in our present context, I do not think it is a practice that we should adopt.  Besides what I have said, from experience, when we are writing the judgment ourselves, we will be more meticulous in examining the evidence, the law and the arguments.  We will see points which did not cross our mind before.  If it is our research officer who puts up the draft, how does he make our observation of the witnesses’ demeanor?  When the judgment is written for us, there is a great temptation for us to merely place our signature to reduce the statistic of unwritten judgments.  It may even encourage corruption on the part of the officers who put up the judgments.

 

Why require an experienced person to be appointed a Judge and pay him a high salary if the most important work of the job is going to be done by a junior officer who could be paid less?  When a research officer puts up the judgment, the quality of work that will come out will be that of a junior officer, unless he or she is better than the Judge, in which case he or she should be the Judge.  In any event, think of the perception of the public, what more the losing party who may lose his life, liberty or property!  I think it is a dereliction of duty for a Judge to ask someone, including his or her research officer to draft his or her judgment, and it is a misconduct to get someone, including his or her research officer to write it for him of her.  A Judge who writes a judgment for another Judge, a Judge whose judgment is written by another Judge and a Judge who allows himself to be influenced by another person in arriving at his decision, commits a misconduct.”

PATUTKAH DS NAJIB DIBERI PENGAMPUNAN?

PATUTKAH DS NAJIB DIBERI PENGAMPUNAN?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Di awal tahun 1970an, Datuk Haji Harun Idris, Menteri Besar Selangor, dituduh menerima rasuah berjumlah RM250,000.00. Pertuduhan dengan jelas mengatakan wang itu diterima untuk UMNO.

Dalam tahun 1981, setelah Datuk Harun menjalani sebahagian besar hukumannya, Tun Dr. Mahathir, yang pada masa itu, Timbalan Perdana Menteri mengemukakan permohonan kepada Lembaga Pengampunan untuk mendapatkan pengampunan bagi Datuk Harun. Pengampunan diberi dengan dan bebaslah Datuk Harun,

Di awal tahun 1980an, Datuk Mokhtar Hashim, Menteri Belia dan Sukan dihukum mati kerana membunuh musuh politiknya dalam UMNO, Datuk Mohd Taha Talib. Setelah berada dalam penjara beberapa lama, beliau diberi pengampunan dengan menggantikan hukuman mati dengan hukuman penjara. Apabila tamat tempohnya, keluarlah beliau untuk menjalani penghidupannya sebagai seorang awam.

Kedua-dua kes ini menunjukkan cara tradisi pengampunan dilakukan.

Yang menukarnya adalah kes pengampunan DS Anwar Ibrahim. Pembaharuan itu dibuat oleh Tun Dr. Mahathir setelah menjadi Perdana Menteri Kerajaan Pakatan Harapan (PH). Anehnya beliau adalah orang yang bertanggungjawab memulakan pendakwaan terhadap DS Anwar dalam kes liwat pertamanya.

Asas bagi mendapat pengampunan kepada DS Anwar itu hanya politik. (Lihat Pengampunan Dato Seri Anwar Ibrahim Atas Asas Apa? (12 05 2018); Kuasa Pengampunan (13 05 2018); Pengampunan Dato’ Seri Anwar Ibrahim Dan Keadilan Kepada Saiful (2018 05 14)). Melalui pendakwaan kes liwat pertama terhadap DS Anwar, Tun Dr. Mahathir tidak mahu DS Anwar menjadi Perdana Menteri. Dengan menghendaki DS Anwar diampun bagi kesalahan liwatnya yang kedua, Tun Dr. Mahathir hendak menunaikan janjinya kepada DS Anwar untuk mendapat DS Anwar menyertainya mengalahkan BN dan menjatuhkan DS Najib dan memenjaranya kerana kesalahan berkaitan kes 1MDB.

Apabila Pakatan Harapan (PH) menang PRU 14 dan Tun Dr. Mahathir menjadi Perdana Menteri, beliau pun menghadap DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong (YDPA) untuk memohon pengampunan kepada DS Anwar. YDPA pada masa itu menzahirkan perkenan Baginda, menerima DS Anwar menghadap, memaklumkan beliau bahawa beliau diampun kerana ketidakadilan telah dilakukan terhadapnya, semua ini berlaku sebelum Majlis Pengampunan bersidang. Itu adalah satu kesilapan.

Jadi, orang yang menjadikan YDPA dan Lembaga Pengampunan sebagai alat untuk membebaskan pemimpin politik yang melakukan kesalahan jenayah dan sedang menjalani hukuman penjara apabila partinya atau parti gabungannya menang pilihanraya umum, ialah Tun Dr. Mahathir. Orang yang membuka jalan bagi pemimpin politik yang melakukan kesalahan jenayah dan sedang menjalani hukuman untuk menjadi Perdana Menteri dengan mendapat pengampunan apabila partinya atau parti gabungannya menang pilihanraya umum adalah Tun Dr. Mahahtir.

Tun Dr. Mahathir melakukan semua itu untuk menjatuh DS Najib dan memenjarakannya atas kesalahan jenayah kewangan yang melibatkan 1MDB. Sekarang beliau telah berjaya: DS Najib telah didapati bersalah dan sedang menjalani hukuman penjara.

Anehnya, anak-anak didik beliau yang pada masa ini menjadi pemimpin-pemimpin tertinggi UMNO dan penyokong kuat DS Najib itulah yang mahukan DS Najib diampun pula. Tun Dr. Mahathir tidak boleh marah kepada mereka kerana beliaulah yang menjadi guru mereka. Pemimpin-pemimpin tertinggi UMNO tentu berhujah jika pengampunan boleh diberi kepada DS Anwar, mengapa tidak kepada DS Najib? Mereka tentu menghujahkan jika Tun Dr Mahathir boleh menghadap YDPA dan memohon pengampunan kepada DS Anwar, mengapa PM Ismail Sabri tidak boleh berbuat demikian untuk DS Najib bekas bosnya dalam UMNO dan Kerajaan? Bagi DS Zahid Hamidi, beliau mempunyai sebab yang lebih kuat: jika pengampunan boleh diberi kepada DS Anwar dan DS Najib, mengapa tidak kepada beliau, Presiden UMNO, jika beliau didapati bersalah sedangkan sudah ada dua precedent sebelumnya?

Soalannya, patutkah pengampunan diberi kepada DS Najib?

Perlembagaan tidak menyatakan atas alasan apa pengampunan patut diberi. Dua contoh pertama menunjukkan amalan tradisioal. Kes DS Anwar menunjukkan pembaharuan. Patutkah ia diikuti?

Jika ucapan-ucapan di Majlis Taklimat Presiden UMNO di Dewan Merdeka pada 27 Ogos 2022 itu mencerminkan alasan-alasan mengapa DS Najib patut diberi pengampunan, ia boleh disimpulkan di bawah tajuk ketidakadilan perbicaraan kes DS Najib. Perbicaraan itu telah dikritik atas lima sebab.

Pertama, keputusan mahkamah tidak mengikuti keterangan.

Kedua, keengganan Mahkamah Persekutuan membenarkan permohonan penangguhan oleh peguam baru DS Najib untuk mengkaji rekod rayuan.

Ketiga, keengganan Mahkamah Persekutuan membenarkan permohonan DS Najib memasukkan keterangan baru mengenai penglibatan Hakim Datuk Mohd. Nazlan dalam kes itu.

Keempat, pelantikan Peguam Negara, Ketua Pesuruhjaya SPRM, Ketua Hakim Negara dan Hakim-hakim dicatur oleh Perdana Menteri.

Kelima penolakan permohonan supaya Tun Tengku Maimun menarik diri kerana kenyataan yang dimuatnaikkan oleh suaminya dalam facebooknya pada 11 Mei 2018 dan suratnya kepada Majlis Peguam bahawa beliau tiada bantahan jika peguam-peguam akan memohon penangguhan untuk menghadiri acara Walk of Justice pada 17 Jun 2022 yang berkaitan dengan Hakim Datuk Mohd. Nazlan.

Mengenai alasan pertama, dalam sistem kehakiman dan perundangan mana sekalipun, keputusan sesuatu kes dibuat oleh mahkamah dan kata putus diberi oleh mahkamah yang paling tinggi. Kata putus perlu ada, jika tidak ia tidak akan berkesudahan. Hakim-hakimlah orang yang membaca dan/atau mendengar keterangan, hujah-hujah pendakwa dan peguambela, menganalisisnya, membuat keputusan dan menulis alasan penghakiman. Mereka terlatih dan mempunyai pengalaman dan sepatutnya jujur, bebas dan adil dalam menjalankan tugas mereka.

Penjelasan TS Shafie itu adalah pandangan sebelah pihak. Mendengar penjelasannya sahaja tidak membolehkan seseorang itu membuat keputusan yang adil bahawa keputusan mahkamah itu betul atau tidak di sisi undang-undang.

Jika pandangan seperti itu boleh dijadikan alasan bagi mengatakan penghakiman itu tidak adil dan DS Najib patut diampun, bagaimana jika PH pula mengadakan majlis taklimatnya dan menyuarakan sokongan terhadap penghakiman itu menuntut pengampunan tidak diberi? Pandangan mana yang hendak dipakai? Saya katakan kedua-dua patut diketepikan.

Mengenai alasan kedua, penangguhan terletak dalam budibicara mahkamah. Mahkamah mempunyai fakta lengkap di hadapannya untuk memutuskannya. Kita hanya boleh membuat anggapan.

Mengenai alasan ketiga, penolakan permohonan peguam baru DS Najib untuk memasukkan keterangan tambahan mengenai penglibatan Hakim Datuk Mohd Nazlan dalam kes itu. Bagi saya, asalkan permohonan itu didengar dan diberi pertimbangan yang serius dan adil, mengikut undang-undang kita patut menerimanya. Permohonan itu didengar pada 15 Ogos 2022 dan keputusannya diberikan esoknya. Mahkamah itu memberi alasan penghakiman yang lengkap, sesiapa yang ingin tahu eloklah membacanya.

Mengenai alasan keempat, malangnya DS Zahid hanya menyebutnya dengan satu ayat pendek tanpa memberi fakta-fakta berkenaan. Biarlah saya menambahnya supaya kita dapat memberi pertimbangan yang lebih adil kepada kedua belah pihak.

Ia bermula dengan cara Tun Dr. Mahathir dan PH berkempen dalam PRU 14: jika PH menang, DS Najib akan ditangkap, didakwa dan dipenjarakan dalam tempoh hanya beberapa bulan. Ia memberi gambaran bahawa semuanya akan dilakukan oleh Kerajaan PH dan Perdana Menteri Tun Dr. Mahathir. Ia memberi gambaran bahawa peranan penyiasat (SPRM), pendakwa dan mahkamah hanya formality.

Selepas itu Peguam Negara digantikan dengan TS Tommy Thomas, seorang peguam swasta yang tidak pernah melihat kertas siasatan, apatah lagi mendakwa dan peguam kepada Lim Guan Eng dalam kes rasuahnya yang, kemudiannya, tidak meneruskan pendakwaan, sebagai Peguam Negara.

Ditambah lagi dengan pelantikan Lateefa Koya, kelahiran Kerala, India seorang aktivis politik dalam PKR, parti komponen PH yang juga tidak pernah melihat kertas siasatan apatah lagi menyiasat dan mendakwa kes rasuah, untuk menjadi Ketua Pesuruhjaya SPRM.

Seterusnya, TS Tommy Thomas dalam bukunya mengatakan dialah yang memilih nama Tun Tengku Maimun untuk menjadi calon Ketua Hakim Negara dan TS Abang Iskandar sebagai calon Hakim Besar (Sabah dan Sarawak)[i]  dan mengemukakannya kepada Tun Dr. Mahathir, dan Tun Dr. Mahathir bersetuju. Di sini  TS Tommy Thomas telah bertindak di luar bidang kuasanya. Sebenarnya Peguam Negara tidak ada peranan dalam pelantikan Ketua Hakim Negara. Yang mempunyai peranan untuk memilih calon Ketua Hakim Negara dan mengemukakannya kepada Perdana Menteri ialah Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman yang Peguam Negara tidak pun menjadi ahli.

Orang ramai mungkin tidak tahu bahawa, pada masa itu, Tun Tengku Maimun adalah seorang Hakim Mahkamah Persekutuan yang junior, tidak ada apa-apa keistimewaan kepadanya berbanding dengan[ii] Hakim-Hakim Mahkamah Persekutuan lelaki lain yang lebih kanan, mempunyai pengalaman yang lebih luas semasa menjadi pegawai Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan dan, dari pemerhatian saya, mempunyai watak yang lebih kuat.

Atas asas apa TS Tommy Thomas memilih Tun Tengku Maimun? Adakah ia dilakukan dengan harapan Tun Tengku Maimun, terutama sekali[iii], akan merasa terhutang budi kepadanya, kepada Tun Dr. Mahathir dan Kerajaan PH dan akan menyebelahi mereka dalam penghakimannya? Saya tidak fikir faktor itu tidak termasuk dalam perkiraannya. Bahawa Tun Dr. Mahathir bersetuju tidak menghairankan kerana beliau pernah berbuat hal yang serupa semasa menjadi Perdana Menteri kali pertama.

Perlu diambil ingatan di sini bahawa, di sisi undang-undang pelantikan itu adalah sah. Mereka tidak boleh dipersalahkan. Saya percaya mereka sendiri pun tidak pernah terfikir mereka akan dilantik ke jawatan-jawatan itu. Yang salah ialah jika pelantikan-pelantikan itu dilakukan dengan tujuan mereka akan terhutang budi dan akan menyebelahi kehendak Kerajaan PH dalam keputusan-keputusan yang mereka buat kelak dan mereka melakukan demikian.

Hal ini lebih penting berkenaan pelantikan Ketua Hakim Negara kerana keadilan bukan sahaja perlu dilakukan, ia juga perlu kelihatan dilakukan.

Beberapa tindakan Ketua Hakim Negara berhubung dengan pengendalian kes ini menambah lagi kecurigaan itu. Pertama, penetapan bilangan panel yang mendengar rayuan ini dan keahliannya. Ini adalah satu kes yang amat kontroversial. Satu dunia menunggu keputusannya, kebanyakannya mahukan DS Najib dihukum, tidak kira apa alasan penghakimannya. PH  menunggu untuk menyalahkan hakim-hakim jika mereka tidak mendapati DS Najib bersalah dan menghukumnya. Maka, Ketua Hakim Negara yang dari awalnya nampak terhutang budi kepada Tun Dr. Mahathir berada dalam keadaan tertekan untuk mengekalkan sabitan dan hukuman yang dibuat oleh Mahkamah Tinggi itu. Sama ada itu betul atau tidak tidak penting. Sekali lagi ini soal persepsi.

Dalam kes ini, tindakan Ketua Hakim Negara itu dalam menetapkan bilangan hakim untuk mendengar rayuan ini dan pemilihan hakim-hakim itu menguatkan lagi persepsi bahawa beliau mahu Mahkamah Persekutuan mengesahkan keputusan Mahkamah Tinggi itu.

Dalam keadaan ini, untuk nampak lebih adil dan mengelak tuduhan memilih hakim, sepatutnya rayuan in didengar oleh panel penuh Mahkamah Persekutuan. Melihat senarai lima orang hakim yang dipilih, seseorang yang biasa dengan penghakiman mereka sudah pasti dapat menelah apakah keputusan mahkamah itu kelak: Ketua Hakim Negara, Datuk Nallini dan Datuk Mary Lim telah pun merupakan majoriti yang tentu sekali akan mengekalkan keputusan Mahkamah Tinggi itu. TS Abang Iskandar juga adalah calon pilihan TS Tommy Thomas[iv]. Datuk Mohamad Zabidin adalah amat junior dan tidak  mungkin tidak menuruti keputusan majoriti yang diketuai oleh Ketua Hakim Negara itu.[v] Mengapa Presiden Mahkamah Rayuan dan Hakim Besar (Malaya), dua hakim paling kanan selepas Ketua Hakim Negara, dan hakim-hakim lain yang lebih kanan daripada Datuk Nallini, Datuk Mary Lim dan Datuk Mohamad Zabidin[vi] tidak dimasukkan dalam panel itu?

Mungkin dihujahkan, jika mahkamah itu bersidang dengan panel penuh pun, besar kemungkinan, keputusannya sama juga. Itu bukan isunya. Isunya mengapa melakukan sesuatu yang menambah persepsi bahawa ia disengajakan untuk memastikan keputusan Mahkamah Tinggi itu dikekalkan?

Alasan keempat ini dan cara Tun Tengku Maimun menangani isu Hakim Datuk Mohd Nazlan (Lihat Badan Kehakiman Diugut: Pandangan Sebelah Lagi (07 Mei 2022) tidak membantu menunjukkan kebebasannya tetapi ia tidak boleh menjadi alasan bagi Lembaga Pengampunan memberi pengampunan kepada DS Najib kerana, saya ulangi, bukanlah tugas atau bidangkuasa Lembaga Pengampunan menjadi mahkamah rayuan daripada Mahkamah Persekutuan untuk mencari salah mahkamah itu dan mengenepikan penghakimannya atau kesan (effect) penghakimannya.

Mengenai alasan kelima (supaya Ketua Hakim Negara menarik diri) asas pertama ialah kenyataan dalam facebook suami Tun Tengku Maimun pada 11 Mei 2018. Kenyataan itu dibuat dua hari selepas PRU 14. Pada masa itu Datuk Zamani sendiri tidak tahu isterinya akan menjadi Ketua Hakim Negara, apatah lagi mendengar rayuan DS Najib. Saya juga telah membaca keseluruhan kenyataan itu. Ia tidak ada kena mengena dengan perbicaraan kes itu. Ia hanya luahan perasaan seorang Melayu berpelajaran mengenai keputusan PRU 14. Malah itu jugalah perasaan kebanyakan orang Melayu. Saya tidak fikir ia mempunyai apa-apa kesan kepada pemikiran isterinya yang membicarakan kes itu empat tahun kemudian yang mungkin tidak tahu pun adanya kenyataan itu.

Alasan kedua bagi permohonan ini ialah surat Ketua Hakim Negara kepada Majlis Peguam bahawa beliau tiada bantahan jika peguam-peguam akan memohon penangguhan untuk menghadiri acara Walk of Justice pada 17 Jun 2022 yang berkaitan dengan Hakim Datuk Mohd Nazlan. Ini sekali lagi menunjukkan Majlis Peguam amat partisan dalam kes ini. Lihat Badan Kehakiman Diugut: Pandangan Sebelah Lagi (07 Mei 2022)

Bagaimana jika pengampunan hendak diberi selepas PRU 15 dan BN memenanginya? Keadaan ini menyerupai keadaan yang melibatkan DS Anwar, bezanya DS Najib tidak diwarwarkan akan menjadi Perdana Menteri seperti DS Anwar. DS Zahid tentu tidak akan membiarnya berlaku.

Saya telah menghujahkan dalam kes DS Anwar bahawa pengampunan tidak sepatutnya diberi kerana ia bererti meletak kuasa di atas keadilan: seorang pemimpin politik boleh melakukan kesalahan jenayah, Raja Berperlembagaan akan mengampunnya apabila partinya menang. Ini bererti Raja Berperlembagaan akan bersekongkol dengan ahli-ahli politik untuk membolehkan penjenayah dan banduan, berkuasa atau berkuasa semula. Mereka sepatutnya disingkir, pertama oleh pengundi dan, kedua, oleh Raja Berperlembagaan. Jika, selepas pengampunan diberi kepada DS Anwar, pengampunan diberikan pula kepada DS Najib atas alasan yang sama, jika DS Zahid juga didapati bersalah dan BN menang PRU 15, bagaimana pengampunan tidak akan diberi kepada DS Zahid sedangkan sudah ada dua precedent di hadapannya?

Ada satu perkara yang membezakan kes Datuk Harun, kes Datuk Mokhtar dan kes DS Anwar di satu pihak dengan kes DS Najib di satu pihak lagi. Dalam ketiga-tiga kes yang pertama disebut itu, mereka kesemua telah menjalani sebahagian besar atau beberapa tahun hukuman penjara, barulah permohonan pengampunan dibuat dan diberi.

Dalam kes DS Najib ini, beliau didapati bersalah pada 23 Ogos 2022. Pada 2 September 2022 (10 hari kemudian) beliau memfail petisyen pengampunan. Sekarang semua orang menunggu bilakah Lembaga Pengampunan akan bersidang dan apakah keputusannya.

Katakanlah dalam masa terdekat Lembaga Pengampunan bersidang dan memberi pengampunan kepada beliau, ia akan menjadikan sistem perundangan dan kehakiman di negara ini bahan ketawa di dunia: SPRM menghabiskan bertahun-tahun menyiasat; Pendakwa Raya menghabiskan berbulan-bulan mengkaji kertas siasatan; bertahun-tahun Hakim-Hakim membicara dan mendengar rayuan lepas rayuan, merekod, menyemak dan mengkaji beribu-ribu halaman keterangan dan dokumen, mendengar berpuluh-puluh orang saksi dan menulis beratus-ratus halaman alasan penghakiman, satu dua bulan selepas tertuduh disabitkan dan dihukum penjara berpuluh-puluh tahun dan didenda beratus-ratus juta atau berbilion, tanpa terpaksa melakukan apa yang disebut itu semua, ahli-ahli Lembaga Pengampunan, dengan satu ayat mengampun sabitan dan hukuman itu! Perlukah saya berkata apa-apa lagi? Bayangkanlah sendiri.

Sebenarnya kesalahan DS Najib adalah lebih besar daripada kesalahan DS Anwar. Kesalahan DS Anwar adalah terhadap seorang individu. Kesalahan DS Najib melibatkan kewangan negara. Patutkah Raja Berperlembagaan mengampunnya semata-mata kerana partinya menang PRU? Jika itu berlaku, akan jadi bahan ketawalah negara Malaysia dan Raja Berperlembagaannya!

DS Najib sedang menghadapi beberapa pertuduhan lagi. Jika beliau diampunkan dalam kes ini, jika selepas ini beliau didapati bersalah lagi, adakah beliau akan diampun lagi atas alasan yang sama?

Kesimpulan

Soalan sama ada DS Najib patut diberi pengampunan atau tidak adalah satu soalan yang kontroversial. Sebabnya ialah kerana ia telah dipolitikkan.

Perlembagaan tidak mengatakan atas alasan apa pengampunan patut diberi. Kes Datuk Harun dan Datuk Mokhtar adalah dua contoh ahli politik diampunkan, tanpa dipolitikkan. Penghakiman mahkamah tidak dipertikaikan. Pengampunan diberi atas dasar perikemaknusiaan. Kes DS Anwar mengubah amalan itu.

Mengenai pengampunan DS Najib, setakat ini, berdasarkan ucapan-ucapan di Majlis Taklimat Presiden UMNO, alasan yang diberi boleh disimpulkan di bawah tajuk DS Najib tidak diberi perbicaraan yang adil.

Kita perlu ingat bahawa bukanlah tugas atau dalam bidang kuasa Lembaga Pengampunan untuk mengatakan penghakiman Mahkamah Persekutuan itu betul atau tidak, mengikut undang-undang atau tidak, adil atau tidak.

Saya telah menghujahkan adil atau tidaknya sesuatu perbicaraan terletak sama ada keputusannya sah mengikut undang-undang, bukannya mengikut perasaan orang ramai apatah lagi ahli-ahli sesebuah parti politik yang semestinya berat sebelah (partisan).

Saya telah membincang alasan-alasan itu satu per satu untuk membantu para pembaca menilainya dan membuat keputusan sendiri. Daripada alasan-alasan itu saya dapati ada dua perkara yang boleh menyebabkan kita merasa kurang senang berkait dengan kebebasan Ketua Hakim Negara. Pertama mengenai penetapan hakim dan pemilihan mereka. Kedua, cara beliau menangani isu Hakim Datuk Mohd Nazlan.

Tetapi, perlu diingati, bahawa bukanlah tugas atau terletak di bawah bidang kuasa Lembaga Pengampunan untuk mempersoal keesahan keputusan Mahkamah Persekutuan atau mengetepikannya. Ia juga tiada kepakaran dalam hal itu. Perasaan DS Najib tidak mendapat perbicaraan adil berdasarkan emosi ahli-ahli sesebuah parti politik tidak boleh menjadi alasan memberi pengampunan.

Patutkah pengampunan diberi jika BN memenangi PRU 15? Saya juga berpendapat tidak. Alasan paling kuat mengapa pengampunan tidak patut diberi atas alasan ini ialah precedent yang diwujudkan oleh kes DS Anwar itu tidak patut diikuti untuk mengelak pemimpin-pemimpin yang korup, menyalahguna kuasa dan menyeleweng wang negara dan penjenayah daripada berkuasa atau berkuasa semula dan mengelak hukumam. Ia juga untuk mengelak ahli-ahli politik daripada memperalatkan Raja Berperlembagaan dan Lembaga Pengampunan untuk membolehkan pemimpin seperti itu berkuasa atau berkuasa semula. Itu bukanlah tujuan Lembaga Pengampunan diadakan. Eloklah Lembaga Pengampunan kembali kepada amalan asal: mengampun kesalahan tanpa mempertikai keesahan sabitan dan hukuman oleh mahkamah kerana Lembaga Pengampunan bukanlah mahkamah rayuan dan jika tertuduh tidak bersalah, apakah yang hendak diampunkan?

07 09 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

[i] Dipinda pada 08 09 2022

 

KEDUDUKAN DS NAJIB: JANGAN SELEWENG RENCANA SAYA UNTUK MENYOKONG KEHENDAK SENDIRI

KEDUDUKAN DS NAJIB: JANGAN SELEWENG RENCANA SAYA UNTUK MENYOKONG KEHENDAK SENDIRI

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Beberapa orang sahabat saya telah menunjukkan kepada saya beberapa rencana dan infografik yang memetik rencana saya bertajuk “Pengampunan dan Pembatalan Kehilangan Kelayakan Untuk Menjadi Ahli Parlimen” (07 10 2018) untuk menyokong pendapat mereka dalam isu DS Najib. Saya tidak melarang sesiapa memetik rencana saya asalkan ia dibuat dengan jujur dan maksud penulisan saya itu tidak diseleweng semata-mata untuk menyokong kehendak sendiri.

Di sini, saya cuma hendak memperturunkan satu infograikf berkenaan, menarik perhatian kepada tafsiran yang diberi kepada kata-kata saya dan menurunkan rencana saya yang berkenaan, apa yang saya kata dalam rencana itu dan apa yang penulis itu berkata saya kata itu.

Saya tidak akan menjawab satu per satu apa yang ditulis oleh penulis itu. Saya serahkan kepada pembaca untuk membaca, berfikir dan memutuskan sendiriri sama ada apa yang dikatanya itu betul atau tidak kerana saya percaya pembaca-pembaca penulisan saya sanggup dan boleh membaca, berfikir dan membuat keputusan sendiri dengan adil.

Walau bagaimana pun, beberapa berkara perlu dijelaskan;

1. Infografik itu bukan dibuat dengan persetujuan saya.

2. Sila beri perhatian kepada kata-kata “Jika dia mendapat pembatalan kehilangan kelayakan mengikut Perkara 48…” Malangnya klausa ini telah dikecilkan hurufnya daripada ayat-ayat berikutnya yang juga diwarnakan. Ia diikuti pula dengan apa yang ditulis oleh penulis itu sendiri yang berbunyi, “Mantan Ketua Hakim Negara: DS Najib Masih Boleh Menghadiri Sidang Parlimen, Malah Menjadi Perdana Menteri Sekiranya BN Menang Dalam PRU 15.”

Di sini saya perturunkan apa yang saya tulis dalam rencana saya itu: “Maka, seorang yang kehilangan kelayakan menjadi ahli Parlimen di bawah Perkara 48(1)(e) yang tidak mendapat pengampunan bebas, boleh memohon untuk diberi pembatalan kehilangan kelayakan mengikut Perkara 48(3). Jika dia mendapat pembatalan kehilangan kelayakan mengikut Perkara 48, walaupun dia tidak mendapat pengampunan bebas di bawah Perkara 42, dia boleh bertanding dari dalam penjara dan menjadi seorang ahli Parlimen walau pun dia terus menjalani hukuman penjara. Malah, dia boleh menjadi Perdana Menteri jika partinya menang majoriti!”

Ringkasnya, saya berkata “Jika dia mendapat pembatalan kehilangan kelayakan mengikut Perkara 48…” Penulis itu tidak menyebut syarat itu. Penulis itu terus mengatakan saya berkata “DS Najib Masih Boleh Menghadiri Sidang Parlimen, Malah Menjadi Perdana Menteri Sekiranya BN Menang Dalam PRU 15.” Ertinya DS Najib boleh berbuat semua itu tanpa mendapat pembatalan kehilangan kelayakan mengikut Perkara 48. Adakah keduanya sama?

Di bawah ini saya perturunkan apa yang ditulis oleh penulis itu dan apa yang saya tulis dalam rencana saya untuk perbandingan.

Saya nasihatkan pembaca-pembaca yang membaca rencana-rencana lain yang berkaitan supaya merujuk juga kepada rencana asal saya itu untuk menentukan kesahihan apa yang mereka katakan.

28 08 2022

 

INI APA YANG DITULIS OLEH PENULIS ITU:

“Home/EKSKLUSIF/Mantan Ketua Hakim Negara: DS Najib Masih Boleh Menghadiri Sidang Parlimen, Malah Menjadi Perdana Menteri Sekiranya BN Menang Dalam PRU 15

Mantan Ketua Hakim Negara: DS Najib Masih Boleh Menghadiri Sidang Parlimen, Malah Menjadi Perdana Menteri Sekiranya BN Menang Dalam PRU 15

August 26, 2022 Last Updated: August 26, 2022

 

Facebook Twitter

Mantan Ketua Hakim Negara: DS Najib Masih Boleh Menghadiri Sidang Parlimen, Malah Menjadi Perdana Menteri Sekiranya BN Menang Dalam PRU 15

 Pasti terkejut apabila membaca tajuk yang diberi, tetapi itulah hakikatnya dari sudut perlembagaan.

 Bukan Edisi Siasat merekayasa perkara yang mengarut, tetapi itulah yang dikatakan oleh mantan Ketua Hakim Negara, Tun Abdul Hamid Mohamad.

 Edisi Siasat siarkan semula apa yang pernah ditulis oleh Tun Abdul Hamid:

 “Jika seseorang itu diberi pengampunan dan dibebaskan serta merta, maka ertinya, dari saat keputusan itu dibuat, dia tidak perlu lagi menjalani hukuman penjara itu. Kata-kata “pengampunan penuh” tidak digunakan dalam Perlembagaan. Jika Lembaga Pengampunan memberi “pengampunan penuh dan pembebasan serta merta”, makna yang boleh diberi ialah bahawa pesalah itu diampunkan kesalahannya. Dan dia dibebaskan daripada menjalani hukuman yang sedang dijalaninya dengan serta merta.

Pengampunan itu tidak boleh disamakan dengan perintah mahkamah to set aside (mengenepikan), quash (membatalkan), atau deklarasi null and void (tak sah dan batal).

 Hanya mahkamah yang boleh membuat perintah-perintah itu.

 Perkara 42 tidak menyebut langsung hubungan pengampunan di bawah perkara itu dengan kelayakan atau pembatalan kehilangan kelayakan seseorang ahli Parlimen.

 Baca di sini:

http://www.jpapencen.gov.my/CAT289562/Published/perkara42-Ma.Html.

Tetapi, ia dikaitkan oleh Perkara 48(1)(e).

Perkara 48(1) memperuntukkan:

Tertakluk kepada peruntukan Perkara ini, seseorang hilang kelayakan untuk menjadi ahli mana-mana satu Majlis Parlimen jika:

Perkara 48(1)(e):

Dia telah disabitkan atas suatu kesalahan oleh sesuatu mahkamah di Wilayah-wilayah Persekutuan dan dihukum dengan pemenjaraan selama tempoh tidak kurang dari 1 tahun atau denda tidak kurang daripada dua ribu ringgit dan dia tidak mendapat pengampunan bebas.

Perkara 48(3):

Kehilangan kelayakan seseorang di bawah perenggan (e) Fasal (1) boleh dibatalkan oleh Yang di-Pertuan Agong.

Perkara 48 (1)(e) menyebut apa yang menyebabkan seorang itu hilang kelayakan.

Ia juga menyebut pengecualiannya iaitu jika orang itu mendapat pengampunan bebas.”

Baca di sini:

http://www.jpapencen.gov.my/cat289562/published/perkara48-Ma.Html

 

BERIKUT ADALAH RENCANA SAYA YANG BERKENAAN:

“PENGAMPUNAN DAN PEMBATALAN KEHILANGAN KELAYAKAN UNTUK MENJADI AHLI PARLIMEN

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

Perkara 42(1) Perlembagaan, antara lain, memperuntukkan:

42. (1) Yang di-Pertuan Agong berkuasa memberi ampun, tunda hukum dan lega hukum berkenaan dengan segala kesalahan …yang dilakukan di  dalam  Wilayah  Persekutuan…”.

 

Dalam Bahasa Inggeris, bahasa rasmi Perlembagaan, kata-kata ampun, tunda hukum dan lega hukum itu adalah “pardons, reprieves and respites”. Oleh sebab bahasa rasmi Perlembagaan adalah bahasa Inggeris, eloklah kita lihat makna perkatan-perkataan “pardon, reprieve dan respite” itu.

Cambridge English Dictionary menjelaskan makna “pardon” seperti berikut: “If someone who has committed a crime is pardoned, that person is officially forgiven and their punishment is stopped.”  (Jika seseorang telah melakukan satu kesalahan jenayah diampunkan, orang itu dengan rasminya dimaafkan dan hukuman ke atasnya dihentikan.)

“Reprieve” bererti “to stop or delay the punishment, especially by death, of a prisoner.” (“Repreive” bererti menghentikan atau melambatkan hukuman, terutama sekali hukuman mati, seorang pesalah).

“Respite” bererti “to postpone a sentence, etc” (“Respite” bererti menangguhkan hukuman dan sebagainya.)

 

Dapat diperhatikan bahawa ketiga-tiga perkataan itu mempunyai makna yang bertindih. Juga dapat diperhatikan bagaimana penterjemah Perlembagaan menghadapi masalah menterjemahnya.

Bagi tujuan kita, memadailah jika dikatakan bahawa di bawah Perkara 42 itu, berbagai-bagai jenis “pengampunan” boleh diberi. Misalnya, jika seseorang yang belum menjalani hukuman penjara “diampunkan”, dia tidak perlu menjalani hukuman itu. Jika dia telah menjalani sebahagian daripada hukuman penjara yang di kenakan ke atasnya, dia tidak perlu menjalani baki hukumannya. Hukuman yang dijatuhkan ke atas seseorang pesalah boleh ditangguh, seperti hukuman mati. Atau hukuman ke atasnya boleh digantikan dengan hukuman yang lebih ringan. Hukuman penjara juga boleh dipendekkan.

Jika seseorang itu diberi pengampunan dan dibebaskan serta merta, maka ertinya, dari saat keputusan itu dibuat, dia tidak perlu lagi menjalani hukuman penjara itu.

Kata-kata “pengampunan penuh” tidak digunakan dalam Perlembagaan. Jika Lembaga Pengampunan memberi “pengampunan penuh dan pembebasan serta merta”, makna yang boleh diberi ialah bahawa pesalah itu diampunkan kesalahannya dan dia dibebaskan daripada menjalani hukuman yang sedang dijalaninya dengan serta merta.

Pemberian pardon, reprieve dan respite itu tidak bererti sabitan dan hukuman yang dikenakan ke atas pesalah itu di mansuhkan daripada rekod mahkamah. Peritah itu kekal, cuma pesalah itu diampunkan atau dimaafkan daripada menjalani hukumannya.

Pengampunan itu tidak boleh disamakan dengan perintah mahkamah to set aside (mengenepikan), quash (membatalkan), atau deklarasi null and void (tak sah dan batal). Hanya mahkamah yang boleh membuat perintah-perintah itu.

Walau bagaimanapun, sama ada pengampunan itu memansuhkan sabitan dan hukuman atau tidak, adalah tidak penting berkaitan dengan kehilangan kelayakan untuk menjadi ahli Parlimen di bawah Perkara 48(1)(e). Apa yang penting ialah sama ada “pengampunan bebas” diberikan atau tidak. Jika pengampunan bebas diberikan, dia layak. Jika tidak, dia tidak layak.[1]

Perhatikan bahawa Perkara 42 tidak menyebut langsung mengenai hubungan pengampunan di bawah perkara itu dengan kelayakan atau pembatalan  kehilangan kelayakan seseorang ahli Parlimen. Tetapi, ia dikaitkan oleh Perkara 48(1)(e).

Perkara 48(1) memperuntukkan:

48. (1) Tertakluk  kepada  peruntukan  Perkara  ini,  seseorang hilang  kelayakan  untuk  menjadi  ahli  mana-mana  satu  Majlis Parlimen jika—

…..

(e). dia telah disabitkan atas suatu kesalahan oleh sesuatu mahkamah di Wilayah-wilayah Persekutuan ….  dan  dihukum  dengan  pemenjaraan selama tempoh  tidak kurang daripada satu tahun atau denda tidak kurang daripada dua ribu ringgit dan dia tidak mendapat pengampunan bebas; atau

……….

(3)  Kehilangan kelayakan seseorang di bawah perenggan…. (e)  Fasal  (1)  boleh  dibatalkan  oleh  Yang  di-Pertuan Agong…”

Perkara 48 (1)(e) menyebut apa yang menyebabkan seorang itu hilang kelayakan. Ia juga menyebut pengecualiannya iaitu  jika orang itu mendapat pengampunan bebas. (free pardon). Anehnya, perkataan “pengampunan bebas” tidak digunakan dalam Perkara 42.

Kesan kedua-dua peruntukan itu, apabila dibaca bersaama, ialah:

1.     Seseorang itu hilang kelayakan untuk menjadi ahli Parlimen jika dia telah disabitkan atas suatu kesalahan dan dihukum  dengan  pemenjaraan selama tempoh  tidak kurang daripada satu tahun atau denda tidak kurang daripada dua ribu ringgit. (Perkara 48(1)(e)).

2.     Jika dia mendapat pengampunan bebas, dia tidak hilang kelayakan itu. (Pekara 48(1)(e)).

3.     Jika dia tidak mendapat pengampunan bebas, kehilangan kelayakan itu boleh dibatalkan oleh Yang di-Pertuan Agong. (Perkara 48(3)).

Apakah ertinya “pengampunan bebas”? Ini tidak ditafsirkan. Bolehkah ia disamakan dengan “pengampunan penuh”? Ini adalah tugas mahkamah untuk mentefsirkannya.”

Di bawah Perkara 42, Yang di-Pertuan Agong memberi pengampunan atas nasihat Lembaga Pengampunan. Adakah dalam membatalkan kehilangan kelayakan juga, baginda dikehendaki melakukannya atas nasihat Lembaga Pengampunan?

Lembaga Pengampunan ditubuh di bawah Perkara 42 untuk tujuan perkara tersebut sahaja.  Tidak disebut sama ada dalam Perkara 42 atau 48 bahawa ia terpakai bagi Perkara 48. Lagi pula pembatalan kehilangan kelayakan bukanlah satu pengampunan yang dimaksudkan oleh Perkara 42. Oleh itu, saya berpendapat, baginda tidak perlu melakukannya atas nasihat Lembaga Pengampunan. Sama ada  baginda perlu melakukannya atas nasihat Perdana Menteri adalah satu perkara lain.

Maka, seorang  yang kehilangan kelayakan menjadi ahli Parlimen di bawah Perkara 48(1)(e) yang tidak mendapat pengampunan bebas, boleh memohon untuk diberi pembatalan kehilangan kelayakan mengikut Perkara 48(3).

 

Jika dia mendapat pembatalan kehilangan kelayakan mengikut Perkara 48, walaupun dia tidak mendapat pengampunan bebas di bawah Perkara 42, dia boleh bertanding dari dalam penjara dan menjadi seorang ahli Parlimen walau pun dia terus menjalani hukuman penjara. Malah, dia boleh menjadi Perdana Menteri jika partinya menang majoriti!

Bagaimana dia akan menghadiri persidangan Parlimen adalah perkara lain. Penguasa Penjara patut memberi kemudahan kepadanya.

Bagaimana dia akan menjalankan tugas sebagai Perdana Menteri jika dia menjadi Perdana Menteri? Kita tidak perlu memikirkan pilihan-pihan lain. Jika seorang banduan boleh diberi “pengampunan penuh” hanya untuk bertanding untuk menjadi ahli Parlimen, dan selepas itu (mungkin) menjadi Perdana Menteri, seorang banduan yang partinya telah menang majoriti (jika itu berlaku) dan dipersetujui oleh partinya untuk menjadi Perdana Menteri tentulah berada di kedudukan yang lebih kuat untuk diberi pengampunan bebas! Berdasarkan precedent  yang ada, apakah alasan untuk menolaknya? Sama ada orang ramai mahukan seorang yang disabitkan kesalahan menjadi Perdana Menteri adalah perkara lain.

07 10 2018

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

[email protected]

UNTUK MEMBACA RENCANA INI SEPENUHNYA SILA BACA DI http://www.tunabdulhamid.my

 

 

[1] Ditambah pada 09 10 2018

 

HUKUMAN PILIHAN MENGGANTI HUKUMAN MATI MANDATORI: PANDANGAN AWAL

HUKUMAN PILIHAN MENGGANTI HUKUMAN MATI MANDATORI: PANDANGAN AWAL

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya menggunakan frasa “hukuman pilihan mengganti hukuman mati mandatori” kerana keputusan Jemaah Menteri adalah untuk memberi pilihan kepada hakim untuk memilih hukuman selain daripada hukuman mati, bukan untuk memansuhkan langsung hukuman mati. Saya percaya, penggunaan frasa “pemansuhan hukuman mati mandatori” itulah yang menyebakan kekeliruan sehingga ia terpaksa dijelaskan oleh YAB Perdana Menteri Dato’ Sri Ismail Sabri Yaakob dalam ucapannya di Universiti Malaya pada 17 Jun 2022:

“Ramai yang terkeliru tentang pemansuhan hukuman mati mandatori yang diumumkan baru-baru ini, seolah-olah hukuman mati telah dihapuskan.

Kerajaan tidak menghapuskan hukuman mati tetapi bergantung kepada budi bicara hakim untuk menentukan sama ada pesalah tersebut patut dijatuhkan hukuman mati atau hukuman pilihan yang lain.”

Pada 29 Ogos 2019, Mesyuarat Jemaah Menteri bersetuju supaya Jawatankuasa Khas Kajian Hukuman Gantian Terhadap Hukuman Mati Mandatori (Jawatankuasa Khas) ditubuhkan untuk mengkaji secara keseluruhan polisi penghukuman (sentencing policy) bagi menggantikan hukuman mati mandatori dengan hukuman yang lebih wajar, tertakluk kepada budi bicara mahkamah.

Jawatankuasa tersebut dianggotai oleh pakar-pakar dalam bidang perundangan seperti bekas Ketua Hakim Negara, bekas Hakim Besar Malaya, bekas Peguam Cara Negara, pengamal undang-undang, pensyarah undang-undang daripada Institusi Pengajian Awam terkemuka dan pakar kajian jenayah.

Laporan jawatankuasa khas tersebut dibentangkan kepada Mesyuarat Jemaah Menteri pada 8 Jun 2022. Pada 10 Jun 2022, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Parlimen dan Undang-Undang), YB Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi bin Tuanku Jaafar, dalam kenyataan medianya, antara lain, memaklumkan bahawa Kerajaan secara prinsipnya menerima dan mengambil maklum syor-syor jawatankuasa khas tersebut.

Beliau mengesahkan bahawa Jemaah Menteri telah bersetuju agar penelitian dan kajian lanjut dilaksanakan berkaitan cadangan hukuman gantian terhadap 11 kesalahan yang membawa hukuman mati mandatori, satu kesalahan di bawah seksyen 39B Akta Dadah Berbahaya 1952 [Akta 234] dan 22 kesalahan yang membawa hukuman mati tetapi dengan budi bicara Mahkamah. Penelitian dan kajian lanjut itu akan dilaksanakan dengan kerjasama Jabatan Peguam Negara, Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang, Jabatan Perdana Menteri serta lain-lain Kementerian/Jabatan berkepentingan.

Kerajaan juga akan turut mengkaji kebolehlaksanaan berkaitan hala tuju sistem keadilan jenayah (Criminal Justice System) di negara ini, antaranya seperti pengwujudan prosedur pra-penghukuman (pre-sentencing procedure), penubuhan Majlis Penghukuman (Sentencing Council), pembangunan Garis Panduan Penghukuman (Sentencing Guideline), penubuhan Suruhanjaya Pembaharuan Undang-Undang (Law Commission), pembaharuan institusi kepenjaraan (Prison Reform) dan pelaksanaan hukuman berdasarkan restorative justice.

Bagi saya, keputusan mengadakan hukuman pilihan ini adalah lebih baik daripada memansuhkan hukuman mati langsung. Pembunuhan seorang dengan menikam sekali dengan pisau tidak boleh disamakan dengan pembunuhan berpuluh-puluh orang dengan senjata moden seperti yang berlaku di New Zealand dan kerap berlaku di Amerika Syarikat atau serangan di Lahad Datu yang bersifat pemberontakan atau serangan terhadap sebuah negara berdaulat itu. Adakah kesemuanya akan dikenakan hukuman selain daripada hukuman mati?

Selagi laporan penelitian dan kajian lanjut itu tidak dikeluarkan, kita tidak dapat memberi ulasan ke atas syornya satu per satu kerana kita belum tahu apakah syornya. Dari apa yang kita faham, di mana terdapat hanya satu hukuman, hukuman mati, seperti bagi kes bunuh (seksyen 302 Kanun Keseksaan dan seksyen 39B Akta 234), hukuman pilihan akan ditambah kepadanya untuk memberi pilihan kepada hakim hukuman mana yang hendak dijatuhkannya, sama ada hukuman mati atau yang lainnya.

Bagi kesalahan yang pada masa ini sudah ada hukuman pilihan, mungkin apa yang akan dilakukan ialah mengeluarkan hukuman mati daripadanya dan mengekalkan hukuman lain itu. Jika tidak, untuk apa pindaan dibuat kepadanya sedangkan pilihan di antara hukuman mati dan yang lain sudah pun ada?

Mengenai seksyen 302 Kanun Keseksaan, pada pandangan saya, hukuman mati itu boleh ditambah dengan:

(i) Penjara tidak kurang daripada berapa tahun yang ditetapkan; ATAU

(ii) Sebatan rotan tidak melebihi beberapa kali yang ditetapkan; ATAU

(iii) denda; ATAU

(iv) jika bukan hukuman mati yang dijatuhkan, apa-apa kombinasi terdiri daripada (i), (ii) dan (iii).

Perlu diambil perhatian hukuman denda itu adalah denda seperti di bawah sistem yang ada sekarang iaitu ia dibayar kepada Kerajaan, jika tidak dibayar hukuman penjara tambahan dikenakan. Ia bukan dibayar kepada waris si-mati kerana, jika ia dibayar kepada waris si-mati, mengapa bayaran yang serupa tidak dibuat bagi kesalahan-kesalahan menyebabkan kecederaan dan/atau kesakitan yang mangsanya lebih berhak menikmati wang gantirugi itu kerana merekalah yang mengalami kecederaan dan/atau kesakitan dan masih hidup? Menggunakan dan meluaskan sistem gantirugi kepada kesalahan-kesalahan menyebabkan kecederaan dan/atau kesakitan memerlukan kajian yang lebih luas dan mendalam yang berada di luar terma rujukan sekarang.

Kita juga tidak sepatutnya cuba membawa masuk konsep diyat ke dalam pindaan ini. Sistem diyat adalah satu sistem asing yang memerlukan kajian kesesuaian pelaksanaannya dalam keadaan sekarang. Jika didapati sesuai, keseluruhan sistem itu perlu dipakai bukan hanya setakat mengambil diyat untuk dijadikan satu hukuman dalam sistem sekarang.

Perlu diingati bahawa sistem diyat telah dilaksanakan dalam masyarakat kabilah Arab di mana seluruh kabilah itu akan bermuafakat membayarnya. Masyarakat Malaysia bukan masyarakat berkabilah. Adik beradik pun tidak mengambil hirau hal saudara maranya apatah lagi untuk membayar diyat. Tetapi, waris yang tidak pernah mengambil kisah terhadap si-mati dan keluarganya pun akan keluar untuk memberi pengampunan, bersetuju menerima diyat dan menuntut bahagian mereka sebagai waris si-mati dan, selepas itu, menghilangkan diri.

Mengikut perkiraan Profesor Madya Dr. Siti Zubaidah Ismail dari Jabatan Syariah dan Undang-Undang, Universiti Malaya, dengan mengambil nilai 100 ekor unta, 1,000 dinar emas atau 10,000 dirham perak, hari ini, diyat bagi kesalahan membunuh boleh mencecah RM1.3 juta. (Diyat bagi kesalahan membunuh di Brunei adalah juga berdasarkan 100 ekor unta, 1,000 dinar emas atau 10,000 dirham perak) Dalam masyarakat Malaysia, sekumpulan orang bukan Islam akan lebih boleh membeli nyawa mereka sedangkan orang Islam dan anak-anak negeri Sabah dan Sarawak akan berebut untuk mendapat diyat saudara maranya yang dibunuh. Itu adalah realiti yang mungkin tidak sedap didengar tetapi saya perlu menyebutnya.

Bezanya fakta kes dalam seksyen 39B Akta 234 dengan seksyen 302 Kanun Keseksaan ialah dalam kes yang pertama disebut tidak ada mangsa yang terlibat. Maka isu denda itu patut disifatkan sebagai gantirugi atau diyat tidak timbul. Hukuman pilihan seperti dalam perenggan (i), (ii), (iii) dan (iv) boleh dibuat. Demikian juga dengan kesalahan-kesalahan lain yang serupa dengan seksyen 39B Akta 234 yang tidak melibatkan kematian manusia.

Mewujudkan semula hukuman pilihan bagi kesalahan mengedar dadah di bawah seksyen 39B adalah menarik. Asalnya hukuman bagi kesalahan mengedar dadah adalah hukuman mati ATAU penjara seumur hidup dan, jika tidak dikenakan hukuman mati, hendaklah dihukum dengan sebatan tidak kurang daripada 15 kali sebatan.

Dalam tahun 1983, hukuman itu digantikan dengan hukuman mati mandatori. Alasan utama yang diberi ialah pengedaran dadah adalah cabaran kepada negara. Pada masa yang sama, Kerajaan pada masa itu tidak puas hati dengan hakim-hakim yang dikatakan mencari helah untuk tidak menjatuhkan hukuman mati. Selepas pindaan itu dibuat, Mahkamah pun menjatuhkan hukuman mati tanpa mempunyai pilihan. Tetapi, hukuman itu tidak dilaksanakan hingga banduan yang sedang menunggu pelaksanaan hukuman mati telah melebihi 1,000 orang.

Sekarang sudah terlalu lewat untuk melaksanakannya. Tidak ada kerajaan yang berani menggantung lebih daripada 1,000 orang banduan sekaligus. Tetapi, pindaan ini, walaupun tidak retrospective, akan mengurangkan penambahan bilangan mereka. Namun demikian, bagaimana dengan banduan yang lebih daripada 1,000 orang itu? Mahkamah tidak boleh mengubah hukuman terhadap mereka lagi.

Yang tinggal hanyalah pengampunan. Adakah Lembaga-Lembaga Pengampunan akan menggantikan hukuman terhadap kesemua mereka dengan hukuman pilihan baru ini? Ini tidak adil pula kepada pesalah-pesalah yang dibicarakan selepas pindaan ini dibuat kerana ada di antara mereka yang mungkin dikenakan hukuman mati. Jika Lembaga-Lembaga Pengampunan hendak menggantikan hukuman pilihan kepada sebahagian daripada mereka dan mengekalkan hukuman mati ke atas sebahagian lagi, atas asas apa ia akan dilakukan? Kita serahkan kepada mereka yang dipertanggungjawabkan untuk membuat penelitian dan kajian lanjut itu, memikirkannya.

Saya kurang senang dengan kemungkinan pengwujudan prosedur pra-penghukuman dan penubuhan Majlis Penghukuman jika ia melibatkan orang luar dalam menentukan hukuman yang akan dijatuhkan. Saya berpendapat, orang yang paling arif dalam menentukan hukuman yang sesuai dalam lingkungan yang ditetapkan oleh undang-undang adalah hakim. Mereka membicarakan kes-kes dan menjatuhkan hukuman setiap hari. Keputusan seorang Majistret atau Hakim Mahkamah Sesyen boleh dirayu hingga ke Mahkamah Rayuan, yang terdiri daripada sekurang-kurangnya tiga orang hakim. Keputusan seorang Hakim Mahkamah Tinggi boleh dirayu hingga ke Mahkamah Persekutuan.

Untuk dilantik menjadi seorang Pesuruhjaya Kehakiman, biasanya seseorang Pegawai Kehakiman dan Perundangan telah berkhidmat melebihi 20 tahun di pelbagai kedudukan. Demikian juga seorang peguam swasta, walaupun pendedahan mereka tidak seluas seorang pegawai Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan. Tetapi, dengan bantuan hujah peguam dan Timbalan Pendakwa Raya dan penghakiman-penghakiman duluan sebagai panduan mereka dapat memahaminya dengan cepat.

Adalah tidak perlu melibatkan ahli-ahli akademik, orang awam apatah lagi aktivis dalam tugas kehakiman itu. Menjatuhkan hukuman adalah tugas yang lebih mudah daripada membuat keputusan untuk mensabitkan kesalahan, atau tidak. Hukuman dinyatakan dalam undang-undang berkenaan. Terdapat keputusan-keputusan mahkamah-mahkamah yang lebih tinggi untuk menjadi panduan. Hujah-hujah peguam dan Timbalan Pendakwa Raya juga membantu hakim-hakim dalam menjalankan tugas ini. Jika silap, ia akan dibetulkan oleh mahkamah yang lebih tinggi.

Ahli-ahli akademik boleh membantu dengan membuat kajian dan menulis untuk menjadi rujukan.

Mengenai penglibatan orang awam dalam tugas menjatuhkan hukuman, perbicaraan dengan juri boleh menjadi perbandingan. Setelah mencapai kemerdekaan, kita memperkenalkan perbicaraan dengan juri bagi kes-kes yang membawa hukuman mati mandatori. Ia dimansuhkan pada 1 Januari 1995, mengikuti apa yang dilakukan oleh India, Pakistan dan Singapura lebih awal atas alasan utama bahawa ahli-ahli juri itu “susceptible to bias.” (“Mudah terdedah kepada berat sebelah.”) Malaysia memberi alasan ia tidak sesuai dengan penduduk yang berbilang bangsa. Memadailah dikatakan “It does not work”.

Mengenai penglibatan aktivis dalam menjatuhkan hukuman, saya katakan bahawa aktivis tidak sesuai menjalankan tugas itu. Saya hanya akan memetik apa yang dikatakan oleh seorang Chief Magistrate dari Australia yang saya temui di satu persidangan antarabangsa. Katanya, “We made a big mistake appointing activists as Magistrates. Their judgments are one-sided.” (“Kami membuat kesilapan besar melantik aktivis sebagai Majistret. Penghakiman mereka berat sebelah.”)

Melibatkan orang luar akan menyukarkan pengendalian dan melambatkan penyelesaian kes sedangkan faedahnya sangat minima, jika ada pun.

Kita tidak sepatutnya terlalu mudah terpengaruh untuk memperkenalkan apa yang ada atau dilakukan di negara lain tanpa mengetahui bagaimana ia berfungsi di negara itu dan kesesuaiannya di negara kita.

Misalnya, kita tentu pernah tertarik dengan pemilihan hakim melalui pilihan raya seperti yang dilakukan di setengah-setengah negeri di Amerika Syarikat. Dalam lawatan saya ke mahkamah Amerika Syarikat, kami diberi taklimat mengenai pelantikan dan pemilihan hakim di sana. Di penghujung taklimat itu saya bertanya hakim itu, jika beliau diberi peluang menggubal semula Perlembagaan Amerika Syarikat, adakah beliau akan mencadangkan hakim-hakim dipilih melalui pilihan raya? “No way,” (“Tidak sekali-kali,”) jawabnya. Kemudian beliau menceritakan mengenai calon-calon yang ditaja oleh syarikat-syarikat besar dalam kempen mereka.

Kami juga diberi taklimat mengenai rasuah di kalangan hakim. Saya bertanya, di antara hakim-hakim yang dituduh di mahkamah kerana rasuah, mana lebih banyak, yang dilantik atau yang dipilih melalui pilihan raya? Penceramah berkenaan menjawab, kesemua tujuh orang hakim yang baru dituduh di sebuah negeri (saya lupa namanya) adalah hakim-hakim yang dipilih melalui pilihan raya. Nampaknya, indah khabar dari rupa.

Kesimpulan

Keputusan yang dibuat oleh Kerajaan bukanlah untuk memansuhkan sama sekali hukuman mati. Ia adalah untuk memberi hukuman pilihan kepada hakim untuk menjatuhkan hukuman lain daripada hukuman mati, di mana sesuai.

Bagi kesalahan-kesalahan yang mempunyai hukuman mati mandatori, hukuman pilihan akan ditambah seperti penjara, sebatan rotan, denda atau mana-mana kombinasi di antaranya.

Bagi kesalahan-kesalahan yang hukuman pilihan sudah pun ada, hukuman mati baginya mungkin ditiadakan.

Membuat keputusan menetapkan hukuman yang hendak dijatuhkan adalah jauh lebih mudah daripada membuat keputusan untuk mensabitkan seseorang tertuduh, atau tidak. Orang yang lebih layak melakukan tugas itu adalah hakim. Orang awam, ahli akademik dan aktivis lebih baik tidak dilibatkan secara terus dalam tugas itu.

Kita tidak sepatutnya mengaitkan sistem diyat dalam pembaharuan ini.

Kita janganlah terlalu mudah terpengaruh dengan apa yang ada atau dilakukan di negara lain tanpa mengetahui bagaimana ia berfungsi di sana dan kesesuaiannya di sini.

Kita amat suka menubuhkan suruhanjaya, badan, lembaga, jawatankuasa untuk menyelesaikan masalah yang sama menyebabkan pertindihan bidang kuasa dan lain-lain masalah. Untuk mengetahui misalannya, sila baca “Enforcement Agency Integrity Commission – A Critical Analysis” (20 Mei 2013) yang boleh didapati dalam laman-laman web saya.

07 07 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

EPILOG KEPADA “PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA BUKAN SESUKA HATI”

EPILOG KEPADA “PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA BUKAN SESUKA HATI”

Semalam (17 03 2022), saya telah menyiarkan rencana berkenaan. Hari ini, saya menerima satu petikan daripada rencana Tunku Abdul Rahman dalam kolumnya bertajuk “As I See It” dalam akhbar The Star yang dihantar (forward) oleh seorang veteran UMNO dari Pulau Pinang. Ia sangat tepat dengan isu yang sedang dibincangkan. Saya akan menterjemahkannya ke Bahasa Melayu dan meletakkan petikan asalnya sebagai nota akhir (end note) untuk faedah pembaca:

“Justeru, raja tidak boleh memecat Menteri Besar yang hanya boleh disingkirkan daripada jawatannya dengan undi majoriti ahli dewan. Dengan cara yang sama, seorang raja tidak boleh menolak untuk menerima Menteri Besar yang dicadangkan oleh rakyat.

Apa yang akan berlaku jika baginda berbuat demikian dan majlis perundangan negeri menghantar semula orang yang sama sebagai Menteri Besar? Baginda hanya boleh memberi persetujuan tetapi tidak berhak memilih Menteri Besar mengikut kehendak hatinya sendiri.

Ini kerana Menteri Besar adalah orang rakyat dan sekiranya raja diberi hak untuk memilihnya, Menteri Besar akan menjadi orang raja dan tunduk kepada kehendaknya. Ini akan menjadikan demokrasi terbalik.

Ertinya, kuasa Sultan adalah terhad dan peranan mereka dalam badan perundangan setiap negeri adalah kecil atau simbolik.”

Tidak ada apa yang perlu ditambah lagi.

Tun Abdul Hamid Mohamad

18 03 2022

UMNO TARIK DIRI DARIPADA KERAJAAN PN: APA KESANNYA?

UMNO TARIK DIRI DARIPADA KERAJAAN PN: APA KESANNYA?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

Dalam mesyuaratnya pada malam 07 07 2021, Majlis Kerja Tertinggi UMNO (MKT) membuat keputusan menarik diri daripada Kerajaan PN serta merta. MKT menyatakanbahawa segala panduan utama yang digariskan UMNO sebagai syarat meneruskan sokongan terhadap Kerajaan pimpinan Perdana Menteri, Tan Sri Muhyiddin Yasin, gagaldipenuhi dan dilaksanakan dengan memuaskan. MKT menyenaraikan tujuh perkara di mana Kerajaan PN gagal dalam memenuhi aspirasi rakyat. Seterusnya MKT memutuskan:

“7. Justeru, UMNO mendesak agar Tan Sri Dato’ Haji Muhyiddin bin Haji Mohd Yasin dapat berundur secara terhormat bagi membolehkan seorang Perdana Menteri baharu dilantik untuk suatu tempoh yang terhad.

8. Tempoh Perdana Menteri yang baharu akan hanya memfokuskan usaha membantu kebajikan rakyat sepanjang pandemik, menangani Covid-19 dengan pendekatan inklusif dan memastikan proses vaksinasi dan imunisasi dapat disegerakan.

9. Setelah berjaya mencapai tahap imunisasi kelompok, Perdana Menteri baharu mestilah segera menasihati Yang di-Pertuan Agong bagi menyerahkan kembali mandat kepada rakyat untuk diadakan Pilihan Raya Umum ke-15….

10. Mesyuarat MKT malam ini juga mempertegaskan pendirian sebagaimana yang telah diputuskan di Perhimpunan Agung UMNO 2020, untuk tidak sesekali menyokong sebarang usaha mencalonkan Datuk Seri Anwar Ibrahim sebagai Perdana Menteri atau pun Kerajaan yang ditunjangi oleh DAP-PH (DAP-PH Led Government).)”

Apakah kesan penarikan diri daripada menyokong Kerajaan PN dengan serta merta itu? Adakah ia bererti sebaik sahaja keputusan itu dibuat dengan secara otomatik dan serta merta Tan Sri Muhyiddin tidak menjadi Perdana Menteri lagi dan Kerajaan PN tumbang?
Jawapan kepada soalan kedua adalah “tidak”.

Ini kerana, pertama, keputusan itu adalah keputusan parti. Walaupun Ahli-Ahli Parlimen UMNO sepatutnya turut menarik diri daripada menyokong Kerajaan PN, mereka tidak semestinya akan berbuat demikian. Mungkin mereka akan dipecat dari parti, tetapi mereka masih tetap boleh menyokong Kerajaan PN.

Kedua, kita tidak tahu sama ada terdapat Ahli-Ahli Parlimen pembangkang yang mungkin mengubah fikiran dan menyokong Kerajaan PN.

Ketiga, selagi Tan Sri Muhyiddin tidak meletak jawatan atau Yang di-Pertuan Agong tidak melantik Perdana Menteri baru, Tan Sri Muhyiddin masih menjadi Perdana Menteri.

Apakah pilihan yang ada kepada Tan Sri Muhyiddin? Beliau boleh menasihatkan Yang di-Pertuan Agong untuk membubarkan Parlimen dan mengadakan PRU 15. Yang diPertuan Agong boleh tidak berkenan dengan nasihat itu. Dalam keadaan sekarang, PRU 15 tidak mungkin dapat diadakan.

Maka, pilihan kedua beliau adalah cuba mendapat sokongan majoriti, jika boleh. Sementara itu, tunggu sahaja saat Yang di-Pertuan Agong melantik Perdana Menteri baharu. Jika ia tidak dilakukan sebelum persidangan Parlimen pada 26 Julai, satu usul tidak percaya boleh dikemukakan di Parlimen. Jika usul itu kalah, Kerajaan PN selamat. Jika usul mendapat sokongan majoriti, Tan Sri Muhyiddin hendaklah meletak jawatan atau beliau boleh menasihatkan Yang di-Pertuan Agong untuk membubarkan Parlimen dan mengadakan PRU 15. Yang di-Pertuan Agong boleh tidak berkenan dengan nasihat itu. Dalam keadaan sekarang, PRU 15 tidak mungkin dapat diadakan.

Perhatikan dalam kedua-dua pilihan yang disebut di atas penyelesaian yang paling mudah ialah Tan Sri Muhyiddin meletak jawatan. Sanggupkah beliau berbuat demikian?

Berbangkit daripada keputusan MKT UMNO itu, apakah pilihan yang ada kepada Yang di-Pertuan Agong? Baginda, atas nasihat Tan Sri Muhyiddin, boleh membubar Parlimen dan mengadakan PRU 15. Yang di-Pertuan Agong boleh tidak berkenan dengan nasihat itu. Dalam keadaan sekarang, PRU 15 tidak mungkin dapat diadakan.

Pilihan yang kedua ialah bagi Yang di-Pertuan Agong melantik Perdana Menteri baharu. Perhatikan, dalam keadaan sekarang, sama ada Tan Sri Muhyiddin meletak jawatan atau tidak, pilihan paling mudah bagi Yang di-Pertuan Agong ialah melantik seorang Perdana Menteri baharu, itu pun jika pada baginda ada seseorang yang mempunyai sokongan majoriti.

UMNO mendesak agar Tan Sri Muhyiddin berundur secara terhormat bagi membolehkan seorang Perdana Menteri baharu dilantik untuk suatu tempoh yang terhad. Sebenarnya tidak ada peruntukan dalam Perlembagaan yang membolehkan Yang di-Pertuan Agong melantik seorang Perdana Menteri untuk suatu tempoh yang terhad. Perdana Menteri itu boleh memberi akujanji politik bahawa beliau hanya akan memegang jawatan itu bagi susuatu tempoh tertentu dan meletak jawatan apabila sampai masanya. Jika beliau menunaikan janjinya, tiada masalah. Yang di-Pertuan Agong boleh, atas nasihat Perdana Menteri sementara itu, membubarkan Parlimen dan menitahkan supaya PRU 15 diadakan. Selepas itu, seorang Perdana Menteri tetap yang dipilih oleh rakyat akan menubuh dan mengepalai sebuah kerajaan yang dipilih oleh rakyat. Demokrasi kembali beroperasi semula.

Merujuk kepada perenggan 8 dan 9 keputusan MKT itu, bagaimana penyampaian tahap atau kejayaan yang dicapai dalam menangani Covid-19 dan masalah yang disebabkan
olehnya akan diukur?

Perenggan 10 keputusan MKT itu juga menegaskan bahawa UMNO tidak sama sekali akan menyokong sebarang usaha mencalonkan Datuk Seri Anwar Ibrahim sebagai Perdana Menteri ataupun Kerajaan yang ditunjangi oleh DAP-PH (DAP-PH Led Government).)

Soalannya, bolehkah seseorang di luar PH dan PN mendapat majoriti untuk menubuhkan sebuah kerajaan dan mengekalkannya? PH masih mantap dengan bilangan Ahli-Ahli Parlimennya (+ Pejuang) yang mungkin mempunyai majoriti. Sebaliknya, Kerajaan PN tanpa UMNO (tidak kira berapa orang yang mematuhi keputusan MKT itu) besar kemungkinan akan kehilangan majoriti. Tanpa sokongan PH dan PN, dari mana kerajaan baharu tajaan UMNO itu akan mendapat majoritinya?

Saya khuatir, tindakan UMNO itu akan menyerah balik kerajaan yang diperolehi daripada PH itu kepada PH semula. Jika itu berlaku, Datuk Seri Zahid Hamidi dan Ahli-Ahli MKT yang menyokongnya bertanggungjawab kepada bangsa Melayu. Mereka adalah Pak Pandir Moden.

Sebaliknya, jika Perdana Menteri baharu itu memperolehi majoriti dalam Parlimen dan dapat mengekalkan kerajaan sementaranya, dapat menyelesaikan masalah Covid-19 dalam tempoh yang ditetapkan, meletak jawatan dan menasihatkan YDPA menitahkan supaya PRU 15 diadakan, maka ahli-ahli MKT itu patutlah diberi penghormatan sebagai political genius. Perdana Menteri sementara itu pula patutlah dinobatkan sebagai
Perdana Menteri tetap selepas PRU 15.

Sama-samalah kita tunggu untuk melihat kedatangan semula political genius atau Pak Pandir Moden. Yang menakutkan ialah pertaruhannya terlalu besar: masa depan bangsa Melayu.

08 07 2021

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

BAHASA MELAYU DAN PENGUKUHAN MELALUI UNDANG-UNDANG

SIMPOSIUM ANTARABANGSA PEMARTABATAN BAHASA MELAYU

22 – 24 Mei 2022

BAHASA MELAYU DAN PENGUKUHAN MELALUI UNDANG-UNDANG

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

(Saya teruja untuk berucap di dewan ini hari ini,  walaupun melalui rakaman video,  kerana di sinilah 62 tahun dahulu (tahun 1960) kali pertama saya berucap ke seluruh negara, dibawa oleh Radio Malaya. Pada masa itu saya mewakili zon Utara, Semenanjung Tanah Melayu dalam pertandingan syarahan Minggu Bahasa Kebangsaan, peringkat akhir, anjuran Dewan Bahasa dan Pustaka.)

Kedudukan Bahasa Melayu terletak kepada kekuatan politik Melayu dan kemahuan politik pemimpin-pemimpin Melayu.

Pertama sekali saya katakan, kedudukan Bahasa Melayu berhubung rapat dengan kedudukan politik Melayu: kuat kedudukan politik Melayu, kedudukan Bahasa Melayu boleh diperkukuhkan; lemah kedudukan politik Melayu, lemahlah kedudukan Bahasa Melayu.

Selama 50 tahun kedudukan politik Melayu kuat. Saya akui banyak telah dilakukan untuk memperkukuhkan pemakaian Bahasa Melayu dalam negara. Jika pada masa kita mempunyai kuasa politik kita tidak berbuat secukupnya kerana kita tidak tahu apa yang hendak dilakukan atau kerana kita tidak mempunyai kemahuan politik atau kerana kita takut atau lalai, itu salah kita.

Lemahnya kedudukan politik Melayu semasa pemerintahan Pakatan Harapan telah melihatkan betapa lemahnya kedudukan Bahasa Melayu hinggakan apabila seorang Menteri menggunakan Bahasa Mandarin untuk urusan rasmi, Perdana Menteri yang menjadi Presiden UMNO paling lama dalam sejarah dan dua orang bekas Timbalan Perdana Menteri dan Timbalan Presiden UMNO dalam Pakatan Harapan pun tidak menegurnya. Mereka memerlukan sokongan parti bekas musuh politik mereka itu  untuk menubuh kerajaan. Pada masa itu juga kita melihat betapa kuatnya tuntutan Dong Zong dan kerajaan nampak seperti menyebelahi mereka.

Kerajaan Perikatan Nasional di bawah Tan Sri Muhyiddin Yassin juga tidak bermaya untuk berbuat sesuatu. Ia terpaksa memikirkan kedudukannya dahulu yang seperti telur di hujung tanduk itu. Selagi sebuah kerajaan yang disepakati oleh parti-parti Melayu yang kukuh tidak dapat ditubuh, tidak ada apa yang boleh berlaku untuk mengukuhkan pemakaian Bahasa Melayu.

Saya khuatir simposium ini juga akan menjadi seperti Juma’at Hari Jawi yang mati tak berkubur seminggu selepas ia dilancarkan. Tetapi, simposium ini ada kelainannya: ia dianjur oleh Pejabat Perdana Menteri. Kita ucapkan tahniah kepada  Perdana Menteri YAB Dato’ Seri Ismail Sabri di atas keberaniannya menganjurkan simposium ini dan membukanya dalam keadaan kerajaannya yang tidak kukuh itu. Kita harapkan ia bukanlah sekadar untuk mendapat undi orang Melayu dalam pilihan raya umum tidak lama lagi. Seorang Perdana Menteri perlu berfikir lebih jauh daripada pilihan raya umum yang akan datang.

Sekurang-kurangnya simposium ini memberi peluang kepada kita untuk menyampaikan kepada beliau atau sesiapa juga yang menjadi Perdana Menteri selepas PRU15  pandangan kita bahawa untuk memperkukuhkan penggunaan Bahasa Melayu, kekuatan dan kemahuan politik perlu ada.

Maka, Perdana Menteri perlulah memikirkan bagaimana hendak memperkuatkan kedudukan politik Melayu, terlebih dahulu.

Saya katakan, selagi dua parti politik terbesar Melayu, iaitu UMNO dan PAS tidak bergabung dan selagi parti-parti nyamuk Melayu tidak dibubar atau dikuburkan, orang Melayu akan terus berpecah-belah; kuasa politik Melayu terus lemah dan kerajaan terpaksa mengharapkan sokongan parti-parti bukan Melayu, termasuk yang hanya mempunyai satu kerusi Parlimen! Setiap kali pilihan raya kecil apatah lagi pilihan raya umum akan diadakan, akan kedengaranlah tuntutan supaya Sekolah-sekolah Jenis Kebangsaan (Cina) di bina. Tuntutan diberi, mereka undi DAP.

Pengukuhan penggunaan Bahasa Melayu melalui undang-undang

Pengukuhan penggunaan Bahasa Melayu melalui undang-undang hanya boleh dilakukan dalam lingkungan yang ditetapkan oleh Perlembagaan Persekutuan.

Selepas mengatakan Bahasa Melayu adalah bahasa Kebangsaan Malaysia, Perlembagaan Persekutuan, antara lain, menyebut mengenai penggunaannya seperti berikut:

(i)  tiada seorang pun boleh dilarang atau dihalang daripada menggunakan bahasa lain, selain bagi maksud rasmi. “maksud rasmi” ertinya apa-apa maksud Kerajaan,   sama  ada  Kerajaan  Persekutuan  atau  Kerajaan Negeri, dan termasuklah apa-apa maksud sesuatu pihak berkuasa awam.

(ii)  tiada seorang pun boleh dilarang atau dihalang daripada  mengajarkan atau belajar, apa-apa bahasa lain;

Perhatikan, halangan untuk menggunakan  bahasa lain hanya untuk urusan rasmi. Maka, undang-undang tidak boleh dibuat untuk menghalang syarikat-syarikat daripada menggunakan selain daripada Bahasa Melayu dalam urusan hariannya.

Perlembagaan Persekutuan membenarkan pengajaran dan pembelajaran bahasa-bahasa lain. Ia tidak menyuruh atau melarang kerajaan membina sekolah dan universiti untuk mengajar dan belajar bahasa-bahasa lain. Terserahlah kepada kerajaan sama ada hendak membinanya atau tidak. Biasanya ia tertakluk kepada kuat mana tekanan politik. Sebab itulah saya tekankan kekuatan politik Melayu dan kemahuan politik pemimpin-pemimpin Melayu.

Seksyen 2 Akta Bahasa Kebangsaan 1963/1967 menghendaki semua urusan rasmi kerajaan dijalankan dengan menggunakan Bahasa Melayu, tertakluk kepada beberapa perkara.

Saya fikir, kehendak undang-undang ini, tertakluk kepada pengecualian yang dibenarkan, telah dilaksanakan sebaik mungkin di pejabat-pejabat kerajaan.

Peserta-peserta simposium ini yang datang dari universiti-universiti boleh menceritakan bagaimana mereka mengajar dengan menggunakan Bahasa Melayu, bagaimana pelajar-pelajar menjawab soalan-soalan dengan menggunakan Bahasa Melayu dan sama ada ia mempunyai apa-apa kesan kepada mutu graduan-graduan itu.

Penggunaan Bahasa Kebangsaan di mahkamah

Mengenai penggunaan Bahasa Kebangsaan di mahkamah, seksyen 8 Akta Bahasa Kebangsaan 1963/1967 memperuntukkan, ringkasnya, segala prosiding (selain pemberian keterangan oleh seseorang saksi) dalam Mahkamah hendaklah dalam Bahasa Kebangsaan. Tetapi, Mahkamah boleh, selepas menimbangkan kepentingan keadilan dalam prosiding itu, memerintahkan supaya prosiding itu (selain pemberian keterangan oleh seseorang saksi) dijalankan sebahagiannya dalam Bahasa Kebangsaan dan sebahagiannya dalam bahasa Inggeris.

Pada masa ini, anggaran kasar saya mengenai penggunaan Bahasa Melayu di Mahkamah di Semenanjung Tanah Melayu adalah, di Mahkamah Majistret dan Mahkamah Sesyen 95%, di Mahkamah Tinggi 70%, di Mahkamah Rayuan 10% dan di Mahkamah Persekutuan 5%. Di Sabah dan Sarawak di Mahkamah Majistret 10%, di Mahkamah Sesyen 5% dan di Mahkamah Tinggi 0%.

Kedudukan di Sabah dan Sarawak perlu dibaiki. Masalah utama di sana adalah sikap.

Pada masa yang sama, syarat pelantikan ke jawatan Hakim di seluruh Malaysia hendaklah diperketatkan dengan menghendaki mereka boleh menulis alasan penghakiman yang baik dalam Bahasa Melayu.

Kita tidak perlu  mensasarkan 100% penggunaan Bahasa Melayu di mahkamah. Itu tidak realistik, terutama sekali di Mahkamah Tinggi, Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan.

Penghujahan undang-undang adalah lebih mudah dilakukan dalam Bahasa Inggeris disebabkan penghakiman-penghakiman dari dalam dan luar negara yang dipetik ditulis dalam Bahasa Inggeris, dalam kes-kes perdagangan, dokumen-dokumen keterangan adalah dalam Bahasa Inggeris.

Demikian juga, adalah lebih mudah dan cepat menulis penghakiman dalam Bahasa Inggeris. Penghakiman dalam Bahasa Inggeris juga mendapat liputan penyiaran  dan pembacaan yang lebih luas. Hakim-Hakim Mahkamah Agung India dan Pakistan juga menulis penghakiman mereka dalam Bahasa Inggeris. Hinggakan penghakiman mengenai riba’ yang ditulis oleh Taqi Usmani yang dianggap sebagai authority di seluruh dunia, juga ditulis dalam Bahasa Inggeris.

Malaysia juga sedang berusaha untuk menjadi hab perbankan dan kewangan Islam di dunia. Saya menghujahkan dalam Kuliah Memperingati Prof. Ahmad Ibrahim pada 07 Disember 2011 bahawa antara tarikan Malaysia ialah undang-undangnya dalam Bahasa Inggeris, peguam dan hakim fasih berbahasa Inggeris, prosiding di Mahkamah Tinggi ke atas dalam Bahasa Inggeris dan penghakiman ditulis dalam Bahasa Inggeris. Kuliah itu adalah artikel dalam Bahasa Inggeris yang paling popular dalam laman web saya, menunjukkan ia dibaca oleh pelawat di seluruh dunia.

Kita juga mahu menjadi pusat penimbangtara yang ulung di kawasan ini. Ini juga memerlukan penggunaan Bahasa Inggeris. Kita kenalah membuat pengecualian untuk tujuan itu.

Pengukuhan penggunaan Bahasa Melayu janganlah hingga menyebabkan penguasaan Bahasa Inggeris graduan Melayu menurun

Pengukuhan penggunaan Bahasa Melayu dalam negara boleh dibuat, tetapi janganlah hingga menyebabkan penguasaan Bahasa Inggeris graduan Melayu menurun. Sebenarnya ini telah berlaku. Saya perhatikan apabila kita melaksanakan  dasar pelajaran kebangsaan, semua sekolah menengah dan universiti mengajar dalam Bahasa Melayu, tahap penguasaan Bahasa Inggeris di kalangan graduan undang-undang bangsa Melayu dari universiti-universiti dalam negara turun mendadak. Ini menyukarkan mereka mendapat pekerjaan dalam firma-firma undang-undang yang besar-besar atau syarikat-syarikat multi-nasional. Pemimpin-pemimpin politik dan pegawai-pegawai  kerajaan juga menjadi mangsa dasar ini, hingga sekarang.

Mengapa saya bercakap mengenai perkara ini dalam simposium ini? Sebabnya, saya tidak mahu kerana hendak mengukuh pelaksanaan Bahasa Melayu hingga menyebabkan penguasaan Bahasa Inggeris graduan-graduan Melayu menjadi lemah. Yang rugi adalah orang Melayu.

Penggunaan Bahasa Melayu di peringkat antarabangsa dan pengantarabangsaan Bahasa Melayu

Ada antara kita yang melihat lebih jauh daripada sempadan negara kita. Mereka mahu Bahasa Melayu digunakan di peringkat antarabangsa. Itu tidak salah. Cuma, saya harap ia bukanlah kerana Perdana Menteri, Menteri-Menteri dan pegawai-pegawai tinggi kita malu berucap atau bercakap dalam Bahasa Inggeris di peringkat antarabangsa. Itu mengundur masuk ke bawah tempurung. Saya katakan, di peringkat antarabangsa, Perdana Menteri, Menteri-Menteri, pegawai-pegawai tinggi dan juga ahli-ahli akademik kita hendaklah boleh berucap atau  bercakap dalam Bahasa Inggeris yang baik hingga wakil-wakil negara lain kagum dan menunggu untuk mendengarnya, bukan hanya syok sendiri berucap dalam Bahasa Melay.   Allah Ta’ala memberikan Bangsa Melayu lidah yang fasih untuk bertutur dalam semua bahasa. Kita sepatutnya menggunakannya sepenuhnya. Ingat, kita perlukan banyak pegawai yang boleh berunding dengan pegawai-pegawai  dari negara-negara lain dalam banyak hal. Janganlah tugas itu sampai diserahkan kepada pegawai bukan Melayu. Saya pernah lihat perkara seperti itu berlaku.

Untuk mengantarabangsakan Bahasa Melayu, saya nampak terlalu banyak masalahnya, hinggakan nama bahasa yang hendak diketengahkan pun tidak dapat dipersetujui. Di dunia ini, Bahasa Melayu hanya bahasa rasmi atau bahasa kebangsaan di tiga buah negara iaitu, Indonesia, Malaysia dan Brunei. Indonesia tidak bersetuju ia dipanggil Bahasa Melayu. Jika Brunei bersetuju pun, setakat Malaysia dan Brunei yang hendak mengantarabangsakannya, tidak ada sesiapa yang akan mengambil kisah, walaupun di ASEAN. Selain dari itu, berlainan daripada Bahasa Inggeris, perbezaan di antara Bahasa Melayu Malaysia dan Bahasa Melayu Indonesia amat ketara. Yang mana hendak diketengahkan?

Bahasa Inggeris menjadi bahasa antarabangsa akibat keluasan empayar British. Ia berlaku dengan sendirinya perlahan-lahan. Empayar Melayu tidak mungkin berlaku, entah kiamat lebih dahulu.

Kesimpulan

  1. Kukuh tidaknya kedudukan Bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan terletak kepada kekuatan politik Melayu dan kemahuan politik pemimpin-pemimpin Melayu. Oleh itu, untuk mengukuhkan kedudukan Bahasa Melayu, parti-parti politik Melayu perlulah bergabung supaya dapat membentuk sebuah kerajaan pro-Bahasa Melayu yang kukuh.
  1. Pengukuhan penggunaan Bahasa Melayu melalui undang-undang hanya boleh dilakukan dalam negara dan dalam lingkungan yang ditetapkan oleh Perlembagaan Persekutuan. Apa yang dibuat terletak kepada kekuatan politik kerajaan pro-Bahasa Melayu dan kemahuan politik pemimpin-pemimpinnya.
  1. Penggunaan Bahasa Melayu di mahkamah di Sabah dan Sarawak perlu dilebihkan. Calon Hakim, di seluruh Malaysia, hendaklah boleh menulis alasan penghakiman dalam Bakasa Melayu dengan baik. Mereka yang tidak mempunyai sikap yang betul terhadap penggunaan Bahasa Melayu di mahkamah hendaklah tidak dilantik menjadi Hakim. Tetapi, kita tidak perlu mensasarkan 100% penggunaan Bahasa Melayu di mahkamah. Itu tidak realistik, terutama sekali di Mahkamah Tinggi, Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan. Ia juga bercanggah dengan usaha kita untuk menjadikan Malaysia hab perbankan dan kewangan Islam di dunia dan pusat penimbangtara yang ulung di rantau ini.
  1. Pengukuhan penggunaan Bahasa Melayu janganlah sampai melemahkan penguasaan Bahasa Inggeris graduan Melayu. Graduan-graduan Melayu yang lemah dalam Bahasa Inggeris tidak dapat bersaing dengan graduan-graduan bukan Melayu di pasaran. Kita perlukan pemimpin-pemimpin politik Melayu, hakim-hakim, pegawai-pegawai, ahli-ahli korporat dan ahli-ahli akademik yang mempunyai penguasaan Bahasa Inggeris yang baik.
  1. Di peringkat antarabangsa, Perdana Menteri, Menteri-Menteri, Hakim-Hakim, pegawai-pegawai tinggi dan juga ahli-ahli akademik kita hendaklah boleh berucap atau bercakap dalam Bahasa Inggeris yang baik sehingga mereka dikagumi. Kita pernah berada di tahap itu, janganlah ia menurun pula. Terdapat terlalu banyak halangan untuk kita mengantarabangsakan Bahasa Melayu. Maka eloklah kita menumpukan kepada pengukuhannya dalam negara. Tetapi, jika ada idea-idea baik yang boleh dilaksanakan, mengambil kira peringatan saya tadi, teruskanlah.

Sekian. Terima kasih.

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

PINDAAN PERLEMBAGAAN UMNO 2022 MENGGALAKKAN KEDIKTATORAN DALAM UMNO

PINDAAN PERLEMBAGAAN UMNO 2022 MENGGALAKKAN KEDIKTATORAN DALAM UMNO

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Maka Persidangan Agung Khas UMNO pada 15 Mei 2022 pun meluluskan pindaan kepada Perlembagaan UMNO. Mari kita lihat pindaan itu dengan lebih dekat. Fasal 10.16.1 setelah dipinda, berbunyi:

“Majlis Kerja Tertinggi berhak menangguhkan pemilihan di peringkat Majlis Kerja Tertinggi, Bahagian dan Cawangan. Penangguhan ini tidak lebih daripada lapan belas (18) bulan dari tarikh pemilihan yang sepatutnya ia diadakan ATAU tidak lebih daripada enam (6) bulan selepas diadakan  sesuatu Pilihan Raya Umum Parlimen (Dewan Rakyat) yang mana terkemudian.”

Untuk memudahkan perbincangan ini, saya hanya merujuk kepada jawatan-jawatan yang disebut dam Fasal 9.3 iaitu:

“Presiden, Timbalan Presiden, tiga orang Naib Presiden dan dua puluh lima orang Ahli Majlis Tertinggi yang dipilih oleh Perhimpunan Agung tiap-tiap 3 tahun sekali.”

Kita bincang kesan pindaan ini tanpa tiga perkataan “yang mana terkemudian” yang terdapat di hujung peruntukan itu, setelah dipinda, terlebih dahulu.

Sebelum dipinda, MKT hanya boleh menangguh pemilihan selama 18 bulan, menjadikan hayat jawatan pemegang-pemegang itu 3 tahun + 18 bulan = 4 tahun 6 bulan. Pemilihan mesti diadakan sebelum tamat tempoh 4 tahun 6 bulan itu.

Selepas dipinda, MKT ada dua pilihan: tidak lebih daripada 18 bulan ATAU tidak lebih daripada enam (6) bulan selepas diadakan  sesuatu PRU.

Perhatikan perkataan “atau” yang digunakan dalam ayat itu. Ertinya, MKT hanya boleh memilih salah satu daripada dua pilihan yang ada itu.

Jika pada tarikh tamatnya tempoh tiga tahun itu, tempoh lima tahun hayat Parlimen itu juga akan tamat tidak lama lagi dan MKT mahu tempoh mereka memegang jawatan dilanjutkan seberapa lama yang boleh, lebih baik MKT tidak menggunakan klausa kedua. Ini kerana klausa pertama boleh memberikan mereka 18 bulan tambahan, tidak kira PRU diadakan sebelum tamat tempoh 18 bulan atau tidak.

Jika dalam keadaan itu mereka menggunakan klausa kedua, pemilihan mesti dibuat dalam tempoh enam bulan selepas PRU diadakan yang, besar kemungkinan, adalah kurang daripada 18 bulan.

Katakanlah PRU baru sahaja diadakan sebelum tamatnya tempoh tiga tahun itu. Dalam keadaan ini, jika MKT memilih  menggunakan klausa pertama, penangguhan hanya selama 18 bulan selepas tarikh tamat tempoh tiga tahun itu.

Sebaliknya, jika ia memilih klausa kedua, sama ada penangguhan akan lebih atau kurang daripada 18 bulan tertakluk kepada bila PRU berikutnya diadakan. Jika ia diadakan di hujung tempoh lima tahun hayat Parlimen, ia boleh jadi hampir 3 tahun + 5 tahun + 6 bulan = 8 tahun 6 bulan.

Kita lihat satu senario lagi, iaitu di mana UMNO adalah parti memerintah dan Presiden UMNO adalah Perdana Menteri. Perdana Menteri dan Menteri-Menteri yang kebanyakannya ahli MKT mahu terus memegang jawatan dalam  parti seberapa lama yang boleh tanpa pemilihan baru. MKT boleh menggunakan klausa kedua. Presiden UMNO boleh mengatur bila tarikh pemilihan diadakan tertakluk kepada apa yang diperuntukkan oleh Perlembagaan UMNO. Sebagai Perdana Menteri beliau boleh pula mengatur tarikh PRU dalam tempoh lima tahun hayat Parlimen itu yang boleh memberi tempoh paling panjang baginya dan penyokong-penyokongnya memegang jawatan parti. Ia boleh jadi hampir lapan tahun enam bulan (3 tahun + 5 tahun + 6 bulan = 8 tahun 6 bulan.)

Ertinya, selepas pindaan ini MKT, BERHAK (boleh) memilih untuk menangguh pemilihan sama ada tidak lebih daripada 18 bulan ATAU tidak lebih daripada enam bulan selepas PRU berituknya. MKT boleh pilih yang lebih pendek atau yang lebih panjang tertakluk kepada keadaan pada sesuatu masa, mengikut budibicaranya. Itu jelas tanpa tiga perkataan “yang mana terkemudian”.

Adakah wujudnya tiga perkataan itu mengubah kedudukan ini? Sekali pandang ia seolah-olah memberi makna, dalam semua keadaan, MKT MESTI memilih yang lebih panjang. Sebenarnya tidak, kerana tiga perkataan itu terikat dengan perkatan “berhak”. Berhak melanjutkan termasuk berhak TIDAK melanjutkan. Berhak memilih yang lebih panjang termasuk berhak TIDAK memilih yang lebih panjang. Jadi, sama ada tiga perkataan itu wujud atau tidak, tidak mengubah hak yang ada pada MKT itu. Maka tiga perkataan itu adalah superflous (berlebihan). Ia tidak menambah atau mengurangkan apa-apa makna kepada peruntukan itu. Sebaliknya ia boleh menyababkan salah faham seperti yang saya telah sebut itu.

Pendaftar perlu meminta penjelasan daripada UMNO apakah tujuannya memasukkan tiga perkataan itu. Jika penjelasan yang memuaskan tidak dapat diberi dan Pendaftar hendak meluluskan juga pindaan itu, tiga perkataan itu hendaklah dipotong.

Maka, kesan pindaan ini ialah MKT boleh memilih untuk menangguh pemilihan atau tidak. Ia boleh memilih tempoh yang lebih panjang atau lebih pendek.

Yang pentingnya, pindaan ini akan membolehkan mereka memegang jawatan hampir tiga kali ganda daripada tempoh tiga tahun asal. Akibatnya, akan berkuranglah amalan demokrasi dalam UMNO dan ia akan menjadikan pemimpin-pemimpin UMNO sebagai diktator.

Itukah yang dikehendaki olah Presiden, ahli-ahli MKT, penjawat-penjawat UMNO yang menjadi perwakilan dan mengundi meluluskan pindaan itu? Adakah terdapat di antara mereka yang tidak mengetahui akibatnya? Adakah ahli-ahli biasa memahaminya dan mahukan demikian?

Kita tahu bahawa pindaan itu tidak akan berkuatkuasa melainkan setelah ia diluluskan oleh Pendaftar Pertubuhan. Peruntukan undang-undang mengenainya berbunyi begini:

“1. Tiadalah sesuatu pertubuhan berdaftar boleh –  

     (a) …

     (b) meminda aturan-aturannya,

dengan tidak terlebih dahulu mendapat kebenaran Pendaftar…”

Peruntukan ini langsung tidak menyebut apa tujuan mendapat kelulusan itu dan apakah faktor-fakor yang perlu dipertimbangkan sama ada kelulusan hendak diberi atau tidak.

Mengikut laporan akhbar, ditanya oleh wartawan, Ketua Pengarah (Pendaftar) menjelaskan:

“Kami perlu meneliti pindaan itu dari segi istilah dan terma-terma dalam perlembagaan parti itu, selain meneliti proses Mesyuarat Agung Luar Biasa (EGM) termasuk jumlah kehadiran mesyuarat.

…ada banyak perkara perlu diteliti, lebih lagi ini membabitkan  terma perundangan berkaitan perlembagaan parti…”

Pejelasan Pendaftar pun hanya sekadar menyebut untuk meneliti terma dan istilah yang digunakan dan prosedur mesyuarat, dalam kata lain, format, bukan isi.

Biar apa pun kita tunggulah  keputusan Pendaftar. Tetapi, jika pindaan itu diluluskan sekalipun, ia tidak boleh digunakan untuk menangguh tarikh pemilihan sekali lagi untuk melanjutkan tempoh jawatan penjawat-penjawat pada masa ini. Berbuat demikian bererti menggunakan kedua-dua pilihan itu, lepas satu, satu. Itu tidak dibenarkan oleh pindaan itu.

Saya sarankan UMNO kembali ke pangkal jalan. Tiga tahun sekali pemilihan sudah cukup panjang. Dalam keadaan yang sangat terkecuali, penangguhan tidak lebih dari enam bulan adalah patut dan memadai. Lebih dari itu, apatah lagi seperti pindaan baru ini, ia mengurangkan amalan demokrasi dan menggalakkan kediktatoran dalam parti.  Sama ada ia digunakan sedemikian atau tidak bukanlah isunya. Isunya mengapa mengesahkan apa yang sepatutnya menjadi penyalahgunaan kuasa?

 

20 05 2022 (Dipinda pada 21 05 2022)

 

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

BADAN KEHAKIMAN DIUGUT: PANDANGAN SEBELAH LAGI

BADAN KEHAKIMAN DIUGUT: PANDANGAN SEBELAH LAGI

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Semenjak Raja Petra menerbitkan artikelnya “Pendedahan Mengejutkan: Konflik Kepentingan Hakim Perbicaraan Najib Nazlan Terdedah” pada 14 Mac 2022 dalam blognya, Malaysia Today, kita hanya membaca pandangan sebelah pihak mengenai isu itu, sama ada daripada kenyataan akhbar oleh Ketua Pendaftar, Majlis Peguam, Pengerusi dan Timbalan Pengerusi DAP, Ketua Hakim Negara, The Edge Malaysia mahu pun Dr. Shad Saleem Faruqi.

Dalam artikel ini, saya memberikan pandangan sebelah lagi dengan tujuan semata-mata untuk memberikan hujah kedua belah pihak kepada orang ramai supaya mereka berada dalam kedudukan yang lebih baik untuk membuat keputusan mengenai isu tersebut. Saya tidak mengatakan saya betul dan mereka salah, Raja Petra betul dan Hakim Mohd Nazlan salah, atau sebaliknya.

Merujuk kepada kenyataan Majlis Peguam dan laporan The Edge Malaysia, dikatakan bahawa Raja Petra dan ahli politik terutamanya penyokong Najib sedang mengugut Badan Kehakiman. Sama ada itu benar atau tidak, tidakkah boleh dihujahkan bahawa mereka juga mengugut SPRM dalam menjalankan tugasnya? Majlis Peguam seolah-olah lupa bahawa SPRM-lah yang menyiasat Najib yang membawa kepada sabitan kesalahannya. Sekarang, hanya kerana dakwaan dibuat terhadap hakim yang telah mensabitkan Najib, sabitan yang mereka takut kiranya diketepikan, mereka melompat membelanya dan meragui kredibiliti SPRM.

Majlis Peguam  menuntut penyiasatan setara dijalankan oleh pihak berkuasa terhadap laporan polis yang dibuat oleh Hakim Mohd Nazlan; bahawa tidak sepatutnya ada double standard dalam mendekati perkara itu; bahawa siasatan SPRM melanggar doktrin pengasingan kuasa; bahawa ia menjejaskan kebebasan badan kehakiman; bahawa ia tidak berperlembagaan dan ia harus ditangani di bawah Perkara 125 Perlembagaan.

Soalan: Sekiranya Hakim Mohd Nazlan membebaskan Najib adakah Majlis Peguam akan mengeluarkan kenyataan yang sama?

Tidak perlu dikatakan bahawa laporan polis Hakim Mohd Nazlan dan laporan yang dibuat terhadap Hakim Mohd Nazlan mesti diberi penyiasatan yang setara dan saya pasti ia sedang diberikan. Tetapi, dengan menuntut “penyiasatan setara” diberikan kepada laporan Hakim Mohd Nazlan tetapi cuba menghalang siasatan dijalankan terhadap laporan terhadap Hakim tersebut, tidakkah Majlis Peguam mengamalkan double standard?

Saya menerima beberapa mesej WhatsApp dan e-mel, semuanya daripada bukan-peguam yang bertanya soalan yang sama: Adakah menyalahi doktrin pengasingan kuasa bagi SPRM menyiasat hakim? Ia menunjukkan bahawa bukan-peguam pun mendapati pandangan Majlis Peguam itu pelik. Hakim tidak terkecuali daripada undang-undang. Perlukah saya berkata lebih daripada itu kepada Presiden Majlis Peguam?

Majlis Peguam juga mengatakan bahawa siasatan itu menjejaskan kebebasan Badan Kehakiman. Puan Presiden, kebebasan Badan Kehakiman tidak termasuk kebebasan untuk melakukan jenayah dan daripada disiasat mengenainya.

Majlis Peguam juga mengatakan bahawa siasatan itu tidak mengikut perlembagaan. Saya ingin tahu di bawah peruntukan manakah ia tidak berperlembagaan?  Presidennya merujuk kepada Perkara 125. Saya menggesa beliau membaca semula peruntukan itu. Perkara itu merujuk kepada situasi di mana seseorang  Hakim itu “patut dipecat atas alasan apa-apa pelanggaran mana-mana peruntukan kod etika yang ditetapkan di bawah Fasal (3B) atau atas alasan tidak berdaya, oleh sebab kelemahan tubuh atau akal atau apa-apa sebab lain, untuk menunaikan fungsi jawatannya  dengan  sepatutnya,..”  Ia tidak meliputi pelakuan kesalahan jenayah. Sebaliknya, SPRM dan Polis hanya mempunyai kuasa untuk menyiasat kesalahan jenayah di bawah bidang kuasa masing-masing dan bukan perkara yang disebut dalam Perkara 125. (Walaupun Dr. Shad Saleem Faruqi cuba meluaskan liputan Perkara 125, saya tidak fikir boleh boleh tidak bersetuju dengan dua ayat terakhir saya itu.)

Saya merujuk kepada dua kenyataan akhbar oleh Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan. Atas sebab apa pun, tiada dakwaan sedemikian pernah dibuat terhadap mana-mana hakim dalam tempoh lima puluh tahun yang lalu. Jadi reaksi Badan Kehakiman dengan mengeluarkan kenyataan akhbar itu juga adalah yang pertama. Saya percaya Ketua Pendaftar tidak akan mengeluarkan kenyataan sedemikian melainkan diarahkan oleh Ketua Hakim Negara.

Ambil perhatian bahawa dakwaan Raja Petra itu bukanlah dakwaan umum terhadap Badan Kehakiman. Ia adalah dakwaan terhadap hakim tertentu. Kenapa badan kehakiman harus melompat membelanya?

Walaupun dakwaan itu telah dibuat oleh seorang penulis blog, jika peguam Najib tidak membuat permohonan untuk perbicaraan semula atau tidak menggunakannya sebagai alasan rayuan di Mahkamah Persekutuan untuk mahkamah mengetepikan sabitan dan memerintahkan perbicaraan semula, perkara itu berakhir di situ.

Jika peguam Najib memilih untuk melakukan salah satu daripada dua perkara yang disebut sebelum ini, jika tiada kenyataan dikeluarkan oleh Badan Kehakiman, walaupun mahkamah menolak permohonan atau hujah itu, tiada kritikan atas alasan berat sebelah boleh dilemparkan terhadap Badan Kehakiman.

Sebaliknya, apabila kenyataan itu telah dikeluarkan, peguam Najib boleh berhujah bahawa mahkamah berat sebelah kerana Badan Kehakiman telah mengeluarkan kenyataan menolak dakwaan itu lebih awal. Jika dan apabila mahkamah menolak permohonan atau hujah itu, ia memberi alasan kepada pengkritik untuk mengatakan bahawa mahkamah berat sebelah. Bagaimanapun, mengapa memberi alasan kepada Najib dan penyokongnya untuk menyerang keputusan mahkamah?

Mengenai sub judice, tidakkah kenyataan oleh Badan Kehakiman itu juga sub judice? Ia sepatutnya lebih lagi, ia datang dari Badan Kehakiman sendiri sebelum isu itu diputuskan oleh mahkamah, jika dibangkitkan.

Sekarang kita sampai kepada ucapan Ketua Hakim Negara. Tidak  ada bahagian yang saya tidak bersetuju dengannya. Saya hanya mempersoalkan mengenai kesesuain masanya.

Walaupun Ketua Hakim Negara tidak menyebutnya, sesiapa yang membaca ucapan itu tahu bahawa beliau merujuk kepada artikel yang ditulis oleh Raja Petra yang dilaporkan dalam Malaysia Today bahawa Hakim Mohd Nazlan sedang disiasat oleh SPRM.

Saya mengulangi apa yang saya katakan mengenai kesan dua kenyataan akhbar yang dikeluarkan oleh Ketua Pendaftar. Ambil perhatian bahawa satu peristiwa penting telah berlaku selepas kenyataan akhbar kedua itu, iaitu SPRM mengesahkan bahawa ia sedang menyiasat Hakim berkenaan.

Soalan: Tidakkah lebih baik membiarkan SPRM meneruskan dan menyelesaikan siasatan?

Di akhir siasatan, SPRM akan memutuskan sama ada tiada bukti untuk menyokong dakwaan Raja Petra itu atau terdapat bukti yang mencukupi untuk menyokong pertuduhan terhadap Hakim berkenaan. Jika ia yang awal disebutkan, Hakim itu dibersihkan. Tidakkah lebih baik bagi Hakim berkenaan bahawa beliau  dibersihkan oleh SPRM selepas siasatan lengkap dan tiada kenyataan sedemikian dikeluarkan oleh Badan Kehakiman? Jika keputusan itu yang kemudian disebut, maka fail siasatan itu akan dirujuk kepada Pendakwa Raya (Peguam Negara) untuk memutuskan sama ada hendak mendakwa Hakim berkenaan atau tidak. Jika, berdasarkan keterangan, Pendakwa Raya memutuskan untuk tidak membuat pertuduhan, perkara itu tamat di situ. Jika beliau memutuskan sebaliknya, proses perbicaraan bermula. Sama ada Hakim itu dibersihkan atau tidak, tiada kritikan boleh dilemparkan terhadap Ketua Hakim Negara. Beliau tidak boleh dituduh cuba mengganggu siasatan oleh SPRM.

Sekiranya saya dituduh pro-Najib, biarlah saya jelaskan bahawa saya tidak kisah walaupun Najib terpaksa menghabiskan sisa hidupnya di penjara dengan syarat beliau mendapat perbicaraan yang adil. Saya tidak mengatakan dakwaan Raja Petra bahawa Najib tidak mendapat perbicaraan yang adil, ada merit atau tidak. Itu untuk mahkamah memutuskannya. Saya tidak mengatakan dakwaan Raja Petra dan laporan bahawa Hakim Mohd Nazlan terlibat dalam skandal kewangan 1MDB benar atau tidak, mahupun sama ada laporan Hakim Mohd Nazlan terhadap Raja Petra ada merit atau tidak. Itu hanya akan diketahui selepas SPRM menyelesaikan siasatan terhadap kedua-dua dakwaan dan laporan itu. Justeru, SPRM hendaklah dibiarkan menjalankan tugasnya tanpa gangguan atau apa yang nampak seperti gangguan oleh sesiapa.

(Nota: Sebaik sahaja saya selesai menulis artikel ini, saya menerima mesej daripada seorang rakan bahawa dua peguam dan seorang aktivis telah memfailkan saman di Mahkamah Tinggi memohon pengisytiharan berikut:

  • badan penyiasatan jenayah, termasuk SPRM tidak berhak atau dihalang daripada menyiasat hakim-hakim yang sedang berkhidmat di mahkamah atasan (Mahkamah Tinggi, Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan) melainkan mereka digantung kerja seperti yang dikehendaki di bawah Perlembagaan Persekutuan;
  • pendakwa raya tidak diberi kuasa untuk memulakan atau menjalankan sebarang prosiding bagi kesalahan terhadap hakim yang sedang berkhidmat di mahkamah atasan.

Mereka juga telah memohon pengisytiharan bahawa siasatan oleh SPRM terhadap Hakim Nazlan adalah tidak berperlembagaan.

Berita itu menyebabkan saya memutuskan untuk menerbitkan artikel ini.)

07 05 2022

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

 

JUDICIARY INTIMIDATED: THE OTHER VIEW

JUDICIARY INTIMIDATED: THE OTHER VIEW

By

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Since Raja Petra published his article “Shocking Revelation: Najib’s Trial Judge Nazlan’s Conflict-of-Interest Exposed” on 14th March 2022 in his blog, Malaysia Today, we only read a one-sided view on the issue, be it from the press release by the Chief Registrar, the Bar Council, Chairman and Deputy Chairman of DAP, the Chief Justice, The Edge Malaysia or Dr. Shad Saleem Faruqi.

In this article, I am giving the opposite view with the sole purpose of giving the public arguments on both sides so that they are in a better position to make up their mind on the issue. I am not saying I am right and they are wrong, nor Raja Petra is right and Judge Mohd Nazlan is wrong, or otherwise.

I refer to the statement by the Bar Council and article in The Edge Malaysia. It is said that Raja Petra and politicians especially Najib’s supporters are intimidating the Judiciary. Whether that is true or not, can it not be equally argued that they too are intimidating the MACC from doing its duties? They seem to forget that it was the MACC that investigated Najib leading to his conviction. Now, just because an allegation is made against the judge who had convicted Najib, which conviction they are afraid of being set aside, they jumped to his defence and cast doubts on the credibility of the MACC.

The Bar Council demands equivalent investigations to be carried out by the authorities on the police report lodged by Judge Mohd Nazlan; that there should be no double standards in approaching the matter; that the MACC probe violated the doctrine of separation of powers; that it undermined the judiciary’s independence; that it is unconstitutional and that it should be dealt with under Art. 125 of the Constitution.

Question: Had Judge Mohd Nazlan acquitted Najib would the Bar Council issue a similar statement?

It goes without saying that both Judge Mohd Nazlan’s police report and the report made against Judge Mohd Nazlan must be given equivalent investigations and I am sure they are being given. But, by demanding “equivalent investigations” on Judge Mohd Nazlan’s report but trying to prevent investigation to be carried out on the report against the Judge, is the Bar Council not practicing double standard?

I received a number of WhatsApp and email messages, all from non-lawyers asking the same question: Is it against the doctrine of separation of powers for MACC to investigate a judge? It shows that even non-lawyers found the opinion of the Bar Council weird. No judge is above the law.  Do I have to say more to the President of the Bar Council?

The Bar Council also says that the investigation undermines the judiciary’s independence. Madam President, independence of the judiciary does not include freedom to commit a crime and from being investigated for it.

The Bar Council also says that the investigation is unconstitutional. I would like to know under which provision of the Constitution it is unconstitutional? She referred to Art. 125. I urge her to read the article again. That article refers to situations when a Judge ought to be removed on the ground of any breach of any provision of the code of ethics prescribed under Clause (3B) or on the ground of inability, from infirmity of body or mind or any other cause, properly to discharge the functions of his office…”  It does not cover commission of criminal offences. On the other hand, the MACC and the Police only have power to investigate criminal offences under their respective jurisdiction and not matters mentioned in Art. 125. (Even though Dr. Shad Saleem Faruqi tries to widen the coverage of Art 125, I do not think he can disagree with my last two sentences.)

I now refer to the two press releases by the Chief Registrar of the Federal Court. For whatever reasons, no such allegations had ever been made against any judge in the last fifty years. So the reaction of the Judiciary by issuing the press releases is also a first. I believe that the Chief Registrar would not have issued such statements  unless instructed by the the Chief Justice.

Take note that the allegation is not a general allegation against  the Judiciary. It is an allegation against a particular judge. Why should the Judiciary jump to the defence of the Judge?

Even though the allegation has been made by a blogger, if Najib’s counsel does not make an application for a retrial or does not use it as a ground of appeal in the Federal Court for the court to set aside the conviction and order a retrial, the matter ends there.

If Najib’s counsel chooses to do one of the two things earlier mentioned, if no statement had been issued by the Judiciary, even if the court were to dismiss the application or argument, no criticism on ground of bias could be levelled against the Judiciary.

On the other hand, where the statement has been issued, Najib’s counsel could argue that the court is bias as the Judiciary had issued a statement dismissing the allegation. If and when the court dismisses the application or argument, it gives ground for detractors to say that the court is bias. Either way, why give Najib and his supporters a reason to attack the court’s decision?

On the issue of sub judice, is the statement by the Judiciary not sub judice? It should be more so, it coming from the Judiciary before the issue is decided upon, if raised.

We now come to the Chief Justice’s speech. I do not disagree with any part of it. I only question the timing of it.

Even though the Chief Justice did not mention it, anybody reading the speech knows that she was referring to the articles written by Raja Petra reported in Malaysia Today that Justice Mohd Nazlan is under investigation by the MACC.

I repeat what I had said regarding the effects of the two press releases issued by the Chief Registrar. Note that an important event had happened after the second press release i.e. the MACC confirmed that it was investigating the Judge.

Question: Is it not better to allow the SPRM to proceed and complete the investigation?

At the end of the investigation, the SPRM will conclude either there is no evidence to support the allegation or that there is sufficient evidence to support a charge(s). If it is the former, the judge is cleared. Isn’t it better for the Judge that the clearance comes from SPRM after a thorough investigation and no such statement has been issued by the Judiciary? If it is the latter, then the file will be referred to the Public Prosecutor (Attorney General) to decide whether to charge the Judge or not. If, based on the evidence, the Public Prosecutor decides not to, the matter ends there. If he decides otherwise, the trial process begins.

Whether or not the Judge is cleared, no criticism could be levelled against the Chief Justice. She cannot be accused of trying to interfere with the investigation by the MACC.

Lest I am accused of being pro-Najib, let me make it clear that I do not care even if Najib has to spend the rest of his life in prison provided he gets a fair trial. I do not say that Raja Petra’s allegation that Najib does not get a fair trial has merits or not. That is for the court to decide. I do not say that Raja Petra’s allegation and the reports against Judge Mohd Nazlan that he was involved in the 1MDB financial scandal is true or not, nor whether Judge Mohd Nazlan’s report against Raja Petra has merits or not.  That will only be known after the MACC has completed its investigations on both the allegation and the reports. Hence, the MACC should be allowed to do its job without any or seemed interference by anyone.

(Note: As soon as I have finished writing this article, I received a message from a friend that two lawyers and an activist have filed a suit in the High Court seeking the following declarations:

  • criminal investigation bodies, including MACC are not entitled or are otherwise precluded from investigating serving judges of the superior courts (High Court, Court of Appeal, and Federal Court) unless they are suspended as required under the Federal Constitution;
  • the public prosecutor is not empowered to institute or conduct any proceedings for an offence against serving judges of the superior courts.

They have also sought a declaration that the investigation by MACC into Judge Nazlan was unconstitutional.

That news made me decide to publish this article.)

07 05 2022

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

PRU 15: UMNO DAN PAS PERLU RUNDING KERJASAMA SEMULA

PRU 15: UMNO DAN PAS PERLU RUNDING KERJASAMA SEMULA

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Selepas bersara, meIihat politik orang Melayu dan Islam di Malaysia sangat lemah akibat perpecahan orang Melayu sendiri dan tuntutan orang bukan Melayu semakin melampau, saya mula bercakap mengenai perpaduan Melayu dalam tahun 2012. Kemuncaknya ialah ucapan saya semasa saya menerima anugerah Tokoh Ma’al Hijrah 2015 yang memberi peluang kepada saya untuk berucap kepada seluruh negara.

Maka, antara hari yang paling gembira dalam hidup saya ialah pada 14 September 2019. Dalam keadaan uzur dan kesakitan, saya pergi ke PWTC dengan menaiki ambulans (yang disediakan Pas kerana mereka mahu saya menghadiri majlis itu) untuk menyaksikan majlis tandatangan Muafakat Nasional antara UMNO dan Pas. Bagi diri saya sendiri, saya merasakan bahawa cita-cita saya untuk melihat kedua-dua parti terbesar Melayu itu, yang telah memecahbelahkan orang Melayu dan merugikan politik orang Melayu hingga jatuhnya kerajaan BN yang diterajui UMNO semenjak Merdeka itu, bekerjasama, jika tidak bersatu pun, tercapai.

Pada masa itu, saya nampak Pas lebih bersungguh-sungguh daripada UMNO mahukan muafakat itu. Ini boleh difahami kerana, pada masa itu, PKR dan Bersatu berada dalam Pakatan Harapan (PH). Amanah, bukan sahaja berada dalam PH, ia adalah serpihan dari Pas. Masakan Pas hendak bekerjasama dengannya.

Selepas itu, dengan gembiranya saya melihat penyokong-penyokong UMNO dan Pas di kampung-kampung yang telah dipecah-belahkan, terutama sekali oleh Pas, selama berdekad-dekad., telah mula berbaik semula. Saya percaya Muafakat Nasional akan berjaya.

Tetapi, dukacita tidak lama selepas itu mula ternampak tanda-tanda bahawa Pas lebih cenderung untuk berbaik-baik dengan Tun Dr. Mahathir, Perdana Menteri PH, dan Bersatu dan membelakangkan Muafakat Nasional dan UMNO. Ia bermula dengan Pas memberi sokongang kepada Tun Dr. Mahathir sebagai Perdana Menteri sehingga PRU15. Kita boleh nampak sebabnya ialah Pas mengharapkan Tun Dr. Mahathir akan memberi “royalti petroleum” (salah nama) kepada Kelantan dan Terengganu.

Ini diikuti dengan sokongan awal Pas kepada Konvensyen Maruah Melayu tajaan Bersatu yang, pada masa itu, masih berada dalam PH. Saya percaya tujuan asal konvensyen itu hendak diadakan ialah untuk menarik orang Melayu kepada Bersatu dan PH. Sebab itulah saya menolak jemputan untuk membentang kertas kerja di konvensyen itu. Tetapi, akhirnya, disebabkan oleh penyertaan Pas dan UMNO (yang terpaksa) ia telah berubah sifatnya hingga membawa kepada perpecahan Bersatu dan kejatuhan PH. Tindakan DS Najib dan DS Zahid yang mengugut menarik keluar sokongan Ahli-Ahli Parlimen UMNO kepada TS Muhyiddin kerana sebab yang boleh kita duga, telah merapatkan lagi Pas kepada Bersatu.

Dengan tertubuhnya Kerajaan Perikatan Nasional (PN) dan pemipin-pemimpin Pas dilantik menjadi Menteri, Timbalan Menteri dan Pengerusi GLC dan Presiden Pas, DS Haji Abdul Hadi Awang dilantik sebagai Duta Khas ke Timur Tengah, semakin rapatlah Pas dengan Bersatu dan semakin rengganglah ia dengan UMNO.

Semua itu lebih merapatkan lagi Pas kepada Bersatu-Muhyiddin. Apa yang boleh diberi oleh UMNO? Pukulan terakhir adalah apabila Pas menyertai Bersatu mendaftarkan PN sebagai sebuah parti politik. Dengan TS Muhyiddin sebagai Perdana Menteri, Pas tentu berfikir ia berada di sebelah yang selamat. Mengapa hendak menyertai sebuah parti yang lebih besar darinya?

Kemudian, Pas mendapat satu lagi alasan: Pas tidak mahu bersekongkol dengan pemimpin-pemimpin UMNO yang korup. Ingat, tuduhan Pas menerima sumbangan wang daripada UMNO masih berdengung di telinga kita. Ia senyap kerana Pas menarik balik kesnya terhadap Sarawak Report di mahkamah di London. Namun demikian, kegagalan UMNO merehatkan DS Najib dan DS Zahid memberi alasan kepada musuh politiknya menggunakan alasan itu, yang memang tidak boleh ditangkis.

Maka, dengan penuh yakin, Pas dan Bersatu memasuki PRN Melaka. Keputusannya mengejutkan semua, bukan setakat UMNO/BN menang tetapi seteruk mana PH dan PN kalah. Jika hendak dikatakan fluke (kebetulan), demikian juga kemenangan PH dalam PRU14. Jika itu fluke, keputusan yang serupa diulangi di Johor, negeri TS Muhyiddin sendiri.

Penyokong-penyokong PN cuba menghujahkan bahawa UMNO/BN menang kerana perpecahan undi yang disebabkan banyaknya calon parti-parti bertanding. Seperti yang telah disebut di atas, demikian juga kemenangan PH dalam PRU14. Yang pentingnya calon UMNO/BN mendapat undi terbanyak di antara calon-calon yang bertanding di sesuatu kawasan itu. Di kedua-dua negeri itu, UMNO/BN bukan sekadar memenangi majoriti mudah tetapi lebih dua pertiga.

Membandingkan undi yang diperolehi UMNO/BN dengan jumlah pengundi berdaftar juga tidak membuktikan apa-apa kerana mereka yang tidak keluar mengundi tidak mengundi dan kita tidak tahu siapa mereka akan undi jika mereka mengundi. Jumlah undi yang memberi kemenangan majoriti dua pertiga di dua buah negeri berturut-turut itu tentu lebih pasti (real) daripada telahan sesuatu yang belum berlaku.

Jika apa yang saya sebut dalam rencana-rencana saya semenjak tahun 2019 bahawa faktor-faktor yang memberi kemenangan kepada Bersatu dalam PRU14 sudah tidak ada dalam PRU15; bahawa, bertanding sendirian dalam PRU15 kemenangan Bersatu, jika ia menang sekalipun, akan boleh dibilang dengan jari, adalah anggapan, sekarang di dua buah negeri ia telah menjadi realiti. Kemungkinan apa yang telah berlaku dalam keadaan yang serupa di dua buah negeri akan berulang dalam keadaan yang serupa di negeri-negeri lain adalah lebih besar daripada kemungkinan yang tidak berlaku dalam keadaan yang serupa di dua buah negeri akan berlaku dalam keadaan yang serupa di negeri-negeri lain.

Suka atau tidak, itulah realiti yang berada di hadapan Pas. Pas terpaksa memilih di antara UMNO dan Bersatu.

Selepas dua PRN itu, saya tidak fikir UMNO dan Bersatu akan boleh berada dalam satu gabungan untuk menghadapi PRU15. Pertelingkahan antara Najib-Zahid dan Muhyiddin terlalu serius untuk dilupai dalam sekelip mata. UMNO tidak nampak apa faedahnya bersama dengan Bersatu yang tidak mempunyai sokongan akar umbi dan tidak boleh membawa undi. Sebaliknya, UMNO terpaksa berkorban kerusi-kerusinya dan pekerja-pekerjanya untuk memberi kemenangan beberapa kerusi kepada Bersatu, jika mereka bergabung.

Sebaliknya, Bersatu yang pernah memiliki jawatan Perdana Menteri tentu masih merasakan ia bukan melukut di tepi gantang dan tentu mahukan bilangan kerusi yang banyak, paling kurang sama banyak dengan yang ditandinginya dalam PRU14. Itu adalah satu perkiraan atas dasar yang salah kerana faktor-faktor yang memberi kemenangan kepada Bersatu dalam PRU14 itu sudah tidak ada lagi. Hari ini, Bersatu+Pejuang pun tidak sama dengan Bersatu semasa PRU14. Maka, tidak hairanlah jika selepas PRN Melaka dan Johor, UMNO tidak akan melayan tuntutan Bersatu seperti itu jika keduanya hendak bekerjasama. Oleh itu, pada pandangan saya, kerjasama antara UMNO dan Bersatu tidak mungkin berlaku.

Berlainan dengan Pas, ia mempunyai penyokong dan pengundi tegar yang percaya bahawa menyokong dan mengundi Pas adalah sebahagian daripada tuntutan agama. Mereka terdapat di seluruh Semenanjung Tanah Melayu. Mereka sanggup berkorban untuk Pas. Pemimpin-pemimpin Pas menunggang faktor ini sepenuhnya. Bagi UMNO/BN memasuki PRU15 bersendirian agak merbahaya. Demikian juga Pas. Bekerjasama dengan UMNO adalah lebih menguntungkan. Maka, berdasarkan practicality sahaja pun, adalah lebih wajar UMNO dan Pas bekerjasama dalam PRU15 ini.

Tambahan kepada faktor tersebut ialah untuk menghalang kemenangan PH dan penghakisan kuasa politik Melayu. Faktor ini lebih penting.

Maka, demi perpaduan Melayu, demi agama, bangsa dan negara, pemimpin kedua-dua parti Melayu itu hendaklah mengenepikan kepentingan parti dan diri dalam menghadapi PRU15 ini dan bergabung atau bekerjasama dan memasuki PRU15 sebagai satu gabungan melainkan di Kelantan dan Terengganu.

Saya mengecualikan Kelantan dan Terengganu kerana dua sebab. Pertama, saya tidak fikir kedua-dua parti itu akan boleh mencapai persetujuan mengenai pembahagian kerusi di dua buah negeri itu. UMNO merasa ia lebih kuat daripada yang difikirkan oleh Pas. Permusuhan di antara keduanya sudah terlalu lama dan mendalam. Ia tidak boleh dilupakan dengan sekelip mata.

Kedua, jika UMNO dan Pas menentang sama sendiri di semua kawasan pun di dua buah negeri itu, ia tidak akan mengakibatkan kemenangan kepada PH. Yang akan menang ialah sama ada UMNO atau Pas. Sama ada kedua-dua buah negeri itu diperintah oleh UMNO atau Pas, tidak ada apa bezanya kepada kepentingan Melayu dan Islam. Cara berfikir pemimpin-pemimpin kedua-dua parti itu di Kelantan dan Terengganu adalah sama. Yang berbeza hanyalah orangnya.

Pembahagian kerusi di antara UMNO dan Pas di negeri-negeri selain daripada Kelantan dan Terengganu hendaklan dilakukan mengikut budi bicara terbaik pemimpin-pemimpin kedua-dua parti itu. UMNO dan Pas boleh menggunakan simbol mereka masing-masing, yang pentingnya di mana UMNO bertanding, Pas tidak bertanding, dan sebaliknya. UMNO dan Pas hendaklah sentiasa ingat bahawa musuh bersama mereka adalah PH. Mereka perlulah sedar bahawa mereka melakukan satu disservice kepada bangsa Melayu dan agama Islam dengan menentang sama sendiri di negeri-negeri selain daripada Kelantan dan Terengganu itu.

Kesimpulan

Walapun keputusan PRN Melaka dan Johor menyebelahi UMNO/BN, adalah agak merbahaya bagi UMNO/BN memasuki PRU15 bersendirian. Bagi Pas pula, adalah lebih menguntungkannya jika ia bekerjasama dengan UMNO di negeri-negeri selain daripada di Kelantan dan Terengganu. Ia juga akan dapat mengelak kemungkinan PH berkuasa semula. Di Kelantan dan Terengganu, UMNO dan Pas boleh bertanding melawan satu sama lain. Siapa yang menang di peringkat DUN boleh menubuh kerajaan sendiri.

Bagi kerusi Parlimen, calon-calon Pas yang menang atas tiket Pas di dua buah negeri itu itu hendaklah menyertai gabungan UMNO/BN+Pas bagi menubuh kerajaan di peringkat Persekutuan.

Bagi kerusi DUN  di negeri-negeri selain daripada Kelantan dan Terengganu, calon-calon UMNO dan Pas yang menang hendaklah bergabung untuk menubuh kerajaan negeri di negeri masing-masing.

Akhir kata, jika pemimpin-pemimpin UMNO dan Pas tidak dapat bersetuju mengenai pembahagian kerusi DUN di negeri-negeri selain daripada Kelantan dan Terengganu sekalipun, diharapkan mereka boleh bersetuju mengenai kerusi Parlimen, demi mengelak PH berkuasa semula di peringkat Persekutuan. Itulah yang paling penting.

26 03 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

TIDAK SESUAI MELETAKKAN JAKIM DI BAWAH MAJLIS RAJA-RAJA

TIDAK SESUAI MELETAKKAN JAKIM DI BAWAH MAJLIS RAJA-RAJA

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya terkejut membaca berita bahawa Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (Jakim) kini diletakkan di bawah kuasa dan seliaan Majlis Raja-Raja Melayu (MRR). Saya membacanya dalam Sinar Harian pada 11 Februari 2022. Ia memetik berita yang disiarkan dalam laman web The Star bertarikh 10 Februari 2022. Pada 12 Februari 2022, saya dapati Sinar Harian telah menarik balik berita itu. Semasa mencari berita asal dalam The Star itu saya bertemu dengan berita yang sama dalam The Malay Mail bertarikh 10 Februari 2022. Ia juga memetik The Star.

Di penghujung berita itu terdapat kenyataan bahawa The Star telah pun menarik balik berita itu. Pada hari yang sama, saya menerima maklumat bahawa Pemegang Mohor Raja-Raja telah mengeluarkan satu kenyataan bahawa berita yang disiarkan oleh The Star itu “boleh mengelirukan.” Rencana ini ditulis berdasarkan berita asal itu dan kenyataan Pemegang Mohor Raja-Raja itu.

Berita dalam Sinar Harian yang memetik The Star itu telah menyatakan lima perkara. Pertama, bahawa Jakim diletakkan di bawah kuasa dan seliaan Majlis Raja-Raja Melayu.

Kedua, Sultan Selangor, Sultan Sharafuddin Idris Shah telah dilantik oleh Majlis Raja-Raja sebagai Pengerusi Majlis Agama Nasional dan akan mengetuainya untuk tempoh dua tahun.

Ketiga, Perdana Menteri, Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob pula akan menjadi timbalan pengerusi.

Kempat, ia mengatakan sumber istana memberitahu, keputusan itu mengesahkan kuasa Raja-Raja dalam hal berkaitan agama Islam. Ia akan membantu membersihkan sebarang keraguan dan kekeliruan mengenai bidang kuasa dan kuasa Jakim.

Kelima, ia menjelaskan bahawa sebelum ini, Jakim diletakkan di bawah Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) dan Perdana Menteri.

Tajuk kenyataan Pemegang Mohor Raja-Raja itu ialah “Penjelasan Mengenai Siaran Berita/Media Mengenai Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia (MKI).”

Kenyataan itu mengatakan bahawa laporan yang disiar oleh The Star dan dipetik oleh beberapa akhbar itu yang mengatakan Jakim “…kini diletakkan di bawah Bidang Kuasa Majlis Raja-raja susulan daripada ketetapan Mesyuarat Majlis Raja-raja yang ke-258 pada 9 dan 10 Mac 2022” itu “…kurang tepat dan dianggap boleh mengelirukan”.

Selepas itu kenyataan itu terus mengatakan bahawa Pengerusi MKI, semenjak penubuhan MKI oleh MRR dalam tahun 1986 sememangnya dibuat oleh MRR. Bermula dengan Tengku Abdul Rahman Putra, Perdana Menteri dilantik menjadi Pengerusi MKI. Tetapi, dalam mesyuarat MRR yang ke-258, MRR melantik Sultan Selangor sebagai pengerusi seperti yang diperakukan olah Jawatankuasa Tertinggi Hal Ehwal Islam Peringkat Persekutuan yang dipengerusikan oleh Allah Yarham Tun Ahmad Sarji.

Itu sahaja isi penting kenyataan itu.

Perhatikan bahawa kenyataan itu mengatakan laporan itu boleh mengelirukan tetapi ia tidak pula mengatakan apa yang mengelirukan. Ia tidak mengatakan apa yang dilaporkan itu tidak benar. Malah ia mangesahkan laporan bahawa Sultan Selangor dilantik sebagai Pengerusi MKI selama dua tahun. Selepas itu ia manjelaskan mengenai pelantikan Pengerusi semenjak MKI ditubuh dan mengapa seorang Sultan dilantik kali ini. Semua itu tidak disebut oleh laporan itu dan tentu sekali laporan itu tidak mengelirukan berkenaan pelantikan itu.

Paling penting bagi perbincangan dalam rencana ini ialah bahawa kenyataan itu tidak menafikan bahawa mesyuarat MRR ke-258 membuat keputusan meletakkan Jakim di bawah MRR. Maka, saya anggap keputusan itu dibuat. Jika keputusan seperti ltu tidak dibuat sekalipun, hujah-hujah dalam rencana ini adalah berguna sebagai alasan mengapa ia tidak patut dilakukan di masa hadapan.

Kita perlu faham apakah MRR, untuk apa ia diwujudkan dan apakah Jakim dan untuk apa ia ditubuh.

MRR ditubuhkan oleh Perkara 38 Perlembagaan Persekuan dan diberikan fungsi-fungsi berikut.

“Majlis Raja-Raja

38. (1) Maka hendaklah ada suatu Majlis Raja-Raja yang ditubuhkan mengikut Jadual Kelima.

(2) Majlis Raja-Raja hendaklah menjalankan fungsinya bagi—

(a) memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong mengikut peruntukan Jadual Ketiga;

(b) mempersetujui atau tidak mempersetujui supaya apa-apa perbuatan, amalan atau upacara agama diperluas ke Persekutuan secara menyeluruh;

(c) memperkenankan atau tidak memperkenankan apa-apa undang-undang dan membuat atau memberikan nasihat mengenai apa-apa pelantikan yang di bawah Perlembagaan ini dikehendaki diperkenankan oleh Majlis Raja-Raja atau dikehendaki dibuat oleh atau selepas berunding dengan Majlis Raja-Raja;

(d) melantik anggota Mahkamah Khas di bawah Fasal (1) Perkara 182;

(e) memberi ampun, tunda hukum dan lega hukum, atau meremitkan, menggantung atau meringankan hukuman, di bawah Fasal (12) Perkara 42,

dan boleh menimbang teliti soal-soal mengenai dasar negara (misalnya perubahan tentang dasar imigresen) dan apa-apa perkara lain yang difikirkannya patut.
………”

Jadual Kelima tidak berkenaan dengan isu yang dibincang ini.

Perkara 39 pula memperuntukkan berkenaan kuasa eksekutif.

“Kuasa eksekutif Persekutuan

39. Kuasa eksekutif Persekutuan hendaklah terletak hak pada Yang di-Pertuan Agong dan, tertakluk kepada peruntukan mana-mana undang-undang persekutuan dan peruntukan Jadual Kedua, bolehlah dijalankan olehnya atau oleh Jemaah Menteri atau oleh mana-mana Menteri yang diberi kuasa oleh Jemaah Menteri, tetapi Parlimen boleh, melalui undang-undang, memberikan fungsi eksekutif kepada orang lain.”

Merujuk kepada Perkara 38, fungsi MRR adalah seperti yang diperuntukkan oleh Fasal (2) Perkara 38 yang diperturunkan di atas. Perhatikan bahawa tidak ada kuasa eksekutif yang diperuntukkan baginya.

Kuasa eksekutif diperuntukkan oleh Perkara 39. Ia tidak langsung menyebut mengenai MRR. Untuk mengetahui lebih lanjut sila baca ucaptama saya bertajuk “Majlis Raja-Raja: Fungsinya Menurut Perlembagaan Persekutuan” (19 September 2017) yang boleh didapati dalam laman web saya.

Merujuk kepada Jakim, Jakim adalah satu jabatan kerajaan/pentadbiran yang ditubuh oleh Kabinet sebagai satu jabatan di Jabatan Perdana Menteri. Maka memang betullah ia dipertanggungjawabkan kepada Menteri di Jabatan Perdana Menteri dan kepada Perdana Menteri sendiri. Jika penubuhan Jakim dicadangkan oleh MRR sekalipun, bukanlah bererti ia satu jabatan di bawah MRR kerana MRR bukanlah satu kementerian atau jabatan eksekutif.

MRR boleh mencadangkan satu jabatan eksekutif diadakan, tetapi terserahlah kepada Kabinet untuk menubuhnya dan meletakkannya di bawah kementerian mana ia hendak diletakkan. MRR bukanlah salah satu pilihan kerana ia bukan eksekutif.

Bukanlah tugas MRR untuk terlibat dalam pentadbiran sesuatu jabatan eksekutif/pentadbiran. Itu tugas Menteri berkenaan dan Perdana Menteri. Jika MRR ingin tahu mengenai sesuatu perkara berkenaan dengannya, ia bolehlah meminta Perdana Menteri memberi penjelasan mengenainya. Perdana Menteri boleh meminta Menteri berkenaan melakukannya bagi pihaknya. MRR boleh “menimbang teliti” dan memberi apa-apa syor dan cadangan untuk dilaksanakan oleh pegawai-pegawai eksekutif di jabatan itu, bukan melaksanakan sendiri atau bertanggungjawab mengenai pelaksanaannya. Kedudukan MRR tidak sepatutnya diturunkan ke tingkat Menteri atau pegawai awam.

Apabila Jakim diletakkan di bawah MRR, jika berlaku sesuatu kesilapan, pelanggaran undang-undang atau penyalahgunaan kuasa atau rasuah di jabatan itu, mahukah MRR dipersalahkan dan dipertanggungjawabkan?

MKI pula tidak boleh disamakan dengan Majlis Agama Islam di Negeri-Negeri. MKI bukanlah ditubuh oleh mana-mana undang-undang. Ia juga sama seperti Jakim dan Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia (Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan.) Ia tidak mempunyai apa-apa kuatkuasa undang-undang. Ia berlainan daripada Majlis Agama Islam di Negeri-Negeri yang ditubuh oleh undang-undang.

Tidak diketahui sama ada Jakim diletak di bawah MKI dan answerable terus kepada Baginda Sultan sebagai Pengerusi MKI? Jika demikian, diharap tidak, Baginda telah diturunkan ke tingkat Pengerusi sebuah syarikat, yang tidak sepatutnya berlaku. Itu bukan tugas Raja Berperlembagaan. Itu tugas Menteri atau pegawai awam. Berbuat demikian akan melibatkan Baginda dengan sesuatu yang tidak baik yang mungkin berlaku dalam Jakim. Raja sepatutnya berada di atas semua itu. Tengku Abdul Rahman Putra, putra Sultan yang tinggal lama di England dan seorang Barrister-at-Law, England lebih memahami kedudukan dan peranan Raja Berperlembagaan ala-British.

MKI tidak diperuntukkan oleh Perlembagaan Persekutuan seperti Majlis Agama Islam Negeri-Negeri diperuntukkan dalam Perlembagaan Negeri masing-masing dan Enakmen Pentadbiran Agama Islam di setiap Negeri. Sebagai misalan Perkara XLXIII, Undang-Undang Tubuh Negeri Selangor 1959, antara lain, memperuntukkan “….Duli Yang Maha Mulia boleh menyebabkan diperbuat undang-undang…bagi penubuhan satu Majlis Agama Islam…” Ini diikuti oleh peruntukan yang detail dalam Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003.

Kita perlu ingat bahawa Jakim pada masa ini telah mengembangkan sayapnya sehingga termasuklah pengeluaran Sijil Halal yang sepatutnya terletak di bawah bidang kuasa Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna (KPDNHEP). (Sila baca rencana saya bertajuk “Pembangunan Industri Halal di Malaysia Daripada Sudut Perundangan” (29 Julai 2015) yang boleh didapati dalam laman web saya.

Mengikut berita itu, memetik sumber istana, keputusan meletakkan Jakim di bawah MRR “mengesahkan (reaffirms) kuasa Raja-raja dalam hal berkaitan agama Islam.”

Dalam kata-kata lain, dengan mengambil alih tugas penyeliaan Jakim, kuasa Raja-Raja dalam hal berkaitan agama Islam disahkan. Pertama sekali, Jakim bukanlah terletak di bawah bidang kuasa Majlis Raja-Raja. Meletakkan JAKIM di bawah bidang kuasa MRR bukanlah ibarat membetulkan satu kesilapan. Sah tidaknya kuasa Raja-Raja dalam sesuatu perkara tertakluk kepada apa yang diberikan oleh Perlembagaan dan undang-undang kepadanya.

Satu alasan lagi yang diberi ialah “Ia akan membantu membersihkan sebarang keraguan dan kekeliruan mengenai bidang kuasa dan kuasa Jakim,”

Kita sedia maklum bahawa dalam tempoh 22 bulan pemerintahan Pakatan Harapan, pelampau-pelampau bukan Islam mempersoalkan peruntukan yang besar kepada Jakim yang, mengikut mereka, hanya menguntungkan orang Islam.

Malah, mereka mempersoalkan keperlembagaan penubuhan Jakim dan menuntut supaya Jakim ditutup. Yang menyedihkan ada pula NGO yang mempunyai 25 orang ahli yang kebanyakannya orang Islam dan bekas pegawai awam berjawatan tinggi juga turut melaungkan perkara yang sama dan menuntut Jakim ditutup.

Saya telah menulis satu rencana bertajuk “Adakah Jakim Menyalahi Perlembagaan? (Is Jakim Unconstitutional)” (18 Januari 2020). Untuk mengetahui lebih lanjut sila baca rencana saya itu yang boleh didapati dalam laman web saya.

Mengapa takut kritikan peruntukan yang besar kapada Jakim? Soalnya adakah ia dibuat dengan cara yang betul untuk tujuan yang berfaedah dan ia dibelanjakan dengan betul, tanpa membazir dan salahguna? Jika semuanya dilakukan dengan betul, tidak ada apa yang hendak ditakuti. Jika sebaliknya, meletakkan Jakim di bawah MRR pun tidak akan menjadikannya sah dan betul. Malah, ia akan memberi nama yang tidak baik kepada Raja-Raja.

Saya tidak nampak bagaimana meletakkan Jakim di bawah MRR boleh membersihkan keraguan dan kekeliruan mengenai bidang kuasa dan kuasa Jakim, jika ada. Bidang kuasa dan kuasanya adalah seperti yang diberi oleh Kabinet kepadanya. Sesiapa yang mengatakan ia bercanggah dengan Perlembagaan boleh membawa isu itu ke mahkamah untuk diputuskan.

Meletakkan Jakim di bawah MRR akan lebih mengelirukan lagi kerana MRR bukanlah satu kementerian atau jabatan kerajaan. MRR diwujudkan dengan tujuan dan kuasanya ditetapkan oleh Perkara 38 Perlembagaan Persekutuan.

Adakah keputusan itu dibuat kerana orang politik cuba mengelak daripada dikritik? Jika itulah alasannya, Raja-Raja perlulah berwaspada.

Adakah Kerajaan berfikir dengan meletakkan Jakim di bawah MRR, Jakim tidak akan dikritik dan soalan mengenainya tidak akan dikemukakan di Parlimen? MRR akan dikritik dan soalan-soalan akan dikemukakan terhadap MRR. Adakah Raja-Raja suka perkara seperti itu berlaku?

Adakah ia dilakukan kerana Raja-Raja berfikir bahawa mereka lebih cekap menguruskan satu jabatan kerajaan? Jika itulah sebabnya pun, bukanlah tugas MRR atau Raja Berperlembagaan mengurus satu jabatan kerajaan.

Adakah terdapat satu kumpulan yang cuba hendak mewujudkan sebuah kerajaan-dalam-kerajaan tanpa disedari oleh Perdana Menteri? Saya harap tidak.

Akhir kata, adakah pendapat Peguam Negara diperolehi sebelum keputusan itu dibuat?

18 03 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

EPILOG KEPADA “PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA BUKAN SESUKA HATI”

EPILOG KEPADA “PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA BUKAN SESUKA HATI”

 

Semalam (17 03 2022), saya telah menyiarkan rencana berkenaan. Hari ini, saya menerima satu petikan daripada rencana Tunku Abdul Rahman dalam kolumnya bertajuk “As I See It” dalam akhbar The Star yang dihantar (forward) oleh seorang veteran UMNO dari Pulau Pinang. Ia sangat tepat dengan isu yang sedang dibincangkan. Saya akan menterjemahkannya ke Bahasa Melayu dan meletakkan petikan asalnya sebagai nota akhir (end note) untuk faedah pembaca:

 “Justeru, raja tidak boleh memecat Menteri Besar yang hanya boleh disingkirkan daripada jawatannya dengan undi majoriti ahli dewan. Atas alasan yang sama, seorang raja tidak boleh menolak untuk menerima Menteri Besar yang dicadangkan oleh rakyat.

 Apa yang akan berlaku jika baginda berbuat demikian dan majlis perundangan negeri menghantar semula orang yang sama sebagai Menteri Besar? Baginda hanya boleh memberi persetujuan tetapi tidak berhak memilih Menteri Besar mengikut kehendak hatinya sendiri.

 Ini kerana Menteri Besar adalah orang rakyat dan sekiranya raja diberi hak untuk memilihnya, Menteri Besar akan menjadi orang raja dan tunduk kepada kehendaknya. Ini akan menjadikan demokrasi tunggang terbalik.[i]

 Ertinya, kuasa Sultan adalah terhad dan peranan mereka dalam badan perundangan setiap negeri adalah kecil atau simbolik.”[ii]

 Tidak ada apa yang perlu ditambah lagi.

Tun Abdul Hamid Mohamad

18 03 2022

 

i]  Perkataan “menjadikan demokrasi terbalik” digantikan dengan “menjadikan demokrasi tunggang terbalik” pada 19 03 2022.

ii] “The ruler, therefore, cannot sack the Menteri Besar who can only be ousted from office by the majority vote of members of the assembly. By the same token, a ruler cannot refuse to accept a Menteri Besar proposed by the people.

What would happen if he does and the legislative council of the state sends in the same man again as Menteri Besar? He can only give assent but has no right to choose a Menteri Besar after his own heart.

This is so because the Menteri Besar is the man of the people and if the ruler is given the right to choose him, the Menteri Besar would be the ruler’s man and subservient to his will. This will turn democracy upside down.

 In that sense, the powers of the Sultan are limited and their role in the legislature of each state is infinitesimal or symbolic.”

 

 

PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA BUKAN SESUKA HATI

PELANTIKAN MENTERI BESAR: BUDI BICARA BUKAN SESUKA HATI

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Pada 14 03 2022, saya mengakhiri rencana saya “PRN Melaka dan Johor Petunjuk Pengundian Melayu Dalam PRU15” dengan nada gembira Akhir kata, satu perkara yang patut dipuji ialah istiadat mengangkat sumpah Menteri Besar tidak diadakan pada malam kiraan undi itu juga seperti yang dilakukan di beberapa buah negeri… Pihak istana tidak sepatutnya melayan cubaan berbuat demikian. Kemuliaan[i] Raja mestilah dijaga.”

Esoknya, saya terbitkan rencana tersebut. Pada hari yang sama, keluar berita bahawa DYMM Sultan Johor tidak memperkenankan Dato’ Seri Hasni Mohammad, nama yang dikemukakan oleh BN, parti yang memenangi lebih daripada dua pertiga kerusi DUN Johor, untuk dilantik menjadi Menteri Besar. Sebaliknya, Baginda melantik Dato’ Hafiz Onn, pilihan Baginda sendiri. Berikutan dengan itu, keluar pula berita bahawa 39 daripada 40 orang DUN BN telah menandatangani akuan bersumpah menyokong Dato’ Seri Hasni sebagai Menteri Besar.

Jika episod ini berlanjutan, maka akan berlakulah krisis perlembagaan sekali lagi. Nampaknya, di Malaysia ini krisis perlembagaan tidak pututs-putus. Jika ia tidak disebabkan oleh ahli-ahli politik, ia disebabkan oleh Raja-Raja. Lee Hsien Loong, Perdana Menteri Singapura akan terus menerus mendapat hiburan percuma daripada drama lucu politik Malaysia.

Apakah kesan tindakan Ahli-Ahli DUN Johor, kecuali Dato’ Hafiz Onn, itu? Itu bererti Dato’ Hafiz Onn tidak mendapat sokongan majoriti Ahli-Ahli DUN Johor sedangkan syarat untuk seseorang itu dilantik sebagai Menteri Besar ialah dia adalah orang yang mungkin mendapat sokongan majoriti dalam DUN. Sebagai seorang ahli parti UMNO/BN, Dato’ Hafiz Onn sepatutnyalah meletak jawatan. Malah, mengetahui bahawa partinya telah mengemukakan nama Dato’ Seri Hasni untuk dilantik sebagai Menteri Besar, beliau tidak sepatutnya menerima pelantikan itu jika Baginda Sultan mahukannya, tanpa beliau melobi, sekalipun.

Sebagai ahli parti yang bertanding dan menang atas nama parti, beliau sepatutnya  menghormati kehendak partinya, bukanlah berselindung di sebalik kata-kata “menjunjung titah perintah Tuanku.”

Ini satu lagi misalan sikap sesetengah ahli politik kita yang hanya memikirkan kepentingan diri tanpa mempeduli ia akan melemahkan kerajaan sendiri. Baharu sahaja PRN diadakan untuk mengatasi masalah sebuah kerajaan yang lemah kerana majoriti kecil, sebaik sahaja menang dengan majoriti besar, kerajaan baharu menjadi lemah semula kerana Menteri Besar tidak mendapat sokongan DUN partinya, walaupun dalam kes ini Istana lebih boleh dipersalahkan.

Oleh sebab ADUN-ADUN itu telah menandatangani akuan bersumpah menyokong Dato’ Seri Hasni sebagai Menteri Besar, sepatutnya, jika mereka konsisten, mereka tidak akan menerima pelantikan sebagai Ahli Exco, jika ia ditawarkan kepada mereka sekalipun. Tetapi, saya tidak hairan jika ada yang menerima, malah melobi, dengan itu memecahbelahkan parti sekali lagi. Mereka juga akan memberi alasan “menjunjung titah perintah Tuanku.”

Jika mereka berprinsipal dan tidak menerima jawatan Exco, bagaimana kerajaan hendak ditubuh? Dalam keadaan itu, Dato’ Hafiz Onn sepatutnya meletak jawatan dan Baginda Sultan hendaklah melantik Dato’ Seri Hasni sebagai Menteri Besar.

Dalam keadaan biasa, jika Menteri Besar kehilangan sokongan majoriti, jalan terakhir untuk menyelesaikan kisis perlembagaan ini ialah dengan mengadakan undi tidak percaya terhadap Menteri Besar di DUN. Tetapi, bagaimana hendak memanggil persidangan DUN jika kerajaan pun tidak tertubuh? Lihatlah bagaimana leceh akibatnya.

Perkara 4(2) Bahagian Kedua Undang-Undang Tubuh Kerajaan Johor 1895, memperuntukkan DYMM Sultan hendaklah melantik seorang ahli DUN yang pada pendapat Baginda mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli dewan itu menjadi Menteri Besar.

Perkara 7(2)(a) Bahagian Kedua itu juga memperuntukkan, dalam melantik Menteri Besar, Baginda boleh bertindak atas budi bicara Baginda.

Perlu dijelaskan bahawa budi bicara bukanlah sesuka hati. Ia bererti orang yang pada fikiran Baginda mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli-ahli DUN.

Dalam demokrasi berparlimen, apabila sebuah parti atau gabungan parti-parti memenangi bilangan kerusi majoriti dalam sesuatu pilihan raya dan ia mencadangkan seseorang untuk menjadi Menteri Besar, maka  orang itulah yang mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli-ahli DUN. Melantik orang lain mungkin mengakibatkan seperti yang berlaku dalam kes Johor ini.

Tidak mengikuti cadangan parti yang memenangi majoriti kerusi DUN itu juga akan memecahbelahkan parti dan melemahkan kerajaan.

Sebenarnya, berlainan daripada monarki mutlak (absolute monarchy), Menteri Besar adalah lebih kepada Menteri Besar kerajaan parti yang memerintah, bukan Menteri Besar Sultan yang bertakhta. Baik buruk Menteri Besar tidak reflect baik buruk Sultan, tetapi ia akan reflect kerajaan parti yang memerintah. Pengundi yang marah kepada seorang Menteri Besar mungkin vote out sebuah kerajaan, bukan Sultan. Maka, Sultan tidak sepatutnya menganggap seorang Menteri Besar itu sebagai Menteri Besarnya dan, oleh itu, melantik orang yang disukainya menjadi Menteri Besar.

Bagaimana mengatasi kebuntuan ini? Dato’ Hafiz Onn eloklah meletak jawatan dan DYMM Sultan hendaklah melantik Dato’ Seri Hasni sebagai Menteri Besar.

17 03 2022

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

[i] Perkataan “Kehormatan” digantikan dengan “Kemuliaan” pada 16 03 2022

PRN MELAKA DAN JOHOR PETUNJUK PENGUNDIAN MELAYU DALAM PRU15

PRN MELAKA DAN JOHOR PETUNJUK PENGUNDIAN MELAYU DALAM PRU15

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Jika keputusan Pilihan Raya Negeri (PRN) Melaka terlalu awal untuk kita membuat kesimpulan mengenai pendirian orang Melayu pada masa ini terhadap parti-parti politik di Malaysia, keputusan PRN Johor mengesahkan apa yang ditunjuk oleh keputusan PRN Melaka itu.

Melihat bilangan parti-parti yang mengharapkan undi orang Melayu dan bilangan calon-calon Melayu yang bertanding di sesuatu kawasan yang lebih ramai daripada di Melaka itu, amat mengecewakan. Ia menunjukkan pemimpin-pemimpin parti-parti Malay based itu langsung tidak kisah jika tindakan mereka akan memberi kemenangan semula kepada Pakatan Harapan dan apa akan terjadi kepada orang Melayu/Islam. Yang menjadi pertimbangan hanyalah kepentingan parti dan diri.

Nasib baiklah kebanyakan orang Melayu menyedari bahaya perpecahan undi Melayu itu dan memberi sokongan kepada satu parti Malay based iaitu UMNO, dengan itu mengelak kemenangan Pakatan Harapan.

Kita lihat keputusannya dahulu. Daripada jumlah 56 kerusi yang dipertandingkan BN memenangi 40 kerusi (71.4%) iaitu UMNO 33 kerusi, MCA 4 kerusi dan MIC 3 kerusi. Pakatan Harapan memenangi 11 kerusi iaitu DAP 10 kerusi dan Amanah satu kerusi (termasuk PKR satu kerusi menjadi 12 kerusi (21.4%)). Perikatan Nasional memperolehi 3 kerusi (5.3%) iaitu Bersatu 2 kerusi dan Pas satu kerusi. Muda cuma memperolehi satu kerusi (1.7%). Pejuang, Warisan, Putra, Parti Bangsa Malaysia, Parti Sosialis Malaysia dan calon-calon bebas tidak memenangi satu kerusi pun.

Kedudukan ini boleh dikatakan sebagai ulangan kedudukan di Melaka di mana daripada 28 kerusi yang dipertandingkan BN memenangi 21 kerusi (75%) iaitu UMNO 18 kerusi, MCA 2 kerusi dan MIC satu kerusi. Pakatan Harapan memenangi 5 kerusi (23.8%) iaitu DAP 4 kerusi dan Amanah satu kerusi. PKR tidak memenangi satu kerusi pun. Perikatan Nasional memenangi 3 kerusi (14.2%) iaitu Bersatu 3 kerusi manakala Pas tidak memenangi satu kerusi pun. Parti-parti lain dan calon-calon bebas tidak memenangi satu kerusi pun.

Keputusan PRN Johor sekali lagi menunjukkan bahawa sebahagian besar pengundi-pengundi Melayu, terutama sekali yang bakal mengundi UMNO/BN, yang telah lari dan mengundi Pakatan Harapan dalam PRU 14 (2018), telah kembali mengundi UMNO/BN semula. Itu bukan bererti mereka telah memaafkan pemimpin-pemimpin UMNO yang korup, tetapi kerana mereka betul-betul serik dengan Pakatan Harapan dan penyokong-penyokongnya. Saya percaya pendirian ini serupa di negeri-negeri lain di Pantai Barat Semenanjung Tanah Melayu.

Bagi Pakatan Harapan, yang tinggal kepadanya hanyalah undi orang-orang Cina yang setia kepada DAP. Sebilangan pengundi-pengundi Cina juga telah kembali kepada BN. Pengundi-pengundi India yang dijanjikan akan menjadi jutawan oleh Hindraf apabila mereka menang kes di England telah menyedari di mana nasib mereka telah bergantung semenjak Merdeka, juga telah kembali semula kepada BN. Maka MCA dan MIC yang pada suatu masa mengancam keluar daripada BN pun tentu tidak berfikir untuk berbuat demikian lagi. PPP telah pi (kata orang Utara) dan tidak kedengaran lagi. Gerakan yang dengan angkuhnya keluar dari BN cuba mendekatinya semula. Apabila tidak diterima ia menyertai Perikatan Nasional bersama-sama Bersatu. Nasibnya dapat dilihat sekarang.

Keserikan orang Melayu dengan Pakatan Harapan turut dirasai parti-parti Malay based dalam Pakatan Harapan. Paling dirasai akibatnya ialah PKR yang tidak mendapat satu kerusi pun di Melaka dan hanya satu kerusi di Johor. Kemenangannya di Johor itu pun adalah dalam pertandingan empat penjuru di kawasan majoriti Cina di mana semua calon-calon adalah bukan Melayu dengan mengalahkan calon BN daripada MIC dengan majoriti 137 undi. Ia hanyalah satu fluke (kebetulan). Saya percaya PKR akan lebih berjaya terutama sekali di kawasan Melayu jika ia tidak berada dalam Pakatan Harapan.

Berdasarkan dua PRN ini,  dalam PRU15 kelak kawasan-kawasan majoriti Cina manakah yang akan diberi kepada keluarga Presiden PKR dan sanggupkah DAP  memberinya? Saya fikir keputusan di dua PRN itu adalah petunjuk bahawa cita-cita seumur hidup Presiden PKR itu tidaklah akan tercapai dalam PRU15 ini. Saya fikir sudahlah tiba masanya bagi beliau menerima hakikat itu sebagai takdir dan bersara daripada politik.

Saya tidak fikir Amanah boleh mengharapkan undi Melayu untuk menang. Orang Melayu melihatnya sebagai boneka DAP. Saya tidak fikir ia boleh kekal lama.

Dalam tempoh empat tahun kebelakangan ini kita telah melihat sejarah Bersatu yang sangat menarik. Ia lahir dengan gagahnya, mencabar UMNO yang dikuasai pemimpin-pemimpin yang korup, mewujudkan gabungan yang menjatuhkan karajaan BN yang berkuasa selama 60 tahun.

Tidak sampai dua tahun, Bersatu berpecah, menyebabkan jatuhnya Kerajaan Pakatan Harapan. Tidak sampai dua tahun selepas itu, Pejuang-Tun Dr Mahathir yang tidak memenangi satu kerusi pun jelas sedang menuju ke akhir sejarahnya.

Dalam rencana saya bertajuk  “Pembahagian Kawasan Pilihan Raya Antara Parti-Parti Komponen PN Dalam PRU15” (22 06 2020) saya telah menelah “… jika Bersatu bertanding sendiri dalam PRU15 di kawasan-kawasan yang dimenanginya dalam PRU14 dan UMNO dan PAS mengelak bertanding sesama sendiri, saya yakin Bersatu tidak boleh menang lebih daripada bilangan jari sebelah tangan, mungkin tidak langsung.”

Saya mengulanginya dalam rencana bertajuk “TS Muhyiddin Kembali Kepada UMNO: Sokongan Terhadap Cadangan DS Nazri Aziz” (09 07 2020), Jika Bersatu bertanding sendiri dalam PRU15, ia akan terkubur.”

Tidak sampai dua tahun kemudian, dalam PRN Johor, negeri TS Muhyiddin sendiri, walaupun bersama-sama Pas yang selepas PRU14 mendabik dada sebagai pengganti UMNO, bilangan kerusi yang Bersatu menangi hanyalah dua kerusi.

Ingat kembali, selepas PRU14, Tun Dr Mahathir telah berusaha untuk menarik Ahli-Ahli Parlimen UMNO menyertai Bersatu dan menjadikan Bersatu pengganti UMNO. Sebilangan Ahli-Ahli Parlimen dan bekas-bekas Menteri kanan di era-Mahathir meninggalkan UMNO dan menyertai Bersatu. Tun Dr. Mahathir dengan yakin melaungkan bahawa UMNO akan terkubur. Menteri-menteri kanan di era-Najib yang menang atas tiket UMNO/BN juga hanya menunggu masa yang sesuai untuk menyeberang hinggalah Pilihan Raya Kecil Cameron Highlands mengubah fikiran mereka.

Hari ini, mereka tentu berterima kasih kerana nasib mereka yang baik. Bagaimana dengan mereka yang telah menyeberang kepada Bersatu? Antara mereka ialah DS Mustapa Mohamed. Mungkin beliau akan terpaksa berdepan dengan Dato’ Asyraf Wajdi, Ketua Pemuda UMNO, di Jeli. Biar apa pun yang akan terjadi kepada DS Hamzah Zainuddin, beliau telah berjasa kepada bangsa Melayu kerana menjatuhkan Pakatan Harapan. Beliau patut kembali kepada UMNO sebelum PRU15 dan diterima dengan tangan terbuka dan diberi pengecualian untuk bertanding semula atas tiket UMNO/BN. Sebelum itu mungkin beliau boleh berbuat satu perkara lagi: bubarkan Bersatu.

TS Muhyiddin pula eloklan bersara. Beliau boleh diingati kerana jasanya menjatuhkan kerajaan Pakatan Harapan dan Tun Dr Mahathir daripada manjadi Perdana Menteri dan membuka jalan bagi UMNO/BN berkuasa semula.

Pas, setelah menandatangani Muafakat Nasional, lebih terpikat dengan Tun Dr Mahathir, Perdana Menteri Pakatan Harapan, saya percaya kerana wang ihsan petroleum. Selepas jatuhnya kerajaan Pakatan Harapan dan TS Muhyiddin menjadi Perdana Menteri faktor wang ihsan petroleum dan pemberian jawatan dalam Kabinet dan GLC manakala Presidennya DS Haji Abdul Hadi Awang dilantik menjadi Duta Khas ke Timur Tengah bertaraf Menteri (tidak tahu apa yang dibuatnya) telah menjadikan Pas  lebih rapat kepada Bersatu dan semakin renggang daripada UMNO. Apa yang dapat diberi oleh UMNO? Pukulan terakhir ialah apabila Pas menyertai Perikatan Nasional sebagai salah satu parti komponennya, dengan itu menguburkan Muafakat Nasional.

Ia menyertai PRN Melaka atas tiket Perikatan Nasional dengan penuh keyakinan tetapi adalah nyata bahawa tahaluf siasinya salah lagi. Adakah ia akan terus berganding dengan Bersatu lagi dalam PRU15? Saya tidak  hairan jika, selepas dua PRN itu, UMNO pula yang jual mahal. Jika UMNO masih bersedia bekerjasama sekalipun, UMNO tentu tidak semudah sebelum dua PRN itu untuk menyerah kawasan Parlimen dan DUN kepada Pas. Jangan-jangan selepas PRU15 Pas hanya tinggal Kelantan, itu pun dengan bilangan kerusi yang berkurangan. Pada pandangan saya PRU15 akan menyaksikan Kedah kembali kepada BN manakala Bersatu, Pejuang, PKR dan Amanah akan terkubur.

Tidak boleh dinafikan bahawa UMNO telah membuat kepusan yang betul dalam memasuki dua PRN itu secara bersendirian. Tindakan itu memberi peluang kepadanya untuk menguji kekuatannya dan ia berjaya. Kita patut mengucap tahniah kepada pemimpin-pemimpin UMNO dalam hal ini.

Tetapi kejayaan mereka adalah kerana sokongan orang Melayu yang rata-rata amat serik dengan Pakatan Harapan dan masih sayangkan UMNO. UMNO terhutang budi kepada orang Melayu, bukan sebaliknya. UMNO janganlah take it for granted. Pemimpin-pemimpin UMNO janganlah mula angkuh dan kembali kepada sikap dan amalan sebelum PRU14. Mereka mestilah ingat bahawa pengundi-pengundi Melayu tidak memaafkan amalan korup mereka sebelum PRU14. Orang Melayu memberi kuasa semula kepada mereka di dua buah negeri itu dan akan memerhati apa yang mereka lakukan.

Adalah lebih menguntungkan UMNO/BN jika PRU15 diadakan segara. Perdana Menteri DS Ismail Sabri patut mula berfikir dengan serius untuk menasihatkan SPB Yang di-Pertuan Agong untuk membubar Parlimen bagi membolehkam PRU15 diadakan. Beliau hendaklah mengenepikan kepentingan diri seperti takut tidak akan menjadi Perdana Menteri lagi selepas PRU15. Biarlah parti dan SPB Yang di-Pertuan Agong menentukannya.

Apa yang lebih penting ialah, janganlah setelah melihat UMNO telah kuat kembali, pemimpin-pemimpin UMNO berebut kuasa semula. Saya ulangi apa yang saya katakan dalam rencana saya “Keputusan PRN Melaka: Pengajaran Kepada Parti-Parti Melayu Dalam PRU15” (22 11 2022) “…orang Melayu masih mahukan UMNO tetapi mereka mahu UMNO berubah.” Orang Melayu mahukan UMNO yang bersih daripada amalan korup pemimpin-pemimpinnya.

Bagi mereka yang sedang menghadapi perbicaraan di mahkamah, adalah lebih elok jika mereka lie low terlebih dahulu sehingga mahkamah tertinggi membebaskan mereka daripada semua pertuduhan. Sehingga mereka dibersihkan, mereka tidak sepatutnya bertanding dalam PRU15 atau duduk dalam Kerajaan, jika menang sekalipun. Ini soal  imej parti dan negara.

Mereka juga tidak sepatutnya menggunakan kemenangan pilihan raya untuk Pendakwa Raya menarik balik pertuduhan (seperti yang dilakukan semasa pemerintahan Pakatan Harapan) atau mendapat pengampunan, jika didapati bersalah, seperti dalam kes DS Anwar Ibrahim (juga semasa pemerintahan Pakatan Harapan). Diharapkan Lembaga Pengampunan tidak akan mengulangi kesilapan itu lagi. – Sila baca rencana-rencana saya bertajuk “Pengampunan Dato’ Sri Anwar Ibrahim Atas Dasar Apa?” (12 05 2018), “Kuasa Pengampunan” (13 05 2018) dan “Pengampunan Dato’ Seri Anwar Dan Keadilan kepada Saiful” (14 05 2018) dan “Power Over Justice” (31 08 2018). (Kesemuanya boleh didapati dalam laman web saya.)

Akhir kata, satu perkara yang patut dipuji ialah istiadat mengangkat sumpah Menteri Besar tidak diadakan pada malam kiraan undi itu juga seperti yang dilakukan di beberapa buah negeri. Ia memberi gambaran seolah-olah ahli-ahli yang berhormat itu, yang bertanding dan menang atas tiket partinya, tidak boleh dipercayai walaupun untuk satu malam, khuatir mereka akan melompat parti. Bahawa terdapat majoriti kecil atau besar bukanlah pertimbangannya. Ini soal kestiaan kepada parti dan maruah diri. Pihak istana tidak sepatutnya melayan cubaan berbuat demikian. Kehormatan Raja mestilah dijaga.

15 03 2022

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

INTEGRITI: FIKIRLAH SENDIRI APA YANG ANDA MAHU

MAJLIS AMANAT PERDANA INTEGRITI 2021 (MAPI 21)
BICARA EKSEKUTIF INTEGRITI BERSAMA YABHG TUN ABDUL HAMID MOHAMAD

28 Februari 2022

INTEGRITI: FIKIRLAH SENDIRI APA YANG ANDA MAHU DALAM HIDUP INI

 

Ucapan ini mula-mula ditetapkan untuk disampaikan pada 24 Februari 2021. Disebabkan oleh wabak Covid-19, ia ditangguh dan ditangguh hinggalah ke hari ini, iaitu selama satu tahun empat hari. Mungkin tuan-tuan terfikir itu adalah satu tempoh yang panjang untuk saya menulis ucapan ini. Jika itulah yang difikirkan, ia tidak betul. Sebenarnya, saya mengambil lebih kurang 70 tahun untuk boleh menulis ucapan ini.
Lebih kurang lapan tahun dahulu, saya dan Dr. Chandra Muzaffar dijemput berucap dalam satu seminar mengenai integriti. Saya berucap dahulu. Saya perhatikan, kami mempunyai satu persamaan: kedua-dua kami berkerusi roda. Maka saya mulakan ucapan saya dengan berkata: nampaknya seseorang itu hanya layak dijemput bercakap mengenai integriti setelah dia berkerusi roda. Hadirin ketawa.

Jika analisis itu betul, hari ini, ditambah dengan bedridden selama tujuh tahun, mungkin saya lebih layak menyampaikan ucapan ini.

Saya tidak mengatakan YB Dato Talib Zulfilip menunggu sehingga keadaan saya menjadi begini baru beliau yakin untuk menjemput saya menyampaikan ucapan ini. Sebenarnya, saya mula mengenali beliau apabila saya menerima email daripadanya selepas saya menyampaikan ucapan “Integrity: You Know It But Do You Have It?” di Universiti Tenaga Nasional Malaysia (UNITEN) pada 03 Februari 2012, iaitu sembilan tahun dahulu.

Selepas itu, beliau menziarahi saya beberapa kali. Beliau telah menjadi penyebar utama ucapan saya itu dan pembeli buku-buku saya yang nombor dua terbanyak.

Alasan mengapa Dato’ Talib memilih buku pertama saya yang bertajuk I Will Never Beg untuk dijadikan cenderamata ialah kerana, mengikutnya, “This book is about integrity”. “How many people can write an autobiography with such a title?”, tanya beliau. Saya terhormat dengan komennya.

Semenjak itu, beliau mencadangkan saya pergi ke Sarawak untuk memberi ucapan mengenai integriti di sana. Malangnya, kesihatan saya tidak mengizinkan, hinggalah ke hari ini, itu pun ucapan ini hanya disampaikan melalui rakaman.

Tuan-tuan dan puan-puan,

Saya sudah berada di penghujung jalan. Maka, hari ini, saya bercadang untuk berkongsi pemerhatian dan pengalaman saya dengan tuan-tuan dan puan-puan

Saya perhatikan bahawa, dalam masyarakat kampung dalam tahun-tahun 1950an (dan saya percaya, lebih awal), terdapat orang yang telah menjalani penghidupannya sebagai orang yang sangat berintegriti walaupun dia sendiri tidak tahu perkataan integriti, wibawa, telus dan sebagainya. Tetapi, dia tahu halal dan haram, baik dan buruk, benar dan salah, jujur dan ikhlas, memalukan dan dihormati. Dalam kehidupannya, dia lakukan apa yang baik, benar dan terhormat dan menjauhkan diri daripada sifat-sifat yang buruk, salah, dilarang dan memalukan. Dengan cara itu, tanpa disedarinya, dia menjadi seorang yang dihormati, berintegriti dan disanjung tinggi oleh masyarakat di sekelilingnya.

Sebagai contoh, saya memilih seorang orang kampung saya yang lahir di akhir abad ke sembilan belas dan meninggal dunia di akhir abad ke dua puluh. Bapanya seorang penanam padi. Selepas mengaji pondok di Kedah dan di Kelantan, bapanya menghantarnya ke Mekah. Setelah tinggal di sana beberapa tahun, beliau pulang ke kampungnya, berkahwin dengan seorang gadis sekampung, bekerja sebagai seorang penanam padi sambil mengajar al-Qur’an secara percuma dua kali sehari dan menjadi imam di masjid di qariah berkenaan.

Masjid berdindingkan buluh di qariah itu sudah buruk. Beliau mengadakan pakatan mengutip wang sebanyak RM15 satu keluarga setiap kali lepas menuai. Wang kutipan disimpan olehnya. Dalam tempoh itu beliau membeli sebuah kereta Austin 8, second hand. Khuatir disyaki beliau menggunakan “duit masjid”, pada hari Jumaat berikutnya, beliau membawa bungkusan “duit masjid” itu ke masjid. Sebelum solat Jumaat, beliau bangun dan berkata “Jika ada sesiapa yang menyangka saya menggunakan duit masjid untuk membeli kereta, sila datang kira,” sambil menunjuk kepada bungkusan duit masjid yang diletaknya di atas lantai balai lintang itu. Tiada siapa pun bergerak atau berkata apa-apa. Cukup duit dikutip, masjid pun dibina dengan sumbangan anak qariah sepenuhnya. Di zaman sebelum Merdeka, tidak ada bantuan kerajaan untuk membina masjid.

Di kawasan itu tidak ada sekolah. Di bawah pimpinannya, penduduk tempatan berpakat membina sekolah dengan menggunakan kayu dan buluh yang ditebang di hutan sungai mati berdekatan dan beratapkan nipah yang dibeli dengan wang kutipan. Sekolah siap, pejabat pelajaran menghantar guru, budak-budak di kawasan berkenaan pun pergi ke sekolah.

Terdapat seorang imam muda, orang Kedah yang berkahwin dengan anak saudaranya. Ada khabar-khabar angin imam muda itu menerima wang daripada taukeh kedai di mana permainan judi belangkas dijalankan. Satu hari Jumaat ditetapkan untuk “menyiasat” khabar-khabar angin itu. Beliau mencabar sesiapa yang melihat kejadian itu berlaku. Dua orang ahli qariah tampil ke hadapan membuat iqrar mereka melihatnya. Imam muda itu dipecat. Pada masa itu belum ada Majlis Agama Islam.

Ada seorang India bernama Banggaru yang tinggal berdekatan kampungnya. Isteri Banggaru meninggal dunia semasa melahirkan anaknya yang ke sebelas. Rumah Banggaru yang dibuat daripada tanah liat dan bahan-bahan buangan itu ditenggelami air. Beliau mengajak Banggaru dan anak-anaknya tinggal di bawah rumahnya sehingga banjir surut.

Lebih kurang 30 tahun kemudian sebuah kereta datang ke rumahnya. Di dalamnya, terdapat tiga orang lelaki India. Yang duduk di belakang kelihatan tua dan uzur. Dua orang yang lebih muda yang duduk di hadapan itu mengangkat lelaki tua itu masuk ke rumahnya. Orang itu adalah Banggaru. Dia hendak berjumpa dengan “Haji” sekali lagi sebelum dia mati untuk berterima kasih atas segala pertolongannya di masa dahulu. Banggaru tahu berterima kasih. Dia meninggal dunia tidak lama kemudian.

Terdapat dua keluarga Cina di tepi kampung itu, Ah Chua dan Mat Leh. Mereka selalu bergaduh. Selepas bergaduh mereka berlari ke rumahnya untuk mengadu mengenai yang lainnya. Beliau menasihati mereka supaya berbaik-baik.

Ada seorang Cina yang datang dari luar dan membuka kedai basikal di situ. Dia pergi ke rumah beliau untuk meminjam beberapa ratus ringgit. Pinjaman diberi tanpa faedah kerana faedah itu riba. Perniagaan Cina itu berkembang dan diwarisi oleh anak-anaknya. Saya tidak tahu sama ada anak-anaknya mengetahui kisah itu.

Suatu hari, emak Penghulu kampung itu pergi ke rumahnya mengadu dia dihalau oleh anaknya. Lebih kurang sepuluh tahun kemudian Penghulu tersebut, yang sudah bersara datang ke rumahnya, mengadu anaknya menghalaunya keluar dari rumah yang sama. Beliau mengingatkan penghulu itu berkenaan peristiwa yang lebih awal.

Walaupun sudah tua, beliau masih boleh mengayuh basikal. Suatu hari ada orang memberitahunya ada orang bermain judi di dalam hutan getah di pinggir kampung itu. Beliau mengayuh basikal ke situ, seorang diri. Melihat kedatangannya, mereka lari bertempiaran, bukan kerana mereka takut kepadanya, tetapi mereka malu jika mereka dikenal olehnya sebagai orang yang berjudi di situ.

Di bulan Ramadan, selepas tarawikh dan makan moreh, jemaah pun pulang. Kadang-kadang, anak-anak muda tidak pulang. Mereka membuat bising dan memukul gendang sahur (tiga orang sekali) hingga berjam-jam, mengganggu orang hendak tidur di rumah masing-masing. Beliau keluar dari rumahnya lebih kurang 40 meter dari surau itu dan memarahi mereka. Melihat beliau datang ke arah surau, mereka lari lintang pukang. Yang menariknya, ada bapa-bapa pemuda-pemuda itu, yang berasal dari kampung yang sama, semasa mudanya juga pernah kena marah dengannya kerana perbuatan yang sama.

Beliau meninggal dunia pada umur lebih kurang 100 tahun, malangnya tarikh lahirnya tidak diketahui. Pada malam itu, tiga generasi anak muridnya berjaga malam membaca al-Qur’an untuknya. Pemuda-pemuda yang kena marah dengannya menawarkan diri untuk mengusung jenazahnya ka tanah perkuburan, bukan dibawa dengan van jenazah, sejauh lebih kurang tiga kilometer itu. Mereka mahu memberi penghormatan terakhir kepadanya.

Demikianlah secebis kisah orang yang saya jadikan contoh itu. Orang itu adalah ayah saya. Jika saya layak memberi ucapan ini, ia adalah kerana beliau. Saya dedicate ucapan ini kepadanya.

Cerita ini menunjukkan bagaimana seorang tua, tanpa sebarang kuasa, seorang diri, dapat mengawal masyarakat satu qariah hanya dengan integriti. Beliau sendiri tidak merancang untuk menjadi seperti itu dan memain peranan seperti itu. Kewarakannya menyebabkan beliau menjalani penghidupan yang terpuji. Orang ramai menghormatinya kerana kejujurannya, kerana ketegasannya, kerana sifat-sifatnya yang terpuji dan kerana integritinya.

Dalam masyarakat sekarang, orang seperti itu mungkin telah hampir pupus, tetapi sifat-sifat itu kekal sebagai penyebab yang melahirkan seorang yang berintegriti.

Mengetahui apakah integriti adalah satu perkara, mempunyainya adalah satu perkara lain. Sebab itulah saya memilih tajuk “Integrity: You know it but do you have it?” bagi ucapan pertama saya mengenai integriti yang telah disebar luas oleh YB Datuk Talib itu.

Mengetahui mengenainya tidak menjadikan seseorang itu berintegriti. Berlagak mempunyainya padahal tidak mempunyainya menjadikan seseorang lebih tidak berintegriti.

Integriti yang kekal sebagai peribadi seseorang tidak boleh diperolehi dengan satu perbuatan. Ia adalah keseluruhan sifat-sifat baik yang dilakukannya sepanjang hayatnya.

Pernah tidak tuan-tuan terfikir bahawa apabila tuan-tuan melihat seseorang, tuan-tuan bukan hanya melihat wajahnya, hidungnya, pakaiannya dan lain-lain. Sebenarnya tuan-tuan melihat the sum total of his integrity. Apabila mata tuan-tuan terpandang wajahnya dan tuan-tuan mengenalinya, dengan sekelip mata otak tuan-tuan membuat analisis berdasarkan fakta-fakta yang tuan-tuan tahu mengenainya yang tersimpan dalam otak tuan-tuan dan mengeluarkan kesimpulannya berdasarkan fakta-fakta itu. Itulah yang tuan-tuan lihat, masing-masing mungkin melihat gambaran yang berlainan. Biar apa pun begitu kuat sekali kesan integriti dalam peribadi seseorang. Dia tidak boleh menutupnya, dia tidak boleh berlakon atau berbohong mengenainya.

Perkataan “integriti” tidak tertulis di dahi seseorang, malah jika ditulis, ia akan menjadi bahan ketawa. Tetapi, apabila kita melihat seseorang kita akan tahu, lebih kurang, sifatnya. Seorang dari negara jiran, kali pertama bertemu dengan seorang pegawai tinggi Malaysia terus membandingkannya dengan pegawai yang sama pangkatnya di negaranya. (Menyebut nama negaranya, beliau berkata) “masih jauh ke belakang. Lihatlah (beliau menyebut nama jawatan pegawai Malaysia itu), very humble, very straight.”

Suatu hari, A, seorang Melayu yang berumur dalam lingkungan tiga puluhan berjalan di kaki lima satu barisan kedai bersama isterinya. Mereka ternampak sebuah kedai perabut. Mereka masuk. Mereka sukakan sebuah almari dan bertanyakan harganya. Setelah tawar menawar mereka bersetuju dengan harganya. Mereka memberitahu taukeh kedai itu mereka akan datang semula kerana pada hari itu mereka tidak membawa wang secukupnya. Taukeh kedai itu berkata, tidak mengapa, dia akan hantar terus, bayaran boleh dibuat kemudian. Isteri A berkata, “Kalau kami tak bayar macam mana?” Taukeh kedai itu menjawab, “Saya sudah berniaga lebih 30 tahun. Saya tengok orang jalan masuk kedai saya pun saya sudah tahu macam mana punya orang.” Almari dihantar dan harganya dibayar pada hari itu juga.

Suatu hari seorang hakim membicarakan satu kes sivil yang melibatkan suatu partnership yang terdiri daripada seorang Cina dari Singapura dan seorang Cina dari Pulau Pinang di pihak yang sama, di Mahkamah Tinggi Pulau Pinang. Jurubahasa Cina mahkamah itu terdengar Cina Singapura itu bertanya Cina Pulau Pinang itu, “Do you think this judge can be bribed”. Cina Pulau Pinang itu menjawab, “I don’t think so.” Perhatikan, orang boleh menilai integriti seseorang.

Seorang Hakim Mahkamah Persekutuan yang mendengar satu kes berprofail tinggi berkata kepada rakannya, “One good thing, nobody tries to influence us.” Rakannya menjawab, “Not you”. Tentu sekali Hakim berkenaan merasa gembira kerana tiada siapa yang berani cuba mempengaruhinya. Itu tanda beliau mempunyai integriti yang menyebabkan beliau disegani.

Kedua-dua kisah yang terakhir disebut ini menunjukkan semuanya bergantung kepada peribadi seseorang, betapa kukuh atau rapuhnya ia, yang dapat dibaca orang.

Pendek kata, kita tidak boleh sorok dan kita tidak boleh berpura-pura. Integriti akan terserlah dengan sendirinya. Tidak perlu ada Ph. D untuk dapat melihatnya.

Integriti menjadi lebih penting dalam politik hari ini yang berasaskan demokrasi. Walaupun ada golongan yang mungkin menyokong sesesorang pemimpin politik atas alasan-alasan lain, termasuk sogokan wang, tetapi untuk dihormati, seseorang ahli politik itu perlu mempunyai integriti.

Adalah mendukacitakan, integriti ahli-ahli politik di Malaysia, dalam beberapa tahun di kebelakangan ini berada di tahap yang paling rendah dalam sejarah. Sebagai satu golongan, integriti ahli-ahli politik adalah lebih rendah daripada ahli-ahli profesion lain.

Daripada pemerhatian saya, banyak ahli politik sudah tidak mengambil kisah mengenai integriti lagi. Apa yang penting ialah menjaga tengkuk dan perut sendiri. Lompat parti bukanlah suatu perkara yang memalukan lagi. Yang penting ialah berada dalam kerajaan, mendapat jawatan Menteri, Timbalan Menteri dan Pengerusi GLC. Parti-parti yang membentuk kerajaan pula tidak silu-silu cuba menarik Ahli-Ahli Parliment parti pembangkang untuk menguatkan kerajaan atau menarik Ahli-Ahli Parliament daripada parti dalam gabungan kerajaan sendiri untuk memperkuatkan parti sendiri. Parti-parti pembangkang pun demikian juga. Parti-parti yang bermusuhan berdekad-dekad boleh menjadi sahabat untuk menjatuhkan kerajaan dan menubuhkan kerajaan.

Gabungan parti-parti yang menang pilihan raya tidak percayakan taat setia ahli-ahli dan calon-calonnya yang menang atas tiketnya walaupun hanya selama satu malam untuk menunggu siang esoknya bagi TYT Yang di-Pertua Negeri mengadakan istiadat mengangkat sumpah Ketua Menteri hingga istiadat itu perlu diadakan pada malam itu juga. Begitu rendahkah integriti dan maruah Ahli-Ahli Yang Berhormat itu? Semua ini amat memalukan.

Dalam bidang politik kita tidak boleh memisahkan integriti daripada rasuah. Rasuah adalah pemusnah integriti orang politik yang paling besar. Lebih banyak ahli politik hilang integritinya kerana rasuah daripada sebab-sebab lain. Saya percaya, keberjangkitan rasuah di kalangan orang politik adalah lebih tinggi daripada Covid-19. Saya tidak tahulah berapa Nilai R-nya. Kebetulan ejaan rasuah juga bermula dengan huruf “r”.
Banyak faktor yang menyebabkan ahli-ahli politik lebih terdedah kepada rasuah dan penyalahgunaan kuasa. Antaranya, pertama, di Malaysia ini, banyak orang, saya ulangi, banyak orang, masuk politik untuk mencari makan. Mereka ini terdiri daripada orang-orang yang tidak berjaya dalam profesion mereka. Mereka bukanlah terdiri daripada orang-orang yang sudah mempunyai kedudukan ekonomi yang tegap. Maka, semasa di bawah mereka mengharapkan sumbangan daripada pemimpin yang mereka sokong. Apabila berkuasa, mereka perlu menggunakan kuasa untuk mendapat wang bagi mereka sendiri dan menyogok penyokong mereka.

Kedua, politik di negara kita telah menjadi politik wang. Untuk mendapat penyokong untuk memenangi jawatan dalam parti daripada serendah-rendahnya hingga setinggi-tingginya memerlukan wang jika tidak untuk merasuah pun, sekurang-kurangnya untuk belanja dan buah tangan.

Ketiga, apabila mula merasai nikmat kemakmuran, banyak yang lupa daratan, menjalani cara hidup yang mewah, melebihi kemampuan. Melihat isteri-isteri mereka membeli-belah amat menghairankan dari mana mereka mendapat wang.

Keempat, tempoh memegang jawatan yang singkat dan ketidakpastian seseorang ahli politik itu akan terpilih menjadi calon dan akan menang. Dia mungkin memegang sesuau jawatan itu hanya bagi satu penggal, tidak sampai atau lebih. Maka semasa berkesempatan, baiklah mengambil peluang.

Kelima, kita telah membuat pendekatan yang salah apabila memperkenalkan demokrasi. Kita menonjolkan Ahli-Ahli Parlimen dan Ahli-Ahli Dewan Undangan Negeri sebagai “wakil rakyat”. Untuk mengambil hati pengundi, wakil-wakil rakyat itu melakukan apa sahaja termasuklah memberi buah tangan dan sumbangan wang. Akhirnya, mereka mengharapkan sumbangan-sumbangan itu malah memintanya. Semua itu menambah beban kewangan kepada wakil-wakil rakyat itu.

Akibatnya, wakil-wakil rakyat itu lebih menumpukan perhatian bagi menguatkan populariti dan kedudukan mereka. Seorang Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) yang saya temui di sebuah rumah di mana diadakan majlis perkahwinan berkata kepada saya “Ini rumah ke sepuluh dan terakhir hari ini”. Akibatnya, berapa orang Ahli Parlimen atau ADUN-kah yang membaca, meneliti dan memahami setiap Rang Undang-undang yang dibentang dan dibahas di Parlimen atau Dewan Undangan Negeri, sedangkan itu adalah tugas utama mereka?

Keenam, ketua parti perlu mengumpul dana untuk menghadapi pilihan raya. Pilihan raya di Malaysia memerlukan banyak wang untuk mengadakan majlis jamuan besar-besaran, memberi buah tangan, malah rasuah. Lihat sahaja bendera, kain regang di sepanjang jalan raya dan di atas pokok. Saya pernah berada di negara Belanda pada hari pilihan raya umum dan dua kali di Amerika Syarikat pada hari pilihan raya Presiden, saya tidak melihat satu bendera pun. Bayangkan betapa membazirnya kita. Semua itu memerlukan wang yang banyak dan membawa kepada rasuah di kalangan pemimpin-pemimpin politik kita. Ini tidak kira lagi dana untuk membeli Ahli Parlimen dan DUN dari parti lawan untuk menyeberang supaya dapat menubuhkan kerajaan.

Dalam tahun 2017, saya menulis satu rencana bertajuk “Pilihan Raya Tanpa Bendera”. Tiada siapa pun mempedulikannya. Nampaknya, Covid-19 lebih berkesan daripada tulisan saya dalam hal ini.

Ketujuh, biasanya, dalam kebanyakan skandal rasuah atau penyalahgunaan kuasa, mesti ada orang di belakangnya. Dia adalah perancang yang mempengaruhi ahli politik atau penjawat awam itu melakukan rasuah atau penyalahgunaan kuasa. Ahli politik atau penjawat awam masuk penjara, dia bebas dan kaya raya. Saya pernah membicarakan kes seperti itu. Kes 1MDB adalah satu misalan yang baik.

Saya menyebut perkara ini untuk memberi peringatan kepada semua ahli politik dan penjawat awam yang mempunyai kuasa supaya berwaspada dan menjauhkan diri daripada orang-orang seperti itu yang mula-mula akan berbuat baik dengan mereka dan akhirnya akan menjerumuskan mereka ke dalam rasuah atau penyalahgunaan kuasa dan orang-orang itu pun menghilangkan diri.

Budaya wang telah menjadi begitu serius di semua peringkat politik di Malaysia. Di peringkat atas, ahli-ahli Parlimen dan DUN bersedia dibeli dengan harga yang sesuai. Parti-parti politik, kerajaan dan pembangkang bersedia membeli Ahli-Ahli Parlimen dan ADUN untuk mempertahankan atau menjatuhkan kerajaan.

Di peringkat paling atas, kes-kes yang sedang berjalan adalah misalan yang terbaik. Saya percaya sebab-sebab yang saya berikan tadi adalah berkenaan, yang paling penting adalah rasuah.

Di peringkat bawah, seorang penyokong parti kerajaan pernah berkata kepada saya: “MB dulu ghaub. Kita pun dapat juga shoru. MB sekarang tak ghaub. Kita pun miss shoru.” Perhatikan, dia lebih sukakan seorang Menteri Besar yang rasuah kerana dia juga mendapat habuan daripadanya.

Kesimpulannya, punca utama hilangnya integriti seseorang ahli politik dan penjawat awam ialah rasuah dan penyalahgunaan kuasa.

Bagaimana mengatasinya? Tidak ada jalan mudah dan ringkas. Menukar kerajaaan tidak menjamin penyelesaian masalah. Mungkin kita hanya menukar orangnya. Saya fikir penyelesaian terletak kepada kemahuan seseorang itu. Adakah dia sanggup menjauhkan diri dari rasuah dan hidup sebagai seorang yang berintegriti? Di samping itu, pendekatan kita terhadap politik dan pilihan raya dan faktor-faktor yang saya sebut lebih awal yang memerlukan seseorang mempunyai secukup wang untuk menjadi seorang ahli politik, patutlah diberi perhatian.

Bagi penjawat-penjawat awam, tidak ada sebab mereka sepatutnya terlibat dalam rasuah dan penyalahgunaan kuasa melainkan tamak. Mereka juga mungkin terpengaruh dengan “kemimpinan melalui teladan” bos-bos politik mereka. Saya percaya, penjawat-penjawat awam yang berkerja di bawah bos-bos politik yang bersih dan berintegriti akan malu untuk terlibat dalam rasuah dan penyalahgunaan kuasa. Itu adalah kesan kepimpinan melalui teladan yang baik.

Selain daripada rasuah dan penyalahgunaan kuasa, faktor-faktor lain yang mengurangkan integriti seseorang boleh diletakkan di bawah satu tajuk: tidak jujur. Tidak jujur termasuklah berbohong, tidak menunaikan janji dan sepertinya.

Di kebelakangan ini juga, rasa hormat orang ramai terhadap Ahli-Ahli Parlimen, berkurangan akibat kelakuan Ahli-Ahli Parlimen yang mereka lihat dalam televisyen dan You Tube. Enam puluh tahun dulu, apabila berbahas di sekolah, jika seorang pelajar menggunakan bahasa yang kasar sedikit, dia dikatakan menggunakan bahasa yang “unparliamentary”. Hari ini, nampaknya bahasa seperti itu bukanlah “unparliamentary” lagi.

Saya selalu terfikir, sama ada dalam dunia politik Malaysia seorang yang menyertai politik boleh naik dan survive tanpa memberi atau menerima rasuah. Tetapi, kita perlulah mengasingkan sumbangan kepada parti untuk perbelanjaan pilihan raya yang dibenarkan oleh undang-undang yang dibuat secara telus kepada akaun parti dan dilaporkan selepas pilihan raya.

Tuan-tuan dan puan-puan,

Seperti yang saya telah sebut di awal tadi, saya berada di penghujung jalan dan saya telah melalui segala-galanya. Saya boleh berkata dan saya katakan, percayalah, di akhirnya, bukanlah seorang yang paling lama memegang jawatan atau paling banyak mengaut kekayaan sepanjang perkhidmatannya yang akan diingati dan dihormati berpanjangan, tetapi seorang yang berintegriti, walaupun tempoh perkhidmatannya singkat adalah orang yang akan diingati dan dihormati sepanjang zaman. Khalifah Umar Ibn Abdul Aziz adalah misalan terbaik.

Percayalah bahawa betapa teruk pun cabaran yang kita hadapi, akhirnya it is worth to be honest. Memberi misalan terakhir dalam kerjaya saya, Perdana Menteri, parti yang memerintah dan kerajaan pada masa itu kesemuanya menyenarai hitamkan saya semata-mata kerana saya membebaskan musuh politik mereka. Mereka tidak peduli apakah keterangan yang ada di hadapan saya dan apakah undang-undang berkaitan. Bagi mereka, kamu membebaskan musuh politik kami, kamu adalah orangnya dan musuh kami.

Mereka berusaha dengan berbagai cara untuk tidak memberikan dua jawatan kosong di atas saya, kepada saya, walaupun sayalah Hakim yang paling kanan pada masa itu. Tetapi, jika Allah SWT menghendaki sesuatu itu berlaku, maka berlakulah ia. Kun fayakun, kata Allah di dalam al-Qur’an.

Sebab itulah, dalam ucapan pelantikan saya sebagai Ketua Hakim Negara, saya berkata:

Percayalah bahawa dalam hidup ini, akhirnya, kejujuran mengatasi segala-galanya. Percayalah bahawa dalam hidup ini, akhirnya, kebenaran terserlah jua.

Ingat tajuk buku saya, “The Truth Shall Prevail.”

Seorang profesor madya berkata kepada saya semasa kami sama-sama menjadi Ahli Lembaga Penasihat Syariah Bank Negara, selepas saya bersara:

“Dalam kerjaya Tun, Tun telah sampai ke kemuncak. Setelah bersara, Tun masih dihormati. Apa lagi yang Tun mahu?”

Hari ini pun, dalam keadaan begini pun, masih ada orang yang mahu mendengar ucapan saya, walau pun dalam bentuk rakaman. Apa lagi yang saya mahu?

Tetapi, dalam hal ini, saya hanya boleh bercakap bagi pihak diri saya sendiri, kerana banyak padang banyak belalang. Fikirlah sendiri apa yang anda mahu dalam hidup ini.

Sekian. Terima kasih.

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

KES SIS FORUM: SATU ULASAN

KES SIS FORUM: SATU ULASAN

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Pada 17 Julai 2014, Jawatankuasa Fatwa Selangor menyiarkan fatwa berikut dalam Warta:

“FATWA PEMIKIRAN LIBERALISME DAN PLURALISME AGAMA

1. SIS Forum (Malaysia) dan mana-mana individu, pertubuhan atau institusi yang berpegang kepada fahaman liberalisme dan pluralisme agama adalah sesat dan menyeleweng daripada ajaran Islam.

2. Mana-mana bahan terbitan yang berunsur pemikiran-pemikiran fahaman liberalisme dan pluralisme agama hendaklah diharamkan dan boleh dirampas.

3. Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM) hendaklah menyekat laman-laman sosial yang bertentangan dengan ajaran Islam dan Hukum Syarak.

4. Mana-mana individu yang berpegang kepada fahaman liberalisme dan pluralisme agama hendaklah bertaubat dan kembali ke jalan Islam.”

Berikutnya, Sis Forum (Malaysia) dan dua lagi (Pempetisyen) telah membuat permohonan untuk mendapat kebenaran memulakan prosiding semakan kehakiman (judicial review) di Mahkamah Tinggi memohon, antara lain, perintah-perintah pengisytiharan (declaration) berikut:

“i) setakat Fatwa secara tersirat memperuntukkan kesalahan berhubung dengan akhbar, penerbitan, penerbit, percetakan dan mesin cetak, ia bertentangan dengan seksyen 7 Akta Mesin Cetak dan Penerbitan 1984;

(ii) setakat ia mengarahkan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (‘SKMM) untuk menyekat laman web sosial, adalah bertentangan dengan seksyen 3(3) Akta SKMM 1998;

(iii) pengisytiharan bahawa Fatwa itu adalah melebihi Perkara 10, 11, 74 dan Senarai II Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan;

(iv) pengisytiharan bahawa pempetisyen adalah syarikat berhad melalui jaminan yang diperbadankan di bawah Akta Syarikat 1965 atau mana-mana pihak lain yang tidak boleh menganut agama Islam, tidak boleh tertakluk kepada Fatwa tersebut. (Terjemahan saya).

Kebenaran diperolehi oleh Pempetisyen dan Responden merayu ke Mahkamah Rayuan.

Pada 21 05 2015, Kerajaan Negeri Selangor mewartakan pindaan kepada Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003, menambah seksyen 66A berikut:

“Mahkamah Tinggi Syariah, boleh, demi kepentingan keadilan, atas permohonan mana-mana orang, mempunyai bidang kuasa untuk memberikan kebenaran dan mendengar permohonan bagi semakan kehakiman ke atas keputusan yang dibuat oleh Majlis atau jawatankuasa yang menjalankan fungsi di bawah Enakmen ini.”

Rayuan itu sampai ke Mahkamah Persekutuan. Di Mahkamah Persekutuan, pada 25 09 2018, kedua-dua belah pihak telah merakamkan penghakiman persetujuan bahawa isu-isu yang akan diputuskan oleh Mahkamah Tinggi adalah seperti berikut:

(i) sama ada Mahkamah Tinggi Sivil mempunyai bidang kuasa untuk mendengar permohonan semakan kehakiman ini yang berkaitan dengan cabaran terhadap fatwa.

(ii) sama ada responden ke-3 mempunyai locus standi untuk memulakan permohonan semakan kehakiman ini terhadap responden.

(iii) adakah fatwa tersebut melanggar undang-undang persekutuan iaitu Akta Mesin Cetak dan Penerbitan 1984 dan Akta Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia 1998.

(iv) sama ada fatwa tersebut melanggar Perlembagaan Persekutuan.

(v) adakah fatwa tersebut mematuhi Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003.

(vi) sama ada fatwa itu terpakai kepada responden pertama sebagai sebuah syarikat. (Terjemahan saya).

Maka kes itu pun turun semula ke Mahkamah Tinggi dan dibicarakan oleh Hakim Nordin Hassan atas isu-isu itu. Beliau mengeluarkan penghakimannya pada 27 08 2019.

Mengenai soalan (i) beliau memutuskan bahawa Mahkamah Tinggi tidak mempunyai bidang kuasa untuk mendengar permohonan semakan kehakiman itu. Mahkamah yang mempunyai bidang kuasa ialah Mahkamah Tinggi Syariah.

Walaupun Hakim tersebut berkata keputusannya mengenai soalan (i) itu sahaja sudah cukup baginya menolak permohonan itu, beliau menjawab juga soalan-soalan lain yang dikemukakan oleh Mahkamah Persekutuan kepadanya.

Ringkasnya, mengenai soalan (ii) beliau memutuskan “… pemohon ketiga mempunyai kepentingan yang mencukupi dalam kesahihan fatwa yang disangkal dan oleh itu mempunyai locus standi untuk menjadi pihak dalam permohonan semakan kehakiman ini. (Terjemahan saya).

Mengenai soalan (iii), beliau memutuskan bahawa fatwa tersebut tidak melanggar undang-undang persekutuan iaitu Akta Mesin Cetak dan Penerbitan 1984 dan Akta Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia 1998.

Mengenai soalan (iv), beliau memutuskan bahawa fatwa tersebut tidak menyalahi mana-mana peruntukan Perlembagaan.

Mengenai soalan (v), beliau memutuskan bahawa fatwa tersebut mematuhi Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003.

Mengenai soalan (vi), beliau memutuskan bahawa fatwa itu terpakai kepada responden pertama sebagai sebuah syarikat.

Pada 12 09 2019, saya telah menerbitkan satu rencana bertajuk “Adakah Fatwa Mengikat Syarikat”. Saya tidak ingat sama ada saya menulis rencana itu setelah saya membaca penghakiman itu atau tidak. Saya fikir tidak, sebab dalam rencana itu saya sedikit pun tidak merujuk kepada penghakiman itu atau mengulasnya.

Dalam rencana itu, merujuk kepada perenggan pertama fatwa itu, antara lain, saya berkata:

“Dengan mengatakan bahawa “SIS Forum (Malaysia)… yang berpegang kepada fahaman liberalisme dan pluralisme agama, adalah sesat dan menyeleweng daripada ajaran Islam”, Jawatankuasa Fatwa itu telah membuat keputusan fakta bahawa SIS Forum (Malaysia) berpegang kepada fahaman liberalisme dan pluralisme agama. Selepas itu, ia memutuskan bahawa SIS Forum (Malaysia) adalah sesat dan menyeleweng daripada ajaran Islam, tanpa memberinya hak untuk didengar, bertentangan dengan prinsip natural justice.

Membuat keputusan seperti itu adalah fungsi mahkamah, selepas perbicaraan.

Atas sebab penafian natural justice sahaja, setakat fatwa itu menyatakan bahawa SIS Forum (Malaysia) … yang berpegang kepada fahaman liberalisme dan pluralisme agama, adalah sesat dan menyeleweng daripada ajaran Islam, fatwa itu tidak sah.

Kedua, fatwa itu menganggap SIS Forum (Malaysia), pertubuhan dan institusi sebagai orang (manusia) yang menganut agama Islam dan yang boleh berpegang dengan pemikiran liberalisme dan pluralism agama.

Itu satu lagi kecacatan fatwa itu. Sebagaimana yang telah dinyatakan sebelum ini, fatwa hanya dimaksudkan untuk manusia (individu, orang) yang menganut agama Islam, bukan entiti undang-undang atau robot.

SIS Forum (Malaysia) adalah sebuah syarikat yang dihadkan oleh jaminan yang ditubuhkan di bawah Akta Syarikat 1965. Ia mempunyai entiti undang-undang yang berasingan daripada penjamin/pemegang saham. Ia bukan seorang Islam atau bukan Islam kerana ia tidak boleh beriman dengan Islam atau agama apa pun, malah, dengan pemikiran liberalisme dan pluralism agama. Oleh itu, fatwa tidak mengikatnya. Yang terikat dengan fatwa adalah orang (manusia) yang menganut agama Islam, termasuklah pegawai dan ahli SIS Forum (Malaysia).”
……
Merujuk kepada Perenggan 2 fatwa, walaupun berkenaan orang-orang Islam, Jawatankuasa Fatwa tidak mempunyai bidangkuasa untuk membuat perintah untuk melucuthakkan dan memusnahkan mana-mana dokumen atau bahan lain yang mengandungi pendapat yang ditegah itu. Subseksyen (2) seksyen 13 Enakmen No. 9 tahun 1995 dengan jelas menyatakan bahawa yang mempunyai kuasa untuk membuat perintah berkenaan ialah mahkamah. Bidangkuasa Jawatankuasa Fatwa hanyalah “penentuan perkara mengenai hukum dan doktrin Syarak”.

Mengenai Perenggan 3, saya tidak fikir Jawatankuasa Fatwa mempunyai bidangkuasa untuk mengeluarkan perintah sedemikian terhadap agensi persekutuan, selain daripada ia bukan seorang Islam atau bukan Islam.

Mengenai Perenggan 4, saya tiada komen.

Sila ambil perhatian bahawa saya tidak mengatakan bahawa fatwa itu salah menurut hukum syarak. Sebaliknya, saya hanya menunjukkan bahawa fatwa itu, seperti yang dibuat itu, telah melebihi kuasa yang diberikan kepada Jawatankuasa Fatwa oleh Perlembagaan dan undang-undang.”

Pada 21 Januari 2020, SIS Forum memfailkan notis usul, antara lain, memohon pengisytiharan bahawa Seksyen 66A Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003, tidak sah. Mereka memfailkan petisyen ini setelah mendapat kebenaran daripada seorang Hakim Mahkamah Persekutuan di bawah fasal (3) dan (4) Perkara 4 dan fasal (1) Perkara 128 Perlembagaan Persekutuan.

Rayuan terhadap penghakiman itu masih berada di Mahkamah Rayuan dan ia ditangguhkan sementara menunggu keputusan Mahkamah Persekutuan mengenai keesahan seksyen 66A Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003, terlebih dahulu.

Melalui petisyen ini, pempetisyen memohon pengisytiharan berikut:

“Pengisytiharan bahawa Seksyen 66A Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 adalah tidak sah atas alasan ia membuat peruntukan berkenaan dengan perkara yang Badan Perundangan Negeri Selangor tidak mempunyai kuasa untuk membuat, dan oleh itu, peruntukan tersebut adalah tidak berperlembagaan, batal dan tidak sah.” (Terjemahan saya).

Maka Mahkamah Persekutuan yang terdiri daripada sembilan orang hakim, termasuk Ketua Hakim Negara, Presiden Mahkamah Rayuan, Hakim Besar (Malaya) dan Hakim Besar (Sabah dan Sarawak) itu hanya mendengar dan memberi penghakiman atas isu itu sahaja. Penghakiman itu menjelaskan:

“Petisyen ini hanya melibatkan persoalan sama ada Dewan Undangan Negeri Selangor (‘SSLA’) diberi kuasa untuk menggubal seksyen 66A ARIE 2003 (Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 – ditambah). Oleh itu, saya tidak membuat sebarang ulasan atau keputusan mengenai kesahihan substantif atau prosedur Fatwa.” (Terjemahan saya).

Mahkamah itu memutuskan “bahawa seksyen 66A ARIE 2003 (Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 – ditambah) adalah tidak berperlembagaan dan tidak sah, kerana ia adalah peruntukan yang SSLA (Dewan Undangan Negeri Selangor – ditambah) tidak mempunyai kuasa untuk membuat.” (Terjemahan saya).

Kesan penghakiman itu adalah Mahkamah Syariah tidak mempunyai bidang kuasa untuk mendengar permohonan semakan kehakiman itu. Mahkamah yang mempunyai bidang kuasa untuk mendengarnya ialah Mahkamah Tinggi (Sivil).

Beberapa kenyataan yang dibuat oleh mahkamah itu dalam memberi penghakimannya perlu diperturunkan dan dijelaskan.

[32] Sehubungan dengan itu, penggunaan perkataan ‘semakan kehakiman’ sahaja dan dengan cara yang membolehkan Mahkamah Syariah melaksanakan kuasa tersebut adalah dengan sendirinya menyerahkan kuasa kepada Mahkamah itu yang sentiasa unik dan eksklusif kepada Mahkamah Sivil. Perkataan ‘perlembagaan, organisasi dan prosedur Mahkamah Syariah’ mesti dihayati dalam konteksnya. Seperti yang dihujahkan oleh pempetisyen dengan betul, untuk membentuk dan mengatur hanyalah bermaksud untuk mewujudkan atau menubuhkan Mahkamah Syariah dalam peringkat yang berbeza. Perkataan ‘perlembagaan, organisasi dan tatacara Mahkamah Syariah’ tidak boleh dipanjangkan untuk memberikan kuasa sedemikian kepada Mahkamah Syariah…” (Terjemahan saya).

Perenggan ini menjelaskan bahawa penggunaan perkataan judicial review (semakan kehakiman) dalam seksyen 66A itu sendiri bertujuan memberi kepada Mahkamah Syariah kuasa yang sentiasa unik dan eksklusif kepada Mahkamah Sivil. Kuasa itu tidak boleh termasuk dalam kata-kata hukum Syarak dan undang-undang diri dan keluarga dalan Senarai Negeri.

“[37] Mahkamah ini dalam keputusan baru-baru ini, menjelaskan skop semakan kehakiman apabila ia melibatkan perkara yang berkaitan dengan agama. Jika sesuatu perkara berkenaan dengan kuasa undang-undang awam khususnya, persoalan tentang kewajipan dan pematuhan atau ketidakpatuhan undang-undang bertulis adalah tertakluk kepada semakan kehakiman tidak kira intipati perkara asal. Perlu dijelaskan bahawa undang-undang bertulis di sini merangkumi kedua-dua undang-undang persekutuan dan Negeri.” (Terjemahan saya).

Perenggan ini mengulangi penjelasan yang telah diberi mengenai skop semakan penghakiman apabila ia melibatkan agama (Islam). Jika perkara itu mengenai kuasa undang-undang awam, terutama sekali soalan mengenai tanggungjawab dan pematuhan atau ketidakpatuhan undang-undang bertulis, adalah tertakluk kepada semakan kehakiman oleh Mahkamah Sivil tidak kira perkaranya (subject matter). Kata-kata undang-undang bertulis semestinya termasuk undang-undang persekutuan dan Negeri.

“[38] Dari segi perkara, seksyen 66A ARIE 2003 (Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 – ditambah) adalah tidak berperlembagaan dan tidak sah, kerana ia adalah peruntukan yang SSLA (Dewan Undangan Negeri Selangor- ditambah) (sebagaimana yang dinyatakan, memberikan kuasa yang lebih luas daripada apa yang boleh dirangkumi secara munasabah dalam perkataan ‘undang-undang Islam dan undang-undang peribadi dan keluarga bagi orang yang menganut agama Islam’ dalam butiran 1 daripada Senarai Negeri. Seksyen 66A dalam bentuknya sekarang, tidak berkaitan dengan perkara doktrin semata-mata atau yang berkaitan dengan agama Islam. Pada hakikatnya, ia berkaitan dengan kuasa undang-undang awam Majlis.” (Terjemahan saya).

Perenggan ini menjelaskan bahawa berdasarkan ujian mengikut perkara (subject matter test), seksyen 66A memberi kuasa yang lebih luas daripada apa yang dibenarkan oleh butiran 1 Senarai Negeri iaitu yang berkaitan dengan perkara doktrin dan agama Islam. Sebaliknya, ia berkaitan dengan kuasa undang-undang awam Majlis Agama Islam.

“[40] Berkenaan dengan prosedur, ia semestinya memerlukan pematuhan undang-undang bertulis dan kegagalan untuk berbuat demikian mungkin mengakibatkan pengeluaran remedi undang-undang awam yang hanya boleh dikeluarkan oleh Mahkamah Tinggi Sivil. Kandungan fatwa dan tafsirannya adalah cerita yang berbeza dan perkara yang semata-mata untuk bidang kuasa Mahkamah Syariah setakat yang berkaitan dengan ‘hukum syarak’ atau undang-undang peribadi dan bukan perkara yang secara objektif boleh diambil untuk bercanggah dengan mana-mana undang-undang bertulis. (statut persekutuan atau Negeri atau malah Perlembagaan Persekutuan sekalipun.)” (Terjemahan saya).

Perenggan ini menekankan, mengenai prosedur (membuat fatwa), kegagalan mematuhi undang-undang bertulis (Persekutuan atau Negeri) mungkin mengakibatkan pengeluaran remedi undang-undang awam yang hanya boleh dikeluarkan oleh Mahkamah Tinggi Sivil. Tetapi, kandungan fatwa dan tafsirannya setakat yang berkaitan dengan ‘hukum syarak’ atau undang-undang peribadi terletak di bawah bidang kuasa Mahkamah Syariah sepenuhnya. Di situ letaknya garis yang menentukan isu yang mana terletak di bawah bidang kuasa Mahkamah Sivil dan yang mana terletak di bawah bidang kuasa Mahkamah Syariah.

Kedudukan ini serupalah dengan pembahagian pusaka. Kuasa untuk mengeluarkan Suratkuasa Mentadbir (Letters of Administration) terletak dalam bidang kuasa Mahkamah Sivil kerana Ia bukanlah hukum syarak tetapi prosedur yang ditetapkan oleh undang-undang. Sebaliknya, penentuan waris dan bahagian masing-masing adalah isu hukum syarak, oleh itu ia diletakkan di bawah bidang kuasa Mahkamah Syariah.

“[41] Oleh itu, secara mudahnya, jika mana-mana fatwa atau apa yang dilakukan oleh Jawatankuasa Fatwa dicabar semata-mata atas dasar pematuhan perlembagaan atau undang-undang, maka ia adalah urusan Mahkamah Sivil. Sekiranya persoalannya berkaitan dengan perkara akidah atau kesahihan kandungan fatwa yang diuji bertentangan dengan hukum syarak, maka forum yang sesuai untuk semakan adalah Mahkamah Syariah.” (Terjemahan saya).

Perenggan ini amat jelas mengenai pembahagian bidang kuasa di antara Makhamah Sivil dan Mahkamah Syariah. Tetapi, untuk membolehkan Mahkamah Syariah mendengar permohonan seperti itu, Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 perlulah dipinda dan seksyen 66A baharu dimasukkan khusus untuk membolehkan cabaran dibuat mengenai perkara akidah atau kesahihan kandungan fatwa yang diuji bertentangan dengan hukum syarak.

“[45] Tidak jelas dalam rekod bahawa seksyen 66A bertujuan untuk meliputi perkara undang-undang Islam sahaja dan bukan perkara dalam bidang undang-undang awam dan/atau kuasa undang-undang awam. Apabila peruntukan itu dilemparkan secara umum dan tanpa had, adalah tidak dibenarkan bagi Mahkamah sama ada untuk membaiki atau membuat semula statut tersebut. Satu-satunya tugasnya adalah untuk membatalkannya dan menyerahkannya kepada SSLA (Dewan Undangan Negeri Selangor), jika ia mahu, untuk menggubalnya semula selaras dengan perkara 1 Senarai Negeri…” (Terjemahan saya).

Perlu ditekankan bahawa Mahkamah membuat keputusan mengenai soalan yang dikemukakan kepadanya iaitu sama ada seksyen 66A Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 berperlembagaan dan sah, atau tidak. Sambil memutuskan bahawa seksyen itu tidak sah dan batal ia tidak mengatakan bahawa Mahkamah Syariah tidak boleh diberi kuasa melakukan semakan kehakiman langsung. Kuasa itu boleh diberi tetapi setakat mengenai persoalan berkaitan dengan perkara akidah atau kesahihan kandungan fatwa sama ada ia bertentangan dengan hukum syarak, atau tidak. Bagi saya, itu adalah satu keputusan yang betul.

Perlu diingati semula bahawa semakan kehakiman adalah remedi undang-undang awam yang berkembang (evolved) di mahkamah sivil (common law courts) dalam tempoh beratus tahun. Tidak mengapa jika ia hendak diambil pakai di Mahkamah Syariah asalkan ia tidak bercanggah dengan Hukum Syarak dan peruntukan Perlembagaan seperti mana peruntukan-peruntukan Kanun Acara Jenayah dan Kaedah-Kaedah Mahkamah Rendah 1950 dijadikan Enakmen Aturcara Jenayah Syariah dan Enakmen Aturcara Mal Syariah. Tetapi, menjadikannya undang-undang Negeri atas nama memperkasakan Mahkamah Syariah untuk menghalang prosiding yang sedang berlangsung di Mahkamah Sivil, seperti yang dilakukan dalam kes ini, apatah lagi apabila ia bercanggah dengan peruntukan Perlembagaan adalah tidak betul.

Biar apa pun, rayuan yang masih berada di Mahkamah Rayuan itu eloklah didengar dan diputuskan. Secara peribadi, saya ingin melihat sama ada penghakiman Mahkamah Persekutuan itu serupa dengan pandangan saya dalam rencana saya yang lebih awal itu atau tidak dan, jika ya, setakat mana.

28 02 2022

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

UMNO PERLU BUANG IMEJ RASUAH SEBELUM PRN JOHOR DAN PRU 15

UMNO PERLU BUANG IMEJ RASUAH SEBELUM PRN JOHOR DAN PRU 15

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Dalam ucapan dan rencana saya semenjak tahun 2012, iaitu dua tahun sebelum PRU 14, saya secara konsisten berkata bahawa UMNO berada di atas landasan yang betul, tetapi masalahnya adalah pemimpin-pemimpinnya. Untuk pulih semula UMNO perlu membersihkan dirinya daripada pemimpin-pemimpin yang terlibat atau terpalit dengan rasuah dan penyalahgunaan kuasa. Mereka hendaklah berundur atau disingkir. Terus terang saya telah menyebut nama DS Najib dan DS Zahid.

Penyokong-penyokong mereka, terutama sekali orang-orang DS Zahid, sangat marah kepada saya dan mengutuk saya, khususnya keadaan fizikal saya yang uzur itu.  Saya tidak kisah.

Saya memuji DS Najib kerana melepaskan jawatan Presiden UMNO. Saya juga memuji DS Zahid kerana bercuti apabila beliau dituduh di mahkamah.

Kebetulan dalam tempoh beberapa bulan itu, apabila DSU Mohamad Hassan memangku jawatan Presiden UMNO dari 20 Disember 2018 ke 30 Jun 2019,  BN, tegasnya UMNO, memenangi tiga pilihan raya kecil secara berterusan.

Tiga pilihan raya kecil tersebut adalah:

  1. PRK Parlimen P.078 Cameron Highlands, Pahang, pada 26 Januari
  2. PRK DUN N.24 Semenyih, Selangor, pada 2 Mac
  3. PRK DUN N.27 Rantau, Negeri Sembilan, pada 13 April

Saya merasa lega dan mengharapkan bahawa itu tanda UMNO sudah mula pulih. Tetapi, melihat perkembangan itu DS Zahid kembali semula memegang teraju UMNO. DS Najib pula dibawa balik sebagai Penasihat UMNO.

Saya melihat ini sebagai tanda UMNO tidak akan berubah. Apa yang berlaku semenjak itu hingga sekarang menunjuk ke arah itu.

DS Najib dan DS Zahid nampak seperti mula menggunakan UMNO untuk membebaskan diri mereka daripada pertuduhan-pertuduhan terhadap mereka, manakala ahli-ahli MKT menurut perancangan mereka. Dalam keadaan itu saya tidak fikir UMNO akan berubah.

Keputusan PRN Melaka yang di luar dugaan itu menyebabkan saya menulis, antara lain:

“Pengajaran paling penting kepada UMNO ialah ia mesti sedar bahawa orang Melayu memberinya peluang sekali lagi. UMNO bukan indispensable. Pemimpin-pemimpin dan ahli-ahlinya janganlah angkuh dan mengulangi amalan politik wang yang menjadi kanser yang merebak dari dalam. Pemimpin-pemimpin UMNO jaga hendaklah berhenti daripada terlibat dengan amalan rasuah dan penyalahgunaan kuasa. Kedua-dua faktor inilah yang telah membawa kepada kejatuhan UMNO dalam PRU 14.

Perlu diingati bahawa kemenangan UMNO/BN di PRN Melaka bukanlah kemenangan bagi DS Zahid. Ia adalah in spite of him. Ini kerana PRN itu bukanlah untuk membolehkannya menjadi Ketua Menteri Melaka atau Perdana Menteri Malaysia. Orang Melayu mengundi UMNO/BN kerana sumbangan UMNO kepada mereka dan negara semenjak Merdeka. Mereka sanggup memejamkan mata seketika daripada melihat titik hitam dalam sejarah UMNO dengan harapan ia akan membersihkan diri selepas ini.

Dalam kata-kata lain, orang Melayu masih mahukan UMNO tetapi mereka mahu UMNO berubah. Untuk berubah, DS Zahid perlu berundur atau disingkirkan daripada menjadi Presiden UMNO. Demikian juga dengan pemimpin-pemimpin UMNO yang menjadi liability kepada UMNO. Hanya dengan cara itu UMNO akan dapat menarik semula pengundi-pengundi yang lari daripadanya dalam PRU 14. Mereka boleh membantu kempen UMNO dari belakang tabir. Elok juga mereka memberi balik apa yang mereka perolehi daripada UMNO selama ini. Kepada ahli-ahli UMNO, ingin saya peringatkan bahawa memekik “Hidup Bossku” sebagai merayakan kemenangan PRN Melaka itu bukan satu cara yang betul. Ia memakan diri sendiri (counter-productive). Kita perlu memikirkan akibatnya sebelum berbuat sesuatu, bukan mengikut emosi.”

Seorang bekas Ahli MKT UMNO menyeru ahli-ahli UMNO supaya tidak mempedulikan saya kerana saya sudah bedridden. “Apa yang dia tulis ni aku pun tak pasti ini Tun Hamid tulis ker atau macai mana yang tulis, kan? Dia bedridden, bila masa dia tulis? Dari dia punya otak dia tu, tak tau nak cakap apalah. Dia memang pro, nampak gaya memang pro kepada Muhyiddin. Dan dia tak boleh fikir bahawa Dato Seri Zahid dituduh di mahkamah kerana apa, kerana dia tak nak membubarkan UMNO, kalau dia membubarkan UMNO dia tak didakwa sampai 80 lebih pertuduhan.”

Tidak mengapa, saya tidak mahu menjawabnya. Saya tidak akan turun ke tingkat itu. Biarlah pembaca berfikir sendiri. Saya cuma hendak mengemukakan satu soalan kepada pemimpin UMNO tersebut: Jika itulah sebabnya DS Zahid dituduh, mengapa dari awal lagi DS Zahid tidak menggunakan alasan itu untuk membuat permohonan mengenepikan pertuduhan-pertuduhan terhadapnya atau membangkitkan isu itu dalam  soal balas saksi-saksi pendakwaan untuk membolehkannya membangkitkan alasan itu dalam pembelaannya jika dan apabila beliau dipanggil membela diri?

Biar apa pun, DS Zahid telah dipanggil membela diri dalam 47 pertuduhan, iaitu 12 pertududuhan di bawah seksyen 409 Kanun Keseksaan (pecah amanah), lapan pertuduhan di bawah seksyen 16 (a)(B)   Akta SPRM (rasuah) dan 27 pertuduhan money-laundering. Ertinya, berdasarkan keterangan yang telah dikemukakan di mahkamah, Hakim Mahkamah Tinggi berkenaan telah mendapati pendakwaan telah berjaya membuktikan kes prima facie terhadapnya. Maka, terserahlah kepada beliau untuk membela dirinya.

Pada masa yang sama, DUN Johor telah dibubarkan dan kemungkinan PRU 15 diadakan dalam masa yang terdekat semakin kuat. PAS tidak boleh diharap untuk berganding bahu dalam menghadapi PRN Johor dan PRU 15. Sebab-sebabnya saya telah beri dalam “Keputusan PRN Melaka: Pengajaran Kepada Parti-parti Melayu Dalam PRU 15” (22 11 2021). Maka, UMNO perlu menghadapinya sendirian.

UMNO boleh merasa lega dengan keputusan PRN Melaka itu dan mengharapkan ia akan berulang di Johor. Tetapi, ada faktor-faktor lain yang mungkin menjadi penghalang. Pertama, Johor adalah negeri TS Muhyiddin. Pengaruhnya tentu masih ada, cuma kita tidak tahu setakat mana kuatnya.

Kedua, ini kali pertama pengundi-pengundi 18 tahun hingga 21 tahun akan mengundi. Kita boleh meneka dengan yakin pengundi-pengundi muda keturunan Cina akan bersepadu mengundi calon DAP dan PH. Tetapi, perkara seperti itu tidak mungkin berlaku kepada pengundi-pengundi muda Melayu: undi mereka akan berpecah, paling kurang kepada empat kumpulan, mungkin lebih.

Pertama, ada yang idealistik yang merasa mereka lebih pandai daripada semua penjawat awam dan hendak mengubah dunia. Mereka mungkin tertarik dengan parti MUDA yang juga berpusat di Johor.

Kedua, ada sekumpulan yang menggelar diri mereka liberal, yang tidak mahu dikenali sebagai Melayu lagi dan telah lupa daratan walaupun hanya baru keluar dari kampung atau pedalaman satu atau dua generasi. Mereka ini tentu akan mengundi PH “untuk menentang politik rasis, merobohkan sistem feudal yang lapuk dan mewujudkan sebuah kerajaan yang lebih adil (fair) kepada semua orang tanpa mengira kaum.”

Ketiga, ada satu kumpulan yang taksub dengan jenama Islam, sedangkan isinya tiada apa beza dengan yang lainnya. Mereka akan mengundi PAS.

Keempat ialah kumpulan yang merasa terhutang budi kepada BN, khususnya UMNO  yang telah mengubah nasib datuk dan ibu bapa mereka hingga membolehkan keluarga dan diri mereka berada di mana mereka berada sekarang. Mereka tahu UMNO tidak sempurna tetapi, sekurang-kurangnya, ia mempunyai track record yang boleh menjadi asas ukuran. Mereka ini akan mengundi UMNO/BN.

Perpecahan akan lebih buruk jika Pejuang, Perkasa dan Warisan juga turut serta. Walaupun tidak berapa banyak undi yang mereka akan perolehi, tetapi dalam pertandingan banyak penjuru, ia cukup untuk memberi kemenangan kepada PH. Malays never learn.

Faktor yang akan amat sangat mempengaruhi golongan muda ini adalah perkataan  “rasuah”, “penyalahgunaan kuasa” dan “integriti”. PH akan menggunakan perkataan-perkataan itu sebagai senjata paling tajam mereka terhadap UMNO dan golongan muda  akan termakan dengannya. Sekarang pun PH telah memulakan perang urat saraf itu, dengan membesar-besarkan tuduhan tehadap TS Azam Baki.

Bagi saya, inilah faktor utama yang, jika tidak ditangani dengan tegas, akan menyebabkan kekalahan UMNO/BN dan memungkinkan berulangnya pemerintahan PH.

Maka, UMNO tidak ada pilihan. Ia mesti buang imej rasuah yang ada padanya. Ia mesti rehatkan pemimpin-pemimpinnya yang terlibat atau terpalit dengan rasuah. DS Najib dan DS Zahid mestilah berundur atau direhatkan. Diharapkan Majlis Tertinggi UMNO dan/atau Perhimpunan Agung UMNO 2021 yang dijadualkan pada 16 hingga 19 Mac 2022 ini akan dapat menyelesaikan isu ini sebelum PRN Johor dan PRU 15. Menunggu Perhimpunan Agung UMNO 2022 mungkin terlalu lewat.

26 01 2022

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

 

 

CAMPUR TANGAN POLITIK DALAM PENYIASATAN, PENDAKWAAN DAN PENGHAKIMAN

CAMPUR TANGAN POLITIK DALAM PENYIASATAN, PENDAKWAAN DAN PENGHAKIMAN

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Dulu, apabila seseorang itu ditangkap atau dituduh kerana sesuatu kesalahan, misalnya mencuri, adik beradiknya mengatakan dia dianiaya. Sekarang, apabila seorang pemimpin politik dihadapkan ke mahkamah kerana berpuluh-puluh kesalahan yang melibatkan berjuta-juta, malah berbilion Ringgit dia dan penyokongnya mengatakan dia adalah mangsa pendakwaan terpilih (selective prosecution) oleh musuh politiknya

Dalam misalan pertama, ia merupakan satu percubaan untuk menunjukkan saudara mara mereka tidak bersalah tetapi ada orang yang sakit hati terhadapnya dan mengada-adakan pertuduhan itu. Mereka tidak faham mengenai pembahagian kuasa dalam penyiasatan, pendakwaan dan penghakiman dan, lebih penting lagi, bagaimana ia dilaksanakan. Mereka menyalahkan Polis.

Dalam misalan kedua, orang-orang yang terlibat terdiri daripada pemimpin-pemimpin politik, malah pemimpin-pemimpin (atau bekas-bekas pemimpin) kerajaan. Mereka mengetahui mengenai pembahagian kuasa itu, tetapi mereka percaya bahawa pemimpin-pemimpin politik, apabila berkuasa, boleh mengarahkan jabatan-jabatan berkenaan melakukan apa yang dikehendaki mereka. Ini termasuklah untuk mendakwa atau tidak mendakwa musuh politik mereka atau untuk tidak meneruskan pendakwaan, malah mendapatkan pengampunan terhadap diri mereka atau pemimpin-pemimpin parti mereka.

Bagi pekerja-pekerja pemimpin-pemimpin itu, sama ada mereka tahu atau tidak, mereka perlu membela majikan mereka.

Bagi penyokong-penyokong mereka pula, di peringkat atas, ada yang tahu hal sebenar tetapi terhutang budi kepada pemimpin-pemimpin itu atau kepentingan diri memerlukan mereka terus memberi sokongan kepada pemimpin-pemimpin itu. Maka, mereka pun menyokong alasan yang diberi itu atau, paling kurang, tidak bersuara mengenainya.

Di peringkat lebih bawah, ada yang percaya bulat-bulat apa yang dikatakan oleh pemimpin-pemimpin mereka itu dan pekerja-pekerja mereka. Tidak kurang yang terus memberi sokongan kerana mengharapkan sesuatu yang bersifat material.

Kita boleh memaafkan kenaifan kumpulan pertama kerana mereka tidak memahami sistem perundangan dan kehakiman. Tetapi, lainlah pula dengan kumpulan kedua, terutama sekali peringkat atas. Mereka tahu peranan ketiga-tiga jabatan itu. Tetapi, manakala mereka, setakat yang saya tahu, tidak berani mengarah hakim-hakim atau mempengaruhi mereka secara terus untuk membuat sesuatu keputusan sepertimana yang mereka mahu, mereka nampak seolah-olah berpendapat bahawa pemimpin-pemimpin politik boleh berbuat demikian mengenai penyiasatan dan pendakwaan apabila mereka berkuasa.

Dalam kata-kata lain, mereka beranggapan bahawa Perdana Menteri, khususnya, boleh mengarah atau mempengaruhi penyiasat (Polis dan SPRM) untuk menyiasat atau tidak menyiasat sesuatu kes terhadap seseorang dan mengarah atau mempengaruhi Pendakwa Raya membuat atau tidak membuat pertuduhan terhadap seseorang atau, untuk tidak meneruskan pendakwaan terhadap seseorang.

Eloklah disebut terlebih dahulu peranan ketiga-tiga jabatan itu.

Kita mulakan dengan penyiasatan. Dalam perbincangan ini kita tumpukan kepada kesalahan rasuah, pecah amanah dan penyalahgunaan kuasa. Tanpa menyebut secara detail, apabila mendapat maklumat, tidak semestinya melalui laporan polis, Polis atau SPRM hendaklah memulakan siasatan. Tidak ada salahnya bagi seorang Perdana Menteri meminta pihak Polis atau SPRM memulakan siasatan terhadap musuh politiknya, dan sebaliknya. Tetapi, pihak yang melakukannya mestilah menjalankan tugasnya mengikut undang-undang. Mereka dikehendaki mencari dan mengumpulkan keterangan, bukan mengada-adakan keterangan yang tidak ada kerana ditekan atau untuk mengambil hati Perdana Menteri. Perdana Menteri tidak sekali-kali boleh mengarahkan Polis atau SPRM untuk mengada-adakan keterangan bagi mengenakan (to fix) musuh politiknya.

Kertas penyiasatan akan dikemukakan kepada Peguam Negara/Pendakwa Raya untuk mengkaji dan memutuskan sama ada pertuduhan akan dibuat atau tidak. Keputusan hendaklah dibuat semata-mata berdasarkan sama ada terdapat keterangan yang mencukupi. Pertimbangan politik tidak langsung berkenaan. Perdana Menteri juga tidak boleh mengarahkan Peguam Negara/Pendakwa Raya membuat keputusan seperti yang dikehendakinya. Ini termasuklah untuk tidak meneruskan pendakwaan kemudiannya.

Sampai di mahkamah, tiada sesiapa boleh campur tangan dalam perjalanan atau keputusan kes tersebut, melainkan Pendakwa Raya yang boleh tidak meneruskan pendakwaan. Ini pun hendaklah dilakukan semata-mata kerana ia tidak dapat meneruskan pendakwaan tersebut, misalnya kerana saksi yang amat penting sudah meninggal dunia, tertuduh sudah meninggal dunia atau sudah terlalu banyak sabitan dan hukuman diperolehi terhadapnya. Bahawa tertuduh dan partinya memenangi pilihan raya bukanlah alasan yang sesuai untuk berbuat demikian.

Maka, pemimpin-pemimpin politik, termasuk Perdana Menteri, tidak sepatutnya berfikir oleh kerana mereka berkuasa, mereka boleh berbuat apa sahaja termasuk perkara-perkara yang disebutkan di atas. Pemimpin-pemimpin yang tidak berkuasa, termasuk penyokong-penyokong mereka, tidak sepatutnya berfikir mereka boleh menggunakan tekanan politik untuk memaksa Perdana Menteri berbuat demikian. Mereka juga tidak sepatutnya berfikir jika mereka dan parti mereka memenangi pilihan raya umum, mereka juga boleh berbuat demikian.

Selanjutnya, janganlah cuba menggunakan Lembaga Pengampunan untuk mengampun. Memenangi pilihan raya bukanlah kelayakan mendapat pengampunan. Ini perlu difahami oleh semua.

Jika pihak Polis, SPRM dan Pendakwa Raya menjalankan tugas mereka dengan jujur menurut undang-undang (saya percaya mereka berbuat demikian, melainkan dapat ditunjukkan sebaliknya) pendakwaan terpilih tidak berlaku. Biar apa pun, jika ada orang yang melakukan kesalahan yang serupa tidak disiasat dan didakwa sekalipun, ia tidak bererti pendakwaan terhadap mereka itu salah di sisi undang-undang. Mereka juga boleh membuat laporan kepada Polis atau SPRM dan membangkitkannya dalam Parlimen.

Bagi pemimpin-pemimpin yang sedang menghadapi perbicaraan, bagi kesalahan yang sudah disabitkan, mereka sepatutnya meneruskan dengan rayuan hingga ke akhirnya. Bagi pertuduhan yang sedang dibicarakan, kemukakanlah keterangan, jika ada, yang boleh membantu Hakim membebaskannya. Ketahuilah, di sisi undang-undang, adalah lebih mudah bagi seorang Hakim membebaskan tertuduh daripada mensabitkannya. Jika mereka didapati bersalah juga oleh mahkamah tertinggi, mereka sepatutnya menerima keputusan itu. Mereka tidak sepatutnya mengecam sistem yang mereka pertahankan apabila tertuduh yang disabitkan adalah musuh politik mereka atau apabila mereka dibebaskan olehnya.

Apa yang disebut di sini adalah kedudukannya di sisi undang-undang yang sepatutnya berlaku atau dilakukan. Ini untuk membolehkan pembaca mengetahui kedudukan di sisi undang-undang dan memerhatikan jika ada sesiapa yang melanggarnya. Jika berlakulah sesuatu yang menyalahinya, pintu untuk mengambil tindakan terhadapnya adalah terbuka, antaranya, untuk membuat laporan Polis, membangkitkannya melalui media massa dan di Parlimen. Ingatlah dalam negara demokrasi kata putus terletak kepada pengundi. Tetapi pengundi juga tertakluk kepada undang-undang sehingga ia dipinda. Itu mereka boleh lakukan melalui wakil-wakil mereka di Parlimen yang juga tertakluk kepada undang-undang yang mereka buat sehingga ia dipinda semula atau dimansuhkan. Itulah sistemnya.

17 12 2021

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

PENYESUAIAN SISTEM PERUNDANGAN DAN KEHAKIMAN SYARIAH DAN SIVIL DI NEGARA BRUNEI DARUSSALAM

PENYESUAIAN SISTEM PERUNDANGAN DAN KEHAKIMAN SYARIAH DAN SIVIL DI NEGARA BRUNEI DARUSSALAM

Disediakan oleh :
Tun Abdul Hamid Mohamad
(Mantan) Ketua Hakim Negara, Malaysia

 

PENDAHULUAN

1. Daripada perbincangan yang diadakan di Bandar Seri Begawan, Brunei Darussalam (”Brunei”), terutama sekali pada 8hb.Ogos,2009, adalah jelas kepada saya bahawa Brunei memang berhasrat untuk menyesuaikan semua undang-undangnya dengan hukum syarak. Dalam kata-kata lain, semua undang-undang yang berkuatkuasa di Brunei pada masa ini hendak dijadikan patuh syariah atau tidak bercanggah dengan hukum syarak. Ini bererti bahawa mana-mana undang-undang sivil yang berkuatkuasa di Brunei pada masa ini yang bercanggah dengan prinsip syariah akan diubahsuai supaya ia menjadi patuh syariah.

2. Berkait rapat dengan usaha ini ialah kedudukan mahkamah sivil dan mahkamah syariah. Penyesuaian undang-undang sivil dengan hukum syarak, jika dilakukan, walaupun tidak sepenuhnya, akan membawa implikasi kepada bidangkuasa kedua-dua mahkamah tersebut, struktur mahkamah, pelantikan hakim-hakim, kelayakan dan bidang-tugas mereka, malah pentadbiran mahkamah.

3. Maka projek ini semestinya akan melibatkan:
(a) Penyesuaian undang-undang sivil dengan hukum syarak;
(b) Penyusunan semula mahkamah sivil dan mahkamah syariah.

PERSOALAN DASAR

4. Walau pun Kerajaan Brunei telah memutuskan persoalan dasar bahawa ia hendak menyesuaikan undang-undang Brunei dengan hukum syarak, banyak lagi persoalan dasar yang akan timbul. Misalnya, berkaitan dengan undang-undang, setakat manakah undang-undang jenayah syariah hendak diterima pakai? Adakah ia termasuk hudud? Adakah pemakaiannya meliputi orang–orang bukan Islam? Adakah undang-undang keluarga dan jenayah syariah yang sedia ada yang pada masa ini ditadbirkan oleh mahkamah syariah dan hanya terpakai kepada orang-orang Islam sahaja akan dikekalkan berasingan daripada undang-undang yang serupa yang pada masa ini terpakai kepada orang-orang bukan Islam atau kedua-duanya?

5. Berkaitan dengan mahkamah pula, sama ada kedua-dua sistem mahkamah itu akan dikekalkan berasingan atau disatukan, dan jika disatukan, bagaimana strukturnya? Adakah perkhidmatan hakim-hakim, pegawai-pegawai kehakiman dan perundangan di kedua-dua sistem itu akan disatukan dan bagaimana strukturnya?

6. Persoalan-persoalan dasar itu hanya boleh diputuskan oleh Kerajaan Brunei sendiri kerana ia melibatkan pindaan kepada undang-undang dan mungkin juga kepada Perlembagaan Brunei, pertimbangan mengenai kepentingan awam di samping hasrat tersebut. Kerajaan Brunei lebih tahu apa yang baik dan apa yang sesuai untuknya.

7. Perhatian: Berbanding Artikel 4 Perlembagaan Malaysia yang menyatakan bahawa Perlembagaan adalah supreme law, Perlembagaan Brunei bukanlah supreme law menurut Perkara 83(10) di mana undang-undang yang berlawanan dengannya boleh dibuat.

PERSOALAN TEKNIKAL

8. Apa yang ditumpukan dalam kertas ini ialah persoalan teknikal yang berkaitan dengan projek ini. Saya akan cuba menimbulkan seberapa banyak persoalan teknikal yang, pada fikiran saya, mungkin berbangkit, membincangnya, cuba memberi beberapa pilihan jalan penyelesaiannya sambil memberi hujah-hujah mengenai baik buruk setiap pilihan itu untuk memudahkan pihak-pihak berkenaan membuat keputusan-keputusan dasar itu. Saya sedar bahawa tidak mungkin saya akan dapat memikir semua masalah dan memberi jawapan kepada kesemua masalah itu. Biar apa pun, adalah diharapkan bahawa kertas ini akan menjadi asas perbincangan lanjut dan terperinci pakar-pakar undang-undang sivil dan syariah untuk mencari pilihan yang terbaik.

9. Perlu diambil ingatan bahawa projek ini adalah satu projek besar yang, sepanjang pengetahuan saya, belum pernah dilakukan sepenuhnya oleh sesebuah negara common law di zaman ini, secara aman, teratur dan tanpa mengorbankan keadilan dan kecekapan (efficiency). Saya percaya bahawa banyak masalah akan dihadapi. Kita akan cuba mencari jalan bagaimana kita hendak menangani masalah-masalah itu seberapa yang boleh.

10. Saya akan bahagikan perbincangan ini kepada dua bahagian:
(a) Penyesuaian undang-undang; dan
(b) Penyusunan semula mahkamah sivil dan mahkamah syariah.

BAHAGIAN PERTAMA: PENYESUAIAN UNDANG-UNDANG

Kedudukan pada masa ini

11. Pada masa ini, terdapat dua sistem perundangan di Brunei yang berasingan iaitu undang-undang sivil yang berasaskan common law England dan undang-undang syariah. (Perlu dijelaskan di sini bahawa, pertama, terma “undang-undang sivil” boleh membawa makna undang-undang Benua Eropah seperti di Perancis. Undang-undang yang dipakai di Brunei (dan Malaysia) adalah common law England bukan civil law. Saya memakai terma tersebut kerana ia sudah menjadi kebiasaan. Kedua, saya gunakan kata-kata “undang-undang syariah” dan tidak “hukum syarak” di sini kerana bukan semua “undang-undang syariah” yang dipakai di Brunei mahupun Malaysia itu hukum syarak. Ada prinsip-prinsip common law yang tidak bercanggah dengan hukum syarak yang diserapkan ke dalam “undang-undang syariah” itu. Contohnya boleh dilihat dalam:

(i) Perintah Acara Mal Mahkamah-Mahkamah Syariah, 2005 (disesuaikan daripada Supreme Court Act, Cap 5);

(ii) Perintah Keterangan Mahkamah Syariah, 2001 (disesuaikan daripada Evidence Act, Cap 108).

12. Kebanyakan undang-undang yang dipakai di Brunei adalah undang-undang sivil yang berasaskan common law England. Ini boleh dibahagikan kepada dua kategori:

(a) Prinsip-prinsip common law yang telah dikanunkan. Contohnya seperti:

(i) Fatal Accident and Personal Injuries, Cap 160;
(ii) Sale of Goods Act, Cap 170;
(iii) Unfair Contract Terms Act, Cap 171;
(iv) Specific Relief Act, Cap 109;
(v) Defamation Act, Cap 192.

(b) Prinsip-prinsip common law yang tidak dikanunkan tetapi diterima pakai oleh mahkamah sivil di Brunei. Misalnya, tort (selain daripada Fatal Accident and Personal Injuries Act, Cap 160 dan Defamation Act, Cap 192 )

13. Undang-undang yang tersebut dalam perenggan 12 itu terpakai kepada semua orang Islam dan bukan Islam.

14. Selain daripada undang-undang sivil yang menjadi asas perundangan di Brunei, undang-undang syariah juga dipakai. Tetapi pemakaiannya adalah terhad kepada bidang-bidang tertentu sahaja seperti yang terkandung dalam:

(i) Perintah Darurat (Undang-Undang Keluarga Islam),1999 dan Perintah Pengangkatan Kanak-Kanak Dalam Islam, 2001;

(ii) Akta Majlis Ugama Islam dan Mahkamah-Mahkamah Kadi, Penggal 77.

15. Perintah Darurat (Undang-Undang Keluarga Islam),1999 dan Perintah Pengangkatan Kanak-Kanak Dalam Islam, 2001 terpakai jika sekurang-kurangnya salah satu pihak beragama Islam. Manakala Akta Majlis Ugama Islam dan Mahkamah-Mahkamah Kadi, Penggal 77 ada memperuntukkan mengenai abetment oleh orang yang bukan Islam, tetapi pendakwaan dilakukan di Mahkamah Magistrate.

16. Terdapat juga undang-undang yang terpakai kepada semua orang Islam atau bukan Islam yang mana mahkamah syariah berbidangkuasa untuk memutuskan apa-apa tuntutan atau prosiding mengenainya iaitu Perintah Pemegang Pajak Gadai, 2002.

17. Selain dari itu, terdapat juga undang-undang yang berkaitan dengan agama Islam yang memberi bidangkuasa eksklusif kepada Mahkamah Sivil untuk membicarakan kesalahan-kesalahan di bawahnya seperti Akta Daging Halal, Penggal 183 dan Perintah Sijil Halal dan Label Halal, 2005.

Apa yang telah dilakukan

18. Setakat ini, apa yang telah dan sedang dilakukan adalah seperti di Lampiran “A”.

19. Pendekatan yang dipakai bolehlah disimpulkan dengan kata-kata “What is not unislamic is Islamic”, ertinya mana-mana undang-undang yang tidak bercanggah dengan hukum syarak dikira sebagai mematuhi syarak. Oleh itu, jika suatu undang-undang itu didapati tidak mempunyai unsur-unsur yang menyalahi syarak, ia dikira sebagai mematuhi syarak, tidak kira sama ada ia berasal daripada prinsip-prinsip hukum syarak atau common law.

20. Usaha pengubahsuaian ini melibatkan peringkat-peringkat berikut sebelum ia diangkat untuk mendapat kelulusan dan menjadikannya undang-undang:

(i) Menyemak undang-undang sivil berkenaan untuk mengenal pasti peruntukan-peruntukan yang tidak patuh syariah. Ini memerlukan kepakaran dalam bidang sivil dan syariah. Kepakaran undang-undang sivil adalah perlu untuk memahami peruntukan-peruntukan undang-undang itu termasuk tafsiran yang telah diberi oleh mahkamah sivil mengenainya melalui penghakiman-penghakiman. Kepakaran syariah adalah perlu untuk menentukan peruntukan manakah yang bercanggah dengan hukum dan prinsip syariah dan mana yang tidak.

(ii) Mencari hukum-hukum dan prinsip-prinsip syarak yang sesuai untuk mengganti undang-undang yang didapati tidak patuh syariah itu. Ini semestinyalah memerlukan kepakaran hukum syarak, termasuk kemampuan berijtihad, kerana tidak semua jawapannya telah sedia ada dalam kitab-kitab fiqh tradisional.

(iii) Menyerapkan hukum-hukum dan prinsip-prinsip syarak itu ke dalam undang-undang itu. Ini memerlukan kepakaran dalam kedua-dua bidang, sivil dan syariah: syariah untuk memastikan ianya patuh syariah dan sivil untuk menggubalnya.

21. Walau pun kerja-kerja awal boleh dilakukan oleh satu atau dua orang, tetapi untuk meluluskan draf itu semestinya memerlukan kepakaran dan pengalaman dalam bidang undang-undang sivil, hukum syarak dan kepentingan awam Brunei sendiri. Di Malaysia tugas itu diberi kepada Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Sivil dan Syariah Peringkat Kebangsaan yang anggotanya terdiri daripada Hakim-Hakim Mahkamah sivil dan syariah, pegawai-pegawai di Jabatan Peguam Negara dan Jabatan Kehakiman Syariah dan ahli-ahli akademik syariah.

22. Di Brunei, terdapat 3 jawatankuasa teknikal iaitu :

(i) Jawatankuasa Mensesuaikan Undang-Undang Brunei dengan Kehendak Ugama Islam;

(ii) Jawatankuasa Penggubalan Undang-Undang Keluarga Islam;

(iii) Jawatankuasa Perakuan Undang-Undang Yang Telah Diselaraskan Dengan Kehendak Syarak;

23. Di Brunei, autoriti yang meluluskan draf undang-undang berkaitan ugama Islam ialah Majlis Ugama Islam Brunei.

24. Senarai ahli-ahli Jawatankuasa-Jawatankuasa tersebut adalah seperti dalam ”Lampiran B”.

BENTUK (FORM)
Undang-undang untuk orang Islam sahaja

25. Adakah undang-undang yang hanya terpakai kepada orang Islam dan pada masa ini ditadbirkan oleh mahkamah syariah akan dikekalkan seperti sekarang? Misalannya, kesalahan-kesalahan jenayah syariah yang di peruntukkan oleh Akta Majlis Ugama Islam dan Mahkamah-Mahkamah Kadi seperti tidak sembahyang Jumaat, tidak membayar zakat, makan di khalayak ramai di waktu siang hari di bulan Ramadan, persetubuhan luar nikah, hasutan untuk meninggalkan tugas agama dan menyalahgunakan Al-Quran.

26. Perhatian: Akta tersebut juga memperuntukkan mengenai persubahatan oleh orang bukan Islam bagi kesalahan-kesalahan di bawah Akta tersebut yang mana akan dibicarakan oleh Mahkamah Magistrate. Kesalahan-kesalahan itu adalah seperti berikut:

(i) Bab 195 memperuntukkan tentang penyubahatan bagi kesalahan meminum minuman memabukkan dan makan di bulan Ramadhan;

(ii) Bab 196 memperuntukkan tentang penyubahatan kesalahan- kesalahan di bawah Akta Majlis selain kesalahan di para (i) di atas.

27. Soalan yang saya kemukakan dalam perenggan 25 itu ada kaitannya dengan jawapan kepada soalan sama ada mahkamah sivil dan mahkamah syariah akan digabungkan atau tidak. Jika kedua-dua sistem mahkamah itu tidak gabungkan atau digabungkan tetapi mahkamah syariah diletakkan di bawah Bahagian Syariah (Shariah Bench) yang berasingan daripada Bahagian Sivil (Civil Bench), adalah lebih sesuai undang-undang itu dikekalkan berasingan. Dalam keadaan itu, saya tidak nampak apa faedahnya ia disatukan dengan undang-undang yang terpakai kepada orang-orang bukan Islam.

Undang-undang yang terpakai kepada orang-orang bukan Islam sahaja

28. Dalam keadaan yang serupa, saya juga tidak nampak mengapa undang-undang yang hanya terpakai kepada orang-orang bukan Islam sahaja perlu atau patut, disatukan di bawah satu akta dengan undang-undang yang hanya terpakai kepada orang-orang Islam sahaja. Contohnya:

(i) Marriage Act, Cap 65;
(ii) Dissolution of Marriage Act, Cap 165;
(iii) Married Women Act, Cap 190;
(iv) Registration of Marriages Act, Cap 124;
(v) Guardianship of Infants Act, Cap 191;
(vi) Adoption of Children Order, 2001

Undang-undang yang dipakai kepada orang Islam dan bukan Islam.

29. Kebanyakan undang-undang adalah termasuk di bawah kategori ini. Contohnya:

(i) Penal Code;
(ii) Contracts Act;
(iii) Women and Girls Protection Act, Cap 12;
(iv) Specific Relief Act, Cap 109;
(v) Public Entertainment Act, Cap 181;
(vi) Public Health (Food) Act, Cap 182;
(vii) Defamation Act, Cap 192;
(viii) Children and Young Persons Order, 2006.

30. Penyesuaian undang-undang jenayah sivil yang terkandung dalam Penal Code dengan undang-undang jenayah syariah, terutama sekali jika dimasukkan hudud, mungkin akan menjadi perkara yang paling mencabar dalam projek ini. Ini bukan kerana rumitnya hendak mencari undang-undang jenayah syariah untuk menggantikan undang-undang jenayah sivil yang terkandung dalam Penal Code itu tetapi kerana ia akan melibatkan soal dasar yang memerlukan pertimbangan faktor-faktor lain selain daripada faktor teknikal, termasuk kepentingan awam Brunei dan kedudukan Brunei di mata dunia. Saya berpendapat, adalah lebih baik diberi tumpuan kepada undang-undang yang lain yang begitu banyak dan lebih mudah diselaraskan dahulu.

31. Setelah penyesuaian dilakukan kepada undang-undang itu, saya berpendapat kita akan mempunyai senario berikut:

(i) Undang-undang sivil yang patuh syariah keseluruhannya.

(ii) Undang-undang sivil yang sebahagian peruntukannya diubahsuai dengan menyerapkan hukum-hukum dan prinsip-prinsip syariah untuk menjadikannya patuh syariah; dan

(iii) Undang-undang baru yang keseluruhannya atau sebahagian besarnya adalah hukum syarak yang dikanunkan menjadi undang-undang. Saya difahamkan bahawa beberapa buah deraf undang-undang yang berdasarkan hukum syarak telah digubal oleh Jawatankuasa Penggubalan Undang-Undang Keluarga Islam iaitu, Perintah Hibah, Perintah Wasiat, Perintah Waqaf, dan Perintah Nazar.

32. Berkenaan (i), Hakim-Hakim mahkamah sivil atau yang berlatar-belakang undang-undang sivil tidak akan mempunyai masalah memahami, mentafsir dan melaksanakannya.

33. Berkenaan (ii), hakim-hakim mahkamah sivil tidak mempunyai apa-apa masalah memahami, mentafsirkan dan melaksanakan bahagian yang mengandungi prinsip-prinsip common law kerana ia bukanlah satu undang-undag yang baru dan asing kepada mereka. Tetapi, mereka mungkin menghadapi masalah, sekurang-kurangnya di peringkat awal, untuk memahami, mentafsir dan melaksanakan bahagian yang mengandungi prinsip-prinsip syariah. Untuk mentafsirkan peruntukan-peruntukan yang mengandungi prinsip-prinsip syariah yang dikanunkan itu memerlukan rujukan kepada sumber syariah yang mengenainya mereka tidak terlatih dan besar kemungkinan kebanyakkannya terdapat dalam Bahasa Arab yang mereka tidak fahami. Bahan-bahan rujukan dalam Bahasa Inggeris dan Bahasa Melayu mungkin tidak mencukupi. Untuk mengurangkan masalah ini peruntukan-peruntukan itu perlulah dikanunkan dengan terperinci. Kata-kata seperti “mengikut hukum syarak” semestinya tidak akan membantu mengurangkan masalah itu. Bagi hakim-hakim mahkamah syariah, masalah mereka adalah serupa tetapi sebaliknya.

34. Mengenai (iii), tidak syak lagi bahawa hakim-hakim mahkamah syariah adalah lebih sesuai mentadbirnya.

Prinsip common law yang tidak dikanunkan

35. Kerap dilupai bahawa terdapat undang-undang yang ditadbirkan oleh mahkamah sivil yang merupakan prinsip-prinsip common law yang tidak dikanunkan. Misalan yang paling jelas ialah undang-undang tort. Saya tidak nampak bagaimana ianya akan dikanunkan. Malah, adalah lebih baik ianya dibiarkan dalam keadaan sekarang. Biarlah penerapan prinsip-prinsip syarak dilakukan, di mana bersesuaian, melalui penghakiman-penghakiman mahkamah tertinggi dari satu kes ke satu kes, sebagaimana ianya telah membangun (develop) dalam sejarah undang-undang itu. Dalam hal ini, hakim-hakim yang mempunyai pengetahuan dalam kedua-dua jurusan undang-undang itu, common law dan syariah, akan dapat memain peranan yang berguna.

Undang-undang berkaitan yang sebahagiannya terletak dalam bidangkuasa mahkamah sivil dan sebahagiannya terletak dalam bidangkuasa mahkamah syariah

36. Di Malaysia, terdapat undang-undang yang berkaitan yang sebahagiannya terletak dalam bidangkuasa mahkamah sivil dan sebahagiannya terletak dalam bidangkuasa mahkamah syariah. Misalannya ialah pembahagian pusaka orang-orang Islam. Pembahagian pusaka melibatkan pengambilan Surat Kuasa Mentadbir (Letter of Administration) dan probate. Undang-undang mengenainya berasaskan common law. Ini terletak di bawah bidangkuasa mahkamah sivil. Ia juga melibatkan penentuan sama ada harta berkenaan adalah pusaka mengikut hukum syarak, siapakah waris-waris yang sah dan berhak ke atas harta itu dan bahagian masing-masing mengikut faraid. Persoalan hibah (gift) juga mungkin timbul. Undang-undang ini adalah hukum syarak dan terletak dalam bidangkuasa mahkamah syariah.

37. Bagi mengatasi masalah itu:

(i) Permohonan Surat Kuasa Mentadbir (Letter of Administration) dan Probet hendaklah dibuat di mahkamah sivil;

(ii) Jika timbul perbalahan sama ada harta berkenaan atau sebahagian daripadanya pusaka atau tidak, siapakah waris-waris yang sah dan berapakah bahagian masing-masing, persoalan-permohonan perlulah di bawa ke mahkamah syariah untuk memutuskan persoalan-persoalan itu.

(iii) Perintah mahkamah syariah itu akan dibawa ke mahkamah sivil yang akan membuat perintah pembahagian mengikutnya.

38. Ini bererti bahawa dua permohonan di mahkamah yang berlainan perlu dibuat. Ini akan melambatkan penyelesaian pembahagian pusaka dan melibatkan perbelanjaan yang lebih. Perbincangan ini adalah mengenai pusaka yang bukan pusaka kecil. Pembahagian pusaka kecil ditadbirkan oleh Pentadbir Tanah. Acaranya lebih mudah.

39. Saya difahamkan bahawa kedudukan mengenai proses pembahagian harta pusaka di Brunei adalah serupa dengan kedudukan di Malaysia. Bab 71 Probate and Administration Act, Cap 11 memperuntukkan bahawa jika Akta mengkehendaki seorang Pegawai Waris (Probate Officer) untuk bertindak mengikut Hukum Syarak atau mengikut nasihat Majlis Ugama Islam, dia hendaklah merujukkan perkara tersebut ke Mahkamah Syariah dan bertindak menurut kenyataan bertulis yang disahkan oleh Mahkamah tersebut. Bab 19 Probate and Administration Act, Cap 11 memperuntukkan bahawa jika jumlah keseluruhan harta pusaka tidak melebihi $25,000, Pegawai Waris (Probate Officer) boleh mentadbir pusaka tersebut secara summary tanpa melibatkan formaliti undang-undang.

40. Di Malaysia, oleh sebab mahkamah syariah hanya mempunyai bidangkuasa terhadap orang-orang yang menganut agama Islam sahaja, maka akan timbul masalah jika, dalam prosiding itu, terdapat pula tuntutan oleh seorang bukan Islam ke atas harta itu, misalnya dia mengatakan bahawa harta itu telah dijual kepadanya tetapi belum sempat dipindahmilik sebelum si-mati meninggal dunia atau tanah itu digadai kepada sebuah institusi kewangan. Oleh sebab mereka bukan “seseorang yang menganut agama Islam”, mereka hanya boleh mencelah di mahkamah sivil. Dalam keadaan itu, nampaknya mahkamah sivil terpaksa memutuskan tuntutan mereka dahulu sebelum mahkamah syariah memutuskan persoalan-persoalan di hadapannya.

41. Nampaknya, mahkamah di Brunei tidak menghadapi masalah ini. Di Brunei, pada amnya, mahkamah syariah mempunyai bidangkuasa untuk mendengar sesuatu kes yang melibatkan sekurang-kurangnya satu pihak beragama Islam. Tidak ada halangan bagi orang yang bukan beragama Islam untuk mengambil tindakan di mahkamah syariah jika dibenarkan oleh undang-undang. Menurut penjelasan dari Bahagian Waris, Mahkamah Syariah, setakat ini belum terdapat kes yang melibatkan tuntutan oleh orang bukan Islam atau institusi kewangan ke atas harta pusaka orang Islam.

42. Disamping itu, Jawatankuasa Penggubalan Undang-Undang Keluarga Islam telah menggubal beberapa buah deraf undang-undang yang berkaitan dengan transaksi harta seperti Perintah Hibah, Perintah Wasiat dan Perintah Waqaf. Undang-undang itu, apabila berkuatkuasa kelak, akan terpakai jika salah satu pihak adalah beragama Islam. Ertinya, Mahkamah Syariah mempunyai bidangkuasa untuk mendengar apa-apa tuntutan dan memutuskan apa-apa prosiding mengenainya.

43. Perbincangan ini meyakinkan saya bahawa undang-undang sedemikian lebih baik disatukan dan diletak di bawah bidangkuasa satu mahkamah sahaja.

Dimensi baru: Perbankan dan kewangan Islam dan Takaful

44. Tiga puluh tahun dahulu, pelaksanaan hukum syarak adalah tertumpu kepada undang-undang keluarga. Tidak sesiapa menyangka bahawa di akhir abad ke-20, mu’amalat akan menarik perhatian. Muamalat Islam difikirkan hanya tinggal dalam kitab-kitab fiqh untuk dipelajari oleh pelajar-pelajar agama. Ia disangkakan telah ketinggalan zaman.

45. Perubahan yang tidak disangkakan itu telah disebabkan oleh keinginan orang-orang Islam untuk mengelak daripada berurusan dengan institusi-institusi kewangan dan membuat pelaburan dalam produk-produk yang melibatkan riba. Di samping itu, orang-orang Islam pun telah banyak berkhidmat dalam institusi-institusi kewangan konvensional. Mereka juga mempunyai keinginan untuk menawarkan produk-produk yang patuh syariah. Maka, dengan kerjasama pakar-pakar perbankan, kewangan dan insurans konvensional, pakar-pakar syariah dan undang-undang dan lain-lain, lahirlah perbankan Islam yang menawarkan produk-produk alternative yang patuh syariah.

46. Pada mulanya produk-produk ini ditujukan kepada orang-orang Islam. Tetapi, oleh sebab potensinya besar, maka institusi-institusi kewangan di negara-negara bukan Islam juga telah nampak peluang untuk membuat keuntungan melalui pruduk-produk patuh syariah ini. Maka, berlumba-lumbalah mereka untuk menceburkan diri di dalamnya. Hari ini, produk-produk ini ditawarkan hampir di seluruh dunia, termasuklah Eropah, Amerika Utara, Australia, malah di negeri Jepun dan Korea Selatan. (Malangnya, ada beberapa buah negara yang majority penduduknya beragama Islam yang tidak menunjukkan minat dalam perkembangan ini).

47. Berkait rapat dengan perkembangan perbankan dan kewangan Islam dan takaful ialah minat cendekiawan-cendekiawan bukan Islam dalam mu’amalat mengenainya. Universiti-universiti terkemuka di seluruh dunia mengadakan bengkel, seminar dan konferens mengenainya. Malah, syarikat-syarikat swasta bukan Islam mengambil kesempatan menganjurnya. Di setiap seminar atau konferens sedemikian yang saya hadiri di peringkat antarabangsa, saya perhatikan bahawa biasanya jumlah peserta dan pembentang-pembentang kertas kerja yang bukan beragama Islam jauh lebih banyak daripada yang beragama Islam. Mereka ini terdiri daripada berbagai-bagai bangsa, warganegara, warna kulit dan agama. Ertinya, mereka telah pun berada di hadapan dalam industri ini. Ini mengingatkan saya kepada apa yang dikatakan oleh Sheikh Nizam Ya’kubi, dalam satu dialog di Kuala Lumpur baru-baru ini: “We are an ummah of lost opportunity”. (Kita adalah satu ummat yang terlepas peluang). Hal yang serupa juga telah ternampak dalam industry makanan halal.

48. Brunei, pada pandangan saya, berada dalam keadaan yang amat baik untuk bersaing dangan negara-negara lain dalam bidang ini. Ia mempunyai pendapatan per capita yang jauh lebih tinggi daripada kebanyakan negara-negara Islam lain. Ia mempunyai sistem undang-undang sivil yang mantap. (Dubai terpaksa mewujudkan satu kawasan perdagangan khas di mana undang-undang dan mahkamah sivil yang memakai common law dengan hakim-hakim yang di bawa daripada luar negara, untuk menarik pelaburan antarabangsa). Brunei mempunyai infrastruktur yang moden. Ia mempunyai cendekiawan-cendekiawan dalam bidang hukum syarak dan undang-undang sivil. Ia tidak mempunyai masalah perlembagaan dan politik yang boleh menyukarkan pengwujudan sistem perundangan dan kehakiman untuk membantu perkembangan ini. Dalam kata-kata lain, Brunei berada di kedudukan yang baik untuk bersaing, jika tidak untuk berada di hadapan sekali pun.

49. Saya berpendapat bahawa projek penyesuaian undang-undang dan mahkamah sivil dan syariah yang sedang dilakukan ini patut mengambil kira faktor ini: mewujudkan undang-undang, mahkamah, hakim-hakim, peguam-peguam, pakar-pakar perbankan dan kewangan Islam dan takaful dan pakar-pakar syariah dalam bidang tersebut untuk menangani dan memajukan industry itu, bukan sahaja untuk pasaran tempatan tetapi untuk pasaran antarabangsa.

50. Untuk mewujudkan produk-produk baru yang patuh syariah, pakar-pakar perbankan dan kewangan Islam dan takaful perlu ada. Mereka perlu memahami produk-produk konvensional kerana daripada produk-produk itulah produk-produk patuh syariah itu diwujudkan. Sebenarnya, perkembangan perbankan dan kewangan Islam dan takaful yang telah berlaku setakat ini adalah hasil sumbangan pakar-pakar perbankan dan kewangan Islam dan takaful konvensional, dengan dibantu oleh pakar-pakar syariah, undang-undang dan lain-lain.

51. Ulamak-ulamak yang mempunyai pengetahuan mendalam dalam mu’amalat zaman ini, terutama dalam bidang-bidang tersebut juga perlu ada untuk memastikan produk-produk itu patuh syariah. Mereka, dengan bantuan pakar-pakar perbankan, kewangan dan insurans konvensional juga perlu mengetahui produk-produk konvensional itu kerana, produk-produk patuh syariah yang dipasarkan hari ini adalah produk-pruduk konvensional yang diubahsuai untuk menjadikannya patuh syariah. Hanya dengan mengetahui sifat-sifat produk-produk konvensional itu barulah dapat diteliti di mana terdapatnya perkara-perkara yang menyalahi syarak dalam produk-produk itu. Selepas itu barulah boleh dicari prinsip-prinsip syariah yang boleh dipakai dalam mengubahsuai produk-produk itu supaya ia menjadi patuh syariah.

52. Pekerja-pekerja institusi kewangan dan syarikat-syarikat yang menawarkan produk-produk patuh syariah itu juga perlu memahami ciri-ciri produk-produk patuh syariah itu supaya mereka dapat melaksanakan keputusan-keputusan Majlis/Jawatankuasa Penasihat Syariah dengan betul.

53. Peguam-peguam perlu mengetahui ciri-ciri produk-produk patuh syariah itu untuk menyediakan kontrak yang patuh syariah dan, apabila menjadi kes di mahkamah, untuk menghujahkannya.

54. Hakim-Hakim perlu mempunyai pengetahuan yang sama untuk memutuskan kes-kes yang sampai ke mahkamah, jika persoalan-persoalan mengenai hukum syarak berbangkit. Saya difahamkan bahawa, di Brunei pun, persoalan-persoalan seperti itu telah mula ditimbulkan. Persoalan-persoalan itu timbul dalam kes-kes tuntutan hutang yang berbangkit daripada transaksi perbankan. Tuntutan-tuntutan itu terletak di bawah bidangkuasa mahkamah sivil dan dibicarakan oleh hakim-hakim mahkamah sivil. Mereka, sekurang-kurang pada masa ini, masih kurang arif mengenai hukum syarak yang berbangkit dalam kes-kes seperti itu.

55. Ada orang berkata bahawa untuk mengelak masalah itu, kes-kes seperti itu patutlah diletakkan di bawah bidangkuasa mahkamah syariah. Untuk berbuat demikian di Brunei tidak mempunyai masalah perlembagaan seperti di Malaysia yang mengamalkan konsep Persekutuan. Tetapi, seorang hakim yang berkelulusan syariah tidak semestinya memahami perbankan dan kewangan Islam dan takaful. Ia adalah satu bidang baru. Selain daripada itu, undang-undang yang terpakai dalam kes-kes itu adalah undang-undang sivil, seperti undang-undang kontrak, undang-undang tanah, undang-undang syarikat dan lain-lain. Bagi kes-kes takaful pula, undang-udang yang terpakai dalam menentukan liability dan juga gantirugi adalah common law England. Hakim-hakim mahkamah syariah tidak biasa dengannya. Lagi pula, persoalan hukum syarak hanya timbul sekali–sekala. Disebabkan oleh keadaan inilah maka di Malaysia diadakan undang-undang yang menubuhkan Lembaga Penasihat Syariah di Bank Negara. Persoalan-persoalan hukum syarak itu dihendaki dirujuk kepada lembaga itu yang akan membuat keputusan. Mahkamah atau tribunal berkenaan dikehendaki mematuhinya. Itulah jalan terbaik yang dapat difikirkan dan dipraktikkan pada masa ini. Di bawah peruntukan ini, institusi-institusi kewangan dan syarikat-syarikat takaful juga boleh merujuk persoalan-persoalan hukum syarak mengenai produk-produk itu kepada lembaga tersebut.

56. Perbankan, kewangan dan insurans konvensional telah lama wujud dan memonopoli sebahagian besar industri tersebut. Perbankan dan kewangan Islam dan takaful mula bertapak hanya dalam tempoh tiga dekad terakhir ini. Pasarannya masih terlalu kecil jika dibandingkan dengan perbankan, kewangan dan insurans konvensional. Kedua-duanya berjalan seiringan, sama seperti di Malaysia dan Indonesia. Sekurang-kurangnya untuk sementara waktu, (saya tidak berani menelah berapa lama) kita tidak patut tergesa-gesa menghapuskan sistem konvensional itu dan menggantikannya dengan sistem Islam yang baru diwujudkan itu. Ini adalah kerana, sistem Islam itu sendiri, seperti mana yang terpakai di abad ini, masih muda. Produk-produknya juga belum lengkap. Maka, kedua-dua sistem itu perlulah dibiarkan berjalan seiringan, sekurang-kurangnya untuk sementara waktu. Sekurang-kurangnya kerajaan telah mewujudkan pilihan kepada orang ramai dan terserahlah kepada mereka untuk memilih, seperti mereka boleh memilih untuk membeli ayam yang disembelih mengikut kehendak syarak atau yang tidak.

57. Dalam keadaan demikian, undang-undang mengenai perbankan, kewangan dan insurans konvensional bolehkan dikekalkan seperti sekarang. Undang-undang mengenai perbankan, kewangan Islam dan takaful juga boleh dibiarkan terus wujud seiringan dengannya.

58. Walau bagaimana pun, ini adalah persoalan dasar. Soalnya mampukah Brunei menghadapi implikasi ke atas ekonominya jika perbankan, kewangan dan insurans konvensional dihapuskan sekaligus?

BAHAGIAN KEDUA: PENYESUAIAN SISTEM KEHAKIMAN

59. Seperti yang telah disebut sebelum ini, terdapat dua sistem mahkamah yang berjalan seiringan, iaitu sistem mahkamah sivil dan sistem mahkamah syariah dengan struktur, hakim-hakim, bidangkuasa, pegawai, kakitangan malah bangunan yang berasingan. Kedua-dua sistem ini berjalan secara berasingan.

Mahkamah Sivil

60. Daripada yang paling rendah, mahkamah sivil di Brunei terdiri daripada Mahkamah Majistret, Mahkamah Perantaraan, Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Rayuan. Hakim-hakim dan pegawai-pegawainya adalah berlatar-belakangkan common law. Bidangkuasanya meliputi semua perkara selain daripada undang-undang keluarga orang-orang Islam yang terletak di bawah bidangkuasa mahkamah syariah. Dari segi nilai dan jenis kes-kes yang dibicarakan, kes-kes besar, termasuk kes-kes perlembagaan terletak di bawah mahkamah sivil. Ia mempunyai bidangkuasa ke atas semua orang, Islam atau bukan Islam.

Mahkamah Syariah

61. Mahkamah Syariah pula terdiri daripada, paling rendah, Mahkamah Rendah Syariah, Mahkamah Tinggi Syariah dan Mahkamah Rayuan Syariah. Selain daripada mahkamah itu mempunyai bidangkuasa terhadap orang-orang Islam, ia juga mempunyai bidangkuasa mendengar dan memurtuskan kes-kes jika sekurang-kurangnya salah satu pihak beragama Islam seperti yang diperuntukkan oleh Perintah Darurat (Undang-Undang Keluarga Islam), 1999 dan Perintah Pengangkatan kanak-Kanak Dalam Islam, 2001. Terdapat juga undang-undang yang terpakai kepada semua orang Islam dan bukan Islam yang mana Mahkamah Syariah berbidangkuasa untuk memutuskan apa-apa tuntutan atau prosiding mengenainya iaitu Perintah Pemegang Pajak Gadai, 2002.

Kemungkinan percanggahan bidangkuasa

62. Mungkin perkara ini belum pernah berlaku di Brunei. Mungkin orang tidak menyangka ia boleh berlaku sebab, nampaknya kedua-dua sistem mahkamah ini berasingan dan bidangkuasa masing-masing berasingan.

63. Tetapi, pada pandangan saya, ia boleh berlaku, walau pun tidak sekerap di Malaysia. Misalnya, dalam kes yang sama, mungkin akan timbul isu undang-undang yang berasaskan common law dan juga isu hukum syarak. Dalam kes mengenai hakmilik tanah, mungkin akan timbul isu waqaf. Ini telah berlaku di Malaysia. Juga, dalam kes di mahkamah syariah, mungkin akan timbul isu perlembagaan yang hanya boleh diputuskan oleh mahkamah sivil.

64. Dengan pengubahsuaian yang sedang dilakukan ini, akan timbul lebih banyak keadaan di mana isu-isu hukum syarak dan undang-undang sivil akan berbangkit dalam kes yang sama yang dibicarakan di mahkamah sivil. Misalnya, apabila prinsip-prinsip hukum syarak diserapkan ke dalam undang-undang sivil seperti undang-undang kontrak. Maka mahkamah dan hakim yang sama perlu membuat keputusan mengenai isu-isu dari kedua-dua sistem perundangan itu.

Struktur mahkamah selepas pengubahsuaian

65. Berikutan daripada penyesuaian undang-undang yang akan dilakukan, kita perlu juga memikirkan sistem kehakiman yang akan diwujudkan untuk melaksanakannya. Di peringkat ini, kita masih belum boleh memberi jawapan yang tepat, bukan sahaja kerana ia melibatkan persoalan dasar, tetapi kerana ia hanya akan nampak lebih jelas setelah undang-undang itu selesai digubal. Walau bagaimanapun, ada beberapa pilihan yang boleh kita beri perhatian.

66. Saya percaya, apabila undang-undang sivil disesuaikan dengan hukum syarak, sistem mahkamah yang ada sekarang adalah tidak sesuai lagi. Ini adalah kerana, dalam undang-undang sivil itu akan ada undang-undang yang unsurnya adalah hukum syarak yang perlu ditafsirkan dan diputuskan mengikut prinsip-prinsip hukum syarak. Hakim-hakim mahkamah sivil yang ada sekarang, dengan hormat, tentu tiada kepakaran mengenainya. Menyerahkan kesemua undang-undang itu kepada hakim-hakim syariah juga bukan jawapannya kerana mereka pula tiada kepakaran dalam undang-undang sivil. Itu dilema yang kita hadapi.

67. Saya nampak ada dua jalan untuk mengatasinya.

STRUKTUR PERTAMA: TANPA PENGGABUNGAN MAHKAMAH SIVIL DAN MAHKAMAH SYARIAH

Mahkamah Syariah

68. Cara yang pertama tidak melibatkan penggabungan kedua-dua mahkamah itu dan perkhidmatan hakim-hakimnya. Mahkamah syariah kekal sebagai mahkamah syariah yang mempunyai bidangkuasa terhadap pelaksanaan undang-undang syariah yang terpakai kepada orang-orang Islam, seperti sekarang. Tetapi, jika ada orang bukan Islam yang terlibat di dalam kes itu, seperti misalan yang saya telah berikan itu, orang bukan Islam itu hendaklah diberi hak untuk menjadi salah satu pihak dalam kes itu dan mahkamah syariah hendaklah berkuasa untuk membicara dan memutuskannya.

69. Dalam keadaan itu, prinsip-prinsip kesaksian mengenai keterangan seorang Islam dan seorang bukan Islam dan konsep “adil” yang terpakai kepada saksi, mungkin perlu dikaji semula supaya keterangan seorang bukan Islam itu tidak kurang nilainya hanya kerana dia bukan seorang Islam. (Berkaitan dengan ini, prinsip mengenai keterangan seorang perempuan berbanding dengan keterangan seorang lelaki juga mungkin perlu dilihat semula. Adakah keterangan seorang Peguam Negara dicampur dengan keterangan seorang Peguamcara Negara hanya sama nilainya dengan keterangan seorang budak pejabat di jabatan itu, semata-mata kerana Peguam Negara dan Peguamcara Negara adalah perempuan dan budak pejabat itu seorang lelaki?) Walau bagaimanapun, ini adalah isu hukum syarak dan terserahlah kepada ulamak-ulamak di Negara Brunei Darussalam sendiri memutuskannya.

70. Mengikut cara ini, nampaknya tidak banyak perubahan yang perlu dilakukan kepada mahkamah syariah.

Mahkamah Sivil

71. Oleh sebab ada undang-undang yang berasaskan hukum syarak dan prinsip-prinsip hukum syarak akan dipakai dalam mentafsirkannya di mahkamah sivil, atas anggapan bahawa, sekurang-kurangnya pada masa ini hakim-hakim mahkamah syariah tiada kepakaran mengenainya, maka perlulah ada hakim-hakim yang perpengetahuan syariah untuk membantu hakim-hakim sivil itu dalam kes-kes di mana isu-isu syariah timbul, dalam kes-kes yang terletak di bawah bidangkuasa mahkamah sivil.

72. Untuk mengatasi masalah ini, saya nampak ada dua pilihan:

(i) Melantik beberapa orang yang mempunyai latar-belakang syariah menjadi hakim di semua peringkat mahkamah sivil. Apabila terdapat kes mahkamah sivil yang melibatkan juga hukum syarak, “hakim-hakim syariah” itu akan bersidang bersama-sama dengan hakim-hakim mahkamah sivil. Hakim syariah itu akan memutuskan isu hukum syarak, manakala hakim mahkamah sivil akan memutuskan persoalan-persoalan lainnya dan membuat penghakiman bagi keseluruhan kes itu.

(ii) Apabila timbul keadaan seperti itu, mahkamah sivil akan “meminjam” seorang hakim mahkamah syariah yang setaraf untuk bersidang dengan hakim mahkamah sivil itu dan menjalankan tugas seperti yang disebut dalam perenggan kecil (i).

73. Pada pandangan saya, cara (ii) ada kelebihannya. Ini adalah kerana, pertama, kes-kes seperti itu mungkin tidak banyak. Kes-kes yang memerlukan perkhidmatan hakim syariah atau hakim mahkamah syariah mungkin tidak cukup atau tidak seberat kerja seorang hakim mahkamah sivil sedangkan kedudukan mereka adalah sama dan menerima gaji yang sama. Malah, bagi kes tertentu yang mereka bersidang bersama pun, tugas hakim mahkamah sivil berkenaan adalah lebih berat. Ini adalah kerana hakim mahkamah sivil itu perlu membuat penemuan fakta (finding of facts), memutuskan isu-isu undang-undang sivil, membuat tafsiran statut malah perlembagaan yang mungkin timbul dalam kes tersebut, membuat keputusan (penghakiman) mengenai isu-isu bukan syariah dan membuat keputusan keseluruhan kes itu. Ini akan diikuti dengan tugas menulis alasan penghakiman. Sebaliknya hakim syariah hanya perlu membuat keputusan mengenai isu syariah dan jika dikehendaki menulis alasan penghakiman pun, hanya mengenai isu itu sahaja. Ini mungkin akan menimbulkan rasa tidak puas hati dan tidak adil di kalangan hakim-hakim mahkamah sivil itu. Masalah ini, pada fikiran saya, tidak timbul jika hakim mahkamah syariah “dipinjam” oleh mahkamah sivil apabila diperlukan.

74. Kedua, jika hakim-hakim mahkamah syariah itu “dipinjam”, pengalaman hakim-hakim mahkamah syariah itu yang diperolehi semasa bersidang di mahkamah sivil akan dapat dimanfaatkan di mahkamah syariah. Demikian juga sebaliknya.

STRUKTUR KEDUA: MENGGABUNGKAN MAHKAMAH SIVIL DAN MAHKAMAH SYARIAH

75. Cara kedua ialah dengan menggabungkan kedua-dua mahkamah itu. Ini pun ada dua bentuk yang boleh dilakukan:

(i) Menyatukan kedua-dua mahkamah itu sepenuhnya;

(ii) Meletakkan kedua-dua mahkamah di bawah satu badan kehakiman tetapi dengan dua Bahagian (Bench) yang berasingan, iaitu Bahagian Sivil dan Bahagian Syariah.

Penggabungan sepenuhnya

76. Penggabungan kedua-dua sistem mahkamah itu sepenuhnya, seperti dalam perenggan 75 (i) akan melibatkan pembubaran mahkamah syariah. Badan Kehakiman (Judiciary) akan hanya mempunyai satu sistem mahkamah. Mahkamah itu akan mempunyai bidangkuasa mengenai semua undang-undang, sama ada undang-undang yang pada masa ini terletak di bawah bidangkuasa mahkamah sivil sekarang atau di bawah bidangkuasa mahkamah syariah. Kata-kata “mahkamah sivil” dan “mahkamah syariah” tidak akan wujud lagi. Semua penghakiman, keputusan dan perintah adalah penghakiman, keputusan dan perintah Mahkamah Tinggi, Mahkamah Rayuan dan sebagainya, tidak kira sama ada ia melibatkan orang Islam atau bukan Islam, undang-undang sivil atau kedua-duanya.

77. Semua hakim-hakim terletak dalam satu perkhidmatan. Bezanya, hakim-hakim yang berlatar-belakangkan undang-undang sivil akan dilantik untuk mendengar kes-kes sivil. Hakim-hakim yang berlatar-belakangkan syariah akan dilantik untuk mendengar kes-kes syariah. Jika terdapat isu-isu undang-undang sivil dan syariah dalam kes yang sama, dua orang hakim akan bersidang bersama, seorang hakim sivil dan seorang hakim syariah. Kedua-dua mereka akan membuat keputusan bersama. Jika mereka tidak dapat bersetuju di antara mereka, perbicaraan semula hendaklah dijalankan di hakapan dua orang hakim yang lain. Di bawah sistem ini adalah diharapkan bahawa hakim sivil akan mengikut pandangan hakim syariah mengenai isu syariah, dan sebaliknya.

78. Cara ini akan melenyapkan langsung label “mahkamah sivil” dan “mahkamah syariah”, “undang-undang sivil” dan “undang-undang syariah”, “hakim mahkamah sivil dan “hakim mahkamah syariah”, “Ketua Hakim Syar’ie” dan lain-lain. “Ketua Hakim Negara” adalah untuk semua. Demikian juga dengan perkhidmatan perundangan dan kehakiman. Hanya satu yang tinggal.

79. Saya nampak beberapa kebaikan dalam cara ini:

(i) Hanya satu sistem mahkamah yang ada. Masalah percanggahan bidangkuasa tidak boleh berlaku lagi.

(ii) Undang-undang dan prinsip syarak akan masuk ke dalam “main stream”, ada yang terpakai untuk semua orang dan ada yang terpakai untuk orang-orang Islam sahaja.

(iii) Masalah kedudukan mahkamah syariah berbanding dengan mahkamah sivil tidak akan timbul lagi.

(iv) Masalah kedudukan hakim-hakim dan pegawai-pegawai mahkamah syariah berbanding dengan hakim-hakim dan pegawai-pegawai mahkamah sivil seperti yang berlaku sekarang juga tidak akan berlaku lagi.

(v) “Economy of scale” mungkin akan menjimatkan perbelanjaan pembinaan dan penyelenggaraan bangunan mahkamah dan membolehkan pegawai-pegawai dan kakitangan digunakan secara optimum.

(vi) Pergaulan dan pengalaman bersidang bersama dan bertugas dalam satu bangunan akan meluaskan pengetahuan dan pengalaman hakim-hakim daripada kedua-dua jurusan. Malah, pada suatu masa kelak, sesetengah hakim-hakim itu, sama ada daripada jurusan sivil atau syariah akan mendalami kedua-dua cabang undang-undang itu. Itu adalah satu kejayaan yang besar.

80. Setakat ini, saya tidak nampak apa-apa kesan negatif kepada cara ini.

Penggabungan Terhad

81. Saya gunakan perkataan “penggabungan terhad” bagi struktur dalam perenggan 75(ii). Mahkamah syariah seperti yang ada sekarang akan dimansuhkan. Sebaliknya, di setiap aras (level) mahkamah sivil akan ada “Bahagian Syariahnya”.

82. Mengikut struktur ini, mahkamah sivil di semua peringkat akan kekal, hakim-hakimnya akan kekal dan bidangkuasanya juga kekal. Tetapi, di setiap aras (level) mahkamah itu akan ada Bahagian Syariahnya. Bahagian syariah ini akan membicarakan kes-kes yang terpakai kepada orang Islam sahaja, iaitu kes-kes yang pada masa ini dibicarakan oleh mahkamah syariah. Kes-kes yang sebelumnya terletak dalam bidangkuasa mahkamah sivil akan terus dibicarakan oleh hakim-hakim sivil. Tetapi, jika dalam kes sivil timbul isu syariah, seorang hakim syariah akan bersidang bersama dengan hakim sivil, seperti dalam perenggan 75 (i). Bagaimana jika dalam syariah timbul pula persoalan undang-undang sivil seperti persoalan perlembagaan? Pada pandangan saya, ada dua cara mengatasinya. Pertama, memindahkan kes itu ke Bahagian Sivil untuk didengar oleh dua orang hakim, seorang hakim sivil dan seorang hakim syariah. Kedua, mengekalkan kes itu di mahkamah syariah dan hakim sivil pula dipinjamkan untuk bersidang bersama hakim syariah.

PERSEDIAAN

83. Meminda undang-undang dan menubuhkan mahkamah adalah satu perkara. Tidak kurang penting adalah menyediakan orang-orang yang akan melaksanakannya. Saya akan bahagikan kepada tiga bahagian:

(i) Hakim-Hakim.
(ii) Pegawai-pegawai perundangan dan kehakiman.
(iii) Peguam-peguam.

84. Mengenai (i) (Hakim-Hakim), walaupun hakim sivil dan hakim syariah akan bersidang bersama-sama jika ada persoalan–persoalan undang-undang sivil dan hukum syarak dalam kes yang sama, kedua-duanya perlulah mempunyai pengetahuan berkerja (a working knowledge) Undang-undang yang beliau tidak terlatih di dalamnya itu. Bagi hakim-hakim yang sedang bertugas, ini boleh dilakukan melalui kursus-kursus. Hakim-hakim sivil, dari setinggi-tingginya hingga serendah-rendahnya perlulah menghadiri kursus-kursus itu. Hakim-hakim mahkamah sivil menghadiri kursus-kursus hukum syarak. Hakim-hakim mahkamah syariah menghadiri kursus-kursus undang-undang sivil. Tumpuan hendaklan diberi kepada undang-undang dan hukum-hukum yang selalu timbul dalam kes-kes di mahkamah. Bagi pelantikan baru, pengetahun mengenai undang-undang yang ianya tidak terlatih, (misalnya, jika beliau terlatih dalam undang-undang sivil, pengetahuan mengenai hukum syarak) perlulah diambil-kira.

85. Mengenai (ii) (Pegawai-Pegawai Kehakiman dan Perundangan), apa yang saya katakan dalam perenggan 84 juga terpakai.

86. Mengenai (iii) (Peguam-peguam) juga apa yang saya katakan dalam perenggan 84 itu terpakai.

PERKHIDMATAN KEHAKIMAN DAN PERUNDANGAN

87. Tertakluk kepada struktur mana yang dipilih bagi pengubahsuaian kedua-dua mahkamah itu, pengubahsuaian juga mungkin perlu dilakukan kepada perkhidmatan-perkhidmatan kehakiman dan perundangan yang ada sekarang. Ini bolehlah dibincang kemudian.

PERSATUAN UNDANG-UNDANG

88. Organisasi dan kelayakan peguam sivil dan peguam syarie untuk mewakili anakguam mereka di mahkamah perlu disemak semula supaya sesuai dengan penyusunan semula mahkamah yang dilakukan. Ini pun boleh dibincang kemudian.

RINGKASAN

89. Setakat ini, kandungan kertas ini bolehlah diringkaskan seperti berikut:
(1) Keputusan dasar (policy decisions) terletak kepada Kerajaan Brunei misalnya mengenai soalan setakat manakah hukum syarak hendak diterima pakai sebagai undang-undang am bersama-sama dengan undang-undang yang dipakai sekarang untuk semua orang, Islam dan bukan Islam. Juga, mengenai struktur yang akan diterima bagi penyusunan semula kedua-dua mahkamah itu.

(2) Adalah menjadi tanggungjawab ulamak-ulamak untuk menetapkan hukum atau prinsip syarak yang akan dipakai bagi menggantikan undang-undang yang ada sekarang yang didapati bercanggah atau tidak selaras dengan hukum atau prinsip syarak, atau untuk menambah-baikan undang-undang itu dengan menyerapkan prinsip-prinsip hukum syarak.

(3) Pendekatan yang sesuai, pada pandangan saya, ialah menerima undang-undang yang tidak menyalahi syarak sebagai undang-undang yang mematuhi syarak (What is not unislamic is Islamic) tanpa mengira sumber asalnya, sivil atau syarak.

(4) Keutamaan hendaklah diberi kepada undang-undang yang lebih mudah disesuaikan dan diterima umum dahulu. Ia boleh dikumpulkan seperti berikut:

(i) Kumpulan pertama ialah undang-undang yang pada masa ini dipakai di mahkamah syariah untuk orang Islam sahaja. Tidak ada apa-apa yang perlu dilakukan kepadanya.

(ii) Kumpulan kedua ialah undang-undang yang hanya terpakai kepada orang-orang bukan Islam. Mungkin tiada apa-apa yang perlu dilakukan kepadanya.

(iii) Kumpulan ketiga ialah undang-undang sivil yang dipakai di mahkamah sivil pada masa ini yang tidak atau tidak banyak bercanggah dengan hukum syarak.

(iv) Kumpulan keempat ialah undang-undang yang lebih banyak dan lebih sukar diselaraskan.

(v) Kumpulan kelima ialah undang-undang yang pada masa ini tidak ada tetapi difikirkan patut diadakan untuk menjadikan undang-undang di Brunei patuh syariah.

(vi) Kumpulan keenam ialah common law yang tidak dikanunkan tetapi diterima pakai oleh mahkamah sivil seperti undang-undang tort. Ia boleh dibiarkan seperti dalam keadaan sekarang.

(5) Proses penyesuaian undang-undang ini akan melalui peringkat-peringkat berikut :

(i) Menyemak semua undang-undang Brunei dan menentukan mana-mana bahagian atau peruntukan yang bercanggah atau tidak selaras dengan hukum syarak.

(ii) Mengenalpasti hukum-hukum atau prinsip-prinsip syarak yang akan dipakai untuk menggantikan undang-undang yang ada sekarang atau untuk menyelaraskannya dengan hukum dan prinsip syarak.

(iii) Menggubal draf setiap undang-undang yang perlu diubahsuai.

(iv) Membentang deraf itu satu demi satu untuk dibincang setiap peruntukannya dan meluluskannya jika berpuashati ia mematuhi kehendak syarak dan sesuai dipakai. Ini perlu dilakukan oleh satu jawatankuasa yang ahli-ahlinya terdiri daripada pakar-pakar syariah dan undang-undang sivil dan berpengalaman dalam pelaksanaan undang-undang, sama ada sebagai hakim atau peguam (Peguam termasuk Peguam Negara dan pegawai-pegawainya). Di Malaysia, jawatankuasa ini dipanggil Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Sivil dan Syariah. Di Brunei tugas ini terletak di bawah bidangkuasa Jawatankuasa Mensesuaikan Undang-Undang Brunei menurut Kehendak Ugama Islam.

(v) Di Malaysia, deraf yang diluluskan oleh jawatankuasa ini diangkat ke Jabatan Peguam Negara untuk kajian dari segi implikasinya dan, jika dipersetujui, menggubal draf rang undang-undang.

(vi) Draf rang undang-undang tersebut diangkat kepada autoriti yang akan memberi persetujuan/perkenan untuk dijadikan undang-undang. Di Malaysia autoriti itu adalah Kabinet. Di Brunei autoriti itu adalah Majlis Ugama Islam.

(vii) Mengemukakan rang undang-undang itu untuk diluluskan oleh Badan Perundangan. (Di Malaysia Parlimen manakala di Brunei adalah perkenan Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan, Negara Brunei Darussalam berdasarkan peruntukan di bawah Perkara 83(3) dari Perlembagaan Negara Brunei Darussalam.)

PENUTUP

90. Projek ini adalah satu projek yang besar yang belum pernah dilakukan oleh mana-mana negara secara terancang, tersusun, aman dan ikhlas demi untuk mencari keredaan Allah (s.w.t.), bukan kerana tekanan atau kepentingan politik. Maka, niatnya sudah betul. Dalam keadaan itu, ia boleh dilakukan dengan teliti, cermat dan tersusun untuk mengelak daripada kesilapan, ketidak-adilan, kesan negatif kepada Brunei baik dari segi ekonomi, sosial, politik, ketenteraman awam mahupun hubungan antarabangsa. Kebetulan, usaha ini adalah bertepatan dengan perkembangan perbankan dan kewangan Islam dan takaful di masa ini. Projek ini, jika berjalan dengan baik, akan meletakkan Brunei di kedudukan yang baik untuk menangani kes-kes yang berbangkit daripada industri baru itu dan, dengan itu, membantu perkembangan industri itu di Brunei.

91. Tidak dapat dinafikan bahawa melaksanakan projek ini adalah rumit. Pada pandangan saya, apa yang paling mencabar ialah mencari dan memilih hukum atau prinsip syarak yang sesuai untuk menggantikan undang-undang yang dipakai sekarang yang didapati tidak patuh syariah. Tetapi, jika ia didekati dengan fikiran terbuka, menganalisa sesuatu hukum atau prinsip itu dengan mendalam dengan mengambil-kira keadaan semasa dan kepentingan awam dan meletakkan keadilan sebagai tujuan utama undang-undang dan mahkamah, saya percaya ia akan dapat dilakukan dengan jayanya.

PENGHARGAAN

92. Saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan saya kepada pegawai-pegawai di Pejabat Peguam Negara dan Unit Perundangan Islam, Brunei yang telah membantu saya menyemak dan melengkapkan kertas ini, terutama sekali mengenai undang-undang Brunei. Tanpa bantuan mereka saya tidak akan dapat menyediakan kertas ini, selengkap ini. Saya amat terhutang budi dan berterima kasih kepada mereka.

27hb. November 2009

(Aidiladha 1430H)

KEPUTUSAN PRN MELAKA: PENGAJARAN KEPADA PARTI-PARTI MELAYU DALAM PRU 15?

KEPUTUSAN PRN MELAKA: PENGAJARAN KEPADA PARTI-PARTI MELAYU DALAM PRU 15?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Penamaan calon diadakan pada 8 November 2021. Bukan sahaja bilangan calon bertambah daripada 85 dalam PRU 14 kepada 112 (penambahan sebanyak 31%), tetapi di tiga kawasan majoriti pengundi Melayu akan berlaku pertandingan enam penjuru berbanding tiga penjuru dalam PRU 14. Dengan pengundi Melayu berpecah enam, sedikit sahaja pengundi bukan Melayu yang bersepadu di belakang DAP, calon PH akan menang.

Di kesemua 28 kawasan berlaku pertandingan tiga penjuru di antara PN, BN dan PH. Ini sahaja akan memberi kelebihan kepada PH. Apatah lagi, di banyak kawasan pula terdapat calon-calon bebas Melayu yang akan menambahkan lagi kelebihan kepada PH.

Maka, atas kertas, nampaknya PH mempunyai kelebihan. Ertinya, pemimpin-pemimpin UMNO dan PAS masih tidak belajar daripada kesilapan mereka dalam PRU 14. Anehnya, Bersatu yang pada masa itu berada dalam PH dan mendapat faedah daripadanya juga menurut UMNO dan PAS mengulangi kesilapan itu yang, kali ini mungkin, akan membawa kekalahannya sendiri. Itu anggapan atas kertas pada masa itu.

Daripada penamaan calon itu juga dapat dilihat sikap parti-parti dan pemimpin-pemimpin Melayu dalam tiga buah parti itu. UMNO masih percaya bahawa ia adalah parti Melayu terbesar dan masih percaya ia boleh menebus kembali kekalahannya dalam PRU 14. DS Zahid hendak menggunakan PRN Melaka untuk mengembalikan zaman kegemilangan UMNO/BN dan, dengan itu, membuktikan UMNO masih memerlukannya sebagai Presiden.

PAS, yang mulanya menunjukkan kecenderungan bekerjasama dengan UMNO, meninggalkan UMNO kerana PAS tahu ia lebih besar daripada Bersatu dan parti terbesar dalam PN. Sebaliknya jika ia bekerjasama dengan UMNO ia perlu menerima hakikat bahawa UMNO adalah lebih besar daripadanya. Selain dari itu, PAS tahu bahawa UMNO adalah musuh utamanya di Kelantan, Terengganu dan Kedah. Maka, untuk mengalahkan UMNO di negeri-negeri itu, lebih baik ia menyertai PN. Maka, Muafakat Nasional (MN) dan perpaduan ummah pun diketepikan demi kepentingan politik parti dan diri.

Bersatu tidak ada pilihan. Tujuan awalnya untuk membunuh dan mengganti UMNO setakat ini nampaknya tidak kecapaian. Maka, ia kenalah menumpang PAS atau UMNO atau kedua-duanya. Menumpang PAS adalah lebih baik kerana ia tidak sebesar UMNO dan pemimpin-pemimpin PAS telah mula merasakan keenakan menjawat jawatan-jawatan dalam Kerajaan dan NGO-NGO dan merasa terhutang budi kepada Bersatu kerananya. Pembahagian kawasan pilihan raya antara Bersatu dan PAS juga lebih mudah. Bersatu boleh memberi Kelantan, Terengganu, sebilangan besar kawasan-kawasan di Kedah dan kawasan-kawasan yang ia tidak mempunyai sokongan akar umbi dan tidak akan menang kepada PAS dan yang lainnya ditandingi olehnya.

Pengundian diadakan pada 20 November 2021. Keputusan diketahui awal malam itu juga. BN memenangi 21 daripada 28 kerusi dengan UMNO mendapat 18 kerusi, MCA dua dan MIC satu. PN-Bersatu hanya memenangi dua kerusi, manakala Pas tidak memenangi sebarang kerusi. PH-DAP memenangi empat kerusi dan Amanah satu manakala PH-PKR tidak memenangi sebarang kerusi. Parti Bumiputera Perkasa Malaysia (PUTRA), Parti Perikatan India Muslim Nasional (IMAN) dan calon Bebas pula tidak memenangi sebarang kerusi yang ditandingi.

Daripada fakta ringkas ini sahaja pun sudah dapat dilihat bahawa bukan sahaja BN yang mendapat kemenangan dua pertiga daripada keseluruhan kerusi yang dipertandingkan, UMNO sendiri pun melepasi garisan itu. Ertinya, UMNO sendiri pun sudah boleh meminda Perlembagaan, jika perlu. Ini menunjukkan bahawa tsunami patah balik orang Melayu telah sebenarnya berlaku.

Pemimpin-pemimpin tertinggi UMNO, termasuk DS Zahid Hamidi (dan DS Najib, yang saya percaya, turut memain peranan di sebalik tabir (itulah cara yang sebaik-baiknya pada masa ini)) patut dipuji kerana membut keputusan berani dan tepat. Ia menunjukkan bahawa maklumat yang diterima dari akar umbi adalah betul.

Keputusan itu tentu sekali boleh menjadi alasan untuk UMNO/BN merangka strateginya dalam menghadapi PRU 15.

MCA, dengan sokongan padu pengundi Melayu dan sebahagian pengundi Cina yang turut berpatah balik juga telah berjaya memperbaiki prestasinya. Ini satu pengajaran kepada pemimpin-pemimpin dan ahli-ahli MCA, janganlah terlalu cepat memburuk-burukkan UMNO dan mengugut hendak keluar daripada BN, seperti yang telah dilakukan mereka selepas kalah dalam PRU 14 dahulu. Janganlah menunjukkan sikap bahawa mereka hanya mahu menjadi rakan semasa menguntungkan dan lari semasa rugi. Sekarang pun mereka mesti ingat bahawa tanpa sokongan padu pengundi-pengundi Melayu, mereka tidak akan menang satu kerusi pun.

MIC patut berterima kasih kepada UMNO kerana sanggup memberi satu kawasan majoriti pengundi-pengundi Melayu untuk ditandinginya dan kepada pengundi-pengundi Melayu yang memberi kemenangan kepadanya. Orang-orang India perlu sedar bahawa semenjak tahun 1955, apabila PRU mula diadakan, atas ihsan UMNO, MIC diberi bertanding di kawasan majoriti pengundi Melayu dan menang kerana sokongan padu pengundi-pengundi Melayu. Orang-orang India perlu sedar bahawa semenjak Merdeka kepentingan mereka telah dijaga oleh UMNO/BN dan mereka tidak sepatutnya terpengaruh lagi dengan parti-parti ekstrim seperti Hindraf di zaman PH dahulu. Di mana Waytha Moorthy dan janji setiap orang keturunan India di Malaysia akan mendapat RM1 juta daripada hasil tuntutan yang dibuat di makamah di England?

PH yang memenangi 15 kerusi dalam PRU 14 hanya memenangi lima kerusi dalam PRN ini, empat oleh DAP dan satu oleh Amanah. DAP hanya memenangi empat daripada lapan kerusi yang ditandinginya. Dalam PRU 15 DAP memenangi kesemua lapan kerusi itu. Nampaknya sebahagian pengundi Cina telah pun mula berfikir bahawa 60 tahun di bawah BN adalah lebih baik bagi perniagaan mereka daripada 22 bulan di bawah PH.

Kekalahan PKR dalam kesemua kawasan yang ditandinginya adalah mengejutkan. Ia menjadi petunjuk kepada kemungkinan yang akan berlaku kepadanya dalam PRU 15. Orang Melayu sudah bosan dengan kerenah DS Anwar Ibrahim. Eloklah beliau melupakan cita-citanya untuk menjadi Perdana Menteri dan bersara daripada politik. Sudah terlalu lama beliau bercita-cita dan berusaha untuk menjadi Perdana Menteri, Allah masih belum mengizinkannya. Mungkin sudah tiba masanya untuk beliau menerima hakikat itu sebagai takdir. PKR pun mungkin sudah tidak relevan lagi. Tidak ada lagi keadilan yang hendak diperjuangkan untuknya.

Kemenangan satu kerusi oleh Amanah bukanlah petunjuk ia akan hidup. Mungkin kerana calonnya adalah bekas Ketua Menteri dan calon Ketua Menteri jika PH menang. Itu pun majoritinya telah dikurangkan daripada 3,159 kepada 1,057. Adalah nyata tanpa calon PAS yang memperolehi 3,715 undi, calon UMNO/BN yang memperolehi 5,748 undi akan menang.

Kekalahan PN mulanya agak mengejutkan. Tetapi, apabila difikirkan, ia tidaklah mengejutkan sangat. Bersatu tidak mempunyai sokongan akar umbi. Ia tidak lagi boleh mengharapkan undi orang Cina dan dan undi tsunami Melayu kepada PH seperti yang berlaku dalam PRU 14. Dalam PRN ini, ia hanya mengharapkan pengundi PAS dan sebahagian pengundi Melayu yang berpuas hati dengan Kerajaan PN yang diketuai TS Muhyiddin. Tanpa golongan kedua yang disebut dalam ayat sebelum ini ia pasti gagal. Demi perpaduan orang Melayu, Bersatu lebih baik dibubarkan. Ia hanya menunggu masa untuk terkubur. Pemimpin-pemimpinnya yang telah melompat keluar dari UMNO eloklah kembali semula kepada UMNO dan UMNO hendaklah menerima mereka dengan baik.

PAS yang kurang senang dengan UMNO atas sebab-sebab yang saya telah sebut di atas, eloklah berfikir semula siapa yang patut menjadi gandingannya dalam PRU 15. PAS tentu berfikir mengenai masalah pembahagian kawasan pilihan raya untuk ditandingi masing-masing di Kelantan, Terengganu dan Kedah jika ia bekerjasama dengan UMNO.

Saya syorkan, di Kelantan dan Terengganu UMNO dan PAS boleh menentang satu sama lain. Tidak ada kemungkinan kerajaan Kelantan atau Terengganu akan jatuh kepada PH. PAS boleh bekerjasama dengan Bersatu di Kelantan dan Terengganu. Tiada masalah. Yang akan menang adalah PAS atau UMNO. Sebenarnya, perbezaan antara keduanya di Kelantan dan Terengganu hanya orangnya. Yang lainnya sama.

Formula di Kelantan dan Terengganu boleh dipakai di Kedah. Atau, UMNO dan PAS boleh (malah adalah lebih baik jika ia berbuat demikian) kembali kepada MN dan bekerjasama dalam PRU 15 untuk mengelak pertembungan sesama sendiri yang berkemungkinan memberi kemenangan kepada PH. PAS tidak akan rugi dengan meninggalkan Bersatu di Kedah. Dalam PRU 14 pengundi-pengundi Melayu di Kedah mengundi Bersatu kerana Tun Dr. Mahathir. Sekarang tidak mungkin mereka akan mengundi Bersatu kerana TS Muhyiddin. PAS juga tidak boleh mengulangi prestasinya dalam PRU 14. Keadaan telah berubah.

Di negeri-negeri lain di Semenanjung Malaysia, UMNO dan PAS hendaklah bekerjasama untuk mengelak pertembungan antara keduanya untuk mengelak kemenangan PH. Itu adalah matlamat yang paling utama, bukan menguji kekuatan masing-masing yang menyebabkan kedua-duanya kalah. Itu kerja Pak Pandir.
.
Putra yang calon-calonnya hanya sekadar mendapat jumlah undi sebanyak dua angka masing-masing eloklah berfikir sedalam-dalamnya sama ada ia perlu terus dikekalkan.

Kesimpulan

Pengundi-pengundi Melayu telah menunjukkan bahawa mereka telah serik dengan pemerintahan PH selama 22 bulan itu; bahawa mereka muak dengan politicking yang melampau; bahawa mereka tidak menerima perbuatan lompat melompat parti demi kepentingan diri; bahawa mereka mahu kembali kepada ketenangan 60 tahun zaman pemerintahan UMNO/BN dan orang Melayu mahu Melayu bersatu dan kuat semula. Itu parti-parti Melayu perlu mengambil perhatian.

Pengajaran paling penting kepada UMNO ialah ia mesti sedar bahawa orang Melayu memberinya peluang sekali lagi. UMNO bukan indispensable. Pemimpin-pemimpin dan ahli-ahlinya janganlah angkuh dan mengulangi amalan politik wang yang menjadi kanser yang merebak dari dalam. Pemimpin-pemimpin UMNO jaga hendaklah berhenti daripada terlibat dengan amalan rasuah dan penyalahgunaan kuasa. Kedua-dua faktor inilah yang telah membawa kepada kejatuhan UMNO dalam PRU 14.

Perlu diingati bahawa kemenangan UMNO/BN di PRN Melaka bukanlah kemenangan bagi DS Zahid. Ia adalah in spite of him. Ini kerana PRN itu bukanlah untuk membolehkannya menjadi Ketua Menteri Melaka atau Perdana Menteri Malaysia. Orang Melayu mengundi UMNO/BN kerana sumbangan UMNO kepada mereka dan negara semenjak Merdeka. Mereka sanggup memejamkan mata seketika daripada melihat titik hitam dalam sejarah UMNO dengan harapan ia akan membersihkan diri selepas ini.

Dalam kata-kata lain, orang Melayu masih mahukan UMNO tetapi mereka mahu UMNO berubah. Untuk berubah, DS Zahid perlu berundur atau disingkirkan daripada menjadi Presiden UMNO. Demikian juga dengan pemimpin-pemimpin UMNO yang menjadi liability kepada UMNO. Hanya dengan cara itu UMNO akan dapat menarik semula pengundi-pengundi yang lari daripadanya dalam PRU 14. Mereka boleh membantu kempen UMNO dari belakang. Elok juga mereka memberi balik apa yang mereka perolehi daripada UMNO selama ini. Kepada ahli-ahli UMNO, ingin saya peringatkan bahawa memekik “Hidup Bossku” sebagai merayakan kemenangan PRN Melaka itu bukan satu cara yang betul. Ia memakan diri sendiri (counter-productive). Kita perlu memikirkan akibatnya sebelum berbuat sesuatu, bukan mengikut emosi.

22 11 2021

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

“BAPA” JUGA BERMAKSUD “IBU”: HAKIM MENGAMBIL ALIH KUASA PARLIMEN DAN MAJLIS RAJA-RAJA

“BAPA” JUGA BERMAKSUD “IBU”: HAKIM MENGAMBIL ALIH KUASA PARLIMEN DAN MAJLIS RAJA-RAJA

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Kes berkenaan difail oleh sekumpulan ibu warganegara Malaysia yang suami mereka bukan warganegara Malaysia, memohon perisytiharan bahawa anak-anak mereka yang dilahirkan di luar Malaysia, adalah warganegara Malaysia dengan kuat kuasa undang-undang.

Peruntukan Perlembagaan Persekutuan yang berkenaan adalah Perkara 14(1)(b) dan Jadual Kedua, Bahagian ll, perenggan 1(b).

Perkara 14(1)(b) memperuntukkan: 

“14.  (1)  Tertakluk kepada peruntukan Bahagian ini, orang yang berikut ialah warganegara melalui kuat kuasa undang-undang, iaitu:  

        (a)…….; dan

                (b)  tiap-tiap  orang  yang  lahir  pada  atau  selepas  Hari Malaysia  dan

               mempunyai  mana-mana  kelayakan  yang dinyatakan dalam  Bahagian II

               Jadual Kedua.”

Jadual Kedua, Bahagian ll memperuntukkan:

“1. Tertakluk kepada peruntukan Bahagian III Perlembagaan ini, orang yang berikut yang lahir pada atau selepas Hari Malaysia ialah warganegara melalui kuat kuasa undang-undang, iaitu: 

(a) tiap-tiap orang yang lahir di Persekutuan dan sekurang-kurangnya seorang daripada ibu bapanya pada masa kelahiran itu seorang warganegara atau bermastautin secara tetap di Persekutuan; dan 

(b) tiap-tiap orang yang lahir di luar Persekutuan yang bapanya pada masa kelahiran itu seorang warganegara dan sama ada telah lahir di Persekutuan atau pada masa kelahiran itu berada dalam perkhidmatan Persekutuan atau perkhidmatan sesuatu Negeri; dan

Perhatikan perkataan “ibu bapanya” di sub-perenggan (a) dan perkataan “bapanya” di sub-perenggan (b) yang kedua-duanya saya hitamkan. Saya akan bincangkan keduanya kemudian. 

Buat masa ini, kita beri perhatian kepada perkataan “bapanya” di perenggan (b). Mengikut peruntukan ini hanya anak yang bapanya seorang warganegara yang menjadi warganegara dengan kuat kuasa undang-undang. Plaintif (ibu-ibu tersebut) memohon perisytiharan bahawa anak-anak mereka berhak menjadi warganegara dengan kuat kuasa undang-undang berdasarkan peruntukan Perkara 8, Perlembagaan (kesamarataan, equality)).

Perkara 8, antara lain, memperuntukkan:

“8.  (1)  Semua orang adalah sama rata di sisi undang-undang dan berhak  mendapat  perlindungan  yang  sama  rata  di  sisi  undang- undang.

(2)  Kecuali sebagaimana yang dibenarkan dengan nyata oleh Perlembagaan ini tidak boleh ada diskriminasi terhadap warganegara semata-mata atas alasan agama, ras, keturunan, tempat lahir atau jantina dalam  mana-mana  undang-undang…”

Hakim Mahkamah Tinggi, Datuk Akhtar Tahir, memberi penghakiman memihak kepada plaintif-plaintif yang bererti semua anak-anak dalam kategori tersebut adalah warganegara dengan kuat kuasa undang-undang.

Beliau mengakui bahawa berdasarkan peruntukan Perkara 14(1)(b) dan Jadual Kedua, Bahagian ll, perenggan 1(b), hanya bapa, jika dia seorang warganegara, boleh memberikan kewarganegaraan kapada anaknya.” (Terjemahan saya).

Tetapi, beliau merujuk kepada Perkara 8 mengenai kesamarataan dan menghalang diskriminasi dan mengatakan bahawa peruntukan-peruntukan Perkara 14(1)(b), Jadual Kedua, Bahagian ll, perenggan 1(b) dan Perkara 8 sepatutnyalah ditafsirkan secara harmoni dan bertujuan (harmoniously and purposively) dan, memutuskan bahawa perkataan “bapa” hendaklah dibaca sebagai termasuk “ibu”. Oleh itu anak-anak kepada ibu-ibu itu juga berhak menjadi warganegara dengan kuat kuasa undang-undang.

Seterusnya, beliau menekankan bahwa “Mahkamah bukanlah cuba mengubah dasar atau merombak undang-undang. Dasar tersebut telah ditetapkan oleh kerajaan di mana kerajaan mengiktiraf prinsip jus sanguinis – dengan memberikan kewarganegaraan kepada kanak-kanak yang dilahirkan di luar Persekutuan. Sehubungan dengan itu, peruntukan berkenaan telah digubal oleh Parlimen….

Apa yang ingin dilakukan Mahkamah adalah melaksanakan undang-undang dengan cara yang akan menemui remedy kepada rungutan Plaintif… rungutan Plaintif adalah benar… ” (Terjemahan saya).

Sebelum saya teruskan eloklah saya jelaskan bahawa saya tidak kisah sama ada perempuan warganegara Malaysia hendak diberi hak sama dengan lelaki warganegara Malaysia dalam hal kerakyatan anak yang bapanya bukan warganegara Malaysia yang dilahirkan di luar Malaysia, atau tidak. Itu soal dasar dan saya tekankan ia hendaklah dilakukan dengan betul.  Tumpuan saya dalam rencana ini adalah kepada alasan atau hujah yang diberi oleh Hakim berkenaan, bukan sama ada saya sukakan hasil (result) penghakiman itu atau tidak.

Kita perlu mengambil ingatan terlebih dahulu bahawa tugas hakim adalah untuk membuat keputusan mengikut undang-undang, bukan  untuk membuat atau meminda undang-undang untuk mencari remedy bagi sesuatu kes di hadapannya. Hakim hanya boleh mengguna undang-undang yang ada untuk memutuskan kes di hadapannya. Bahawa, pada pandangannya terdapat diskriminasi dan rungutan plaintif-plaintif yang disokong oleh pandangan awam tidak memberi kuasa kepada Hakim untuk meminda undang-undang atas nama “tafsiran” untuk memberi remedy kepada plaintif-plaintif. 

Jika seorang Hakim berpendapat sesuatu undang-undang itu patut dipinda, beliau boleh mengesyorkannya dalam penghakimannya. Saya pernah  berbuat demikian dan ada cadangan saya yang Parlimen  telah membuat pindaan-pindaan berkenaan. Bukanlah tugas Badan Kehakiman untuk menyelesaikan masalah Badan Perundangan dan Badan Perundangan tidak sepatutnya mengharapkan Badan Kehakiman menyelesaikan masalahnya.  Dan Hakim tidak boleh mengambil alih bidang kuasa Parlimen kerana Hakim bukan Parlimen, dan sebaliknya. 

Dalam kes CTEB v Ketua Pengarah Pendaftaran Negara, Malaysia, Civil Appeal No: 01(i)-34-10/2019(W) Rohana PMR, menulis penghakiman majority, antara lain, berkata:

“…tidak semua bentuk diskriminasi dilindungi oleh Perkara 8. Perkara 8 bermula dengan “Kecuali sebagaimana yang dibenarkan dengan nyata oleh Perlembagaan ini…”. Pendek kata, diskriminasi yang dibenarkan oleh Perlembagaan Persekutuan bukanlah bentuk diskriminasi yang ingin dilindungi oleh Perkara 8. Sebenarnya terdapat beberapa peruntukan diskriminasi yang dinyatakan dalam Perlembagaan Persekutuan termasuklah  Perkara 14. Oleh kerana kesan diskriminasi dari Perkara 14 adalah yang dibenarkan oleh Perlembagaan Persekutuan, adalah tidak masuk akal dan nyata sekali  kurangnya pemahaman tentang Perkara 8 untuk memakai doktrin klasifikasi wajar kepada Perkara 14”. (Terjemahan saya).

[88] Semua isu ini menimbulkan persoalan adakah Badan Kehakiman dalam menjalankan tugas kehakimannya menurut Perlembagaan diberi kuasa untuk tidak menghirau atau mengabaikan arahan Perlembagaan yang jelas dan mengatasi bias gender yang dibenarkan atas nama tafsiran Perlembagaan yang progresif. Oleh kerana Perlembagaan Persekutuan membezakan antara anak yang sah dan anak luar nikah, (antara) seorang ayah dan ibu kepada anak luar nikah, bolehkah Mahkamah mengubah diskriminasi itu untuk memastikan Perlembagaan itu hidup secara dinamis untuk mengelakkannya terkunci dan menjadi fosil pada tahun 1963.” (Terjemahan saya).

“…Kita semua tahu bahawa  tidak ada keutamaan kehakiman yang dinyatakan dalam Perlembagaan Persekutuan, dan kuasa untuk meminda Perlembagaan hanya terletak pada Parlimen berdasarkan Perkara 159. Mahkamah tidak boleh sesuka hati  cuba menulis semula teks bertulis yang jelas Perlembagaan Persekutuan kerana ia akan membawa kepada kekarutan.”  (Terjemahan saya).

Oleh itu, walaupun Hakim-hakim majority dalam kes Mahkamah Persekutuan tersebut besetuju diskriminasi itu perlu diatasi, mereka menolak permohonan itu kerana melakukan sebaliknya adalah di luar bidang kuasa mahkamah dan tugas Hakim.

Perlu diingati bahawa ini adah penghakiman Mahkamah Persekutuan. Walaupun terdapat berbezaan mengenai fakta bagi kedua-dua kes berkenaan, tetapi prinsip tafsiran Perlembagaan adalah sama; kedua-dua kes itu adalah mengenai kewarganegaraan; malah, peruntukan Perlembagaan yang sama juga terpakai, melainkan dalam kes ETAB, Seksyen 17 juga berkenaan. Adalah menghairankan jika peguam persekutuan yang menghujahkan kes tersebut, pegawai penyelidik Hakim bekenaan dan Hakim itu sendiri terlepas pandang penghakiman tersebut yang dikeluarkan hanya empat bulan sebelum keputusan kes ini dibuat.

Lebih menghairankan ialah bagaimana Hakim Mahkamah Tinggi itu boleh terlepas pandang tujuh perkataan (versi Bahasa Inggeris yang authoritative) iaitu “Except as expressly authorized by this Constitution” di permulaan Perkara 8(2) yang menjadi sandarannya, jika beliau membacanya semasa menulis penghakiman itu.

Kesilapan paling nyata yang dilakukan oleh Hakim Akhtar ialah menggunakan (apply) peruntukan Perkara 8 dalam “mentafsirkan” Perkara 14(1)(b) dan Jadual Kedua, Bahagian ll, perenggan 1(b).  Sebenarnya, Perkara 8 tidak terpakai kepada Perkara 14(1)(b) dan Jadual Kedua, Bahagian ll, perenggan 1(b) kerana semua dikriminasi yang disebut dalam Perlembagaan adalah dikecualikan daripada operasi Perkara 8(2) dan dibenarkan. Atas alasan ini sahaja rayuan terhadap penghakiman itu patut dibenarkan.

Bagaimana Hakim itu boleh memutuskan bahawa perkataan “bapa” juga termasuk “ibu” tidak masuk akal. Kanak-kanak umur dua tahun pun tahu perbezaan antara “bapa” dan “ibu” dan tidak pernah memanggil bapa kepada ibu dan sebaliknya. Masakan  penggubal Perlembagaan dan Ahli-Ahli Parlimen yang meluluskan Perlembagaan itu kesemuanya tidak tahu perbezaan di antara “bapa” dan “ibu” atau terkeliru dalam menggunakan perkataan “bapa” dalam Jadual Kedua, Bahagian ll, perenggan 1(b).

Perhatikan dalam perenggan 1(a) yang terletak betul-betul sebelum perenggan 1(b), penggubal Perlembagaan itu menggunakam frasa “sekurang-kurangnya seorang daripada ibu bapanya”. Ini menunjukkan tujuan mereka dalam perenggan 1(b) adalah bapa, berlainan daripada perkataan ibu bapa yang digunakan dalam perenggan 1(a). Setelah mentafsirkan perkataan “bapa” termasuk “ibu”, bagaimana perkataan “ibu bapa” hendak ditafsirkan? Bapa termasuk ibu dan ibu termasuk bapa? Jika “bapa” sudah termasuk ibu, apa perlunya menggunakan perkataan “ibu bapa” lagi?

Hakim itu menekankan bahawa “Mahkamah bukanlah cuba mengubah dasar atau merombak undang-undang…Apa yang dilakukan Mahkamah adalah melaksanakan undang-undang dengan cara yang akan menemui remedy kepada rungutan Plaintif… rungutan Plaintif adalah benar…”

Soalan: Parlimen telah menetapkan hak itu diberi kepada anak yang bapanya seorang warganegara. Mahkamah telah memutuskan anak yang ibunya seorang warganegara juga mendapat hak yang sama dengan menambah perkataan “ibu” kepada perkataan “bapa”. Bukankah itu satu perubahan dasar yang hanya boleh dilakukan oleh Parlimen melalui pindaan kepada Perlembagaan? 

Untuk memindanya pun, bukan sahaja memerlukan undi  sebanyak  tidak  kurang daripada  dua  pertiga  daripada  jumlah  bilangan  ahli  Majlis Dewan Rakyat dan Dewan Negara, tetapi juga persetujuan Majlis Raja-Raja. Mengikut penghakiman ini, perubahan itu boleh dilakukan oleh seorang Hakim Mahkamah Tinggi sahaja.

Hujah-hujah  lain yang diberikan oleh Hakim berkenaan tidaklah perlu dibincang dalam rencana ini kerana rencana ini bukanlah review penghakiman. Memadailah dikatakan terdapat kekeliruan dalam hujah-hujah beliau dan jika baliau betul pun, ia tidak cukup untuk memberi alasan beliau membuat tafsiran demikian, terutama sekali kerana adanya pengecualian kepada pemakaian (application) Perkara 8(2) kepada diskriminasi yang disebut dalam Perlembagaan. Dan, jangan lupa, Hakim itu tidak boleh lari daripada penghakiman Mahkamah Persekutuan dalam kes CTEB v Ketua Pengarah Pendaftaran Negara, Malaysia.

Sesuatu penghakiman itu tidak semestinya betul semata-mata kerana kita sukakan hasilnya (result/outcome). Ia betul jika ia mengikut undang-undang yang terpakai pada masa itu.

Kita boleh faham jika Plaintif-Plaintif dalam kes itu, peguam-peguam mereka dan NGO-NGO yang memperjuangkan isu itu bergembira, memuji penghakiman itu dan manyanjung tinggi Hakim berkenaan kerana penghakiman itu memberi apa yang mereka mahu. Bagi mereka, jika sesuatu penghakiman itu bersesuaian dengan kehendak mereka, maka ia betul dan dipuji, termasuk Hakim yang memutuskannya. Jika sebaliknya, penghakiman itu salah dan dikritik, termasuk Hakim berkenaan.

Tetapi, berlainan halnya dengan Peguam Negara dan anggota-anggota pentadbiran sama ada dari Badan Eksekutif (seperti Menteri), atau Badan Perundangan (Ahli-Ahli Parlimen). Mereka perlu melihat di mana terletak masalahnya dan cara yang betul mengikut undang-undang untuk mengatasinya. Jika tugas itu terletak di atas bahu mereka, mereka hendaklah melakukannya.

Dalam hal ini adalah jelas terdapat kesilapan undang-undang dalam keputusan kes ini. Biarlah Peguam Negara cuba membetulkannya dahulu melalui rayuan hingga ke Mahkamah tertinggi. Jika Mahkamah Persekutuan overturn penghakiman Mahkamah Tinggi itu dan kerajaan berpendapat masalah diskriminasi gender dalam hal ini perlu dibetulkan, maka adalah menjadi tanggungjawab Menteri berkenaan, dengan bantuan Peguam Negara, menyediakan rang undang-undang untuk meminda Perlembagaan untuk dibawa ke Parlimen. Jika Ahli-Ahli Parlimen pembangkang juga sependapat dengan Kerajaan, dalam hal ini tentu sekali, maka mereka hendaklah menyokongnya untuk memberi majoriti dua pertiga bagi meluluskannya.

Sebaliknya, jika Mahkamah Persekutuan mengesahkan penghakiman Mahkamah Tinggi itu, maka Ahli-Ahli Parlimen sepatutnya waspada, bukan gembira, kerana Hakim-Hakim itu telah mengambil alih tugas mereka. 

Hal yang sama telah berlaku apabila Mahkamah Persekutuan, dalam kes Semenyih Jaya Sdn Bhd v Pentadbir Tanah Hulu Langat (2017) 3 MLJ 561 telah mengikut penghakiman Mahkamah Agung India dan menerima prinsip ciptaannya mengenai basic structure Perlembagaan. (Lihat, antara lain, Hakim Bukan Parlimen 30 03 2018)

Sambil kita tidak menentang hasil (result/outcome) kes ini, kita perlu faham akan bahayanya implikasi penghakiman ini jika ia kekal apatah lagi jika ia disahkan oleh Mahkamah Persekutuan. Ia bererti kesemua diskriminasi dalam Perlembagaan adalah menyalahi peruntukan Perkara 8. Selain daripada diskriminasi gender dalam Jadual Kedua, Bahagian ll, perenggan 1(b) yang menjadi isu dalam kes ini, ia juga termasuklah peruntukan mengenai Rejimen Asykar Melayu (Perkara 8 (5)(f)), Tanah Simpanan Melayu (Perkara  89), Bahasa Melayu (Perkara 152) dan perizaban kuota berkenaan dengan perkhidmatan, permit, dsb. bagi orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak (Perkara 153).  Lebih dari itu, kesalahan-kesalahan terhadap suruhan agama Islam (precept of Islam) juga boleh diisytiharkan bercanggah dengan peruntukan Perkara 8 (kesamarataan) dan Perkara 11 (kebebasan beragama).

Itu jugalah implikasi ratifikasi ICERD yang ditentang oleh orang Melayu dengan jayanya dalam tahun 2018. Jika penghakiman Mahkamah Tinggi ini disahkan oleh Mahkamah Persekutuan, implikasinya samalah dengan ratifikasi ICERD.

Maka, sekali lagi, orang Melayu menjadi Pak Kaduk: menang sorak kampung tergadai. 

23 09 2021

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

RAJA BERPERLEMBAGAAN: PERKEMBANGAN YANG MERISAUKAN

RAJA BERPERLEMBAGAAN: PERKEMBANGAN YANG MERISAUKAN

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Dalam tahun 1946, apabila Raja-Raja Melayu menandatangani Perjanjian Malayan Union, Raja-Raja Melayu hampir menyerahkan kesemua kuasa mereka  kepada penjajah British. Nasib baiklah orang Melayu sedar akan kesilapan itu dan bangun menentangnya.

Gerakan itu membawa kepada penubuhan UMNO yang menyambungnya dengan menuntut kemerdekaan. Manakala negara-negara lain yang merdeka selepas Perang Dunia Kedua membuang raja-raja mereka, seperti India dan Indonesia, UMNO dengan tegas mahukan Raja-Raja Melayu terus bertakhta selepas Merdeka. Maka, termaktublah peruntukan-peruntukan dalam Perlembagaan Persekutuan yang mengekalkan kedudukan Raja-Raja Melayu dengan hak dan keistimewaan mereka. Di peringkat Persekutuan diadakan seorang raja berperlembagaan yang diberi nama Yang di-Pertuan Agong.

Sistem raja berperlembagaan itu berjalan dengan licin selama lebih kurang 40 tahun dengan Raja dan Kerajaan hormat menghormati antara satu sama lain, masing-masing melaksanakan tugas masing-masing seperti yang diperuntukkan oleh Perlembagaan. Kerajaan berunding dengan Raja di mana ia dikehendaki berunding. Raja mengikut nasihat Kerajaan di mana Baginda dikehendaki berbuat demikian.

Kita mula nampak adanya masalah apabila Perlembagaan dipinda dengan menubuhkan Mahkamah Khas untuk membicarakan Raja-Raja bagi kes-kes jenayah dan mal. Jika tiada kes berlaku atau jika tidak dikhuatiri berlaku masakan mahkamah tersebut ditubuhkan. Orang yang paling tahu hal itu adalah Tun Dr. Mahathir kerana beliaulah Perdana Menteri pada masa Perlembagaan dipinda untuk menubuh mahkamah itu.

Ini diikuti dengan pindaan kepada Perkara 66 dan 40.

Perkara 66 dipinda dengan menambah Klausa (4A).

“(4A) Jika  sesuatu  Rang  Undang-Undang  tidak  diperkenankan oleh  Yang  di-Pertuan  Agong  dalam  masa  yang  ditentukan dalam  Fasal  (4),  Rang  Undang-Undang  itu  hendaklah  menjadi undang-undang  apabila  habis  masa  yang  ditentukan  dalam Fasal  itu  mengikut  cara  yang   sama  seolah-olah  dia  telah  memperkenankannya.”

Tentulah ada Raja yang enggan menandatangani rang undang-undang yang telah diluluskan oleh Parlimen yang menyebabkan pindaan itu perlu dibuat, pada hal mengikut convention ia sepatutnya ditandatangani in due course.

Pindaan itu dibuat bersama-sama dengan pindaan kepada Perkara 40 dengan menambah klausa (1 A):

(1A) Pada menjalankan fungsinya di bawah Perlembagaan ini atau undang-undang persekutuan, jika Yang di-Pertuan Agong dikehendaki bertindak mengikut nasihat, atas nasihat, atau selepas menimbangkan nasihat, Yang di-Pertuan Agong hendaklah menerima dan bertindak mengikut nasihat itu.”

Tidak ada perkataan yang lebih jelas dari itu: dalam perkara yang Raja dikehendaki oleh Perlembagaan berbuat sesuatu mengikut nasihat Kerajaan, apabila dinasihatkan berbuat sesuatu, buat.

Orang yang paling tahu mengapa pindaan-pindaaan itu perlu dibuat adah Tun Dr. Mahathir dan DS Anwar Ibrahim. Pada masa itu, Tun Dr. Mahathir adalah Perdana Menteri dan DS Anwar adalah Timbalan Perdana Menteri yang mencadangkan pindaan itu di Parlimen.

Pada 23 Oktober 2020, sebagai Perdana Menteri, TS Muhyiddin menyembahkan keputusan Jemaah Menteri untuk dibuat deklarasi darurat untuk menangani pandemic Covid-19.

Dalam hal mengisytiharkan darurat, Privy Council telah memutuskan dalam kes Teh Cheng Poh v. Public Prosecutor (1979) 1 MLJ 50 bahawa Yang di-Pertuan Agong hendaklah bertindak mengikut nasihat.

Tetapi, pada esoknya, pada 24 Oktober 2020, Istana Negara mengeluarkan kenyataan media yang, antara lain, menyebut bahawa YDPA “telah berkenan untuk mengadakan rundingan dengan Raja-Raja Melayu di Istana Negara dalam masa terdekat bagi membincangkan dan memperhalusi cadangan-cadangan yang telah dikemukakan oleh YAB Tan Sri Muhyiddin Yassin.”

Rundingan tersebut diadakan pada 25 Oktober 2020 dan, selepas, itu Istana Negara mengeluarkan kenyataan media yang, antara lain, berbunyi:

“Al-Sultan Abdullah berpendapat tiada keperluan buat masa ini untuk Seri Paduka Baginda mengisytiharkan darurat di negara ini atau mana-mana bahagian negara Malaysia.”

Perlu diingati bahawa tindakan berunding dengan Raja-Raja Melayu itu tidak diperuntukkan oleh Perlembagaan. Perlembagaan menghendaki Yang di-Pertuan Agong mengikut nasihat Jemaah Menteri dalam hal itu.

Pada 15 Jun 2021, Istana Negara mengeluarkan kenyataan berikut:

“Setelah memperhalusi semua pandangan para pemimpin parti politik, Jawatankuasa Khas Bebas Darurat 2021 dan sembah taklimat para pakar dari agensi-agensi kerajaan maka Seri Paduka Baginda menzahirkan pandangan bahawa persidangan Parlimen perlu diadakan secepat mungkin.”

Perlu diingati juga bahawa kenyataan ini dibuat di luar bidang tugas Yang di-Pertuan Agong. Tidak pula disebut pahawa pandangan Kerajaan dan Yang Dipertua Dewan Rakyat turut diminta.

Pada hari yang sama, Raja-Raja Melayu, melalui Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja, juga mengeluarkan kenyataan bahawa Raja-Raja Melayu bersependapat tiada keperluan untuk meletakkan negara di bawah pemerintahan darurat selepas 1 Ogos 2021.

Menurut Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja, Tan Sri Syed Danial Syed Ahmad:

“Dalam semangat itu, Raja-Raja Pemerintah menyokong dan senada dengan pendirian Yang di-Pertuan Agong, yang menitahkan supaya Parlimen bersidang segera.”

Sekali lagi Raja-Raja Melayu melibatkan diri dalam perkara yang terletak di luar bidang kuasa mereka.

Sampai kepada isu pembatalan ordinan-ordinan darurat. Mengikut Perkara 150 Perlembagaan Persekutuan, ada tiga cara ordinan-ordinan yang dimasyhurkan oleh Yang  di-Pertuan Agong pada  masa  proklamasi  darurat  sedang berkuat kuasa, akan terhenti berkuat  kuasa. Satu daripadanya ialah apabila ia dibatalkan (revoked)di bawah Fasal (3).

Pembatalan dilaksanakan oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Jemaah Menteri.

Berdasarkan titah pandangan Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu, nampaknya Kerajaan telah mengalah dan memutuskan untuk mengadakan Mesyuarat Khas Parlimen bermula 26 Julai 2021

Pada 21 Julai 2021 Jemaah Menteri, dalam mesyuaratnya membuat keputusan tidak akan menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk membuat deklarasi darurat baharu setelah darurat sedia ada tamat pada 1 Ogos 2021.

Dalam mesyuarat itu juga, Jemaah Menteri memutuskan untuk menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk membatalkan ordinan-ordinan yang dibuat semasa deklarasi darurat itu berkuatkuasa.

Pada 24 Julai 2021 dokumen-dokumen tersebut telah disembahkan kepada Yang di-Pertuan Agong. Setelah menelitinya, Baginda menitahkan YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Parlimen dan Undang-Undang), Dato Seri Takiyuddin Hassan (DS Takiyuddin) dan Peguam Negara Tan Sri Idrus Harun (Peguam Negara) untuk menghadap Baginda secara maya.

Semasa sesi menghadap secara maya itu Baginda menitahkan, antara lain:

  1. (Baginda) Tidak berkenan untuk menandatangani permohonan tersebut kerana ianya dilakukan secara tergesa-gesa iaitu menjelang dua hari sebelum sidang Parlimen selain akan keperluan ianya diwartakan.
  1. (Baginda) Memerlukan masa untuk menganalisa permohonan tersebut secara terperinci dan seterusnya mendapatkan pandangan lanjut daripada Duli-Duli Yang Maha Mulia Raja-Raja Melayu.
  1. Proklamasi dan Ordinan Darurat tersebut hendaklah dibentang dan diungkaikan di Parlimen selaras dengan Perkara 150 (3) Perlembagaan Persekutuan.

Sekali lagi, kesemua ini adalah di luar Perlembagaan.

Apabila Mesyuarat Khas Dewan Rakyat bermula pada 26 Julai 2021 Ahli-Ahli Parlimen pembangkang telah mendesak supaya ordinan-ordinan tersebut dibentang di hadapan Dewan Rakyat, dibahaskan dan diungkai oleh Parlimen. Maka, DS Takiyuddin telah memaklumkan kepada Ahli-Ahli Dewan Rakyat bahawa kerajaan, iaitu Jemaah Menteri, telah membuat keputusan untuk membatalkan ordinan-ordinan darurat berkenaan.

Kenyataan itu telah disambut dengan bantahan daripada pihak pembangkang.

Pada 29 Julai 2021, Istana Negara mengeluarkan satu kenyataan media yang ditandatangani oleh Datuk Pengelola Bijaya Diraja yang, antara lain, mengatakan:

“Sehubungan dengan itu, Seri Paduka Baginda menzahirkan rasa amat dukacita dengan kenyataan yang telah dibuat di Parlimen pada 26 Julai, 2021 lalu bahawa Kerajaan telah membatalkan semua Ordinan Darurat yang telah dimasyhurkan oleh Baginda sepanjang tempoh Darurat walhal pembatalan belum lagi diperkenan Baginda.

Seri Paduka Baginda menegaskan bahawa kenyataan Yang Berhormat Menteri di Parlimen pada 26 Julai 2021 adalah tidak tepat dan telah mengelirukan Ahli-Ahli Dewan Rakyat.

Seri Paduka Baginda turut menegaskan bahawa permohonan pembatalan semua Ordinan Darurat berkuat kuasa pada 21 Julai 2021 yang telah dilakukan secara tergesa-gesa tanpa pembentangan di Parlimen dan kenyataan yang bercanggah serta mengelirukan di Parlimen bukan sahaja gagal menghormati prinsip kedaulatan undang-undang yang terkandung dalam Rukun Negara malah telah membelakangi fungsi dan kuasa Seri Paduka Baginda selaku Ketua Utama Negara seperti yang termaktub di dalam Perlembagaan Persekutuan.

Ahli-Ahli Parlimen pembangkang, termasuk Ketua Pembangkang DS Anwar Ibrahim, Tun Dr. Mahathir, DS Zahid Hamidi, Presiden UMNO melompat dan menyerang DS Takiyuddin, Perdana Menteri dan Kerajaan PN. Mereka menuduh DS Takiyuddin  mengelirukan dan berbohong kepada Ahli-Ahli Dewan Rakyat, menuntut DS Takiyuddin, Perdana Menteri, dan semua Ahli-Ahli Jemaah Menteri meletak jawatan. Ada yang melaung “menghina” dan “derhaka” dalam Dewan Rakyat.

Pada hari yang sama (29 Julai 2021) Pejabat Perdana Menteri pula mengeluarkan kenyataan media. Kenyataan itu menekankan bahawa ordinan-ordinan itu boleh dibatalkan oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Jemaah Menteri tanpa perlu diungkai oleh Parlimen dan apa yang telah dilakukan oleh Jemaah Menteri itu adalah betul di sisi undang-undang. Kenyataan itu juga menekankan bahawa dalam hal ini Yang di-Pertuan Agong perlu bertindak mengikut nasihat dan memetik Perkara 40(1) dan 40(1A) Perlembagaan.

Dari sini kita dapat lihat bahawa masalah ini timbul daripada salah faham mengenai maksud bertindak atas nasihat. Malangnya, isu itu tenggelam dalam riuh rendah yang berbangkit daripda kesilapan kecil DS Takiyuddin yang tertinggal lima perkataan iaitu “untuk menasihati Yang di-Pertuan Agong” yang diperbesarkan itu. Peristiwa ini berlarutan hingga TS Muhyiddin meletak jawatan.

Apabila TS Muhyiddin meletak jawatan, maka terletaklah kepada Yang di-Pertuan Agong untuk melantik seorang Perdana Menteri baharu. Perlembagaan memperuntukkan dengan mudah dan jelas bahawa Yang di-Pertuan Agong hendaklah melantik seorang ahli Dewan Rakyat yang pada hematnya mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat” untuk menjadi Perdana Menteri.” – Perkara 43(2)(a).

Perlembagaan tidak menghendaki Baginda memastikan bahawa orang yang dilantik itu semestinya mendapat kepercayaan majoriti ahli-ahli Dewan Rakyat kerana orang yang dilantik itu akan tertakluk kepada undi tidak percaya di Dewan Rakyat.

Perlembagaan juga tidak menetapkan aturcara (procedure) yang Baginda perlu ikuti untuk membuat keputusan siapa yang hendak dilantiknya.

Apakah yang berlaku?

Pada 17 Ogos 2021, semua Ahli Dewan Rakyat diarahkan supaya menghantar surat akuan ke Istana Negara dan menamakan calon pilihan masing-masing untuk dilantik sebagai Perdana Menteri ke-9. Mereka diberi masa selewat-lewatnya sehingga pukul 4.00 petang esoknya (18 Ogos 2021) untuk mengemukakan surat akuan secara bertulis. Surat akuan itu hendaklah disahkan sebagai benar. Arahan berkenaan dikeluarkan oleh Yang Dipertua Dewan Rakyat, Datuk Azhar Azizan Harun kepada semua Ahli Parlimen di atas titah Yang di-Pertuan Agong.

Keperluan Ahli-Ahli Dewan Rakyat membuat surat akuan ini tidak diperuntukkan di mana-mana. Jika ia merupakan satu cara untuk mendapat maklumat siapakah yang mungkin mendapat sokongan majoriti, tidak mengapalah, tetapi janganlah ia sampai dijadikan satu  precedent yang mesti dikuti.

Selepas surat-surat akuan itu diterima dan dihitung, DS Ismail Sabri mendapat sokongan majoriti iaitu 114 berbanding 105 yang diperoleh DS Anwar Ibrahim.

Sepatutnya pelantikan sudah boleh dibuat kerana DS Ismail Sabri telah mendapat sokongan majoriti Ahli-Ahli Dewan Rayat. Tetapi, Ahli-Ahli Dewan Rayat yang menyokong DS Ismail Sabri dipanggil pula untuk mengesahkan pendirian mereka. Ini telah menimbulkan syak sama ada Yang di-Pertuan Agong cuba menghalang DS Ismail Sabri daripada menjadi Perdana Menteri.

Tidak cukup dengan itu, ketua-ketua parti pula dipanggil. Mengikut sumber yang boleh dipercayai, seorang demi seorang ketua-ketua parti itu ditanya sama ada mereka bersetuju diadakan sebuah kerajaan perpaduan, anehnya, bermula dengan DS Anwar Ibrahim.

Lebih kurang pada masa yang sama, DS Anwar Ibrahim dan Lim Kit Siang mengeluarkan kenyataan bahawa sebuah kerajaan perpaduan hendaklah ditubuh yang dianggotai semua parti. Ingat kembali, hanya beberapa hari sebelumnya, mereka menolak sekeras-kerasnya tawaran TS Muhyiddin untuk menubuhkan sebuah kerajaan yang inklusif.

Kita tidak tahu idea kerajaan perpaduan itu datangnya daripada DS Anwar Ibrahim, Istana Negara atau orang-orang yang rapat dengan Istana Negara atau terdapat kesepakatan antara mereka. Apa yang merisaukan ialah bahawa Yang di-Pertuan Agong, dalam pertemuan dengan ketua-ketua parti itu, menunjukkan bahawa Baginda menghendaki sebuah kerajaan perpaduan ditubuhkan, walaupun DS Ismail Sabri telah mendapat sokongan majoriti. Malah, mengikut sumber yang boleh dipercayai terdapat cubaan menghendaki DS Ismail Sabri menandatangani surat pengakuan bahawa selepas beliau dilantik menjadi Perdana Menteri, beliau akan menubuh kerajaan perpaduan, senada dengan apa yang dikehendaki oleh DS Anwar Ibrahim dan Lim Kit Siang.

Jika benarlah demikian, ia bererti Yang di-Pertuan Agong telah melebihi bidang tugas Baginda dan Baginda telah campur tangan dalam hal politik, sesuatu yang tidak sepatutnya dilakukan Baginda. Niat Baginda mungkin baik, tetapi ia terletak di luar bidang tugas Baginda.

Esoknya, pada 20 Ogos 2021, mesyuarat Raja-Raja Melayu pula diadakan. Ini tidak diperuntukkan dalam Perlembagaan atau mana-mana undang-undang. Ia tidak disuruh dan tidak dilarang. Perlembagaan tidak memberi Raja-Raja Melayu apa-apa peranan dalam pelantikan Perdana Menteri. Paling kurang, bolehlah dikatakan mesyuarat itu  tidak perlu. Sebaliknya, dengan mengadakan mesyuarat itu, ia memberi gambaran seolah-olah Yang di-Pertuan Agong tidak boleh membuat keputusan sendiri.

Namun demikian, beberapa jam selepas mesyuarat itu tamat, keluarlah kenyataan media bahawa Yang Di-Pertuan Agong telah berkenan melantik DS Ismail Sabri sebagai Perdana Menteri Malaysia ke-9. Kita fikir, dengan itu selesailah kemelut pelantikan Perdana Menteri ke-9, suatu tindakan mudah yang telah disusahkan hingga menimbulkan berbagai keraguan, syak wasangka dan ketidaktentuan yang tidak sepatutnya berlaku jika pelantikan dibuat terus seperti yang diperuntukkan oleh Perlembagaan.

Tetapi, tidak. Ingat semula, sebelum pelantikan. DS Ismail Sabri sebagai Perdana Menteri, Istana Negara ada mengeluarkan kenyataan bahawa pelantikan beliau tertakluk kepada undi percaya dalam Dewan Rakyat yang akan bersidang pada 13 September 2021.

Apabila tarikh persidangan itu semakin dekat dan tiada tanda-tanda Kerajaan akan membawa isu percaya terhadapnya, Lim Guan Eng mengeluarkan kenyataan mengingatkan semula bahawa Yang di-Pertuan Agong pada 18 Ogos telah bertitah agar Perdana Menteri yang baharu perlu melalui undi percaya di Dewan Rakyat bagi menunjukkan beliau mendapat sokongan majoriti. Kegagalan melakukannya akan menjadi penentangan terbuka yang boleh ditafsirkan sebagai penderhakaan yang disengajakan dan bersikap keras kepala terhadap Titah Diraja, katanya.

Pada hari yang sama, Malaysiakini memetik DS Anwar Ibrahim sebagai berkata, “Sultan Nazrin turut menitahkan undi percaya harus menjadi first item ketika Parlimen bersidang semula yang turut dipersetujui semua ketua parti.”

Pada hari yang sama juga, Peguam Negara mengeluarkan kenyataan media, yang selepas menurunkan proses pelantikan DS Ismail Sabri sebagai Perdana Menteri, menyatakan:

“Sekiranya pelantikan Perdana Menteri yang baharu masih memerlukan keabsahan oleh mana-mana pihak selain daripada Seri Paduka Baginda, ini bermakna kuasa mutlak Seri Paduka Baginda boleh diatasi oleh pihak lain. Langkah sedemikian adalah tidak selaras dengan peruntukan Perlembagaan Persekutuan dan menidakkan kuasa Seri Paduka Baginda seperti mana yang termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan.

Oleh hal yang demikian, berdasarkan kepada fakta-fakta dan kedudukan di atas, tiada keperluan untuk mengabsahkan pelantikan YAB Perdana Menteri dan Kerajaan yang telah dibentuk menurut lunas undang-undang.”

 Selepas itu Majlis Presiden Pakatan Harapan pula mengeluarkan kenyataan yang, antara lain, mengatakan:

“Kenyataan Peguam Negara ini bertentangan dengan titah KDYMM Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong kepada semua ketua parti sewaktu sesi menghadap di Istana Negara pada 17 Ogos yang lalu.

Seperti yang terakam di dalam kenyataan media Istana Negara bertarikh 18 Ogos 2021, Seri Paduka Baginda telah bertitah bahawa “Perdana Menteri yang telah dilantik oleh Baginda menurut Perkara 40(2)(a) dan 43(2)(a) Perlembagaan Persekutuan hendaklah secepat mungkin mengemukakan usul undi percaya di Dewan Rakyat untuk mengabsahkan beliau mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat.”

Titah Seri Paduka Baginda ini turut ditekankan KDYMM Seri Paduka Baginda Timbalan Yang di-Pertuan Agong, dan keperluan undi percaya ini telah dipersetujui semua ketua parti….

Oleh yang demikian, Majlis Presiden beranggapan bahawa kenyataan Peguam Negara bagi pihak Kerajaan ini adalah amat biadab, melanggar semangat Perlembagaan Persekutuan, malah melanggar titah dan juga derhaka terhadap Seri Paduka Baginda.

Ini juga merupakan kali kedua Peguam Negara telah derhaka terhadap Seri Paduka Baginda, yang sesungguhnya amat mengecewakan dan beliau tidak layak memegang jawatan Peguam Negara.

Pakatan Harapan mendesak Peguam Negara meletak jawatan kerana beliau bukan sahaja telah derhaka terhadap Seri Paduka Baginda, tetapi beliau juga telah mengkhianati Perlembagaan Persekutuan dan sistem demokrasi berparlimen.”

Perhatikan, pertama, kenyataan Yang di-Pertuan Agong itu telah digunakan sepenuhnya oleh pembangkang sebagai alasan bagi menuntut apa yang mereka kehendaki. Sama  ada persamaan pendapat keduanya satu kebetulan atau tidak ia boleh memberi gambaran bahawa Yang di-Pertuan Agong berada di sebelah pembangkang atau nama Baginda digunakan oleh pembangkang untuk kepentingan mereka. Semua ini tidak akan berlaku jika Istana Negara tidak mengeluarkan kenyataan itu.

Kedua, apa yang disebut dalam kenyataan itu terletak di luar bidang tugas Yang di-Pertuan Agong. Tugas Yang di-Pertuan Agong adalah melantik Perdana Menteri baharu daripada “seorang ahli Dewan Rakyat yang pada hematnya mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat”. Setelah membuat pelantikan, tugas Baginda selesai. Bukanlah tanggungjawab Baginda untuk memastikan orang yang Baginda lantik itu benar-benar mempunyai sokongan majoriti Ahli-Ahli Dewan Rakyat atau masih lagi mendapat sokongan majoriti Ahli-Ahli Dewan Rakyat.

Ketiga, tidak ada sebab mengapa Yang di-Pertuan Agong patut meletakkan beban membuktikan keabsahan pelantikan olehnya di atas bahu Perdana Menteri. Perdana Menteri dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong. Mengapa Yang di-Pertuan Agong menghendaki Perdana Menteri membuktikan pelantikannya yang dibuat oleh Baginda itu sah?

Keempat, dengan menghendaki Perdana Menteri mengusulkan undi percaya terhadap diri dan Kerajaannya sendiri, memberi gambaran seolah-olah Yang di-Pertuan Agong tidak yakin terhadap keputusan yang dibuatnya sendiri atau/dan Perdana Menteri itu tidak yakin bahawa beliau mempunyai sokongan majoriti Ahli-Ahli Dewan Rakyat.

Kelima, mana-mana pihak yang hendak mencabar keabsahan pelantikan itu hendaklah melakukannya di mahkamah. Mana-mana pihak yang hendak mencabar kelayakan seorang Perdana Menteri untuk terus memegang jawatan itu atas alasan beliau tidak mendapat sokongan majoriti hendaklah membawa usul tidak percaya di Dewan Rakyat. Beban pembuktian terletak di atas bahu pihak yang menuduh/mencabar.

Mengenai peranan yang dimainkan oleh Timbalan Yang di-Pertuan Agong pula kita bersandar kepada petikan apa yang dikatakan oleh DS Anwar Ibrahim seperti yang disiar oleh Malaysiakini dan kenyataan media Majlis Presiden Pakatan Harapan. Daripada kedua-dua dokumen itu adalah jelas bahawa memang benar ketua-ketua parti dijemput menghadap Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong juga turut hadir dalam majlis itu. Tidak ada sebab mengapa kita tidak boleh mempercayai kebenaran apa yang dikatakan dalam dokumen-dokumen itu iaitu “Sultan Nazrin turut menitahkan undi percaya harus menjadi first item ketika Parlimen bersidang semula….”

Dokumen-dokumen ini juga menyokong cerita bahawa dalam perjumpaan itu, ketua-ketua parti disoal seorang demi seorang sama ada mereka menyokong penubuhan kerajaan perpaduan.

Dalam kedua-dua hal ini (menghendaki penubuhan kerajaan perpaduan dan membawa usul percaya di Dewan Rakyat), dengan penuh taat setia, saya berpendapat Baginda juga telah melampaui bidang tugas Baginda. Sebagai Timbalan Yang di-Pertuan Agong Baginda tidak ada peranan dalam pelantikan Perdana Menteri. Sekarang, nama Baginda digunakan oleh pembangkang sebagai alasan bagi menyokong tuntutan mereka.

Saya percaya Baginda tidak menyangka kehadiran Baginda dan apa yang dikatakan oleh Baginda dalam majlis itu akan didedahkan kepada umum untuk menyokong tuntutan pembangkang. Biar apa pun ia telah berlaku: ahli politik akan menggunakan sesiapa sahaja untuk mencapai tujuan mereka – kuasa.

Sampai kita kepada kenyataan media Peguam Negara. Saya percaya ia dibuat atas permintaan Pejabat Perdana Menteri. Maka, nasihat saya yang pertama sekali ialah beliau hendaklah belajar berkata “tidak” kepada ahli-ahli politik, di mana berkenaan. Sebenarnya ini bukan isu undang-undang. Ia adalah isu politik. Jika apa yang hendak dicabar itu adalah keabsahan pelantikan oleh Yang di-Pertuan Agong (saya tidak nampak bagaimana ia boleh dicabar), maka itu adalah isu undang-undang dan forumnya adalah di mahkamah. Apa yang hendak dicabar sekarang ialah sama ada, pada masa ini, khususnya pada masa undi percaya atau tidak percaya dilakukan, Perdana Menteri mempunyai sokongan majoriti Ahli-Ahli Dewan Rakyat atau tidak. Ia tidak ada kena mengena dengan persoalan pelantikannya oleh Yang-Pertuan Agong sah atau tidak.

Kedua, dengan Yang di-Pertuan Agong, Timbalan Yang di-Pertuan Agong dan pembangkang berada di pihak yang sama, apabila Peguam Negara mengeluarkan kenyataan itu, beliau nampak seperti mempertahankan pendirian kerajaan. Lainlah halnya jika ia isu undang-undang.

Ketiga, terdapat kekeliruan dalam pendapat itu sendiri apabila ia berkata “Sekiranya pelantikan Perdana Menteri yang baharu masih memerlukan keabsahan oleh mana-mana pihak selain daripada Seri Paduka Baginda, ini bermakna kuasa mutlak Seri Paduka Baginda boleh diatasi oleh pihak lain”. Seperti yang telah disebut, apa yang hendak dicabar bukanlah keabsahan pelantikan oleh Yang di-Pertuan Agong tetapi sama ada, pada masa ini Perdana Menteri masih mempunyai sokongan majoriti Ahli-Ahli Dewan Rakyat atau tidak. Maka hujah Peguam Negara itu tidak berkenaan.

Pada 7 September 2021, semasa saya sedang menyemak rencana ini, saya menerima berita bahawa Yang di-Pertuan Agong telah berkenan undi percaya tidak perlu dilakukan terhadap Perdana Menteri DS Ismail Sabri Yaakob di Parlimen.

Saya percaya bahawa apa yang dimaksudkan dengan “undi percaya” itu adalah undi percaya yang dikehendaki oleh Yang di-Pertuan Agong dibawa oleh Kerajaan terhadap Perdana Menteri dan Kerajaannya. Dalam kata-kata lain, Yang di-Pertuan Agong tidak lagi menghendaki undi percaya itu dibawa oleh Kerajaan. Ia tidak termasuk undi tidak percaya yang mungkin akan dibawa oleh pembangkang kerana saya tidak fikir Baginda atau sesiapa boleh menghalang pembangkang berbuat demikian.

Dari awal saya katakan bukanlah tanggungjawab Kerajaan untuk membuktikan bahawa ia ada sokongan majoriti. Beban membuktikan Kerajaan tidak mempunyai sokongan majoriti terletak di atas bahu orang yang mengatakan Kerajaan tidak mempunyai sokongan majoriti. Dalam kata-kata lain Kerajaan tidak perlu membawa undi percaya terhadap dirinya.

Jika semua pihak memahaminya, Yang di-Pertuan Agong tentulah tidak akan mengeluar kenyataan menghendaki dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong tentulah tidak akan menitah Kerajaan membawa, undi percaya terhadapnya sendiri apabila Parlimen bersidang. Sekarang Yang di-Pertuan Agong telah memberi perkenan undi percaya itu tidak diperlukan. Bagaimana kita hendak reconcile keputusan baharu ini dengan kenyataan yang dikeluarkan sebelumnya? Apa kata Timbalan Yang di-Pertuan Agong?

Demikian juga, jika semua pihak memahaminya, Perdana Menteri juga tidak perlu menghadap Yang di-Pertuan Agong untuk mendapat perkenan undi percaya itu tidak perlu dilakukan. Kita belum tahu apa komen pembangkang terhadap perkembangan baharu ini. Mengapa memberi modal kepada mereka?

Alasan yang diberi mengapa Yang di-Pertuan Agong mengubah pendiriannya adalah sama dengan kenyataan Peguam Negara, cuma ditambah dalam masa yang singkat itu tidak mungkin Ahli-Ahli Parlimen itu akan menukar fikiran mereka.

Alasan ini tidak lebih daripada anggapan dan tidak meyakinkan. Alasan sebenarnya ialah bukanlah tanggungjawab Kerajaan untuk membuktikan bahawa ia ada sokongan majoriti. Noktah.

Kesimpulan

Dari sini dapat diperhatikan, selama lebih kurang 40 tahun selepas Merdeka, sistem Raja Berperlembagaan di Malaysia berjalan dengan licin, Raja dan Kerajaan masing-masing menjalankan tugas masing-masing seperti yang diperuntukkan oleh Perlembagaan.

Di sekitar 1984, mulalah timbul masalah yang berbangkit daripada keengganan Raja menandatangani rang undang-undang yang telah diluluskan oleh Parlimen, menyebabkan pindaan kepada Perkara 40 dan 66 terpaksa dibuat.

Tahun-tahun 2020 dan 2021 memperlihatkan tindakan-tindakan di luar Perlembagaan yang menjadikan sesuatu yang mudah itu susah. Keadaan menjadi lebih buruk apabila Raja-Raja, bukan sahaja tidak mengikut nasihat, di mana Perlembagaan memperuntukkan mereka kena berbuat demikian, tetapi melakukan sesuatu di luar Perlembagaan dan menitahkan sesuatu yang bercanggah, apatah lagi sesuatu yang bersifat politik, yang digunakan oleh pembangkang untuk mencapai kehendak mereka.

Maka, betul atau tidak, nampaklah seolah-olah Raja berada di satu pihak dan Kerajaan di satu pihak lagi. Sebagai reaksi kepada keadaan itu, Kerajaan pula menggunakan Peguam Negara untuk menyokong pendiriannya. Pada hal, Kerajaan boleh berkata dengan lantang, bukanlah tanggungjawabnya untuk membawa usul percaya terhadap dirinya untuk membuktikan ia ada sokomgan majoriti, tetapi sesiapa yang mengatakan Kerajaan tidak mendapat sokongan majoriti adalah bebas untuk membawa usul tidak percaya terhadapnya.

Itulah yang sepatutnya dilakukan oleh pembangkang, bukan dengan mengaitkan kenyataan Yang di-Pertuan Agong dan titah Timbalan Yang di-Pertuan Agong untuk memaksa Kerajaan mengemukakan undi percaya terhadapnya sendiri. Adalah juga lebih baik jika Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong tidak mengeluarkan kenyataan dan menitahkan supaya undi percaya dibawa oleh Kerajaan yang dijadikan modal oleh pembangkang, apatah lagi, kemudiannya Yang di-Pertuan Agong berkenan pula ia tidak perlu dilakukan.

Semua ini telah memberi alasan kepada Lee Hsien Loong, Perdana Menteri Singapura, apabila disoal oleh wartawan apa yang beliau buat untuk menghilang rasa bosan yang disebabkan oleh Covid-19, beliau menjawab beliau menonton lawak politik Malaysia. Walaupun pedih telinga mendengarnya, kita tidak boleh menyalahkan beliau kerana kitalah yang memberinya alasan untuk berkata demikian.

08 09 2021

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

Nota:

Saya  berterima kasih kepada Dr. Kamarul Zaman Yusoff yang telah membekalkan saya  dokumen-dokumen berkenaan yang membolehkan saya menulis rencana ini.

PEMBATALAN ORDINAN-ORDINAN DARURAT 2021: SALAH FAHAM MENGENAI BERTINDAK ATAS NASIHAT

PEMBATALAN ORDINAN-ORDINAN DARURAT 2021: SALAH FAHAM MENGENAI BERTINDAK ATAS NASIHAT

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Mengikut Perkara 150 Perlembagaan Persekutuan, ada tiga cara ordinan-ordinan yang dimasyhurkan oleh KDYMM Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong (Yang  di-Pertuan Agong) pada  masa  proklamasi  darurat  sedang berkuat kuasa, akan terhenti berkuat  kuasa:

  1. Apabila ia dibatalkan (revoked)di bawah Fasal (3).
  1. Apabila ia diungkaikan (annulled) di bawah Fasal (3);
  1. Apabila ia luput (lapses) di bawah Fasal (7).

Pembatalan dilaksanakan oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Kabinet. Acaranya samalah seperti sesuatu ordinan itu dibuat, iaitu Kabinet memutuskan untuk mengadakan ordinan itu dan menyembahnya kepada Yang di-Pertuan Agong untuk mendapat perkenan dan pemasyhuran Baginda. Apabila Baginda memberi perkenan dan memasyhurkannya, maka berkuatkuasalah ordinan itu. Dalam hal ini Baginda bertindak atas nasihat Kabinet. Nasihat itu mestilah diikuti. Itu sistem Raja berperlembagaan.

Demikian jugalah dengan pembatalannya. Kabinet membuat keputusan untuk membatal sesuatu ordinan pada tarikh tertentu dan menyembahnya kepada Yang di-Pertuan Agong untuk mendapat perkenan Baginda. Ordinan itu dibuat dengan perkenan Baginda, maka tentulah untuk membatalnya perkenan Baginda juga diperlukan. Takkanlah pada masa hendak membuatnya perkenan Baginda dipohon, apabila hendak dibatalkannya Baginda dikebelakangkan. Akibatnya, Baginda tidak tahu bahawa ordinan-ordinan yang dimasyhurkan Baginda telah pun dibatalkan.

Ungkaian dilakukan oleh kedua-dua Majlis Parlimen, iaitu Dewan Rakyat dan Dewan Negara. Ordinan berkenaan dibentang, dibahas dan diungkai oleh kedua-dua Dewan dan terungkailah ia. Perkenan Yang di-Pertuan Agong tidak diperlukan.

Sesuatu ordinan itu luput apabila habis tempoh enam bulan yang bermula dengan tarikh sesuatu Proklamasi Darurat terhenti berkuat kuasa. Dalam kata-kata lain, apabila tempoh darurat tamat, enam bulan selepas itu ordinan-ordinan yang dibuat semasa darurat itu berkuatkuasa pun luput dan tidak berkuatkuasa lagi

Ada orang menghujahkan ada satu cara lagi, iaitu menurut Klausa (4A) Perkara 66:

“(4A) Jika  sesuatu  Rang  Undang-Undang  tidak  diperkenankan oleh  Yang  di-Pertuan  Agong  dalam  masa  yang  ditentukan dalam  Fasal  (4),  Rang  Undang-Undang  itu  hendaklah  menjadi undang-undang  apabila  habis  masa  yang  ditentukan  dalam Fasal  itu  mengikut  cara  yang   sama  seolah-olah  dia  telah  memperkenankannya.”[i]

Dengan hormat, saya berpendapat peruntukan itu tidak terpakai kepada pembatalan, pengungkaian dan luputnya ordinan-ordinan yang dibuat semasa sesuatu perisytiharan darurat berkuatkuasa. Alasan saya ialah Klausa (4A) terdapat dalam Perkara 66, mengenai “Penjalanan kuasa perundangan” (Exercise of legislative power) yang memperuntukkan bagaimana sesuatu rang undang-undang itu menjadi undang-undang. Perbincangan sekarang adalah mengenai pembatalan ordinan-ordinan yang dibuat oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Kabinet dalam masa deklarasi darurat berkuatkuasa. Ia terletak dalam Bab lain langsung dan dalam satu perkara khusus mengenainya.

Apa yang berlaku dalam hal ini? Ia menjadi lebih jelas dengan tersebarnya kenyataan media oleh Istana Negara dan Pejabat Perdana Menteri dan surat yang ditulis oleh Yang di-Pertuan Agong kepada Perdana Menteri. Hal seperti itu tidak pernah berlaku dalam sejarah Malaysia, malah, saya percaya, di negara-negara raja berperlembagaan di mana sekalipun (saya sedia dibetulkan) dan tidak sepatutnya berlaku. Tetapi, oleh sebab ia telah berlaku, biarlah kita mengambil manfaat daripadanya. Dokumen-dokumen itu memberi gambaran yang jelas tentang apa yang telah berlaku. Inilah kronologinya:

Berdasarkan titah pandangan Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu, Kerajaan telah memutuskan untuk mengadakan Mesyuarat Khas Parlimen bermula 26 Julai 2021

Pada 21 Julai 2021 Jemaah Menteri, dalam mesyuaratnya membuat keputusan tidak akan menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk membuat deklarasi darurat baharu setelah darurat sedia ada tamat pada 1 Ogos 2021.

Dalam mesyuarat itu juga, Jemaah Menteri memutuskan untuk menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk membatalkan ordinan-ordinan yang dibuat semasa deklarasi darurat itu berkuatkuasa.

Pada 22 Julai 2021 Pejabat Perdana Menteri telah menerima deraf Ordinan Darurat (Pembatalan) 2021 yang disediakan oleh Jabatan Peguam Negara. Ordinan itu memperuntukkan semua ordinan darurat yang dimasyhurkan oleh Yang di-Pertuan Agong dibatalkan berkuatkuasa pada 21 Julai 2021.

Pada 23 Julai 2021 Pejabat Perdana Menteri menyampaikan dokumen-dokumen tersebut kepada Istana Negara untuk mendapat perkenan Yang di-Pertuan Agong.

Pada 24 Julai 2021 dokumen-dokumen tersebut telah disembahkan kepada Yang di-Pertuan Agong. Setelah menelitinya, Baginda menitahkan YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Parlimen dan Undang-Undang), Dato Seri Takiyuddin Hassan (DS Takiyuddin Hassan) dan Peguam Negara Tan Sri Idrus Harun (Peguam Negara) untuk menghadap Baginda secara maya.

Semasa sesi menghadap secara maya itu Baginda menitahkan, antara lain:

  1. (Baginda) Tidak berkenan untuk menandatangani permohonan tersebut kerana ianya dilakukan secara tergesa-gesa iaitu menjelang dua hari sebelum sidang Parlimen selain akan keperluan ianya diwartakan.
  2. (Baginda) Memerlukan masa untuk menganalisa permohonan tersebut secara terperinci dan seterusnya mendapatkan pandangan lanjut daripada Duli-Duli Yang Maha Mulia Raja-Raja Melayu.
  3. Proklamasi dan Ordinan Darurat tersebut hendaklah dibentang dan diungkalkan di Parlimen selaras dengan Perkara 150 (3) Perlembagaan Persekutuan.
  4. Terdapat beberapa persoalan berbangkit yang memerlukan penjelasan lanjut, khususnya berhubung tindakan undang-undang atau kompaun yang telah dikeluarkan di bawah Ordinan-Ordinan Darurat bagi tempoh 21 hingga 25 Julai 2021.

Apabila Mesyuarat Khas Dewan Rakyat bermula pada 26 Julai 2021, semua Ordinan Darurat telah dibentang (laid) di atas meja Dewan Rakyat selaras dengan peruntukan Perkara 150 (3) Perlembagaan Persekutuan.

Ahli-Ahli Parlimen pembangkang telah mendesak supaya Dewan Rakyat mengungkaikan ordinan-ordinan darurat tersebut. Susulan itu, DS Takiyuddin Hassan telah memaklumkan kepada Ahli-Ahli Dewan Rakyat bahawa kerajaan, iaitu Jemaah Menteri, telah membuat keputusan untuk membatalkan ordinan-ordinan darurat berkenaan.

Kenyataan itu telah disambut dengan bantahan daripada pihak pembangkang.

Pada 29 Julai 2021, Istana Negara mengeluarkan satu kenyataan media yang ditandatangani oleh Datuk Pengelola Bijaya Diraja yang, antara lain, mengatakan:

“Perkara 150(2B) dibaca dengan Perkara 150(3) Perlembagaan Persekutuan secara jelas memperuntukkan kuasa penggubalan dan pembatalan Ordinan-Ordinan Darurat terletak pada Seri Paduka Baginda.

Sehubungan dengan itu, Seri Paduka Baginda menzahirkan rasa amat dukacita dengan kenyataan yang telah dibuat di Parlimen pada 26 Julai, 2021 lalu bahawa Kerajaan telah membatalkan semua Ordinan Darurat yang telah dimasyhurkan oleh Baginda sepanjang tempoh Darurat walhal pembatalan belum lagi diperkenan Baginda.

Seri Paduka Baginda turut menzahirkan rasa amat dukacita kerana apa yang telah diperkenan dan dititahkan kepada DS Takiyuddin Hassan, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Parlimen dan Undang-Undang) dan TS Idrus Harun, Peguam Negara semasa majlis menghadap secara maya pada 24 Julai 2021 bahawa cadangan pembatalan semua Ordinan Darurat dibentang dan dibahaskan di Parlimen bagi tujuan diungkaikan telah tidak dilaksanakan.

Seri Paduka Baginda menegaskan bahawa kenyataan Yang Berhormat Menteri di Parlimen pada 26 Julai 2021 adalah tidak tepat dan telah mengelirukan Ahli-Ahli Dewan Rakyat.

Seri Paduka Baginda turut menegaskan bahawa permohonan pembatalan semua Ordinan Darurat berkuat kuasa pada 21 Julai 2021 yang telah dilakukan secara tergesa-gesa tanpa pembentangan di Parlimen dan kenyataan yang bercanggah serta mengelirukan di Parlimen bukan sahaja gagal menghormati prinsip kedaulatan undang-undang yang terkandung dalam Rukun Negara malah telah membelakangi fungsi dan kuasa Seri Paduka Baginda selaku Ketua Utama Negara seperti yang termaktub di dalam Perlembagaan Persekutuan.

Seri Paduka Baginda sedia maklum akan perlunya Baginda bertindak mengikut nasihat Jemaah Menteri seperti terkandung dalam Perkara 40(1) Perlembagaan Persekutuan.

Namun, Seri Paduka Baginda menzahirkan pandangan bahawa Baginda, selaku Ketua Utama Negara, mempunyai kewajipan untuk menyampaikan nasihat dan teguran jika berlaku sebarang tindakan yang tidak berperlembagaan oleh mana-mana pihak, khususnya mereka yang melaksanakan fungsi dan kuasa KDYMM Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong.”

Pada hari yang sama, Yang di-Pertuan Agong menulis sepucuk surat kepada Perdana Menteri. Dalam surat itu Baginda membawa perhatian Perdana Menteri kepada kenyataan DS Takiyuddin Hassan di Dewan Rakyat pada 26 Julai 2021 bahawa Kerajaan telah membatalkan kesemua ordinan-ordinan darurat itu.

Seterusnya, Baginda telah menyatakan apa yang telah berlaku pada 23 dan 24 Julai 2021 yang telah diperturunkan di atas diikuti dengan empat perkara yang Baginda titah dalam majlis menghadap secara maya pada 24 Julai 2021 itu yang juga telah diperturunkan di atas.

Baginda menyatakan Baginda berasa amat dukacita cadangan Baginda bahawa pembatalan ordinan-ordinan tersebut dibentang dan dibahaskan di Parlimen telah tidak dituruti.

Baginda menyatakan bahawa DS Takiyuddin Hassan telah memberi kenyataan yang bercanggah dan tidak tepat di Dewan Rakyat pada 26 Julai 2021 dan kenyataan itu telah mengelirukan Ahli-Ahli Dewan Rakyat.

Baginda menarik perhatian Perdana Menteri bahawa Baginda sedia maklum akan perlunya Baginda bertindak mengikut nasihat Jemaah Menteri seperti yang terkandung dalam Perkara 40(1) Perlembagaan Persekutuan.

“Walau bagaimanapun, keputusan muktamad berhubung pembatalan Ordinan-Ordinan Darurat tersebut pada hemat Beta sewajarnya mengambil kira akan situasi-situasi semasa seperti berikut:

  1. Cadangan pembatalan ini telah disembah lewat kepada Beta iaitu pada 24 Julai 2021. Tambahan pula, ianya terlalu hampir dengan tarikh persidangan Parlimen yang telah semua sedia maklum bakal bermula pada 26 Julai 2021.

 Sebarang pembatalan Ordinan-Ordinan Darurat yang dilakukan secara tergesa-gesa dan tidak dibentangkan di Parlimen akan hanya menzahirkan impak negatif kepada Beta.

 Pembatalan Ordinan-Ordinan Darurat ini dilakukan dengan membelakangi fungsi dan kuasa Beta selaku Ketua Negara seperti yang terkandung di dalam Perlembagaan Persekutuan.

 Tarikh kuatkuasa pembatalan Ordinan-Ordinan Darurat telah dikebelakangkan atau retrospective dengan berkuat kuasa pada 21 Julai 2021 manakala permohonan diterima pada 23 Julai 2021.

 Pembatalan Ordinan Darurat adalah merupakan kuasa perlembagaan Beta dan bukannya terletak di atas kuasa Jemaah Menteri semata-mata.

 Berdasarkan huraian-huraian di atas dan sidang Parlimen yang kini sedang berlangsung, Beta menitahkan agar cadangan pembatalan Ordinan-Ordinan Darurat ini dibentang dan dibahaskan di Parlimen sebelum ditandatangani oleh Beta.”

 Ahli-Ahli Parlimen pembangkang, termasuk Ketua Pembangkang DS Anwar Ibrahim, Tun Dr. Mahathir, DS Zahid Hamidi, Presiden UMNO melompat dan menyerang DS Takiyuddin Hassan, Perdana Menteri dan Kerajaan PN. Mereka menuduh DS Takiyuddin Hassan mengelirukan dan berbohong kepada Ahli-Ahli Dewan Rakyat, menuntut DS Takiyuddin Hassan, Perdana Menteri, dan semua Ahli-Ahli Jemaah Menteri meletak jawatan. Ada yang melaung “menghina” dan “derhaka” dalam Dewan Rakyat.

Tun Dr. Mahathir, mantan Perdana Menteri mengeluarkan kenyataan. Beliau mengatakan bahawa kenyataan Yang di-Pertuan Agong itu menunjukkan bahawa TS Muhyiddin telah berbohong kepada Parlimen berkenaan pembatalan ordinan-ordinan darurat; TS Muhyiddin patut tahu bahawa beliau tidak mempunyai kuasa untuk membatalnya sendiri, namun kenyataan dibuat dalam Parlimen seolah-olah beliau mempunyai kuasa sedangkan kuasa mengenainya terletak dalam tangan Yang di-Pertuan Agong sepenuhnya semasa darurat; walaupun kenyataan itu dibuat oleh DS Takiyuddin Hassan, TS Muhyiddin tidak boleh melepaskan dirinya daripada bertanggungjawab mengenainya; TS Muhyiddin tidak mencuba untuk membetulkan DS Takiyuddin Hassan semasa membuat kenyataan itu atau menahannya walaupun beliau duduk betul-betul di hadapan DS Takiyuddin Hassan dalam Dewan Rakyat dan beliau tidak pula membuat apa-apa penjelasan selepas itu; TS Muhyiddin dan Ahli-Ahli  Jemaah Menteri bertanggungjawab di atas perbuatan yang memalukan itu dan kesemua mereka hendaklah meletak jawatan.

Pada hari yang sama (29 Julai 2021) Pejabat Perdana Menteri pula mengeluarkan kenyataan media. Kenyataan media itu menurunkan kronologi peristiwa daripada 21 Julai 2021 hingga 26 Julai 2021 yang saya telah perturunkan di atas.

Kenyataan itu menekankan bahawa ordinan-ordinan itu boleh dibatalkan oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Jemaah Menteri tanpa perlu diungkai oleh Parliman dan apa yang telah dilakukan oleh Jemaah Menteri itu adalah betul di sisi undang-undang. Kenyataan itu juga menekankan bahawa dalam hal ini Yang di-Pertuan Agong perlu bertindak mengikut nasihat dan memetik Perkara 40(1) dan 40(1A) Perlembagaan.

Pada 30 Julai 2021, Setiausaha Dewan Rakyat mengeluarkan kenyataan bahawa persidangan Dewan Rakyat pada 2 Ogos 2021, iaitu persidangan hari terakhir dan pada hari itu DS Takiyuddin Hassan dijadualkan memberi penjelasan mengenai kenyataannya pada 26 Julai 2021, telah ditangguhkan.

Pada 3 Ogos 2021, TS Muhyiddin mengeluarkan satu kenyataan mengatakan bahawa proses pembatalan ordinan-ordinan darurat oleh KDYMM Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong sepertimana yang disembah nasihat oleh Jemaah Menteri pada 23 Julai 2021 tidak dapat disempurnakan. 

Dengan berakhirnya Proklamasi Darurat pada 1 Ogos 2021, berdasarkan peruntukan Perlembagaan Persekutuan, pembatalan ordinan-ordinan darurat oleh KDYMM Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong tidak lagi berbangkit . 

Maka, selaras dengan titah pandangan KDYMM Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong dan peruntukan Perkara 150 (3) Perlembagaan Persekutuan, suatu usul untuk membahas dan seterusnya mengungkaikan ordinan-ordinan darurat berkenaan boleh dibawa dalam sidang Parlimen yang dijadualkan berlangsung pada bulan September 2021.”

Sekarang mari kita lihat semula kronologi peristiwa yang berlaku dan menganalisisnya satu per satu semata-mata dari perspektif undang-undang dan tiada yang lain. Kita mula dari 21 Julai 2021. Setelah bersetuju dangan saranan Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu (di sisi undang-undang Raja-Raja Melayu tiada peranan dalam hal ini), Kerajaan menetapkan tarikh persidangan Dewan Rakyat.

Maka, di mesyuarat Jemaah Menteri pada 21 Julai 2021, Jemaah Menteri membuat keputusan tidak akan menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk membuat deklarasi darurat baharu setelah darurat sedia ada tamat pada 1 Ogos 2021. Tiada masalah di sini. Ertinya darurat akan berakhir pada 1 Ogos 2021.

Apa yang dilakukan kepada ordinan-ordinan yang dibuat dan berkuatkuasa semasa darurat?

Ambil perhatian peruntukan Perkara 150( 3):

“(3)  Proklamasi Darurat dan apa-apa ordinan yang dimasyhurkan di bawah  Fasal (2B) hendaklah dibentangkan di hadapan kedua-dua Majlis Parlimen  dan, jika tidak terlebih dahulu dibatalkan, hendaklah terhenti berkuat kuasa  jika ketetapan diluluskan oleh kedua-dua Majlis yang mengungkaikan  Proklamasi atau ordinan itu…..”[ii]

Ordinan-ordinan itu hendaklah dibentangkan di hadapan kedua-dua Majlis Parlimen. Ini dilakukan pada hari pertama Dewan Rakyat bersidang, di Dewan Rakyat. Kehendak itu dipatuhi.

Jika ia terlebih dahulu dibatalkan, maka ia telah terhenti berkuatkuasa. Itulah yang hendak dilakukan oleh Jemaah Menteri pada 21 Julai 2021.

Ingat semula bahawa satu daripada cara ordinan-ordinan itu boleh diberhentikan daripada berkuatkuasa ialah apabila ia dibatalkan oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Jemaah Menteri. Ia perlu dilakukan sebelum Parlimen bersidang. Itulah yang dilakukan oleh Jemaah Menteri dengan membuat keputusan untuk menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk membatalkan ordinan-ordinan yang dibuat semasa perisytiharan darurat itu berkuatkuasa.

Pada 23 Julai 2021 deraf Ordinan Darurat (Pembatalan) 2021 yang disediakan oleh Jabatan Peguam Negara dihantar ke Istana Negara untuk mendapat perkenan Yang di-Pertuan Agong. Itu adalah acaranya. Ia telah dilakukan dengan betul.

Esoknya, pada 24 Julai 2021, Yang di-Pertuan Agong menerima dokumen tersebut. Jemaah Menteri, memahami bahawa Yang di Pertuan Agong akan bertindak atas nasihat, mengharapkan Baginda akan bertindak atas nasihat seperti yang dikehendaki oleh Perlembagaan dan memberi perkenan pada 24 atau 25 Julai 2021, iaitu sebelum Dewan Rakyat bersidang pada 26  Julai 2021. Jika itu dilakukan, tiada masalah akan timbul.

Masalah timbul apabila Yang di Pertuan Agong, sambil mengakui bahawa Baginda perlu bertindak atas nasihat menurut Perkara 40(1) (tetapi tidak menyebut Klausa (1A)), Baginda percaya bahawa Baginda mempunyai hak untuk menganalisis dan berunding dengan Raja-Raja Melayu (dan juga, saya percaya, dengan penasihat undang-undang Baginda), maka masa yang diberi kepada Baginda tidak mencukupi. Maka Baginda enggan menurunkan tandatangan untuk memberi perkenan Baginda. Ini berlarutan hingga ke 26 Julai 2021, hari Dewan Rakyat mula bersidang malah hingga hari saya mengeluarkan rencana ini (5 Ogos 2021). Maka tergantunglah pembatalan ordinan-ordinan itu.

Dari sini kita dapat lihat bahawa masalah ini timbul daripada salah faham mengenai maksud bertindak atas nasihat. Maka, kita perlu beri tumpuan kepada persoalan itu sekarang. Tetapi, saya perlu peringatkan lagi sekali bahawa perbincangan ini semata-mata berbincang mengenai tafsiran peruntukan Perlembagaan yang sedia ada dan bukan apa-apa selain daripada itu.

Dalam hal ini, kita perlu kembali kepada Perkara 40(1) dan (1A):

“Perkara 40 – Yang di-Pertuan Agong hendaklah bertindak mengikut nasihat.

(1) Pada menjalankan fungsinya di bawah Perlembagaan ini atau undang-undang persekutuan, Yang di-Pertuan Agong hendaklah bertindak mengikut nasihat Jemaah Menteri atau nasihat seseorang Menteri yang bertindak di bawah kuasa am Jemaah Menteri, kecuali sebagaimana yang diperuntukkan selainnya oleh Perlembagaan ini; tetapi Yang di-Pertuan Agong berhak,  atas permintaannya, untuk mendapat apa-apa maklumat berkenaan dengan pemerintahan Persekutuan yang boleh didapati oleh Jemaah Menteri.[iii]

(1A) Pada menjalankan fungsinya di bawah Perlembagaan ini atau undang-undang persekutuan, jika Yang di-Pertuan Agong dikehendaki bertindak mengikut nasihat, atas nasihat, atau selepas menimbangkan nasihat, Yang di-Pertuan Agong hendaklah menerima dan bertindak mengikut nasihat itu.”[iv]

Ringkasnya, Perkara 40(1) mengatakan, selain daripada perkara-perkara yang Yang di- Pertuan Agong mempunyai budibicara (memberi perkenan untuk membatalkan ordinan darurat bukanlah satu daripadanya), Baginda hendaklah bertindak mengikut nasihat Jemaah Menteri. Pelajar-pelajar undang-undang perlembagaan tahu bahawa peruntukan itu diambil daripada sistem raja berperlembagaan United Kingdom. Walaupun perkataaan nasihat (advice) digunakan, Yang di-Pertuan Agong hendaklah mematuhinya dan  melaksanakannya. (Takkanlah hendak digunakan perkataan “atas arahan” (as directed”) atau “atas perintah” (as ordered) oleh Jemaah Menteri terhadap Yang di-Pertuan Agong), Tetapi, Baginda “berhak, atas permintaannya, untuk mendapat apa-apa maklumat berkenaan dengan pemerintahan Persekutuan yang boleh didapati oleh Jemaah Menteri.”

Perhatikan,  sebelum berkenan, Baginda cuma berhak  mendapat maklumat, itu pun mengenai dengan pemerintahan Persekutuan dan yang boleh didapati oleh Jemaah Menteri. Ertinya maklumat-maklumat hendaklah diminta daripada Jemaah Menteri. Itu sahaja. Jika itu yang dipohon, saya percaya Jemaah Menteri dapat memberinya. Jika Jemaah Menteri tidak boleh mendapatinya, maka Baginda kenalah memberi perkenan Baginda. Itu acara yang ditetapkan oleh Perlembagaan. Jika ia difahami dan diikuti, Klausa (1A) tidak perlu ditambah.

Tetapi, dalam tahun 1994, kerajaan pada masa itu mendapati Klausa (1) sahaja tidak memadai untuk difahami maksud yang sebenar. Maka pindaan dibuat kepada Perkara 40 dengan memasukkan Klausa (1A). Pindaan ini dibuat bersama-sama dengan pindaan kepada Perkara 66 yang disebut di atas. Pindaan ini dibuat semasa Tun Dr Mahathir menjadi Perdana Menteri. Di Parlimen, entah mengapa, cadangan dibuat oleh DS Anwar Ibrahim, Timbalan Perdana Menteri pada masa itu.

Ucapan DS Anwar, seperti yang dilaporkan dalam Hansard, menjelaskan mengapa  pindaan kepada Perkara 40 itu dibuat. Antara lain katanya:

“Pindaan ini akan menjelaskan maksud sebenar nasihat, ungkapan dengan izin, act in accordance with advice, supaya tidak ada lagi kesamaran terhadap prinsip demokrasi berparlimen dan prinsip bahawa Kerajaan perlu bertindak mengikut kehendak rakyat.”

Kata-kata Kerajaan perlu bertindak mengikut kehendak rakyat” dalam konteks ayat ini adalah tidak berkenaan. Beliau sepatutnya berkata “Yang di-Pertuan Agong perlu bertindak mengikut kehendak Jemaah Menteri.” Jika Tun Dr. Mahathir mengelak daripada mencadangkan pindaan itu di dalam Parlimen dan menggunakan DS Anwar untuk melakukannya, mungkinkah DS Anwar juga merasa seram untuk menyebut kata-kata yang saya sebut itu, dan melindungkannya dengan kata-kata “Kerajaan perlu bertindak mengikut kehendak rakyat” yang tidak berkenaan itu.

Kedua-dua Tun Dr. Mahathir dan DS Anwar Ibrahim masih ada dalam Parlimen dan duduk di sebelah yang sama. Kita boleh bertanya mereka apakah yang menyebabkan pindaan itu dibuat dan apakah maksud yang mereka  mahu sebenarnya. Kita juga masih boleh bertanya kepada TS Abu Talib Othman, Peguam Negara pada masa itu yang menggubal rang undang-undang pindaan itu. Kita juga boleh bertanya Tengku Razaleigh Hamzah yang menentang keras pindaan itu mengapa beliau berbuat demikian. Kita juga boleh baca dalam Hansard.

Perlu juga diingati, pada masa itu Yang di-Pertuan Agong adalah Sultan Azlan Muhibbuddin Shah ibni Almarhum Sultan Yussuff Izzuddin Shah Ghafarullahu-lah, mantan Ketua Hakim Negara. Baginda semestinya faham apa ertinya kata-kata “atas nasihat” dalam undang-undang. Klausa (1A) tidak perlu dimasukkan jika orang-orang seperti Baginda yang menjadi Yang di-Pertuan Agong sepanjang masa. Setakat yang kita tahu, Baginda tidak menentang atau enggan memberi perkenan kepada pindaan ini. Ini bererti Baginda sendiri menyedari, dalam konteks Malaysia, penjelasan seperti itu adalah perlu.

Tetapi, Baginda telah mangkat dan tidak boleh memberi nasihat kepada Yang di-Pertuan Agong yang sedia ada dan memberi pencerahan kepada kita semua.

Walau bagaimana pun, Tun Dr. Mahathir dan DS Anwar Ibrahim masih ada. Mereka sepatutnya tampil ke hadapan dan menjelaskan bahawa Yang di-Pertuan Agong perlu bertindak atas nasihat dan apa maksudnya “atas nasihat” mengikut pindaan yang dimasukkan oleh mereka. Masalah akan selesai di situ.

Tetapi, oleh sebab mereka berada di pihak pembangkang dan politik lebih penting kepada mereka, mereka mengambil kesempatan untuk mengkritik Kerajaan, menggunakan kenyataan Istana Negara yang berbangkit dari salah faham atau salah nasihat itu untuk mendesak Perdana Menteri dan Jemaah Menteri meletak jawatan. Nampaknya, dalam politik, kuasa lebih penting daripada kebenaran.

Tidak cukup dengan itu, pada hari saya menulis ayat inI (2 Ogos 2021) semasa beliau sedang menunjuk perasaan di bangunan Parlimen kerana persidangan ditangguh, saya menerima berita bahawa beliau kesal membuat pindaan itu. Nampaknya, apabila berada di pihak pembangkang, satu demi satu beliau menyesal apa yang telah dilakukannya semasa menjadi Perdana Menteri. Bagaimana jika beliau menjadi Perdana Menteri semula?

Pada pagi 5 Ogos 2021, semasa saya menyemak rencana ini sebelum diterbitkan, keluar pula berita bahawa Tun Dr. Mahathir meminta maaf atas kesilapannya menyertai tunjuk perasaan itu. Nampaknya, atas pengakuan beliau sendiri pun (termasuk pendakwaan DS Anwar dalam kes liwat pertama) beliau telah membuat terlalu banyak kesilapan.

Biar apa pun, hakikat bahawa beliau menyesal membuat pindaan itu tidak bererti pindaan itu sudah tidak berkuatkuasa lagi. Peruntukan itu masih ada, masih berkuatkuasa dan kesan mestilah diberi kepadanya. Untuk mentafsir peruntukan Perlembagaan, kita tidak perlu bertanya sesiapa. Kita  hanya perlu melihat perkataan yang digunakan.

Maka marilah kita lihat apa yang dikatakan oleh Klausa (1A) itu:

“jika Yang di-Pertuan Agong dikehendaki bertindak mengikut nasihat, atas nasihat, atau selepas menimbangkan nasihat, Yang di-Pertuan Agong hendaklah menerima dan bertindak mengikut nasihat itu.

Tidak ada perkataan yang lebih jelas dari itu: apabila dinasihatkan berbuat sesuatu, buat. Apa yang saya katakan ini hanya berkenaan perkara yang Yang di-Pertuan Agong perlu bertindak atas nasihat sahaja. Siapa yang tidak suka, marahlah Tun Dr Mahathir dan DS Anwar Ibrahim yang memasukkan Klausa (1A) itu. Tetapi, sama ada ia dimasukkan atau tidak, itulah maksudnya.

Suka atau tidak, selagi peruntukan-peruntukan itu ada, ia mesti dipatuhi. Penasihat-penasihat undang-undang peribadi Yang di-Pertuan Agong dan ahli-ahli akademik tidak sepatutnya membuat tafsiran dengan menambah apa yang mereka fikir patut ada (what they think it should be). Ia hendaklah ditafsir berdasarkan peruntukan yang ada (as it is). Jika mereka mahukan apa yang mereka mahu, pindalah Perlembagaan terlebih dahulu.

Peruntukan umum seperti Perkara 32 (Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Utama Negara bagi Persekutuan) dan Perkara 39 (Kuasa eksekutif Persekutuan hendaklah terletak hak pada Yang di-Pertuan Agong) tidak boleh digunakan untuk menambah atau mengurangkan apa yang disebut dengan khusus oleh Perkara 40(1) dan (1A). Juga dalam tafsiran Perkara 40(1) dan (1A), tidak ada ruang untuk membawa masuk konsep Raja Payung Negara atau derhaka.

Dalam hal ini, Yang di-Pertuan Agong bukan sahaja tidak memberi perkenan Baginda untuk membatalkan ordinan-ordinan itu, seterusnya, pada 24 Julai 2021 Baginda menitahkan kepada DS Takiyuddin dan Peguam Negara bahawa cadangan pembatalan semua Ordinan Darurat hendaklah dibentang dan dibahaskan di Parlimen bagi tujuan diungkaikan. Dalam kenyataan media 29 Julai 2021, Baginda menyatakan dukacita Baginda kerana titah Baginda telah tidak dilaksanakan.

Dengan penuh taat setia kepada Baginda dan dengan penuh hormat kepada semua, itu bukanlah salah satu perkara yang disebut oleh Perkara 40(1). Perkara 40(1) Baginda hanya “berhak, atas permintaannya, untuk mendapat apa-apa maklumat berkenaan dengan pemerintahan Persekutuan yang boleh didapati oleh Jemaah Menteri.”

Lagi pula, jika Baginda dikehendaki memberi perkenan apabila dinasihatkan tertakluk kepada hak untuk meminta maklumat di bawah Perkara 40(1), Baginda membalasnya dengan titah supaya ordinan-ordinan itu dibentang dan dibahaskan di Parlimen, ia bererti, pertama, Baginda telah tidak mematuhi peruntukan Perkara 40(1) dan (1A) untuk memberi perkenan.

Kedua, Baginda telah menolak satu cara yang dibenarkan oleh Perkara 150(3) untuk menamatkan kuatkuasa ordinan-ordinan itu iaitu membatalnya sebelum Parlimen bersidang.

Ketiga, tanpa diberi kuasa oleh mana-mana peruntukan, Baginda telah menitahkan ia dibentang dan dibahaskan di Parlimen dan menghendakinya dilaksanakan.

Keempat, jika nasihat Jemaah Menteri perlu diikuti oleh Baginda dan titah Baginda yang bercanggah juga perlu diikuti oleh Jemaah Menteri, bagaimana percanggahan itu boleh diselesaikan?

Kelima, manakala Perlembagaan menyebut Baginda perlu bertindak atas nasihat Jemaah Menteri, tidak disebuat di mana-mana dalam Perlembagaan bahawa Jemaah Menteri perlu bertindak atas nasihat Yang di-Pertuan Agong.

Baginda juga melahirkan dukacita bahawa tidak diberikan masa yang secukupnya untuk menganalisis cadangan itu (tentulah dengan penasihat-penasihat Baginda) dan berunding dengan Raja-Raja Melayu. Dengan penuh taat setia saya katakan kedua-dua perkara itu bukanlah yang disebut dalam Perkara 40(1) dan (1A) sebagai hak Baginda.  Baginda boleh melakukannya tetapi ia tidak boleh menjadi alasan untuk tidak memberi perkenan kerana tidak sempat berbuat demikian kerana itu bukanlah hak yang diberikan kepada Baginda oleh Perlembagaan.

Jika Baginda mematuhi Perkara 40(1) dan (1A), dengan penuh taat setia, pada pandangan saya, Baginda mempunyai masa yang cukup untuk memberi perkenan sebelum 26 Julai 2021 dan tiada apa-apa masalah akan timbul.

Soal tarikh berkuatkuasa dikebelakangkan kepada 21 Julai 2021 tidak menimbulkan apa-apa masalah. Ia perkara biasa. Jika Baginda mahu ia berkuatkuasa pada hari Baginda memberi perkenan pun, katakanlah pada 25 Julai 2021, walau pun Jemaah Menteri tidak perlu bersetuju, saya fikir ia tidak menjadi masalah kepada Jemaah Menteri untuk menyetujuinya, kerana Ordinan Darurat (Pembatalan) 2021 itu masih sah kerana ia dibuat  sebelum Parlimen bersidang.

Sampai pagi 26 Julai 2021, ordinan-ordinan itu masih belum diperkenankan untuk dibatalkan. Maka ia masih belum dibatalkan dan masih berkuatkuasa.

Apabila Dewan Rakyat bersidang pada 26 Julai 2021, semua ordinan itu dibentangkan (laid) di dewan itu seperti yang dikehendaki oleh Perkara 150(3) tetapi bukan untuk dibahaskan.

Didesak oleh pembangkang, DS Takiyuddin berkata “Jemaah Menteri, telah membuat keputusan untuk membatalkan ordinan-ordinan darurat berkenaan.”

Kenyataan ini telah difahami sebagai Jemaah Menteri telah membatalkan ordinan-ordinan itu. Maka riuh rendahlah Dewan Rakyat. Pembangkang, termasuk Ketua Pembangkang, DS Anwar Ibrahim dan mantan Perdana Menteri, Tun Dr. Mahathir mempersoalkan kuasa Jemaah Menteri untuk membatal ordinan-ordinan itu. Mereka menggunakan isu itu untuk mendesak Perdana Menteri dan Jemaah Menteri meletak jawatan.

Mari kita perhati dengan teliti di mana kesilapan DS Takiyuddin Hassan?  Beliau hanya tertinggal empat perkataan “menasihatkan Yang di-Pertuan Agong”.[v] Itu sahaja. Dalam keadaan terdesak itu beliau boleh dimaafkan. Malangnya, dalam keadaan riuh rendah yang berikut itu, beliau tidak teringat untuk membetulkan kesilapannya dan tiada siapa pun, termasuk Perdana Menteri, yang duduk di hadapan beliau teringat untuk membantu beliau dengan membetulkan kesilapannya itu.

Apatah lagi, media, terutama sekali yang pro-pembangkang, dan pembangkang yang hanya menunggu peluang untuk mengambil alih kuasa, membesar-besarkan kenyataan DS Takiyuddin Hassan itu untuk faedah mereka.

Maka, setiap hari selepas itu, kenyataan itulah yang menjadi tumpuan. Lebih memburukkan keadaan, pada 29 Julai 2021 Istana Negara telah mengeluarkan kenyataan media dan Yang di-Pertuan Agong pula menulis surat kepada TS Muhyiddin yang kandungan kedua-duanya telah saya perturunkan di atas.

Kita tidak tahu siapakah yang menasihatkan dan menggubal dokumen-dokumen yang dikeluarkan oleh Istana Negara itu yang telah membelakangkan sama sekali peruntukan-peruntukan Perlembagaan yang saya telah bincang di atas. Tidak kira siapa mereka dan apa tujuan mereka, mereka telah melakukan satu disservice kepada Yang di-Pertuan Agong, sistem raja berperlembagaan dan negara. Yang untung adalah pembangkang dan mungkin mereka sendiri.

Sebenarnya, kesilapan DS Takiyuddin itu adalah satu kesilapan yang sangat kecil. Malangnya sehingga Parlimen ditangguhkan ia tidak dibetulkan. Beliau boleh meminta maaf kepada Ahli-Ahli Parlimen dan Yang di-Pertuan Agong bahawa beliau telah tersilap cakap. Maksud beliau sebenarnya ialah “Jemaah Menteri memutuskan untuk menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk membatalkan ordinan-ordinan yang dibuat semasa perisytiharan darurat itu berkuatkuasa.”

Mengenai ordinan-ordinan itu, biar siapa pun yang betul, ordinan-ordinan itu masih belum dibatalkan dan Parlimen telah pun ditangguh.

Tetapi, pada 3 Ogos 2021 TS Muhyiddin telah mengeluarkan kenyataan bahawa “suatu usul untuk membahas dan seterusnya mengungkaikan ordinan-ordinan darurat berkenaan boleh dibawa dalam sidang Parlimen yang dijadualkan berlangsung pada bulan September 2021.”

Itulah yang saya hendak cadangkan pun. Masalah akan selesai.

Kesimpulan

Adalah amat mendukacitakan bahawa semasa negara sedang menghadapi pandemik Covid-19 yang amat teruk dan segala usaha sepatutnya ditumpukan untuk menangani masalah itu, kita berbalah mengenai acara menamatkan kuatkuasa ordinan-ordinan darurat. Tiada siapa sukakan deklarasi darurat. Tiada siapa membantah ordinan-ordinan darurat hendak ditamatkan kuatkuasanya. Tetapi kita berbalah bagaimana penamatan kuatkuasa ordinan-ordinan itu hendak dilakukan hingga hendak menjatuhkan kerajaan yang sedia ada. Kesilapan Menteri yang begitu kecil dalam penjelasannya dalam Dewan Rakyat diperbesar-besarkan sedangkan kegagalan mematuhi peruntukan Perlembagaan yang jelas tidak diberi perhatian.

Apa yang menjadi tumpuan pembangkang sekarang, disokong pula oleh UMNO kumpulan DS Zahid Hamidi dan DS Najib dan penyokong-penyokong mereka ialah bagaimana hendak menjatuhkan Kerajaan. Pemimpin-pemimpin DAP sudah nampak peluang baru untuk berkuasa semula dan mula membuat tuntutan. Pemuda MCA tidak mahu ketinggalan dan turut serta. Pakatan Harapan hendak berkuasa semula.

Jika Kerajaan tumbang kerananya, ini akan menjadi satu misalan dalam sejarah negara raja berperlembagaan di mana, sebuah kerajaan telah diguling kerana melakukan suatu perkara yang betul mengikut Perlembagaan tetapi menterinya tertinggal empat[vi] perkataan semasa memberi penjelasan di dalam Parlimen, manakala raja berperlembagaan tidak mematuhi peruntukan Perlembagaan mengenai bertindak atas nasihat dan pembangkang mengambil kesempatan menumbangkan kerajaan dan berkuasa semula!

Saya sedar, saya mungkin dituduh “menghina” atau “menderhaka kepada” Yang di-Pertuan Agong lagi. Tetapi, ini adalah isu tafsiran Perlembagaan. Soal menghina dan derhaka tidak timbul. Jika tidak besetuju, kemukakanlah hujah-hujah yang lebih baik dan saya akan bersetuju dengannya.

05 08 2021

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

[i] (4a) If a Bill is not assented to by the Yang di-Pertuan Agong within the time specified in Clause (4), it shall become law at the expiration of the time specified in that Clause in the like manner as if he had assented thereto.

 

[ii] (3) A Proclamation of Emergency and any ordinance promulgated under Clause (2b) shall be laid before both Houses of Parliament and, if not sooner revoked, shall cease to have effect if resolutions are passed by both Houses annulling such Proclamation or ordinance,…

 

[iii] 40. (1) In the exercise of his functions under this Constitution or federal law the Yang di-Pertuan Agong shall act in accordance with the advice of the Cabine or of a Minister acting under the general authority of the Cabinet, except as otherwise provided by this Constitution; but shall be entitled, at his request, to any information concerning the government of the Federation which is available to the Cabinet.

 

[iv] (1A) In the exercise of his functions under this Constitution or federal law, where the Yang di-Pertuan Agong is to act in accordance with advice, on advice, or after considering advice, the Yang di-Pertuan Agong shall accept and act in accordance with such advice.

 

[v] Dipinda pada 08 08 2021. Asalnya “lima perkataan “untuk menasihatkan Yang di-Pertuan Agong”.

[vi] Dipinda pada 08 08 2021. Asalnya “lima”.

PERLUKAH YANG DIPERTUAN AGONG MEMPUNYAI PRIVY COUNCIL UNTUK MENENTANG PEGUAM NEGARA?

PERLUKAH YANG DIPERTUAN AGONG MEMPUNYAI PRIVY COUNCIL UNTUK MENASIHATI BAGINDA MENGENAI ISU UNDANG-UNDANG?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya merujuk kepada berita rencana bertajuk Agong needs own legal privy council to counter AG” (Agong perlukan privy council sendiri untuk menentang Peguam Negara) yang disiar oleh The Vibes pada 16 Julai 2021. Ia memetik anggota Dewan Negara Perak, Datuk Seri Mohd Annuar Zaini dan “pakar mengenai perkara itu, mulai dari peguam hinggalah kepada  keluarga di-Raja” yang, “mengaku bahawa sudah tiba masanya Yang di-Pertuan Agong mempunyai penasihat undang-undang sendiri untuk menentang Peguam Negara jika berlaku perselisihan antara Istana Negara dan badan eksekutif yang diketuai oleh Pejabat Perdana Menteri (PMO).”[i]

“Ini, kata para pakar, boleh menyebabkan konflik kepentingan bagi Peguam Negara.

“Bercakap kepada The Vibes, Datuk Seri Mohd Annuar Zaini berkata …

“Baginda patut mempunyai penasihat bebas kerana Peguam Negara membawa pandangan pemerintah.

“Walaupun pemerintah mempunyai pandangan yang boleh dipersoalkan, Peguam Negara akan mempertahankan pandangan itu. Peguam yang sama tidak sepatutnya memberi nasihat yang sama kepada entiti yang berbeza.

“Raja Thailand mempunyai privy council sendiri yang akan menilai apa yang pemerintah tunjukkan dan menasihati raja. Peranan mereka adalah menasihati raja. Di Perak, kita mempunyai Dewan Negara. Ia setaraf dengan privy council. “”

“Bekas ketua Bernama itu menambah bahawa kerana pertanggungjawaban (accountability) dan tanggungjawab responsibility)  Jabatan Peguam Negara terhadap pentadbiran yang berkuasa, walaupun Yang di-Pertuan Agong percaya bahawa parti pemerintah melakukan kesalahan, Peguam Negara tetap akan mempertahankan pendirian pemerintah.

“Seorang pakar kanan undang-undang, yang meminta tidak disebutkan namanya, sependapat dengan Annuar bahawa kedudukan Peguam Negara tidak dapat dipertahankan, kerana situasi yang bertentangan akan timbul antara eksekutif politik dan Agong.

“Di mana dia (Peguam Negara) berdiri? Perkata 145 (2) perlembagaan persekutuan menyatakan bahawa tugas Peguam Negara adalah menasihati Yang di-Pertuan Agong, kabinet dan mana-mana menteri. Bagaimana ia boleh berlaku? Kadang kala, masalahnya adalah antara perdana menteri dan Yang di-Pertuan Agong. ”

“Istana Negara mesti mempunyai peguamnya sendiri untuk memberi nasihat mengenai perkara seperti ini,” kata peguam itu.

…….

“Pakar perundangan (legal eagles) mengatakan terdapat banyak celah (loopholes) dalam perlembagaan yang memihak kepada Jabatan Perdana Menteri yang mesti ditangani untuk memastikan semak dan imbang yang tepat di negara ini.

“Sementara itu, seorang anggota keluarga diraja, yang juga meminta untuk tidak disebutkan namanya, mengatakan sebuah privy council diraja untuk Yang di-Pertuan Agong sangat diperlukan.

…….

“Satu perkara lagi adalah bahawa pelantikan Peguam Negara harus berada di bawah Suruhanjaya Perkhidmatan Awam untuk pelantikan awam, walaupun ini memerlukan pindaan perlembagaan,” kata keluarga diraja itu, yang merupakan suara utama untuk pemerintahan yang baik dan keutamaan perlembagaan. “[ii]

Saya tiada masalah jika Yang di-Pertuan Agong hendak mendengar pandangan pakar-pakar undang-undang yang benar-benar bebas dan bukan peguam-peguam aktivis dan pro-pembangkang yang terang-terang telah memberi pandangan menentang pandangan Peguam Negara dalam sesuatu hal.

Tetapi, sama ada kita perlu mengadakan sebuah privy council seperti di United Kingdom adalah satu perkara lain. Saya tidak bersetuju dengan alasan yang diberikan: untuk menentang Peguam Negara. Peguam Negara adalah penasihat undang-undang Yang di-Pertuan Agong dan juga Perdana Menteri/Kabinet (Kerajaan). Itu peruntukan oleh Perlembagaan. Yang di-Pertuan Agong, Perdana Menteri/Kabinet dan Peguam Negara berada di pihak yang sama: Eksekutif. Tugas Peguam Negara adalah memberi nasihat undang-undang kepada Perdana Menteri/Kabinet dan Yang di-Pertuan Agong.

Nasihat yang diberi mengenai sesuatu isu adalah nasihat undang-undang. Nasihat yang diberi kepada Perdana Menteri/Kabinet dan Yang di-Pertuan Agong semestinyalah nasihat yang sama. Takkanlah, untuk mengambil hati Perdana Menteri/Kabinet, Peguam Negara akan memberi nasihat yang berlainan kepada Perdana Menteri/Kabinet dan untuk mengambil hati Yang di-Pertuan Agong, beliau akan memberi nasihat yang berlainan kepada Yang di-Pertuan Agong. Oleh sebab Peguam Negara memberi nasihat yang sama, di manakah akan timbul conflict of interest?  Mungkin satu pihak atau kedua-dua pihak bersetuju atau tidak bersetuju dengan pandangan itu, oleh sebab Peguam Negara adalah penasihat rasmi mereka, mereka sepatutnya menerimanya. Jika beliau tidak competent, Yang di-Pertuan Agong, atas nasihat Perdana Menteri, boleh menamatkan perkhidmatannya. Ini pernah berlaku, walaupun atas alasan yang berbeza.

Maka hujah bahawa Perkara 145(2) Perlembagaan menyebabkan conflict of interest kepada Peguam Negara di mana Yang di-Pertuan Agong tidak bersetuju dengan pandangan Peguam Negara itu tidak betul. Kesilapan itu bermula apabila pakar-pakar yang takut nama mereka diketahui itu membuat anggapan bahawa Peguam Negara menerima pendapat undang-undang itu daripada Perdana Menteri/Kabinet dan membawanya kepada Yang di-Pertuan Agong dan akan mempertahankannya walaupun ia boleh dipersoalkan.

DS Annuar Zaini dan pakar-pakar undang-undang itu membuat anggapan bahawa Peguam Negara menerima nasihat undang-undang daripada Perdana Menteri/Kabinet dan membawanya kepada Yang di-Pertuan Agong. Ini sangat tidak munasabah. Lebih teruk lagi DS Zaini mengatakan “walaupun Yang di-Pertuan Agong percaya bahawa parti pemerintah melakukan kesalahan, Peguam Negara tetap akan mempertahankan pendirian pemerintah.” Ini satu kenyataan yang sangat tidak berasas.

Ia memberi gambaran seolah-olah Peguam Negara adalah tidak profesional, tidak berpendirian, tidak ada self-respect, senantiasa menurut kata Perdana Menteri/Kabinet. Kita tidak perlu pergi jauh. Mengapa Tan Sri Abdul Gani Patail ditamatkan perkhidmatannya sebagai Peguam Negara dan Pendakwa Raya oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Perdana Menteri?

Kenyataan DS Annuar Zaini bahawa “Peguam yang sama tidak sepatutmya memberi nasihat yang sama kepada entiti yang berbeza” (“The same lawyer should not be giving the same advice to a different entity.”) adalah amat pelik. Jika itulah yang beliau maksudkan dan ia dilaporkan dengan betul, ia bererti Peguam Negara hendaklah, dalam isu yang sama, memberi nasihat yang berlainan kepada Perdana Menteri/Kabinet dan kepada Yang di-Pertuan Agong. Dalam kata-kata lain, beliau hendaklah berbohong kepada satu pihak. Jika beliau bermaksud peguam yang sama tidak sepatutmya memberi nasihat mengenai isu yang sama kepada entiti yang berbeza pun, ia amat tidak munasabah. Setiap peguam melakukannya sepanjang masa. Apa salahnya?

Orang-orang yang membuat cadangan ini meminjam kata-kata privy council daripada institusi privy council di United Kingdom. Sebelum mencadangkan institusi yang serupa diadakan di sini, kita perlu mengkaji sejarah, keadaan di sekeliling penubuhannya, bidangkuasanya, jangan lupa bahawa United Kingdom tidak mempunyai perlembagaan bertulis dan saya percaya (saya sedia dibetulkan) tidak ada peruntukan dalam mana-mana undang-undang di negara itu yang mengatakan bahawa Peguam Negara adalah penasihat kepada King atau Queen. Hanya kerana United Kingdom mempunyai privy council tidak bererti institusi yang sama sesuai di negara ini.

Demikian juga, oleh sebab Thailand mempunyai privy council bukanlah alasan yang cukup bagi kita menirunya. Kita tidak tahu peruntukan perlembagaannya, bagaimana sistem keperlembagaannya dan bagaimana ia beroperasi. Yang kita tahu ialah, apabila berlaku rampasan kuasa atau pertukaran kerajaan, perlembagaan akan  diganti.

Perlembagaan kita telah digubal oleh hakim-hakim dari negara-negara Komanwel, tiga daripadanya hakim-hakim kanan dari United Kingdom. Mereka tentu arif mengenai peranan privy council di United Kingdom. Tetapi, mereka tidak memilih untuk mengadakan privy council untuk menasihat Yang di-Pertuan Agong. Sebaliknya, mereka memilih peruntukan yang lebih mudah beroperasi bersesuaian dengan peruntukan-peruntukan Perlembagaan kita. Ia telah beroperasi dengan baiknya selama lebih daripada setengah abad. Isu deklarasi darurat dan pemanggilan persidangan Parlimen yang dikatakan menimbulkan perbalahan itu pun tidak menjadi isu lagi: darurat masih berjalan. Parlimen telah ditetapkan untuk bersidang mulai 26 Julai hingga 2 Ogos 2021.

DS Zaini juga menyebut bahawa Negeri Perak mempunyai Dewan Negara yang menyerupai privy council di United Kingdom. Saya tidak akan berhujah di sini sama ada Dewan Negara Perak serupa dengan privy council di United Kingdom atau tidak. Isunya ialah sama ada Sultan Perak menerima nasihat undang-undang daripada Penasihat Undang-Undang atau daripada Dewan Negara.

Kajian terhad saya menunjukkan Pekara 57, Perlembagaan Negeri Perak memperuntukkan:

“57     Establishment of Dewan Negara

The Dewan Negara is hereby established to aid and advise the Sovereign in the exercise of His functions as provided in this Part.”

“Dewan Negara dengan ini ditubuhkan untuk membantu dan menasihat Sultan dalam menjalankan tugas-tugas Baginda seperti yang diperuntukkan dalam Bahagian ini.” – Terjemahan saya)

Tidak pula diperuntukkan satu persatu apakah bidang kuasa Dewan Negara itu. Yang jelas tidak ada peruntukan yang mengatakan Dewan Negara akan memberi nasihat undang-undang kepada DYMM Sultan.

Sebaliknya Perkara 36C (2) memperuntukkan:

“(b) The State Legal Adviser shall advise on legal matters referred to him by His Royal Highness or the State Government.”

((b) Penasihat Undang-Undang Negeri hendaklah menasihat mengenai hal-hal undang-undang yang dirujuk kepadanya oleh DYMM Sultan atau Kerajaan Negeri.” (Terjemahan saya.)

Saya pernah menjadi Penasihat Undang-Undang Negeri Perak semasa DYMM Sultan Azlan n Muhibbuddin Shah mula menjadi Sultan. Baginda kerapkali, kadang-kadang di waktu malam, memanggil saya untuk berbincang mengenai sesuatu isu undang-undang. Tidak pernah sekali pun saya terdengar Baginda meminta nasihat undang-undang daripada Dewan Negara.

Kepada legal eagles yang mencadangkan pindaan kepada Perlembagaan yang menurut mereka “terdapat banyak celah (loopholes) … yang memihak kepada Jabatan Perdana Menteri” eloklah mereka keluar daripada persembunyian dan kemukakan cadangan pindaan mereka supaya kita dapat sama-sama menelitinya.

Berita rencana itu juga memetik seorang keluarga diraja yang disebut sebagai “suara utama untuk pemerintahan yang baik dan keutamaan perlembagaan” tetapi peliknya tidak mahu namanya disebut yang mengatakan “bahawa pelantikan Peguam Negara sepatutnya terletak di bawah Suruhanjaya Perkhidmatan Awam” (“AG’s appointment should come under the Public Services Commission.”) Saya kurang faham apa yang dimaksudkannya.

Pertama, perlu dibetulkan bahawa Suruhanjaya yang berkenaan ialah Suruhanjaya Pekhidmatan Kehakiman dan Perundangan.     Kedua, jika Suruhanjaya tersebut yang melantik, ia bererti hanya pegawai-pegawai kehakiman dan perundangan sahajalah yang boleh dilantik menjadi Peguam Negara. Peguam swasta, seperti Tommy Thomas, tidak layak untuk dilantik. Cadangan itu serupa dengan peruntukan asal Perlembagaan. Ia dipinda apabila Malaysia ditubuh. Berdasarkan prestasi Peguam Negara pertama yang dilantik dari kalangan peguam swasta oleh Kerajaan Pakatan Harapan, saya bersetuju dengan cadangan itu.

Kesimpulan

Tidak ada masalah jika Yang di-Pertuan Agong hendak mendapat pandangan undang-undang mengenai sesuatu isu daripada seseorang selain daripada Peguam Negara. Tetapi, sama ada terdapat keperluan untuk mengadakan sebuah privy council seperti di United Kingdom adalah satu perkara lain.

Tiga daripada lima orang Penggubal Perlembagaan Persekutuan, adalah hakim-hakim kanan United Kingdom, yang arif mengenai fungsi privy council United Kingdom telah tidak memilih untuk menubuh sebuah privy council untuk menasihati Yang di-Pertuan Agong. Sebaliknya mereka memilih Peguam Negara untuk memberi nasihat undang-undang kepada Perdana Menteri/Kabinet dan Yang di-Pertuan Agong. Mereka tentu tahu apa yang mereka lakukan. Ia telah berjalan dengan baik selama lebih setengah abad.

Hanya di kebelakangan ini, apabila pembangkang dan NGO-NGO yang tidak bersetuju dengan pandangan yang diberi oleh Peguam Negara dalam dua perkara (darurat dan pemanggilan persidangan Parliman), maka isu itu diperbesarkan. Berita rencana dalam The Vibes itu meletakkan Yang di-Pertuan Agong di satu pihak dan Perdana Menteri/Kabinet dan Peguam Negara di satu pihak lain, seolah-olah hendak melaga-lagakan mereka. Pada hal, dua perkara yang dikatakan menimbulkan isu itu pun tidak menjadi isu lagi. Darurat masih berkuatkuasa dan persidangan Parlimen telah dipanggil.

Alasan-alasan yang diberi amat tidak munasabah. Tidak ada conflict of interest kerana dalam isu yang sama, Peguam Negara memberi nasihat yang sama kepada Yang di-Pertuan Agong dan Perdana Menteri/Kabinet.      Orang-orang yang dipetik pandangan mereka oleh The Vibes silap membuat anggapan bahawa Peguam Negara menerima nasihat undang-undang daripada Perdana Menteri/Kabinet dan membawanya kepada Yang di-Pertuan Agong dan akan mempertahankannya walaupun ia boleh dipertikaikan.

Mereka juga merendahkan kredibiliti Peguam Negara dengan menggambarkan Peguam Negara sebagai senentiasa mengangguk kepada Perdana Menteri/Kabinet mengenai isu undang-undang, pada hal yang memberi nasihat kepada Perdana Menteri/Kabinet adalah Peguam Negara.

Pakar-pakar undang-undang dan legal eagles yang bercakap sambil bersembunyi itu eloklah keluar ke hadapan dan mengemukakan cadangan bertulis mereka disokong dengan hujah-hujah mereka supaya kita sama-sama dapat mengkajinya.

21 07 2021

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

[i] It quoted Perak Dewan Negara member Datuk Seri Mohd Annuar Zaini and “experts on the matter, ranging from lawyers to members of royal houses” who, “acknowledged that it is high time the Agong has his own legal advisers to counter the AG in the event of a disagreement between Istana Negara and the executive body led by the Prime Minister’s Office (PMO).

[ii] This, the experts noted, could lead to a conflict of interest for the AG.

 Speaking to The Vibes, Datuk Seri Mohd Annuar Zaini said….

 “He should have an independent council because the AG brings in the government’s view.

 “Even if the government has a questionable view, the AG will defend that view. The same lawyer should not be giving the same advice to a different entity.

 “The king of Thailand has his own privy council that will assess what the government is presenting and advise the king. Their role is advisory to the king. In Perak, we have the Dewan Negara. It is equivalent to a privy council.”

 The former Bernama chairman added that due to the AGC’s accountability and responsibility towards the ruling administration, even if the Agong believes that the ruling party is committing wrongdoing, the AG will still defend the government’s stance.

 A senior law expert, who requested anonymity, shared Annuar’s perspective that the AG’s position is quite untenable, as conflicting situations will arise between the political executive and Agong.

 “Where does he (AG) stand? Article 145(2) of the federal constitution states that the AG’s duty is to advise the Agong, cabinet and any minister. How can that be so? Sometimes, the problem is between the prime minister and Agong.”

 “Istana Negara must have its own lawyers to advise them on matters such as this,” said the lawyer.

…….

 The legal eagle said there are many loopholes in the constitution favouring the PMO that must be addressed to ensure proper checks and balances in the country.

 

“Meanwhile, a member of a royal household, who also requested anonymity, said a royal privy council for the Agong is urgently needed.

…….

“Another point is that the AG’s appointment should come under the Public Services Commission for public appointments, although this needs amendment,” said the royal, who is a leading voice for good governance and constitutional constitutional supremacy.”

 

 

UMNO TARIK DIRI DARIPADA KERAJAAN PN: APA KESANNYA?

UMNO TARIK DIRI DARIPADA KERAJAAN PN: APA KESANNYA?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Dalam mesyuaratnya pada malam 07 07 2021, Majlis Kerja Tertinggi UMNO (MKT) membuat keputusan menarik diri daripada Kerajaan PN serta merta. MKT menyatakanbahawa segala panduan utama yang digariskan UMNO sebagai syarat meneruskan sokongan terhadap Kerajaan pimpinan Perdana Menteri, Tan Sri Muhyiddin Yasin, gagaldipenuhi dan dilaksanakan dengan memuaskan. MKT menyenaraikan tujuh perkara di mana Kerajaan PN gagal dalam memenuhi aspirasi rakyat. Seterusnya MKT memutuskan:

“7. Justeru, UMNO mendesak agar Tan Sri Dato’ Haji Muhyiddin bin Haji Mohd Yasin dapat berundur secara terhormat bagi membolehkan seorang Perdana Menteri baharu dilantik untuk suatu tempoh yang terhad.

8. Tempoh Perdana Menteri yang baharu akan hanya memfokuskan usaha membantu kebajikan rakyat sepanjang pandemik, menangani Covid-19 dengan pendekatan inklusif dan memastikan proses vaksinasi dan imunisasi dapat disegerakan.

9. Setelah berjaya mencapai tahap imunisasi kelompok, Perdana Menteri baharu mestilah segera menasihati Yang di-Pertuan Agong bagi menyerahkan kembali mandat kepada rakyat untuk diadakan Pilihan Raya Umum ke-15….

10. Mesyuarat MKT malam ini juga mempertegaskan pendirian sebagaimana yang telah diputuskan di Perhimpunan Agung UMNO 2020, untuk tidak sesekali menyokong sebarang usaha mencalonkan Datuk Seri Anwar Ibrahim sebagai Perdana Menteri atau pun Kerajaan yang ditunjangi oleh DAP-PH (DAP-PH Led Government).)”

Apakah kesan penarikan diri daripada menyokong Kerajaan PN dengan serta merta itu? Adakah ia bererti sebaik sahaja keputusan itu dibuat dengan secara otomatik dan serta merta Tan Sri Muhyiddin tidak menjadi Perdana Menteri lagi dan Kerajaan PN tumbang? Jawapan kepada soalan kedua adalah “tidak”. Ini kerana, pertama, keputusan itu adalah keputusan parti. Walaupun Ahli-Ahli Parlimen UMNO sepatutnya turut menarik diri daripada menyokong Kerajaan PN, mereka tidak semestinya akan berbuat demikian. Mungkin mereka akan dipecat dari parti, tetapi mereka masih tetap boleh menyokong Kerajaan PN.

Kedua, kita tidak tahu sama ada terdapat Ahli-Ahli Parlimen pembangkang yang mungkin mengubah fikiran dan menyokong Kerajaan PN.

Ketiga, selagi Tan Sri Muhyiddin tidak meletak jawatan atau Yang di-Pertuan Agong tidak melantik Perdana Menteri baru, Tan Sri Muhyiddin masih menjadi Perdana Menteri. Apakah pilihan yang ada kepada Tan Sri Muhyiddin? Beliau boleh menasihatkan Yang
di-Pertuan Agong untuk membubarkan Parlimen dan mengadakan PRU 15. Yang diPertuan Agong boleh tidak berkenan dengan nasihat itu. Dalam keadaan sekarang, PRU 15 tidak mungkin dapat diadakan. Maka, pilihan kedua beliau adalah cuba mendapat sokongan majoriti, jika boleh. Sementara itu, tunggu sahaja saat Yang di-Pertuan Agong melantik Perdana Menteri baharu. Jika ia tidak dilakukan sebelum persidangan Parlimen pada 26 Julai, satu usul tidak percaya boleh dikemukakan di Parlimen. Jika usul itu kalah, Kerajaan PN selamat. Jika usul mendapat sokongan majoriti, Tan Sri Muhyiddin hendaklah meletak jawatan atau beliau boleh menasihatkan Yang di-Pertuan Agong untuk membubarkan Parlimen dan mengadakan PRU 15. Yang di-Pertuan Agong boleh tidak berkenan dengan nasihat itu. Dalam keadaan sekarang, PRU 15 tidak mungkin dapat diadakan. Perhatikan dalam kedua-dua pilihan yang disebut di atas penyelesaian yang paling mudah ialah Tan Sri Muhyiddin meletak jawatan. Sanggupkah beliau berbuat demikian? Berbangkit daripada keputusan MKT UMNO itu, apakah pilihan yang ada kepada Yang di-Pertuan Agong? Baginda, atas nasihat Tan Sri Muhyiddin, boleh membubar Parlimen dan mengadakan PRU 15. Yang di-Pertuan Agong boleh tidak berkenan dengan nasihat itu. Dalam keadaan sekarang, PRU 15 tidak mungkin dapat diadakan.

Pilihan yang kedua ialah bagi Yang di-Pertuan Agong melantik Perdana Menteri baharu. Perhatikan, dalam keadaan sekarang, sama ada Tan Sri Muhyiddin meletak jawatan atau tidak, pilihan paling mudah bagi Yang di-Pertuan Agong ialah melantik seorang Perdana Menteri baharu, itu pun jika pada baginda ada seseorang yang mempunyai sokongan majoriti. UMNO mendesak agar Tan Sri Muhyiddin berundur secara terhormat bagi membolehkan seorang Perdana Menteri baharu dilantik untuk suatu tempoh yang terhad. Sebenarnya tidak ada peruntukan dalam Perlembagaan yang membolehkan Yang di-Pertuan Agong melantik seorang Perdana Menteri untuk suatu tempoh yang terhad. Perdana Menteri itu boleh memberi akujanji politik bahawa beliau hanya akan memegang jawatan itu bagi susuatu tempoh tertentu dan meletak jawatan apabila sampai masanya. Jika beliau menunaikan janjinya, tiada masalah. Yang di-Pertuan Agong boleh, atas nasihat Perdana Menteri sementara itu, membubarkan Parlimen dan menitahkan supaya PRU 15 diadakan. Selepas itu, seorang Perdana Menteri tetap yang dipilih oleh rakyat akan menubuh dan mengepalai sebuah kerajaan yang dipilih oleh rakyat. Demokrasi kembali beroperasi semula.

Merujuk kepada perenggan 8 dan 9 keputusan MKT itu, bagaimana penyampaian tahap atau kejayaan yang dicapai dalam menangani Covid-19 dan masalah yang disebabkan
olehnya akan diukur?

3 Perenggan 10 keputusan MKT itu juga menegaskan bahawa UMNO tidak sama sekali akan menyokong sebarang usaha mencalonkan Datuk Seri Anwar Ibrahim sebagai Perdana Menteri ataupun Kerajaan yang ditunjangi oleh DAP-PH (DAP-PH Led Government).)

Soalannya, bolehkah seseorang di luar PH dan PN mendapat majoriti untuk menubuhkan sebuah kerajaan dan mengekalkannya? PH masih mantap dengan bilangan Ahli-Ahli Parlimennya (+ Pejuang) yang mungkin mempunyai majoriti. Sebaliknya, Kerajaan PN tanpa UMNO (tidak kira berapa orang yang mematuhi keputusan MKT itu) besar kemungkinan akan kehilangan majoriti. Tanpa sokongan PH dan PN, dari mana kerajaan baharu tajaan UMNO itu akan mendapat majoritinya?
Saya khuatir, tindakan UMNO itu akan menyerah balik kerajaan yang diperolehi daripada PH itu kepada PH semula. Jika itu berlaku, Datuk Seri Zahid Hamidi dan Ahli-Ahli MKT yang menyokongnya bertanggungjawab kepada bangsa Melayu. Mereka adalah Pak Pandir Moden.

Sebaliknya, jika Perdana Menteri baharu itu memperolehi majoriti dalam Parlimen dan dapat mengekalkan kerajaan sementaranya, dapat menyelesaikan masalah Covid-19 dalam tempoh yang ditetapkan, meletak jawatan dan menasihatkan YDPA menitahkan supaya PRU 15 diadakan, maka ahli-ahli MKT itu patutlah diberi penghormatan sebagai political genius. Perdana Menteri sementara itu pula patutlah dinobatkan sebagai
Perdana Menteri tetap selepas PRU 15.

Sama-samalah kita tunggu untuk melihat kedatangan semula political genius atau Pak Pandir Moden. Yang menakutkan ialah pertaruhannya terlalu besar: masa depan bangsa Melayu.

08 07 2021

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

PEMBUKAAN PARLIMEN: PANDANGAN SAYA MENGENAI KOMEN-KOMEN TERHADAP KENYATAAN MEDIA PEGUAM NEGARA

 

PEMBUKAAN PARLIMEN: PANDANGAN SAYA MENGENAI KOMEN-KOMEN TERHADAP KENYATAAN MEDIA PEGUAM NEGARA

 

Tanpa disangka, penulisan saya dan Profesor Datuk Dr Shamrahayu bertajuk “Perbincangan Yang di-Pertuan Agong Dengan Pemimpin Politik….”, telah menarik begitu banyak respons. Antaranya termasuklah yang mengatakan kami menghina Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu, biadab dan sebagainya. Ada juga yang membuat tuduhan liar dan meminta tindakan diambil terhadap kami. Sebaliknya, ada yang menulis rencana memberi pandangan sebaliknya tanpa menyentuh peribadi. Kepada mereka saya ucapkan ribuan terima kasih, tidak kiralah saya bersetuju dengan pandangan mereka atau tidak.

Perlu diingatkan bahawa dalam rencana kami itu, untuk mengelak kontroversi, kami tidak pun menyebut sama ada Yang di-Pertuan Agong perlu bertindak atas nasihat Perdana Menteri atau tidak untuk memanggil Parlimen bersidang semasa darurat. Kami juga tidak memberi apa-apa komen terhadap keputusan yang dibuat oleh Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu.

Keadaan telah memerlukan Peguam Negara mengeluarkan kenyataan media di mana beliau memberi pandangan beliau berdasarkan peruntukan Perlembagaan dan penghakiman-penghakiman mahkamah sama ada dan di mana Yang di-Pertuan Agong perlu bertindak di atas nasihat Perdana Menteri. Perlu ditegaskan bahawa kenyataan itu adalah pendapat undang-undang berdasarkan undang-undang, termasuk Perlembagaan. Ia terpakai pada semua masa tidak kira siapa yang menduduki jawatan Yang di-Pertuan Agong dan Perdana Menteri, bukan khusus mengenai Yang di-Pertuan Agong dan Pedana Menteri pada masa ini sahaja. Kenyataan itu tidak lebih daripada nota kuliah undang-undang Perlembagaan yang disediakan oleh seorang pensyarah atau profesor atau jawapan seorang pelajar pintar kepada soalan mengenai isu tersebut, di mana-mana universiti.

Perhatian berkisar kapada kenyataan Peguam Negara itu. Pengkritik-pengkritik itu menuduh Peguam Negara melampau, menghina dan memperkecilkan Yang di-Pertuan Agong; bahawa ia adalah  satu penderhakaan khusus terhadap Yang di-Pertuan Agong dan beliau mesti dipecat segera; bahawa ia melanggar kebiasaan; tidak menghormati Yang di-Pertuan Agong; “memperkecil” kuasa Yang di-Pertuan Agong dan sebagainya.

Datuk Seri Anwar Ibrahim berkata, undang-undang hari ini diguna pakai sewenang-wenangnya bagi melindungi kerajaan yang tidak sah dan Ahli-ahli Parlimen yang telah bersumpah untuk mempertahankan Perlembagaan mesti menyatakan prinsip.

Lim Guan Eng pula, antara lain, berkata, dengan menekankan bahawa Yang di-Pertuan Agong tidak mempunyai kuasa kecuali untuk mendengar nasihat Kabinet jelas menunjukkan Idrus berpihak kepada Perdana Menteri untuk mengenepikan titah Yng di-Pertuan Agong yang didukung oleh Majlis Raja-Raja, agar Parlimen bersidang secepat mungkin.

Majlis Presiden Pakatan Harapan (PH) dalam kenyataan bersamanya berkata, kenyataan Peguam Negara itu, terutama dalam konteks sekarang, telah melampaui batas adab kerana memperkecil dan memperlekehkan titah pandangan Raja-Raja Melayu.

“Oleh itu, PH menegaskan bahawa kenyataan Peguam Negara itu sebagai satu penderhakaan khusus terhadap Yang di-Pertuan Agong dan beliau mesti dipecat segera.”

Kenyataan tersebut ditanda tangani oleh Presiden Parti Keadilan Rakyat (KEADILAN), Datuk Seri Anwar Ibrahim, Presiden Parti Amanah Negara (AMANAH), Mohamad Sabu dan Setiausaha Agung Parti Tindakan Demokratik (DAP), Lim Guan Eng.

Datuk Zaid Ibrahim pula dilaporkan oleh Malaysiakini berkata seperti berikut:

“Peguam Negara (AG) Idrus Harun tidak menghormati Yang di-Pertuan Agong dengan kenyataan awamnya mengenai pembukaan semula Parlimen, menurut bekas menteri undang-undang de facto, Zaid Ibrahim.”[i]

Nampaknya, kata-kata menghina, memperkecil, tidak menghormati dan menderhakai  Yang di-Pertuan Agong telah diberi makna sangat luas sehingga Peguam Negara yang memberi pandangan rasmi mengenai peruntukan undang-undang dan Perlembagaan yang mengurangkan kuasa Yang di-Pertuan Agong pun dianggap menghina, memperkecil, tidak menghormati dan mendurhakai baginda.

Maka, untuk mengelaknya, setiap kali Peguam Negara memberi nasihat atau ditanya oleh Yang di-Pertuan Agong mengenai sesuatu isu undang-undang, Peguam Negara kenalah memberi pandangan yang meluaskan kuasa Yang di-Pertuan Agong atau, dalam kata lain, yang menyebelahi baginda.

Dalam hal ini, perlu diingati bahawa Istana Negara sendiri telah mengeluarkan kenyataan media bertarikh 24 Februari 2021 memberi pandangan yang sama dengan apa yang dikatakan oleh Peguam Negara itu. Saya perturunkan dua perenggan daripada kenyataan Istana Negara itu:

“Sehubungan dengan itu, Seri Paduka Baginda menzahirkan pandangan bahawa Parlimen boleh bersidang semasa tempoh darurat berkuatkuasa pada suatu tarikh sebagaimana yang difikirkan sesuai oleh Seri Paduka Baginda atas nasihat YAB Perdana Menteri.

Perkara ini termaktub di dalam sub perenggan 14(1)(b) Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021 yang menyatakan bahawa Parlimen hendaklah dipanggil, diprorog dan dibubarkan pada suatu tarikh sebagaimana yang difikirkan sesuai oleh Seri Paduka Baginda atas nasihat YAB Perdana Menteri.”

Adalah jelas bahawa pandangan yang diberi oleh Peguam Negara itu adalah selaras dengan pendirian Yang di-Pertuan Agong yang disebut dalam kenyataan media Istana Negara itu. Maka, bagaimana ia boleh dikatakan melampau, menghina dan memperkecilkan Yang di-Pertuan Agong; bahawa ia adalah  satu penderhakaan khusus terhadap Yang di-Pertuan Agong dan beliau mesti dipecat segera; bahawa ia melanggar kebiasaan; tidak menghormati Yang di-Pertuan Agong; dan “memperkecil” kuasa Yang di-Pertuan Agong?

Sebaliknya, jika Peguam Negara itu memberi pandangan bahawa Yang di-Pertuan Agong tidak perlu mengikut nasihat Perdana Menteri dalam hal ini, maka ia bercanggah pula dengan pendirian Yang di-Pertuan Agong yang disebut dalam kenyataan media itu. Mengikut hujah pengkritik-pengkritik itu, Peguam Negara melakukan kesalahan yang sama juga!

Dalam hal ini, suatu perkara yang menarik telah berlaku iaitu Tan Sri Tommy Thomas, Mantan Peguam Negara Kerajaan Pakatan Harapan, telah tampil ke hadapan dan memberi pandangannya. Antara lain, mengikut laporan Malaysiakini:

“Bekas Peguam Negara Tommy Thomas telah menyatakan kekecewaannya dengan Pakatan Harapan kerana menuntut pemecatan penggantinya Idrus Harun.

… ..

…. Semua orang berhak kepada pendapat mereka. Anda harus bersetuju untuk tidak bersetuju. Itulah undang-undang.

“Peguam Negara tidak boleh dipecat kerana ada yang tidak setuju dengan pendapat undang-undangnya.

“Harus ditegaskan bahawa pendapat undang-undang bukanlah dimaksudkan untuk menjadi popular atau membodek.””[ii]

Beliau patut dipuji dalam hal ini.

Perlu diingati bahawa adalah menjadi tanggungjawab Peguam Negara untuk memberi pandangan yang jujur dalam suatu perkara mengikut undang-undang, tidak kira sama ada ia menambah atau mengurangkan kuasa Yang di-Pertuan Agong, tidak kira sama ada ia disukai atau dimurkai baginda. Seseorang yang tidak berani berbuat demikian, tidak layak menjadi Peguam Negara.

Mengikut pendapat pengkritik-pengkritik itu juga, apabila Perdana Menteri memberi nasihat kepada Yang di-Pertuan Agong, nasihat itu mestilah memihak kepada baginda, jika tidak, Perdana Menteri juga melakukan kesalahan yang sama.

Jika mengikut hujah itu lagi, apabila Mahkamah Khas membicarakan Yang di-Pertuan Agong atau Raja-Raja Melayu seperti dalam kes Standard Chartered Bank Malaysia Bhd v DYMM Tuanku Jaafar Ibni  Al-Marhum Tuanku  Abdul Rahman, Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan Darul Khusus  (2009) 3 CLJ 709, Mahkamah Khas juga mestilah memberi penghakiman menyebelahi baginda, jika tidak hakim-hakim itu juga melakukan kesalahan serupa. Undang-undang bukanlah begitu.

Satu perkara lagi yang saya perhatikan ialah semua pengkritik rencana saya dan Profesor Datuk Dr Shamrahayu dan juga pengkritik-pengkritik Peguam Negara itu mengemukakan hujah-hujah mereka dengan mengaitkan kedudukan Tan Sri Muhyiddin sebagai Perdana Menteri: oleh sebab, pada pandangan mereka, Tan Sri Muyidddin tidak mempunyai sokongan majoriti, tambah pula dengan pandemik Covid-19, diikuti dengan masalah ekonomi negara dan kemiskinan rakyat, peruntukan yang menghendaki Yang di-Pertuan Agong bertindak atas nasihat Perdana Menteri tidak terpakai.

Rencana kami dan kenyataan Peguam Negara bukanlah berkenaan Tan Sri Muhyiddin. Ia adalah satu pendapat umum yang terpakai kepada setiap orang yang menduduki jawatan Perdana Menteri.

Mungkin itu hujah politik yang menarik pengundi, tetapi ia bukanlah suatu hujah undang-undang sama ada Yang di-Pertuan Agong perlu bertindak atas nasihat Peguam Negara atau tidak. Selagi seseorang itu menduduki jawatan Perdana Menteri, semua peruntukan Perlembagaan dan undang-undang berkenaan dengannya terpakai kepadanya.

Pandangan seseorang individu, sama ada dia Ketua Pembangkang, ketua sebuah parti politik atau sesiapa sekalipun atau pandangan sesuatu kumpulan, bahawa seseorang Perdana Menteri itu tidak mempunyai sokongan majoriti Ahli Parlimen tidak mengubah kedudukan. Hanya apabila dia meletak jawatan, hilang kelayakan mengikut Perlembagaan, Yang di-Pertuan Agong melantik seorang lain yang pada hematnya mempunyai sokongan majoriti oleh Ahli-ahli Parlimen, sama ada selepas Pilihan Raya Umum atau tidak, barulah dia tidak lagi menjadi Perdana Menteri dan Yang di-Pertuan Agong tidak perlu mengikut nasihatnya lagi. Tetapi Yang di-Pertuan Agong perlu mengikut nasihat Perdana Menteri baru pula dalam perkara-perkara yang Perlembagaan menghendaki baginda berbuat demikian.

Tun Abdul Hamid Mohamad

30 06 2021

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

[i] Attorney-General (AG) Idrus Harun disrespected the Yang di-Pertuan Agong with his public statement on reconvening Parliament, according to former de facto law minister Zaid Ibrahim.

[ii] “Former attorney-general Tommy Thomas has expressed disappointment with Pakatan Harapan for demanding the sacking of his successor Idrus Harun.

…..

….Everyone is entitled to their opinion. You have to agree to disagree. That is the law.

 

“The AG should not be sacked because some do not agree with his legal opinion.

 

“It must be stressed that legal opinions are not intended to be popular nor designed to curry favour,””

PENJELASAN DAN TAMBAHAN

PENJELASAN DAN TAMBAHAN

 

Setelah membaca komen-komen pembaca, saya telah membaca semula rencana berkenaan dengan teliti. Perlu diingati bahawa ia adalah rencana ilmiah undang-undang. Ujian terhadapnya ialah sama ada ia betul atau tidak di sisi undang-undang, bukan sama ada ia disukai atau tidak. Setakat ini belum ditunjukkan di mana pandangan dan hujah-hujah kami yang tidak betul. Pendirian saya adalah, jika ditunjukkan di mana pandangan kami yang tidak betul, disertai dengan hujah-hujah yang lebih baik, saya akan menerimanya dan membuat pembetulan.

Setelah menelitinya semula, saya dapati satu klausa telah tertinggal di perenggan akhir, walaupun ia diulangkan sebanyak dua kali sebelumnya. Klausa itu ialah “melainkan dalam perkara-perkara yang dikecualikan oleh Perlembagaan” seperti yang terdapat dalam halaman 1, perenggan 7 atau “yang tidak bersifat tindakan atas budi bicara baginda seperti yang dinyatakan dalam Perlembagaan” yang terdapat dalam halaman 2, perenggan 2.

Ketertinggalan klausa tersebut mungkin telah menyebabkan pembaca-pembaca yang hanya membaca perenggan terakhir (rencana sepatutnya dibaca keseluruhannya) menanggap bahawa mengikut rencana itu Yang di-Pertuan Agong mesti menurut nasihat Perdana Menteri dalam semua perkara.

Maka, untuk mengelak anggapan sedemikian, dengan ini dimasukkan klausa “dalam perkara yang tidak bersifat tindakan atas budi bicara baginda seperti yang dinyatakan dalam Perlembagaan” ke dalam ayat yang bermula dengan kata-kata “Dalam kata lain…..”  menjadikan ayat itu berbunyi begini:

“Dalam kata lain, adalah lebih tepat untuk baginda menurut nasihat Perdana Menteri dalam perkara yang tidak bersifat tindakan atas budi bicara baginda seperti yang dinyatakan dalam Perlembagaan dan nasihat Peguam Negara yang berkuasa pada masa ini. Pada ketika-ketika tertentu baginda boleh menyampaikan pandangan baginda  kepada Kerajaan.”

Diharapkan dengan memasukkan klausa itu akan dapat mengelak salah faham terhadap maksud sebenar rencana itu.

Saya juga ingin menarik perhatian pembaca bahawa dalam rencana tersebut kami tidak memberi pandangan sama ada, untuk memanggil persidangan Parlimen menurut seksyen 14(1)(b) Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021, Yang di-Pertuan Agong perlu melakukannya atas nasihat Perdana Menteri atau tidak.

Sekian, Terima kasih.

 

Tun Abdul Hamid Mohamad

24 06 2021

 

 

PERBINCANGAN YANG DI-PERTUAN AGONG DENGAN PEMIMPIN POLITIK, PERBINCANGAN KHAS BERSAMA RAJA-RAJA MELAYU, PENUBUHAN MAGERAN DAN PELANTIKAN PERDANA MENTERI OLEH MAJLIS RAJA-RAJA

PERBINCANGAN YANG DI-PERTUAN AGONG DENGAN PEMIMPIN POLITIK, PERBINCANGAN KHAS BERSAMA RAJA-RAJA MELAYU, PENUBUHAN MAGERAN DAN PELANTIKAN PERDANA MENTERI OLEH MAJLIS RAJA-RAJA

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

Dan

Prof. Datuk Dr. Shamrahayu A. Aziz

 

Dalam masa dua minggu ini, sekurang-kurangnya empat perkara penting telah berlaku berkaitan dengan politik negara.

Pertama, Yang di-Pertuan Agong telah perkenan menghadap pemimpin parti-parti politik dan para pakar agensi kerajaan dan berbincang dengan Raja-Raja Melayu.

Kedua, Tun Dr. Mahathir mencadangkan penubuhan agensi seumpama Majlis Gerakan Negara (MAGERAN).

Ketiga, Tengku Razaleigh mencadangkan Majlis Raja-Raja melantik Perdana Menteri baharu.

Keempat, keputusan atau titah yang dibuat oleh Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja.

Mengenai yang pertama, oleh kerana kami tidak tahu tentang isi atau isu perbincangan yang sebenar, kami tidak akan membuat apa-apa komen mengenainya melainkan memperingatkan beberapa perkara yang diperuntukkan oleh Perlembagaan Persekutuan (Perlembagaan) secara umum.

Pertama, negara kita mengamalkan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen. Prinsip utama dalam sistem yang diamalkan secara serentak ini, melainkan dalam perkara-perkara yang dikecualikan oleh Perlembagaan, Yang di-Pertuan Agong hendaklah bertindak atas nasihat Perdana Menteri dan Kabinet (termasuk Menteri-Menteri) – Perkara 40(1) & (2) Perlembagaan. Nasihat tersebut mestilah diikuti (Perkara 40(1A)). Melanggar peruntukan itu mungkin akan menyebabkan Peguam Negara tidak dapat membela sekiranya sesuatu cabaran terhadap keputusan atau tindakan Yang di-Pertuan Agong dibawa ke hadapan mahkamah dan mungkin keputusan atau tindakan itu diisytiharkan tak sah.

Kedua, penasihat undang-undang kepada Yang di-Pertuan Agong adalah Peguam Negara. Ini diperuntukkan dalam Perkara 145(2) Perlembagaan. Jika Yang di-Pertuan Agong membelakangkan nasihat Peguam Negara, dan sekiranya berlaku cabaran terhadap sesuatu keputusan atau tindakan Yang di-Pertuan Agong di mahkamah, Peguam Negara sukar untuk mengambil tanggungjawab pembelaan. Kami berpendapat orang-orang lain yang memberi nasihat kepada Yang di-Pertuan Agong, sekiranya ada, sukar untuk dijamin locus standi bagi mencelah atau membela dalam sesuatu prosiding di mahkamah.

Sebagai Raja Berperlembagaan, Yang di-Pertuan Agong hendaklah menerima nasihat Perdana Menteri, kabinet dan Peguam Negara dalam urusan rasmi yang tidak bersifat tindakan atas budi bicara baginda seperti yang dinyatakan dalam Perlembagaan. Mungkin nasihat itu tidak disenangi oleh Baginda, tetapi selagi ia bukan mengenai perkara yang Baginda mempunyai budi bicara, Baginda kenalah menerimanya dengan mengambil kira peranan baginda untuk mendapatkan maklumat secukupnya sebagaimana dibenarkan dalam Perkara 40(1) Perlembagaan.

Tindakan yang berbangkit daripada nasihat-nasihat itu juga mungkin tidak disukai oleh pemimpin-pemimpin parti politik pembangkang (atau yang dalam Kerajaan), pemimpin-pemimpin persatuan NGO atau orang ramai, tetapi yang bertanggungjawab terhadapnya adalah Kerajaan. Pihak-pihak ini tidak boleh mengharapkan, apatah lagi cuba menyebabkan Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu tidak mengikut nasihat Perdana Menteri, Kabinet atau Peguam Negara. Remedy mereka adalah di peti undi. Mereka boleh mengkritik Kerajaan dan parti memerintah sekuat-kuatnya, tetapi bukan mengkritik Yang di-Pertuan Agong kerana bertindak atas nasihat Perdana Menteri atau Kabinet atau Peguam Negara. Itulah sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen yang diamalkan.

Mengenai perkara kedua (Cadangan penubuhan MAGERAN), Tun Dr. Mahathir Mohamad, bekas Perdana Menteri Malaysia itu mencadangkan penubuhan agensi seumpama MAGERAN, yang kemudiannya beliau namakan sebagai Majlis Pemulihan Negara, yang mempunyai ciri-ciri seperti berikut:

  1. Ia bukanlah untuk menggantikan kerajaan sedia ada.
  2. Majlis itu mempunyai tugas-tugas khusus, iaitu mengurangkan kes (Covid-19) baharu sehingga terbentuknya imuniti kelompok di negara ini, serta menyelesaikan isu berkaitan seperti ekonomi, pendidikan (termasuk isu persekolahan), serta politik.3.Majlis Pemulihan Negara tidak akan diletakkan di bawah Kerajaan, sebaliknya melaporkan terus kepada Yang di-Pertuan Agong.
  3. Parlimen akan bersidang dan tindakan Majlis akan dibentang kepada Parlimen. Percubaan untuk hapuskan Majlis Pemulihan Negara tidak akan diusahakan oleh Parlimen.
  4. Ahli-ahli Majlis akan terdiri dari pakar-pakar perubatan termasuk ahli psikiatri, pakar-pakar ekonomi yang tidak partisan dan berpengalaman di dalam membantu Negara mengatasi krisis, pakar pelaburan yang berpengalaman, penggerak sosial yang telah bukti keupayaan membantu rakyat ketika pandemik, tokoh-tokoh perundangan yang tidak partisan dan beberapa tokoh politik yang tidak bertindak mewakili parti.
  5. Keahlian tidak akan lebih daripada 20 anggota. Tidak ada politik dalam Majlis Pemulihan Negara.

Persoalan yang timbul ialah, apakah punca kuasa Yang di-Pertuan Agong untuk menubuhkan MAGERAN itu? Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021 tidak menyebut mengenai penubuhan MAGERAN. Justeru, kami berpendapat, untuk menubuhkan MAGERAN, Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021 perlulah ditamatkan dan digantikan dengan peruntukan yang baharu kerana Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021 tidak menyatakan penubuhan Majlis seumpama itu. Atau, sebagai pilihan, Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021 perlulah dipinda.

Sebenarnya, MAGERAN yang dicadangkan itu bukanlah sama seperti MAGERAN 1969. Sebagai contoh, pertama, MAGERAN 1969 ditubuhkan semasa Kerajaan belum dilantik akibat tragedy 13 Mei tersebut berlaku sejurus selepas pilihan raya diadakan. MAGERAN pada 1969 berfungsi seumpama menggantikan Kerajaan. Proklamasi Darurat 2021 dan Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021 tidak menggantikan Kerajaan yang sedia ada.

Seksyen 11, Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021 memperuntukkan:

“11. Bagi tempoh darurat berkuat kuasa –

(a) Perdana Menteri dan Jemaah Menteri yang wujud sebaik sebelum Proklamasi Darurat dikeluarkan pada 11 Januari 2021 yang telah diberikan kuasa eksekutif hendaklah terus menjalankan kuasa eksekutif Persekutuan dan mana-mana orang yang telah diberi fungsi eksekutif oleh undang-undang, hendaklah terus menjalankan fungsi itu;”

Kedua, berlainan dengan Proklamasi Darurat 1969, seksyen 14(1)(b) Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021 memperuntukkan:

(b) Parlimen hendaklah dipanggil, diprorog dan dibubarkan pada suatu tarikh sebagaimana yang difikirkan sesuai oleh Yang di-Pertuan Agong.

Tugas-tugas khas yang diberikannya adalah luas, bukanlah sekadar mengurangkan serangan wabak Covic-19. Di mana letaknya sempadan bidang kuasa Kerajaan dan bidang kuasa MAGERAN?

Dari mana MAGERAN akan meperolehi dana untuk melaksanakan tugas-tugasnya?  Semestinya daripada Kerajaan. Katakanlah, Kerajaan, menuruti nasihat Peguam Negara bahawa penubuhan MAGERAN itu tidak sah, dan oleh itu, adalah salah bagi Kerajaan memberi dana untuk membiyai aktiviti MAGERAN dan, oleh itu, Kerajaan enggan  memberi dana kepada MAGERAN, bagaimana MAGERAN akan berfungsi?

Dikatakan, MAGERAN tidak akan diletakkan di bawah Kerajaan, sebaliknya melaporkan terus kepada Yang di-Pertuan Agong. Apa akan dilakukan oleh Yang di-Pertuan Agong selepas menerima laporan atau keputusan MAGERAN? Jika dana diperlukan, masalah yang disebut pada perenggan sebelum ini mungkin timbul.

Ia juga akan meletakkan semua kuasa eksekutif yang dijalankan oleh Perdana Menteri, Kabinet dan Menteri-Menteri, kepada Yang di-Pertuan Agong. Memandangkan di bawah Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021, Kerajaan, Kabinet dan Menteri masih berfungsi, ia boleh menimbulkan persoalan bahawa akan wujud dua “Kerajaan” pada masa yang sama. Tidakkah ia akan bercanggah dengan konsep Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen yang berjalan seiring dan pada masa sama meletakkan bidang tugas masing-masing antara keduanya?

Dikatakan dengan adanya MAGERAN, Parlimen akan bersidang dan tindakan MAGERAN akan dibentang kepada Parlimen. Ini boleh dilakukan di bawah Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu) 2021. Yang di-Pertuan Agong boleh memanggil Parlimen untuk bersidang (Seksyen 14 (1)(b) Ordinan Darurat) dan laporan mengenai Covid-19 yang disediakan oleh Majlis Keselamatan Negara (MKN) boleh dibentangkan di Parlimen.

Mengenai keahlian MAGERAN, ahli-ahli pakar datang daripada kumpulan yang sama, malah mungkin orang yang sama yang akan dilantik. Jika tidak pun, orang-orang yang difikirkan layak dilantik, boleh dicadangkan untuk menganggotai mana-mana task force di bawah kendalian MKN.

Antara ahli-ahli yang dicadangkan termasuklah beberapa tokoh politik yang tidak bertindak mewakili parti. Persoalannya, siapakah mereka? Akhirnya, kita hanya menggantikan tokoh politik Kerajaan (Perdana Menteri) dengan tokoh politik lain, mungkin, wakil pembangkang.

Dikatakan tidak ada politik dalam MAGERAN. Jika ada tokoh politik, baik dari pihak kerajaan atau pembangkang, tidak dapat tidak pertimbangan politik akan diambil kira. Bagaimana hendak menghalangnya, apatah lagi sekiranya jawatankuasa (baik apa pun namanya) itu dipengerusikan oleh seorang ahli politik?

Kami berpendapat cadangan tersebut akan mencelarukan lagi keadaan. Yang penting ialah keanggotaan jawatankuasa yang akan menasihatkan Yang di-Pertuan Agong atau Kerajaan, di mana berkenaan, sama ada MKN atau MAGERAN. Jika ditubuh MAGERAN sekalipun, orang yang sama akan duduk di dalamnya juga seperti KSU Kementerian Kesihatan, pasukan keselamatan, seperti polis dan tentera dan lain-lain. Yang lainnya, yang difikirkan sesuai dilantik boleh dilantik duduk dalam MKN. Justeru, kami medapati tidak ada keperluan untuk menubuhkan satu lagi agensi seperti MAGERAN? Nampaknya yang hendak diganti ialah pengerusinya  dengan tokoh politik lain.

Sampai kita kepada cadangan Tengku Razaleigh bahawa Raja-Raja Melayu perlu memilih seorang Perdana Menteri yang baharu untuk mengetuai kerajaan bagi menyelamatkan negara daripada krisis penularan COVID-19, kata Tengku Razaleigh Hamzah.

Menurut beliau Raja-Raja Melayu bertanggungjawab memainkan peranan keperlembagaan itu selepas Dewan Rakyat berdepan kesukaran memilih Perdana Menteri.

Katanya, Dewan Rakyat tidak boleh menentukan Perdana Menteri walaupun ditauliahkan oleh Perlembagaan Persekutuan kerana pada masa ini ia tidak berfungsi secara menyeluruh.

“Dewan Rakyat juga kini dalam keadaan tergantung dan tiada pihak mempunyai majoriti untuk membuat keputusan,” katanya.

Peranan memilih Perdana Menteri itu timbul selaras dengan sumpah jawatan Yang di-Pertuan Agong disaksikan wakil Raja-Raja Melayu yang memilih baginda sebagai  mewakili Majlis Raja-Raja, katanya.

Dengan hormat,  alasan yang diberinya itu bukanlah hujah undang-undang yang memberi kuasa kepada Majlis Raja-Raja untuk melantik seorang Perdana Menteri. Tiada peruntukan Perlembagaan yang telah dirujuk untuk menyokong cadangan bagi memberi kuasa kepada Majlis Raja-Raja melantik seorang Perdana Menteri baharu menggantikan Perdana Menteri yang sedia ada. Kami katakan Majlis Raja-Raja tidak mempunyai kuasa untuk berbuat demikian. Tugas dan bidang kuasa MRR ditetapkan oleh Perlembagaan – lihat Perkara 38, Jadual Ketiga dan Jadual Kelima Perlembagaan. (Untuk mengikuti perbincangan lanjut sila lihat “Majlis Raja-Raja: Fungsinya Menurut Perlembagaan.’” 19 September 2017, http://www.tunabdulhamid.my).

Akhir sekali sampai kita kepada keputusan-keputusan yang dibuat oleh Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu. Pada 15 Jun 2021, Istana Negara mengeluarkan kenyataan berikut:

“Setelah memperhalusi semua pandangan para pemimpin parti politik, Jawatankuasa Khas Bebas Darurat 2021 dan sembah taklimat para pakar dari agensi-agensi kerajaan maka Seri Paduka Baginda menzahirkan pandangan bahawa persidangan Parlimen perlu diadakan secepat mungkin.

“Ini untuk membolehkan ordinan-ordinan darurat dan Pelan Pemulihan Negara dibahaskan oleh ahli-ahli Dewan Rakyat.”

Kami tiada komen terhadap kenyataan ini.

Pada hari yang sama, Raja-Raja Melayu, melalui Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja, juga mengeluarkan kenyataan bahawa Raja-Raja Melayu bersependapat, tiada keperluan untuk meletakkan negara di bawah pemerintahan darurat selepas 1 Ogos depan.

Menurut Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja, Tan Sri Syed Danial Syed Ahmad:

“Dalam semangat itu, Raja-Raja Pemerintah menyokong dan senada dengan pendirian Yang di-Pertuan Agong, yang menitahkan supaya Parlimen bersidang segera.”

Kami juga berpendapat tidaklah perlu bagi kami mengulas kenyataan ini kerana ia merupakan pendapat dan pandangan Duli-Duli Yang Maha Mulia Raja-Raja. Demikian juga dengan kenyataan yang dikeluarkan oleh baginda semua yang tidak diperturunkan dalam rencana ini.

Kita perhatikan, pada kebelakangan ini, banyak pihak di luar Kerajaan yang tidak berpuashati terhadap sesuatu tindakan Kerajaan cuba melibatkan Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu untuk melakukan apa yang mereka mahu walaupun ia jelas di luar bidang kuasa Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu sebagaimana diperuntukkan oleh Perlembagaan. Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Rja Melayu perlu waspada supaya institusi beraja tidak termasuk perangkap mereka. Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja Melayu yang bijaksana perlu senantiasa waspada bahawa baginda adalah Raja Berperlembagaan di mana amanah yang baginda galas adalah diperuntukkan oleh Perlembagaan.  Baginda semua juga tertakluk kepada kedaulatan undaang dan perlu patuh kepada peruntukan-peruntukan Perlembagaan. Dalam kata lain, adalah lebih tepat untuk baginda menurut nasihat Perdana Menteri dan Peguam Negara yang berkuasa pada masa ini dan pada ketika-ketika tertentu baginda boleh menyampaikan pandangan kepada Kerajaan. Sama ada sesuatu keputusan berdasarkan nasihat itu politically popular atau pun, tidak baginda perlu meletakkan ketepatan undang-undang yang utama dan bukan sekadar melihat kepada keselesaan penerimaan parti politik. Adalah menjadi tanggungjawab parti yang memerintah untuk menangani aspek politik kepartian. Itulah sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen yang diamalkan.

20 06 2021

TANGGUNGJAWAB UTAMA UMNO, PAS DAN BERSATU KEPADA BANGSA MELAYU ADALAH MENGHALANG PH MENANG DALAM PRU 15

TANGGUNGJAWAB UTAMA UMNO, PAS DAN BERSATU KEPADA BANGSA MELAYU ADALAH MENGHALANG PH MENANG DALAM PRU 15

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya menyebut UMNO, Pas dan Bersatu dan tidak menggunakan kata-kata “parti-parti Melayu” kerana saya menujukan rencana ini kepada tiga buah parti Melayu/Islam itu. Saya tidak memasukkan PKR, Amanah dan Pejuang kerana mereka bergantung kepada DAP dan tidak akan melakukan sesuatu, walaupun mempertahankan hak-hak orang Melayu dan kedudukan agama Islam tanpa persetujuan DAP. Saya tidak mengharapkan sesuatu daripada ketiga-tiga buah parti itu untuk mempertahankan hak-hak orang Melayu dan kedudukan agama Islam. Malah, jika DS Ahmad Zahid (mungkin bersama-sama DS Najib) dan penyokong-penyokong mereka berjaya membawa UMNO menyertai PKR, Amanah, Pejuang dan DAP, baik apa nama pun gabungan itu diberi, saya tetap mengeluarkan UMNO daripada kumpulan parti Melayu yang saya tujukan dalam rencana ini.

Saya juga menggunakan kata-kata “orang Melayu, bangsa Melayu dan parti Melayu” kerana itu adalah deskripsi yang tepat dalam rencana ini. Kita bukan seperti orang Yahudi (Jew) yang tidak mahu orang memanggilnya Yahudi (Jew), tetapi  sifat rasisnya melebihi mana-mana bangsa di dunia ini. Di Malaysia ini pun, kerap kali perkataan “Malaysian” digunakan untuk melindungi deskripsi nama kaum-kaum bukan Melayu apabila mereka mencabar hak-hak orang Melayu dan kedudukan agama Islam.

Saya tidak tahu apa yang sebenarnya berlaku di dalam dan di antara ketiga-tiga parti itu, Saya cuma boleh mengagak berdasarkan kenyataan-kenyataan yang dikeluarkan oleh pemimpin-pemimpin parti-parti itu dan apa yang saya baca di media massa dan menghujahkan sebab, implikasi dan kesannya.

Tujuan rencana ini adalah untuk menyedarkan pemimpin-pemimpin Melayu supaya tidak mengulangi kesilapan mereka dalam PRU 14 demi mempertahankan hak-hak orang Melayu dan kedudukan agama Islam seperti yang termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan, tidak lebih dari itu.

Rencana ini ditumpukan kepada kedudukan politik Melayu di Semenanjung Tanah Melayu kerana kedudukan di Sabah dan Sarawak berbeza. Tetapi, kepentingan anak-anak negeri Sabah dan Sarawak adalah lebih rapat dengan kepentingan orang Melayu kerana di mana hak-hak orang Melayu disebut dalam Perlembagaan, ia termasuk hak-hak anak-anak negeri Sabah dan Sarawak. Maka, sesuatu keadaan yang menguntungkan atau merugikan orang Melayu juga melibatkan anak-anak negeri Sabah dan Sarawak. Itu mereka patut sedar supaya mereka tidak terikut dengan politik Pakatan Harapan, terutama sekali DAP, semata-mata kerana isu penggunaan nama Allah yang dijadikan isu untuk memecahbelahkan orang Melayu dan anak-anak negeri Sabah dan Sarawak.

Saya tidak kisah walaupun saya dikatakan rasis kerana saya melihat isu ini dari sudut kepentingan Melayu/Islam kerana itulah tujuan rencana ini. Siapa kata kaum-kaum lain tidak melihat sesuatu isu, termasuklah yang paling kecil seperti pengajaran dan penggunaan huruf Jawi  itu, dari sudut kepentingan kaumnya?

Tanggungjawab utama UMNO, Pas dan Bersatu dari sekarang hingga dan termasuk dalam PRU 15 adalah untuk menghalang Pakatan Harapan berkuasa semula. Yang lainnya adalah sampingan. Pemimpin-pemimpin ketiga-tiga buah parti itu perlu peka kepada hakikat ini dan mengenepikan semua kepentingan diri (yang disebut “kepentingan parti”) lain jika mereka tidak mahu akibat PRU 14 berulang yang memberi kemenangan kepada Pakatan Harapan.

Adakah kedudukan hubungan ketiga-tiga parti itu pada masa ini memungkinkan hal itu berulang? Jawapan saya ialah “besar kemungkinan” jika tidak dibaiki. Jika itu berlaku, ia bukanlah kerana Pakatan Harapan popular, tetapi kerana perpecahan orang Melayu sekali lagi yang disebabkan oleh sifat angkuh, tamak, mementingkan diri, tidak berfikir jauh dan mengutamakan kepentingan bangsa Melayu dan umat Islam di Malaysia, yang ada pada pemimpin-pemimpin Melayu itu.

Bagi saya, kedudukan sekarang amatlah merisaukan. UMNO nampaknya tidak bersetuju untuk bersama-sama Bersatu dan Pas dalam menentang Pakatan Harapan. Saya tidak tahu sebab yang sebenarnya. Saya cuma boleh mengagaknya.

Pertama, UMNO masih merasakan bahawa ia masih parti Melayu terbesar sama seperti dalam dekad-dekad1960 hingga ke 2010 dan, oleh itu, ia boleh bertanding sebagai Barisan Nasional di dekad-dekad tersebut dan menang.

Kedua, UMNO tidak sanggup menyerahkan kawasan-kawasan pilihan raya yang ditandinginya kepada Bersatu yang tidak mempunyai penyokong akar umbi mahupun jentera pilihan raya, apatah lagi kawasan-kawasan yang dimenangi oleh calon-calon UMNO yang kemudiannya melompat kepada Bersatu

Ketiga, DS Ahmad Zahid (mungkin juga DS Najib) marahkan TS Muhyiddin kerana tidak menarik balik pertuduhan-pertuduhan jenayah terhadap mereka di mahkamah.

Keempat, pemimpin-pemimpin UMNO yang tidak mendapat tempat dalam kabinet kerajaan Perikatan Nasional atau GLC tidak puas hati dan hendak menjatuhkan kerajaan Perikatan Nasional.

Kelima, UMNO mungkin tidak senang dengan sikap Pas yang membelakangkan UMNO setelah pemimpin-pemimpin Pas menganggotai kabinet kerajaan Perikatan Nasional.

Keenam, UMNO pernah menimbulkan isu ketidak kejujuran Bersatu atau Bersatu dan Pas, saya kurang pasti, dalam hubungan di antara mereka.

Sebaliknya, pemimpin-pemimpin UMNO yang mendapat jawatan dalam kabinet kerajaan Perikatan Nasional atau GLC nampak selesa dengan kedudukan mereka dalam kerajaan Perikatan Nasional dan tidak mahu menjatuhkan TS Muhyiddin.

Kita bincang dahulu alasan-alasan ini. Mengenai alasan pertama, atas kertas, UMNO mungkin masih parti terbesar Melayu, tetapi ia tidak lagi berpengaruh seperti dalam dekad-dekad yang disebut itu. Kedudukannya sekarang lemah disebabkan pemimpin-pemimpinnya yang tidak disenangi. Saya telah mengatakan dan saya ulangi bahawa UMNO tidak akan dapat dipulihkan selagi DS Najib, DS Zahid dan pemimpin-pemimpin yang terpalit dengan rasuah dan penyalahgunaan kuasa, tidak berundur sepenuhnya.

Maka adalah diharapkan bahawa mereka akan mengenepikan kepentingan diri demi kepentingan UMNO, Melayu dan Islam di Malaysia pada masa ini. Kita tidak mengatakan mereka tidak berbuat sesuatu untuk orang Melayu dan agama Islam. Kita cuma mengatakan jika DS Zahid masih menerajui UMNO dan jika DS Najib masih terlibat dalam UMNO dalam PRU 15 ini, pengundi akan menolak UMNO/Barisan Nasional yang memungkinkan kemenangan kepada Pakatan Harapan seperti dalam PRU 14, terutama sekali di Pantai Barat Semenanjung Tanah Melayu.

Jika mereka enggan berbuat demikian, pemimpin-pemimpin UMNO hendaklah bertindak menyingkir mereka daripada memegang jawatan dalam UMNO sehingga mereka membersihkan diri mereka daripada pertuduhan-pertuduhan terhadap mereka itu. Mengatakan ia “selective prosecution” tidak membantu. Soalnya ialah sama ada mahkamah mendapati mereka bersalah atas pertuduhan-pertuduhan itu atau tidak, bukan sama ada orang lain juga melakukannya atau tidak. Ini soal integriti parti yang akan mempengaruhi pengundi menolak calon-calon UMNO.

Saya difahamkan bahawa kebanyakan Ketua Bahagian adalah orang-orang yang diletak oleh Presiden parti dan terhutang budi kepadanya dan, oleh itu, tentu sekali akan terus menyokongnya demi kepentingan diri masing-masing. Jika apa yang dikatakan itu betul, maka akan hancurlah UMNO dan bangsa Melayu bersama-samanya. Kita sudah melihatnya mula berlaku sekarang.

Saya juga difahamkan bahawa Presiden parti mempunyai kuasa penentu siapa yang akan bertanding sebagai calon Dewan Undangan Negeri atau Ahli Parlimen. Tanpa tandatangan Presiden, seseorang itu tidak boleh bertanding sebagai calon parti. Maka, tidak hairanlah jika mereka seperti tikus jika ada Presiden berdekatan. Saya pernah duduk di sebelah seorang Menteri (agama) manakala Perdana Menteri duduk di sebelah lagi dalam suatu majlis jamuan. Tidak pernah terbayang di fikiran saya bahawa sampai begitu sekali takutnya Menteri kepada Perdana Menteri dan sampai begitu sekali Menteri membodek Perdana Menteri.

Pemberian kuasa seperti itu kepada Presiden parti tidak semestinya tidak baik jika ia digunakan untuk mendapat orang yang paling berkelayakan, sesuai dan popular menjadi calon. Tetapi, adalah suatu penyalahgunaan kuasa jika ia digunakan untuk memastikan seseorang calon itu adalah orang yang setia kepadanya, tidak kira apa yang dilakukannya. Daripada apa yang dilihat dan didengar, nampaknya kuasa itu digunakan untuk tujuan kedua. Maka, akan jahanamlah parti dan bangsa Melayu bersamanya.

Jika pemimpin-pemimpin UMNO tidak berani bertindak demikian kerana terhutang budi, kepentingan diri atau lain-lainnya, maka ahli-ahli UMNO hendaklah bersatu untuk menolak pemimpin-peminpin mereka dan menggantikan mereka dengan pemimpin-pemimpin baharu.

Jika itu pun tidak berlaku, maka pengundi-pengundi di kawasan mereka bertanding, jika mereka masih boleh dan bertanding, hendaklah menolak mereka dalam PRU 15.

Sama ada apa yang disebut ini akan berlaku atau tidak, saya tidak tahu. Saya cuma menyebut apa yang patut dilakukan dan mengharapkan masih ada pemimpin dan ahli UMNO yang masih berani memecah belenggu budaya ini. UMNO tidak ada pilihan lain melainkan mengenepikan DS Zahid dan DS Najib dan pemimpin-pemimpin yang akan merosakkan imej UMNO, dalam PRU 15.

Alasan kedua adalah wajar. UMNO mempunyai hujah yang mantap. Bersatu hanya mempunyai seorang Perdana Menteri, itu pun atas sokongan ahli-ahli Parlimen UMNO termasuk yang melompat daripada UMNO kepadanya di era Tun Dr. Mahathir. Bersatu tidak mempunyai sokongan akar umbi dan jentera pilihan raya. Ia juga tidak lagi mempunyai dua faktor yang memberi kemenangan kepadanya dalam PRU 15, iaitu undi orang Melayu yang marah kepada DS Najib dan undi orang bukan Melayu, terutama sekali orang Cina, yang memberi sokongan sebulat suara kepada DAP dan Pakatan Harapan.

Maka, mengapa UMNO perlu menyerahkan kawasan yang dimenangi oleh Bersatu kepadanya, apatah lagi kawasan-kawasan yang dimenangi oleh calon-calon UMNO yang kemudiannya melompat kepada Bersatu dan Pakatan Harapan?

Mengenai alasan ketiga, saya percaya itu adalah satu daripada sebabnya. Saya hormat TS Muhyiddin jika beliau mengambil pendirian tidak campur tangan dalam prosiding kes-kes itu, dalam pertimbangan Pendakwa Raya untuk menuduh seseorang atau tidak dan untuk tidak meneruskan pendakwaan atau sebaliknya. Itu adalah pendirian yang sepatutnya diambil oleh seorang Perdana Menteri.

Jika DS Najib dan DS Zahid mengharapkan TS Muhyiddin  berbuat demikian, ia amatlah mendukacitakan. Itu menunjukan bahawa kedua-dua bekas Perdana Menteri dan Timbalan Perdana Menteri itu langsung tidak faham atau tidak menghormati pembahagian kuasa di antara Eksekutif dan Kehakiman. Sama seperti pemimpin-pemimpin Pakatan Harapan, mereka seolah-olah berpendirian bahawa kuasa itu mengatasi segala-galanya. Mereka juga mahu TS Muhyidddin mengikuti Tun Dr Mahathir, Perdana Menteri kerajaan Pakatan Harapan yang, apabila sahaja Pakatan Harapan menang, terus menghadap DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong untuk meminta pengampunan kepada DS Anwar Ibrahim.

Ia juga bererti mereka mahu TS Idrus Harun, Peguam Negara / Pendakwa Raya, sama ada atas tekanan atau tidak, melakukan apa yang dilakukan oleh TS Tommy Thomas dalam kes Lim Guan Eng dan lain-lain penyokong Pakatan Harapan. Semua itu bukankanlah contoh yang patut diikuti.

Saya percaya alasan keempat juga benar. Ia menunjukkan bahawa penyertaan dalam politik adalah untuk mencari makan, bukan untuk mencapai sesuatu idealisma atau menyelesaikan masalah-masalah negara lagi. Yang penting ialah mendapat jawatan dan habuan yang boleh diperolehi daripadanya: politik untuk mengisi perut dan melepaskan tengkuk. Itu sahaja pertimbangannya. Bangsa, agama, keadilan, persamaan, demokrasi, rule of law, negara Islam, hak asasi manusia dan lain-lain hanyalah retorik untuk mencapainya.

Mengenai alasan kelima,  semasa hendak mengadakan Muafakat Nasional, Pas nampak bersungguh-sungguh hendak menjayakannya. Secara peribadi, saya menyambut peristiwa itu dengan gembira kerana selama berdekad saya menunggunya kerana kewujudan dan persaingan kedua parti itu hanya merugikan orang Melayu sedangkan tidak ada apa-apa perbezaan ideologi dan tujuan di antara keduanya. Tetapi, tidak lama selepas itu, Pas telah mendekati Bersatu (yang masih berada dalam Pakatan Harapan) dengan memberi pengakuan bahawa ia akan menyokong Tun Dr. Mahathir sehingga PRU 15. Besar kemungkinan mereka bermesra dengan Tun Dr. Mahathir yang menjadi Perdana Menteri pada masa itu untuk mendapat wang ihsan petroleum bagi Kelantan dan Terengganu.

Apabila timbul cadangan mengadakan Kongres Maruah Melayu (23 10 2013) yang dianjurkan oleh DS Hamzah Zainuddin, Ahli Parlimen UMNO yang melompat masuk Bersatu, yang pada masa itu masih dalam Pakatan Harapan, Pas awal-awal lagi menyatakan penyertaannya, menyebabkan UMNO serba salah. Akhirnnya UMNO menghantar Setiausaha Agungnya, TS Anuar Musa. DS Zahid, Presiden UMNO, entah mengapa, tidak hadir, manakala Pengerusi Bersatu dan Presiden Pas hadir.

Mengenai alasan keenam, saya tidak tahu apakah fakta yang menyebabkan UMNO membangkitkan isu ketidakjujuran Bersatu atau Bersatu dan Pas itu. Berkenaan Bersatu, adakah kerana Bersatu cuba “mencuri” ahli-ahli Parlimennya?

Sekarang telah nyata bahawa UMNO yang dipengaruhi DS Zahid telah menyatakan bahawa ia tidak pernah menyertai Perikatan Nasional; bahawa ia tidak akan menyertai Perikatan Nasional  dalam PRU 15 dan sokongan terhadap TS Muhyiddin sebagai Perdana Menteri oleh ahli-ahli Parlimen UMNO adalah dibuat secara peribadi. Walaupun dengan keputusan itu sepatutnya ahli-ahli UMNO yang menjadi Menteri dan Timbalan Menteri meletak jawatan, mereka masih enggan berbuat demikian. Tidakkah mereka  melanggar dasar parti? Jika ya, mengapa tindakan tidak diambil terhadap mereka? Adakah DS Zahid sudah kehilangan pengaruhnya? Walaupun seorang dua Ahli Parlimen menyatakan mereka tidak lagi menyokong kerajaan Perikatan Nasional, yang lainnya tidak turut berbuat demikian. Mungkinkah mereka mahu mengekalkan TS Muhyiddin sebagai Perdana Menteri sehingga PRU 15 kerana kepentingan diri: sekurang-kurangnya dapat terus memegang jawatan mereka sehingga PRU 15?

Logik kenyataan UMNO-Zahid bahawa UMNO tidak menyokong kerajaan Perikatan Harapan dan sokongan hanya diberi oleh Ahli-Ahli Parlimen UMNO secara individu, adalah meleset. Apabila tumbangnya kerajaan Pakatan Harapan dan kerajaan Perikatan Nasional hendak ditubuhkan dengan TS Muhyiddin sebagai Perdana Menteri, bukankah UMNO yang menghantar nama-nama pemimpin-pemimpinnya untuk dipilih dan dilantik menjadi Menteri dan Timbalan Menteri? Hanya selepas DS Zahid dan beberapa pemimpin UMNO lain tidak terpilih dan bilangan jawatan kabinet yang diberi kepada UMNO tidak seperti yang diharapkan, barulah mula timbul rungutan yang membawa kepada pendirian UMNO sekarang. Jika Ahli-Ahli Parlimen UMNO itu menyokong TS Muhyiddin secara individu sedangkan UMNO tidak menyokong beliau dan kerajaannya, mengapa UMNO tidak mengambil tindakan tatatertib terhadap mereka?

Kita lihat pula gelagat Pas dalam tempoh yang sama. Pada masa menandatangani Muafakat Nasional, Pas bersungguh-sungguh hendak bekerjasama dengan UMNO. Ia mula merenggangkan diri daripada UMNO selepas itu sehingga menyertai Bersatu untuk mendaftarkan Perikatan Nasional sebagai sebuah parti politik, dengan itu membelakangkan muafakatnya dengan UMNO. Dalam hal ini saya fikir UMNO wajar merasa terkilan dan mempersoalkan kejujuran Bersatu dan Pas.

Bahawa Pas sanggup berbuat demikian tidak sukar difahami. Tujuannya samalah dengan mengisytiharkan sokongan kepada Tun Dr. Mahathir yang disebut lebih awal: untuk mendapat wang ihsan petroleum. Pada masa itu Tun Dr. Mahathir menjadi Perdana Menteri, sekarang TS Muhyiddin adalah Perdana Menteri, tidak kiralah kerajaan Pakatan Harapan atau Perikatan Nasional. Sebaliknya UMNO tidak ada seorang Perdana Menteri untuk memberi apa yang dikehendakinya. Adakah itu politik Islam?

Pas lupa bahawa sepanjang pemerintahannya di Kelantan, kerajaan Persekutuan yang diterajui UMNO dan diperintah oleh “Taghut” dan “Maha Firaun” itu tidak pernah menganaktirikan Kelantan atau anak Kelantan. Pembangunan di Kelantan dilakukan sama seperti di negeri-negeri lain. Anak-anak Kelantan tidak didiskriminasikan dalam pemberian biasiswa dan peluang mendapat pekerjaan dalam kementerian, jabatan dan agensi kerajaan Persekutuan. Pergilah ke universiti, kementerian, jabatan dan agensi kerajaan Persekutuan, kita akan temui anak-anak Kelantan dengan banyaknya dan memegang jawatan-jawatan tertinggi dan utama. Pergilah ke hospital, kita akan dapati berapa banyak jururawat yang berasal dari Kelantan. Saya difahamkan, pada suatu masa, keutamaan diberikan kepada pemohon daripada Kelantan dan Terengganu walaupun kelayakan mereka lebih rendah, semata-mata untuk memberi pekerjaan kepada mereka, hingga mengakibatkan penurunan standard kejururawatan. Semua itu dilakukan oleh Kerajaan Barisan Nasional yang diterajui UMNO. Tanpa disedari, UMNO-lah yang mempertahankan kerajaan Pas di Kelantan begitu lama. Pas patut berterima kasih kepada UMNO.

Sampai kepada Bersatu-Muhyiddin. Saya ulangi apa yang saya sebut di atas, modalnya hanyalah seorang Perdana Menteri, itu pun kerana sokongan UMNO.

Apabila kerajaan Pakatan Harapan tumbang, kita berpendapat bahawa itu adalah satu peluang untuk menubuh sebuah kerajaan perpaduan Melayu termasuk ahli-ahli parti-parti anak-anak negeri Sabah dan Sarawak dan parti-parti bukan Melayu yang menyokong kerajaan baru itu. Malangnya itu tidak berlaku atau dilakukan oleh TS Muhyiddin. Beliau lebih mengutamakan usaha menguatkan kedudukan beliau sebagai Perdan Menteri dan parti beliau.

Untuk itu, antara lain, beliau tidak mengadakan jawatan Timbalan Perdana Menteri, meletak ahli-ahli partinya di kementerian-kementerian penting dan melantik pemimpin-pemimpin parti sekutu, termasuk UMNO, sebagai pengerusi-pengerusi GLC dan ke jawatan-jawatan kerajaan.

Satu pelantikan yang ketara ialah pelantikan DS Haji Abdul Hadi Awang, Presiden Pas sebagai Duta Khas ke Timur Tengah bertaraf Menteri. Pelantikan Itu bermotifkan politik semata-mata, tidak ada faedahnya dan hanya merugikan wang pembayar cukai. Apakah sumbangan yang boleh diberi oleh beliau yang tidak boleh dilakukan oleh duta-duta dan pegawai-pegawai profesional Kementerian Luar Negeri Malaysia ke negara-negara itu? Sebaliknya, mereka akan menghabiskan masa mereka memberi taklimat demi taklimat mengenai sesuatu isu, kepada beliau. Bahawa beliau seorang ulamak dan boleh berbahasa Arab bukanlah faktor yang boleh memperbaiki hubungan antara negara-negara itu dengan Malaysia. Dalam perhubungan antara bangsa, duta-duta dan pegawai-pegawai negara-negara Arab juga menggunakan Bahasa Inggeris. Bagaimana jika mereka bercakap Inggeris dengan beliau? Hubungan sesama nagara-negara Arab yang berbahasa Arab adalah lebih buruk daripada hubungan mereka dengan negara-negara bukan Arab yang tidak berbahasa Arab, seperti Amerika Syarikat dan negara-negara Eropah. Negara-negara Arab pun tidak melantik seorang ulamak berbahasa Melayu untuk menjadi duta khas ke Asia Tenggara.

Setelah lebih kurang satu tahun, tunjukkan  satu perkara yang tidak boleh dilakukan oleh duta-duta dan pegawai-pegawai professional kita ke negara-negara itu, yang beliau telah lakukan untuk justify gaji dan elaun yang dibayar kepada beliau. Pelantikan itu juga adalah satu penyalahgunaan kuasa.

Terbaru, lihat reaksi YB Tajuddin Abdul Rahman, ahli Parlimen yang dilantik menjadi Pengerusi Prasarana berkaitan pertembungan dua buah tren Transit Aliran Ringan (LRT) laluan Klana Jaya. Memang patut perkhidmatannya ditamatkan serta merta. Malah, perkhidmatan kesemua pelantikan politik seperti itu hendaklah ditamatkan serta merta. Dari awal lagi pelantikan-pelantikan itu tidak sepatutnya dibuat. Tidak ada sumbangan yang mereka boleh berikan. Pelantikan dibuat semata-mata supaya mereka terhutang budi kepada TS Muhyiddin dan menyokong beliau jika berlaku undi tidak percaya terhadapnya. Itulah kelayakan mereka. Dalam hal ini, TS Muhyiddin melakukan kesilapan yang lebih besar daripada DS Najib sebelum beliau digulingkan.

Dari sini kita juga dapat melihat bahawa sifat pemimpin-pemimpin ketiga-tiga buah parti itu adalah sama iaitu mereka mementingkan diri dan parti tanpa mengira kepentingan Melayu/Islam akibat perbuatan mereka. Itulah satu keistimewaan orang Melayu dalam menjahanamkan bangsanya sendiri.

Biar apa pun, dalam menghadapi PRU 15, kita tiada pilihan selain daripada menerima hakikat keadaan sekarang dan mengesyorkan tindakan terbaik yang patut diambil demi untuk kepentingan orang Melayu dan Islam di Malaysia.

Dalam keadaan sekarang, mahu tidak mahu, suka tidak suka, adalah lebih baik ketiga-tiga parti itu bekerjasama. Dalam PRU 15, mereka perlu mengenepikan keangkuhan, tamak, kepentingan diri dan parti dan mengutamakan tujuan asas pada masa ini iaitu menghalang Pakatan Harapan berkuasa semula. Saya percaya, gabungan ketiga-tiga parti itu akan dapat memenangi sejumlah kerusi terbanyak yang akan menarik parti-parti dari Sabah dan Sarawak untuk menyertainya.

Setelah berjaya membentuk kerajaan Persekutuan baru yang lebih kuat, dan hak-hak orang Melayu dan kedudukan agama Islam lebih selamat, pergeseran antara mereka dalam pembahagian jawatan dalam kabinet, diharapkan boleh dilakukan dengan lebih adil dan dalam suasana muafakat dan bertolak ansur. Pemimpin-pemimpin politik Melayu perlu ingat cerita “Anjing dengan bayang-bayangnya” dalam buku darjah tiga di sekolah Melayu sebelum Merdeka dahulu: kerana tamakkan bayang-bayang tulang yang disangkannya digonggong oleh seekor anjing lain, tulang yang digonggongnya jatuh ke dalam sungai. Dalam kes ini, yang mungkin terlepas bukan sahaja hak pemimpin-pemimpin itu sendiri tetapi hak keseluruhan bangsa Melayu dan umat Islam di Malaysia. Kita telah melihatnya selama 22 bulan kerajaan Pakatan Harapan memerintah. Mahukah kita ia berulang?

Jika ketiga-tiga parti itu tidak dapat bekerjasama, pilihan yang lebih baik adalah bagi UMNO dan Pas kembali semula kepada Muafakat Nasional. Kerjasama dan muafakat antara keduanya akan membolehkan keduanya memenangi bilangan kerusi Parlimen yang cukup untuk menghalang kemenangan Pakatan Harapan. Bersatu, bertanding sendiri, mungkin akan terpinggir, jika tidak terkubur pun. Calon-calonnya yang berjaya eloklah menyertai gabungan UMNO-Pas.

Tetapi, saya tidak fikir  kerjasama UMNO-Pas itu akan berlaku, disebabkan keangkuhan UMNO-Zahid dan pandangan Pas bahawa menyertai Bersatu lebih menguntungkannya. Maka, kemungkinan berulangnya keputusan PRU 14 tidak boleh ditolak dan bersama-samanya nasib bangsa Melayu dan agama Islam di Malaysia.

Bagaimana jika UMNO, bertanding sebagai Barisan Nasional, berjaya memenangi lebih banyak kerusi dapada Perikatan Nasional (Bersatu-Pas) dan, pada masa yang sama, dapat menghalang Pakatan Harapan daripada berkuasa? Itu membuktikan bahawa kepercayaan UMNO   bahawa ia adalah masih merupakan parti Melayu terbesar di Malaysia dan Barisan Nasional adalah gabungan terbesar parti-parti di Malaysia, adalah berasas. Ia bererti keadaan seperti sebelum PRU 14 masih kekal. Jika itu berlaku, Pas dan Bersatu eloklah menyertai kerajaan yang dibentuk oleh UMNO/Barisan Nasional itu dan Perikatan Nasional hendaklah dibubarkan.

Kita hanya boleh menunggu dan melihat apakah yang akan dilakukan oleh pemimpin-pemimpin politik Melayu itu. Bolehkah mereka memandang lebih jauh daripada kepentingan diri dan melakukan sesuatu yang akan menyelamatkan kepentingan orang Melayu dan agama Islam di Malaysia, atau sebaliknya. Nasib dan masa depan orang Melayu terletak kepada keputusan yang mereka ambil dalam PRU 15. Jika mereka sanggup mengutamakan kepentingan orang Melayu lebih daripada kepentingan diri, saya percaya, Pakatan Harapan akan dapat dikalahkan dan hak dan kepentingan orang Melayu   seperti yang termaktub dalam Perlembagaan dapat dipertahankan manakala hak dan kepentingan orang bukan Melayu yang dijamin oleh Perlembagaan itu akan terpelihara.

Saya tidak mengatakan kerajaan yang diterajui UMNO, Pas dan Bersatu atau UMNO dan Pas atau Barisan Nasional  itu semestinya sebuah kerajaan yang bersih, berintegriti, adil dan akan membawa pembangunan kepada negara. Sekurang-kurangnya, bagi orang Melayu, sebaik sahaja memerintah, ia tidak menumpukan usahanya untuk menghakis segala-gala yang memberi faedah kepada orang Melayu seperti yang dilakukan oleh kerajaan Pakatan Harapan dahulu. Kita harap, pemimpin-pemimpin baru dalam kerajaan ini akan mengambil pengajaran daripada kesilapan-pemimpin UMNO sebelum PRU 14 dan bertekad untuk melahirkan sebuah kerajaan yang bersih, berintegriti, adil dan akan membawa pembangunan kepada negara. Jika, setelah melalui peristiwa pahit selepas PRU 14 itu pun mereka masih tidak mengambil pengajaran daripadanya, apa lagi yang hendak dikatakan?

Biar apa pun, TS Muhyiddin, selain daripada bersyukur kepada Allah SWT, patut berterima kasih kepada kuman Covid-19 yang telah membantunya mengekalkan kedudukannya dan kerajaannya  selama sudah lebih daripada satu tahun, dan tidak tahu berapa lama lagi, mungkin lebih lama daripada tempoh pemerintahan kerajaan Pakatan Harapan. Silap Tun Dr. Mahathir ialah meletak jawatan sedikit awal dan, walaupun seorang doktor, tidak terfikir untuk menggunakan kuman Covid-19 untuk membantu politiknya.

28 05 2021

[email protected]

 http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

CETAKAN KEDUA BUKU-BUKU BARU TUN HAMID SIAP

CETAKAN KEDUA BUKU-BUKU BARU TUN HAMID SIAP

Cetakan kedua buku Hakim Bukan Parlimen (HBP) dan No Judge is a Parliament (NJIAP) karangan Tun Abdul Hamid Mohamad telah siap. Buku-buku itu boleh dibeli sekarang terus daripada Tun.

Buku-buku itu bukannya identical. Melainkan beberapa rencana, yang lainnya berlainan. HBP mengandungi rencana-rencana yang ditulis dalam Bahasa Melayu daripada 2016 hingga 2020. NJIAP mengandungi rencana-rencana yang ditulis dalam Bahasa Inggeris dalam tempoh yang sama. Untuk mempunyai koleksi yang lengkap pembaca eloklah membeli kedua-duanya.

Oleh sebab kenaikan kos percetakan, harga jualan perlu dinaikkan kepada RM80 bagi HBP dan RM75 bagi NJIAP. Namun demikian, harga-harga itu adalah separuh harga pasaran jika ia diterbitkan oleh syarikat-syarikat penerbit buku.

Tempahan boleh dibuat terus kepada Tun melalui email [email protected] atau WhatsApp 018 255 5354.

Buku-buku boleh diambil sendiri secara bersendirian atau secara berkumpulan melalui wakil ATAU dihantar melalui pos. Untuk dihantar melalui pos tambahan bayaran pos dikenakan. Pembeli yang mahu buku dipos hendaklah memberi nama penuh, alamat dan nombor telefon. Pembeli yang akan mengambil sendiri hanya perlu memberi nama penuh dan nombor telefon.

Semua buku akan diotograf oleh Tun sendiri.

Sekian.

KEBEBASAN APA YANG DIPERJUANGKAN OLEH MALAYSIAKINI DAN PENYOKONG-PENYOKONGNYA?

KEBEBASAN APA YANG DIPERJUANGKAN OLEH MALAYSIAKINI DAN PENYOKONG-PENYOKONGNYA?

Oleh

 

Pada 19 Februari 2021, Mahkamah Persekutuan dengan majoriti 6:1 mendapati Mkinidotcom Malaysia Berhad (Malaysiakini) bersalah kerana menghina mahkamah (contempt of court) dan menjatuhkan hukuman denda sebanyak RM500,000.Tun Abdul Hamid Mohamad

Pada 19 Februari 2021, Mahkamah Persekutuan dengan majoriti 6:1 mendapati Mkinidotcom Malaysia Berhad (Malaysiakini) bersalah kerana menghina mahkamah (contempt of court) dan menjatuhkan hukuman denda sebanyak RM500,000.

Dalam masa lebih kurang lima jam selepas tabung membantu Malaysiakini dilancarkan, sumbangan penyokong-penyokongnya, yang didahului DAP dan Ahli-Ahli Parlimen DAP melebihi jumlah itu.

Penghakiman itu telah menarik perhatian seluruh dunia dan disiarkan dalam media antarabangsa termasuklah, Al-Jazeera, BBC, The Guardian, New York Times, Straits Times (Singapore), Bangkok Post, South China Morning Post, malah Agencia EFE yang berbahasa Sepanyol, Reuters dan lain-lain.

Laporan-laporan itu yang disertai dengan komen-komen dan rencana-rencana yang ditulis mengenai penghakiman berkenaan menyifatkan penghakiman itu akan mengekangkan lagi kebebasan akhbar di Malaysia[i] dan merupakan satu bentuk penapisan dan sekatan kebebasan bersuara pembaca.[ii]

Lim Kit Siang menyifatkan hukuman tersebut sebagai amat mengejutkan (most shocking). Charles Santiago, Ahli Parlimen Klang, mengatakan hukuman itu bukan bertujuan menghukum tetapi membalas dendam (not punitive but vindictive). Seterusnya beliau berkata:

“Ia menimbulkan pertanyaan tentang kebebasan badan kehakiman dan juga memberi amaran kepada kita agar tidak bersuara.”[iii]

DAP mengeluarkan kenyataan yang ditandatangani oleh 50 Ahli Parlimen DAP bertajuk DAP stands in solidarity with Malaysiakini.” Seterusnya, kenyataan itu berkata:

“Ini adalah hari yang menyedihkan bagi Malaysiakini dan untuk industri media di Malaysia. Kami berpadu dengan rakan media kami di Malaysiakini.”[iv]

Kenyataan itu juga merakamkan bahawa setiap Ahli Parlimen DAP menderma sebanyak RM1,000 seorang dan DAP menderma RM10,000 disamping menyeru orang ramai menderma bagi membantu Malaysiakini.

Seorang penulis rencana dalam akhbar bahasa Melayu mempersoalkan sama ada selepas ini media patut berhenti melaporkan kes mahkamah. Terdapat juga pemimpin UMNO yang turut menyatakan penghakiman itu akan mengekang kebebasan akhbar di Malaysia.

Ketua Biro Kempen Masyarakat Sivik MCA Ng Kian Nam mengatakan pihaknya khuatir keputusan kes itu menetapkan duluan (precedent) berbahaya yang menekan kebebasan bersuara. “Kami juga meminta perdana menteri untuk melaksanakan reformasi struktur sesegera mungkin, seperti membahagikan peranan peguam negara sebagai penasihat undang-undang kerajaan dan sebagai pendakwa raya kes-kes jenayah, dan melantik calon yang lebih sesuai untuk posisi yang relevan.” “Hanya dengan cara ini, kebebasan sistem kehakiman dan kebebasan bersuara warga negara kita benar-benar ditegakkan,” tambahnya.

Ketua Pengarang Malaysiakini, Steven Gan pula menyifakan penghakiman itu sebagai satu tamparan kepada landskap media berita yang cepat menakutkan perbincangan isu-isu kepentingan awam dan ia memberi pukulan tepat kepada kempen berterusan kita untuk menentang rasuah berubah di negara ini.[v] Ia akan memberi kesan mengerikan dalam perbincangan mengenai isu-isu kepentingan awam dan ini memberi tamparan hebat kepada kempen berterusan kami untuk memerangi rasuah, antara lain, katanya.[vi] Seterusnya beliau berkata bahawa penghakiman itu adalah satu cubaan bukan sahaja untuk menghukum malah untuk menutup terus Malaysiakini.[vii]

Sementara itu, CEO Malaysiakini, Premesh Chandran, merujuk kepada banyaknya sokongan kewangan yang diterima berkata bahawa ia menunjukkan apa yang betul dan apa yang salah di negara ini. Bahawa rakyat sanggup bangun dan memberi bantuan untuk membolehkan suara mereka didengar dan menjadikan negara ini lebih baik, dan menyumbang untuk membetulkan yang salah, katanya.[viii]

Untuk berlaku adil, perlu disebut bahawa ada pihak yang menyambut baik penghakiman itu dan cuba menjelaskan apakah kesan sebenarnya penghakiman itu. Tun Zaki Azmi, mantan ketua Hakim Negara menekankan bahawa hukuman terhadap Malaysiakini itu bukanlan bertujuan mengekang kebebasan akhbar tetapi adalan untuk menjadikan portal berita bertanggungjawab. Tulisan-tulisan Dr. Kamarul Zaman dan Lukman Sheriff juga berkenaan.

Buzze Azam, saya percaya seorang peguam, telah memperturunkan komen-komen berkenaan, menganalisis penghakimam itu dan menjelaskan sebab-sebab mengapa mahkamah (majoriti) mencapai keputusan itu.

Malah, peguam utama Malaysiakini, Malik Imtiaz patut dipuji kerana memberi penjelasan kesan penghakiman itu secara profesional.

Tidak seorang pun daripada pengkritik-pengkritik penghakiman itu memperturunkan komen-komen lima orang pembaca itu. Saya percaya mereka tidak tahu pun apa komen yang dibuat oleh lima orang pembaca itu atau tidak mempedulikannya. Mereka tidak menyebut pendirian Malaysiakini mengenainya; mereka tidak menyatakan undang-undang mengenainya; mereka tidak menyebut mengenai kegagalan Malaysiakini mengemukakan keterangan untuk menyangkal anggapan undang-undang terhadap Malaysiakini[ix] dan mereka tidak menyebut mengenai alasan yang diberi oleh mahkamah mengapa ia dapati Malaysiakini bertanggungjawab di sisi undang-undang ke atas komen-komen itu.

Saya percaya mereka semua tidak membaca penghakiman itu, sebaliknya hanya  membaca berita Malaysiakini didenda RM500,000 kerana menyiar lima komen pembaca dan terus mengkritik.

Supaya pembaca rencana ini mengetahui hal yang sebenar, biarlah saya menurunkan semua itu daripada penghakiman Mahkamah Persekutuan itu sendiri.

Pada 09 06 2020 Ketua Hakim Negara membuat kenyataan akhbar yang disiarkan oleh Malaysiakini: “Ketua Hakim Negara telah mengarahkan semua mahkamah bersidang semula sepenuhnya mulai 1 Julai” bersesuaian dengan fasa pemulihan Perintah Kawalan Pergerakan.[x] Itu sahaja yang dikatakan oleh Ketua Hakim Negara. Malaysiakini bukan sahaja menyiarkannya sebagai satu berita, yang sepatutnya dilakukan, tetapi ia juga menyediakan ruangan untuk komen. Komen apa yang diharapkan terhadap kenyataan seperti itu?

Lima orang pembaca berkenaan pun memasukkan komen mereka:

  1. “Ayah Punya kata:

 The High Courts are already acquitting criminals without any trial. The country has gone to the dogs;

 (Mahkamah Tinggi telah pun membebaskan penjenayah tanpa perbicaraan. Negara telah lingkup.” Terjemahan saya.

 “GrayDeer0609:

 Kangaroo courts fully operational? Musa Aman 43 charges fully acquitted. Where is law and order in this country? Law of the Jungle? Better to defund the judiciary!

 (Mahkamah Kangaroo beroperasi sepenuhnya. 43 pertuduhan terhadap Musa Aman dibebaskan sepenuhnya. Di mana law and order di negara ini? Lebih baik jangan bagi dana kepada badan kehakiman!) Terjemahan saya.

 “Legit:

 This Judge is a shameless joker. The judges are out of control and the judicial system is completely broken. The crooks are being let out one by one in an expeditious manner and will running wild looting the country back again. This Chief Judge is talking about opening of the courts. Covid 19 slumber kah!”

 (Hakim itu adalah pelawak yang tidak tahu malu. Para hakim berada di luar kawalan dan sistem kehakiman hancur sama sekali. Penjahat dilepaskan seorang demi seorang  dengan cepat dan akan lari berkeliaran menyamun negara semula. Ketua Hakim ini bercakap mengenai pembukaan mahkamah. Covid 19 tidurkah kah!)) – Terjemahan saya.

 

  1. “Semua Boleh – Bodoh pun Boleh:

 Hey Chief Justice Tengku Maimun Tuan Mat – Berapa JUTA sudah sapu – 46 kes corruption – satu kali Hapus!!! Tak Malu dan Tak Takut Allah Ke? Neraka Macam Mana? Tak Takut Jugak? Lagi – Bayar balik sedikit wang sapu – lepas jugak. APA JUSTICE ini??? Penipu Rakyat ke? Sama sama sapu wang Rakyat ke???”

 “Victim:

 The Judiciary in Bolihland is a laughing stock.”

 (Badan Kehakiman di Bulihland adalah bahan ketawa.)

Perenggan 4 penghakiman itu mengatakan:

“[4] Responden (Malaysiakini – ditambah) mengakui bahawa komen tersebut memang menyinggung, tidak sesuai, tidak sopan dan menghina (offensive, inappropriate, disrespectful and contemptuous.) Responden juga menyesali penerbitannya, dan ia bukan sesuatu yang boleh dimaafkan oleh Responden. Dengan adanya konsensus seperti itu, kami tidak bermaksud untuk mempertimbangkan lebih jauh mengenai apa yang merupakan penghinaan dalam undang-undang”.[xi] (Terjemahan saya.)

Tetapi saya akan menganalisisnya supaya pembaca rencana ini dapat tahu apa relevannya komen-komen itu dengan kenyataan Ketua Hakim Negara itu dan betapa biadabnya komen-komen itu.

Mengenai komen nombor 1, pertama, saya percaya dia merujuk kepada  kes-kes yang Pendaka Raya tidak meneruskan pendakwaan seperti kes Musa Aman. Pertama, kuasa tidak hendak meneruskan pendakwaan terletak kepada Pendakwa Raya/Peguam Negara. Apabila Pendakwa Raya memberitahu mahkamah beliau tidak hendak meneruskan pendakwaan terhadap sesuatu kes, maka mahkamah tidak ada pilihan melainkan melepaskannya. Itu undang-undang. Itu jugalah yang berlaku dalam kes Lim Guan Eng, Siti Kasim, Ahli Parlimen dan ADUN DAP/PKR, penyokong-penyokong DAP dan orang-orang yang dituduh kerana menyokong LTTE semasa pemerintahan PH dahulu.

Mengenai nombor 2, perkataan mahkamah kangaroo itu sendiri adalah satu penghinaan. Ia menggambarkan mahkamah yang tidak mengikut undang-undang dan etika keadilan. Berkenaan kes Musa Aman, penjelasan saya mengenai komen nombor satu adalah terpakai.

Komen nombor 3 dan 5 jelas menyinggung, tidak sesuai, tidak sopan dan menghina (offensive, inappropriate, disrespectful and contemptuous.) Tidak ada apa yang perlu dikatakan lagi.

Komen nombor 4 terus terang satu fitnah terhadap diri Ketua Hakim Negara. Beliau boleh mengambil tindakan undang-undang terhadap penulis komen itu dan Malaysikini. Tetapi, jika beliau berbuat demikian dan berjaya, besar kemungkinan tuduhan akan dibuat bahawa hakim itu menyebelahi ketuanya dan tidak berlaku adil juga. Mungkin kerana itu beliau tidak mengambil tindakan undang-undang terhadap mereka. Mereka patut berterima kasih kepada beliau. Ini satu contoh di mana Ketua Hakim Negara “dinafikan” hak keadilan yang beliau dikehendaki memberi kepada orang lain.

Pengkritik-pengkritik itu tidak langsung menyebut mengenai jenis komen yang menjadi isu kes itu. Sebaliknya, mereka berkata secara umum bahawa penghakiman itu akan mengekang kebebasan akhbar dan kebebasan bersuara. Adakah ia termasuk kebebasan bersuara untuk mengutuk, memaki hamun dan memfitnah tanpa memahami fungsi sebenar mahkamah dalam sesuatu kes atau tidak mempedulikannya seperti yang dilakukan oleh lima orang pembaca itu? Itukah jenis komen yang Malaysiakini dan penyokong-penyokongnya galakkan,  pertahankan dan perjuangkan? Atau adakah pengkritik-pengkritik itu sengaja memutar (twist) penghakiman itu untuk mengutuk badan kehakiman kerana yang dihukum itu adalah penyokong mereka, terutama sekali DAP?

Mereka sepatutnya mengambil perhatian apa yang dikatakan dalam penghakiman itu:

“[66] Namun demikian, kejadian malang ini harus menjadi peringatan kepada masyarakat umum bahawa menyatakan pandangan seseorang terutama sekali dengan membuat serangan yang tidak beralasan dan merendahkan kehakiman tidak boleh dibuat mengikut  sesuka hati seseorang. Walaupun kebebasan memberi pendapat dan bersuara dijamin dan dilindungi oleh Perlembagaan Persekutuan kita, kebebasan itu mestilah dilakukan dalam batasan yang dibenarkan oleh undang-undang. Dan undang-undang tidak bertolak ansur dengan penghinaan terhadap Mahkamah kerana ia melemahkan sistem keadilan.

[67] Masyarakat Malaysia perlu menggunakan budi bicara mereka secara rasional dan bijaksana terutama sekali ketika menyiarkan di internet kerana ia akan kekal turun temurun di dunia maya. Orang awam Malaysia tidak terkenal bersikap kasar, tidak berbudi bahasa, tidak menghormati orang atau atau tidak sopan.[xii] Norma sosial ini hendaklah dihargai dan dipelihara sehabis-habisnya. Janganlah media sosial mengubah landskap sosial negara ini. Malaysiakini juga bertanggungjawab memastikan tingkah laku sosial ini terpelihara. Ini akan banyak membantu menjadikan Malaysiakini satu portal yang bertanggungjawab, untuk tujuan wacana umum.[xiii]

Penghakiman itu tidak menghalang komen terhadap mahkamah, pentadbiran keadilah mahupun penghakiman mahkamah. Tetapi, komen itu hendaklah berasas dan dilakukan dengan cara yang beradab, bersopan dan berbudi bahasa bukan dengan komen-komen yang menyinggung, tidak sesuai, tidak sopan dan menghina (offensive, inappropriate, disrespectful and contemptuous)  dan menuduh Ketua Hakim Negara rasuah tanpa asas. Komen-komen yang kemudian disebut itu sahaja yang dilarang.

Malaysiakini sendiri mengakui dalam prosiding di mahkamah itu bahawa komen-komen tersebut memang menyinggung, tidak sesuai, tidak sopan dan menghina (offensive, inappropriate, disrespectful and contemptuous.) Malaysiakini juga menyatakan penyesalannya kerana menerbitkan komen-komen itu, mengakui bahawa ia bukan sesuatu yang boleh dimaafkan olehnya dan memohon maaf kepada mahkamah. Jika mahkamah menghukum denda RM20,000 mungkin ia tidak dijadikan satu isu. Tetapi apabila hukuman itu di luar jangkaan mereka, maka ia dikatakan mengekang kekebasan akhbar dan kebebasan bersuara secara umum. Itu tidak selaras dengan pendiriannya di mahkamah.

 Perlu diambil ingatan bahawa pembelaan Malaysiakini hanyalah ia tidak patut dipertanggungjawabkan ke atas komen-komen itu kerana ia tidak tahu mengenainya. Mahkamah telah memberi alasan-alasan mengapa ia dapati pembelaan Malaysikini tidak berjaya menyangkal anggapan undang-undang terhadapnya.

Perenggan [17] dan [21] penghakiman itu berkata:

“[17] Penjelasan yang diberikan oleh Responden-Responden (Malaysiakini dan Steven Gan – ditambah) dapat disimpulkan dengan cara ini. Responden Pertama (Malaysiakini – ditambah) tidak menyedari komen tersembunyi yang disiarkan di laman webnya. Responden Pertama sama sekali tidak menyedari adanya komen tersebut sehingga diberitahu oleh pihak polis. Responden Pertama tidak mempunyai kewajiban undang-undang untuk menyederhanakan komen yang dihantar oleh pihak ketiga.

…..

[21] Ringkasnya, inti dari pembelaan Responden Pertama adalah bahawa ia tidak mempunyai pengetahuan, jelas atau diandaikan. Semasa pendengaran lisan di hadapan kami, peguam bagi kedua-dua Responden juga mengambil pendirian bahawa kes mereka berdiri atau jatuh atas isu pengetahuan.[xiv] (Terjemahan saya).

Mahkamah itu telah menimbang undang-undang berkenaan yang berkuatkuasa di negara ini pada masa ini dan juga penghakiman-penghakiman dari negara-negara luar termasuk England, Australia, New Zealand, Singapura dan India; menganalisis keterangan-keterangan yang dikemukakan; mengambil kira kegagalan Malaysiakini  mengemukakan keterangan sepuluh  orang pengarangnya untuk menafikan pengetahuan mereka mengenai kewujudan komen-komen itu dan menyimpulkan keputusannya seperti berikut:

[57] Setelah menimbang semua penghujahan di hadapan kami dan atas semua alasan yang dijelaskan di atas, kami yakin bahawa penjelasan Responden Pertama mengenai kekurangan pengetahuan telah gagal menimbulkan keraguan yang munasabah terhadap kes Pemohon. Responden Pertama juga gagal atas keseimbangan kemungkinan, untuk menyangkal anggapan penerbitan dengan alasan bahawa dia tidak mengetahui tentang komen yang menyinggung itu. Kod kandungan SKMM tidak memberikan perisai pembelaan kepada Responden Pertama.

[58] Oleh itu, kami berpuas hati bahawa kes penghinaan melebihi keraguan munasabah telah dibuktikan terhadap Malaysiakini. Dalam hal ini, kami mengulangi bahawa penjelasan yang diberikan oleh Responden Pertama bahawa ia tidak mengetahui, telah gagal menyangkal anggapan terhadapnya, dan oleh itu gagal menimbulkan keraguan yang munasabah terhadap kes Pemohon.[xv] (Terjemahan saya).

Perlu juga diingati bahawa hakim-hakim membuat keputusan berdasarkan fakta yang dikemukakan di mahkamah dan undang-undang yang berkuatkuasa pada masa berkenaan, bukan sesuka hati mereka. Jika sesuatu pihak itu kalah kes kerana gagal mengemukakan keterangan-keterangan yang material, janganlah menyalahkan mahkamah, salahkan peguam sendiri. Jika tidak sukakan undang-undang yang berkuatkuasa pada masa ini, mintalah Ahli-Ahli Parlimen yang kuat menyokongnya mengadakan undang-undang seperti yang mereka suka. Jangan salahkan mahkamah. Bukanlah tugas mahkamah membuat undang-undang. Tugasnya ialah memutuskan kes mengikut undang-undang.

Mempersoalkan sama ada selepas ini media patut berhenti melaporkan kes mahkamah sudah lari jauh daripada isu dalam kes ini. Isunya adalah lima komen itu.

Mengatakan hukuman itu adalah untuk membalas dendam menurunkan martabat komen itu ke tahap yang sama dengan lima komen dalam kes ini. Apakah dendam mahkamah terhadap Malaysiakini? Lebih-lebih lagi menududuh “Ia menimbulkan pertanyaan tentang kebebasan badan kehakiman dan juga memberi amaran kepada kita agar tidak bersuara” adalah amat tidak bertanggungjawab, apatah lagi apabila ia dibuat oleh seorang Ahli Parlimen. Tudahan itu membayangkan bahawa mahkamah mengikut arahan eksekutif dalam memberi penghakimannya.

Mengenai komen CEO Malaysiakini, Premesh Chandran, komen beliau itu amat meleset. Adakah kerana ramai orang menderma untuk membantu Malaysiakini bererti penghakiman itu salah di sisi undang-undang?

Mengenai cadangan MCA, adakah dengan mengasingkan jawatan Peguam Negara dengan Pendakwa Raya akan menyebabkan Pendakwa Raya tidak akan memulakan prosiding seperti itu? Adakah kerana ada sebahagian orang ramai, kebanyakannya disebabkan pendirian politik mereka, tidak sukakan  satu penghakiman dalam satu kes yang dimulakan oleh seorang Peguam Negara/Pendakwa Raya, maka pegawai itu perlu diganti? Tidakkah mereka faham bahawa seorang Peguam Negara/Pendakwa Raya juga dikehendaki bertindak bebas daripada tekanan politik, sama seperti mahkamah?

Pengkritik-pengkritik mahu media internet tidak dipertanggungjawabkan bagi apa-apa yang ditulis oleh pembaca dalam sesawangnya yang menyediakan ruangan untuk pembacanya berbuat demikian untuk disiarkan ke seluruh dunia. Di mana pun, setiap pencetak bertanggungjawab bagi apa yang disiarnya itu. Mengapa media internet patut dikecualikan untuk manabur fitnah sebebas-bebasnya. Penghakiman itu menjawab soalan ini dengan tepat – lihat perenggan 67 penghakiman tersebut yang dipetik di atas.

Kesimpulan

Kes ini adalah mengenai lima komen yang disiarkan oleh Malaysiakini. Malaysiakini mengakui bahawa komen tersebut memang menyinggung, tidak sesuai, tidak sopan dan menghina (offensive, inappropriate, disrespectful and contemptuous.) Malaysiakini juga menyesali penerbitannya, dan mengaku bahawa ia bukanlah sesuatu yang boleh dimaafkan olehnya. Pembelaannya hanya satu: Malaysiakini tidak patut dipertanggungjawabkan kerana ia tidak tahu kewujudan komen-komen.

Mahkamah telah menimbang undang-undang yang berkuatkuasa di negara ini dan juga penghakiman-penghakiman di negara-negara lain; keterangan yang dikemukakan oleh Malaysiakini untuk membela diri; kegagalan sepuluh orang pengarangnya menafikan pengetahuan mereka mengenainya; hakikat bahawa Malaysiakini menyediakan ruangan untuk pembaca-pembaca membuat komen-komen yang menyalahi undang-undang, menghina institusi kehakiman, menuduh Ketua Hakim Negara menerima rasuah dan menyiarkannya ke seluruh dunia  dan mendapati Malaysiakini gagal menyangkal andaian bahawa ia tahu kewujudan komen-komen itu dan, oleh itu, ia bertanggungjawab di sisi undang-undang terhadap komen-komen itu dan mendapatinya bersalah.

Penghakiman itu adalah mengenai komen-komen itu. Mahkamah tidak berkata pembaca tidak boleh membuat komen mengenai badan kehakiman, pentadbiran badan kehakiman mahupun penghakiman mahkamah, asalkan ia dibuat dalam batasan yang dibenarkan oleh undang-undang dan dengan cara yang bersopan.

Apabila hukuman dijatuhkan, Ketua Pengarangnya dan penyokong Malaysiakini memutar (spin) penghakiman itu dan mengatakan penghakiman itu mengekang kebebasan akhbar, kebebasan menyuarakan pendapat mengenai isu-isu awam, kebebasan berbincang isu-isu negara dan perjuangan mereka menentang rasuah. Perbuatan ini amat tidak adil dan tidak bertanggungjawab. Ia juga lari daripada pendirian Malaysiakini di mahkamah mengenai komen-komen itu. Nampaknya, sekarang Malaysiakini dan penyokong-penyokong bukan sahaja mempertahankan komen-komen biadab itu malah memperjuangkannya atas nama kebebasan akhbar dan kebebasan bersuara!

27 02 2021

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

 

NOTA

 

[i] could further jeopardise press freedom in the country

 

[ii] it will also be a form of censorship and curtailment of the readers’ freedom of expression. (The Centre of Independent Journalism (CIJ)).

 

[iii] It raises questions about the independence of the judiciary and also wags a warning finger at us, to not speak out”.

 

[iv] This is a sad day for Malaysiakini and for the media industry in Malaysia. We stand in solidarity with my media friends in Malaysiakini.

 

[v] The decision flies in the face of the fast-changing new media landscape in this country.

 

[vi] It will have a tremendous chilling impact on discussions of issues of public interest and it delivers a body blow to our continual campaign to fight corruption, among others, he said.

 

[vii] an attempt to not only punish us but shut us down.

 

[viii] It shows all that is right and wrong in this country. That the rakyat is willing to step up and do their bit to make their voices heard and make the country better, and contribute to righting the wrongs,” he said.

 

[ix] to rebut the presumption against Malaysiakini

 

[x] “CJ orders all courts to be fully operational from July 1” in line with the recovery phase of the Movement Control Order.

 

[xi] The Respondents admitted that the comments are indeed offensive, inappropriate, disrespectful and contemptuous. The Respondents too regretted the publication of them, and it was not something the Respondents condoned. Given such consensus, we do not intend to deliberate further on what constitutes contempt in law.

 

[xii] rude, discourteous, disrespectful or impolite.

 

[xiii] [65] We are certain that this case attracts worldwide attention and is under the watchful eyes of various news and media portals and organisations and social media platforms throughout the world. The media has demonstrated their agitation and concern that this case will shackle the media freedom and the chilling impact this case may have that will eventually lead to a clampdown on freedom of the press. Seemingly, this case has also been alleged to have intimidated and threatened media independence, especially when online news portals allow for free discussion and robust debate and comments by users on various issues and public interest matters.

 

[66] Nevertheless, this unfortunate incident should serve as a reminder to the general public that expressing one’s view especially by making unwarranted and demeaning attacks on the judiciary should not be made at one’s whims and fancies. Whilst freedom of opinion and expression is guaranteed and protected by our Federal Constitution, it must be done within the bounds permissible by the law.  And the law does not tolerate contempt of Court as it undermines the system of justice.

 

[67] The Malaysian public must use their discretion rationally and wisely especially when it comes to posting on the internet as it will remain in posterity in the virtual world.  The Malaysian public is not known to be rude, discourteous, disrespectful or impolite.  This social norm is to be treasured and preserved at all costs.  Let not the social media change the social landscape of this nation.  Malaysiakini too owes that duty to ensure the preservation of this social behaviours. It will go a long way to earn Malaysiakini a responsible portal, for the purpose of public discourse.

 

[xiv] [17] The explanation put forth by the Respondents may be summed up this way. The First Respondent was not aware of the impugned comments posted on its website. The First Respondent is utterly oblivious to the existence of such comments until being so alerted by the police. The First Respondent is under no legal obligation to moderate any comment posted by third parties.

…….

[21] In summary, the nub of the First Respondent’s defence is that it had no knowledge, real or inferred. During the oral hearing before us learned counsel for both the Respondents too presented the position that the Respondents’ case rests or falls on the issue of knowledge.

 

[xv] [57] Having considered all the submissions before us and for all the reasons elucidated above, we are firm in our view that the explanation of the First Respondent on lack of knowledge have failed to cast a reasonable doubt on the Applicant’s case. The First Respondent has also failed on a balance of probabilities, to rebut the presumption of publication on the ground that it has no knowledge of the impugned comments.  The MCMC content code does not provide the First Respondent with any shield of defence.

 

[58] We are therefore satisfied that a case of contempt beyond reasonable doubt had been made out against Malaysiakini. In this, we reiterate that the explanations put forth by the First Respondent that it had no knowledge, had failed to rebut the presumption against it, and hence failed to cast any reasonable doubt on the Applicant’s case.

 

BERI KUASA MENDAKWA KEPADA SPRM?

BERI KUASA MENDAKWA KEPADA SPRM?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Semasa saya menjadi Pengerusi Lembaga Penasihat SPRM dahulu (2009 – 2010), sebahagian daripada ahli-ali lembaga tersebut yang terdiri daripada ahli akademik, aktivis, ahli perniagaan dan bekas pegawai kerajaan yang pro-pembangkang, mahu kuasa mendakwa diberikan kepada SPRM.

Saya berkata kepada mereka, antara lain, “Sekarang, oleh sebab tuan-tuan tidak sukakan Peguam Negara, sebaliknya tuan-tuan sukakan Tan Sri Abu Kassim, maka tuan-tuan hendak memberi kuasa menyiasat dan mendakwa kepada Tan Sri Abu Kassim. Bagaimana jika, selepas itu,  beliau bertukar menjadi “monster”?”

Kemudian, saya menceritakan kisah seorang pengawal revolusi Iran yang masuk ke dalam lokap di sebuah balai Polis. Dia menjerit, “Sayalah penyiasat, sayalah pendakwa dan sayalah hakim” dan terus melepaskan tembakan kepada tahanan-tahanan di dalam lokap itu.

Itu adalah misalan yang ekstrim. Tetapi, itulah bayangan kesan ekstrim jika semua kuasa itu diberi kepada satu orang atau satu jabatan.

Minggu lepas, seorang kawan menghantar satu rencana yang disiar oleh Bebas News pada 01 12 2020 bertajuk “Rasuah dosa besar” manakala editor Bebas News pula memberikan tajuk “Beri SPRM kuasa mendakwa?” Rencana itu ditulis oleh seorang  Pensyarah Kanan dalam program kewartawanan Fakulti Komunikasi dan Pengajian Media di sebuah universiti tempatan.

Saya menulis rencana ini bukan untuk berbahas dengannya tetapi hanya sekadar memberi hujah-hujah mengapa kuasa mendakwa tidak sepatutnya diberi kepada SPRM berdasarkan, antara lain, pengalaman saya sebagai bekas Ketua Bahagian Pendakwaan di Jabatan Peguam Negara, Ketua Hakim Negara dan Pengerusi Lembaga Penasihat SPRM dan menyerahkan kepada pembaca untuk berfikir dan membuat keputusan sendiri.

Sekarang, mari kita lihat terlebih dahulu alasan-alasan yang diberi oleh penulis rencana itu. Saya meneliti rencana itu dan mendapati alasannya hanya terdapat dalam satu ayat berikut:

“Situasi ini yang selalu mendatangkan persoalan di kalangan rakyat, adakah SPRM tidak mempunyai taring atau had tugas yang dimiliki SPRM ini punca yang membawa kepada sukarnya untuk membendung rasuah khususnya yang berlaku di kalangan jabatan kerajaan dan penjawat awam.”

Daripada ayat ini dua perkara mungkin merupakan alasan beliau mengapa kuasa mendakwa patut diberi kepada SPRM iaitu, pertama, SPRM tidak mempunyai taring dan, kedua, had tugas SPRM adalah punca sukarnya untuk membendung rasuah khususnya yang berlaku di kalangan jabatan kerajaan dan penjawat awam. Tetapi, beliau tidak berkata itulah sebabnya. Sebaliknya, beliau berkata itu adalah situasi yang “mendatangkan persoalan di kalangan rakyat”.

Soalan: Jika itulah alasannya, mengapa beliau tidak berkata itulah alasannya? Mengapa berselindung di belakang “rakyat”? Bagaimana beliau tahu rakyat membangkitkan alasan-alasan itu? Apakah alasan rakyat berpendapat demikian?

Walau bagaimana pun, mari kita lihat kepada alasan-alasan itu. Pertama, sama ada SPRM mempunyai taring atau tidak. Adakah jika SPRM mempunyai kuasa mendakwa, SPRM boleh menakutkan orang bahawa ia boleh mendakwa mereka? Bagaimana, jika disebabkan oleh keterangan yang tidak mencukupi pada pandangan mahkamah atau kerana kesilapan dalam pendakwaan, pertuduhan itu ditolak (acquitted) oleh mahkamah, adakah untuk memanjangkan taringnya lagi, maka kuasa membicaran kes-kes rasuah juga hendaklah diberi kepada SPRM?

Perkara kedua yang dikatakan dibangkitkan oleh rakyat ialah “had tugas yang dimiliki SPRM ini punca yang membawa kepada sukarnya untuk membendung rasuah khususnya yang berlaku di kalangan jabatan kerajaan dan penjawat awam.”

Soalan-soalan di atas juga terpakai di sini. Selain dari itu, bagaimana ketiadaan kuasa mendakwa menjadi “punca yang membawa kepada sukarnya untuk membendung rasuah”? Itu tidak disebut. Adakah kerana “Setiap siasatan yang telah lengkap akan dibawa ke pejabat Peguam Negara dan jika peguam negara “berpuas hati” maka pendakwaan akan dilakukan” ?

Apa yang dimaksudkan dengan “Setiap siasatan yang telah lengkap” itu semestinyalah mengikut pandangan pegawai penyiasat SPRM. Pegawai penyiasat tidak berpengalaman mendakwa. Tugas menyiasat adalah berbeza daripada tugas mendakwa.

Maka, apa yang mungkin difikirkan lengkap oleh penyiasat mungkin difikirkan tidak lengkap oleh pendakwa, malah apa yang difikirkan lengkap oleh kedua-duanya mungkin difikirkan tidak lengkap oleh hakim-hakim mahkamah paling tinggi.

Sebab itulah jika sesuatu kertas siasatan yang telah difikirkan lengkap oleh penyiasat itu dibawa kepada pendakwa untuk dikaji olehnya (mereka) untuk melihat dari kaca mata pendakwa sama ada semua ingredient pertuduhan berkenaan dapat dibuktikan atau tidak.

Jika Peguam Negara/Pendakwa Raya berpendapat ada bahagian yang keterangan untuk membuktikan sesuatu ingredient itu lemah, Peguam Negara/Pendakwa Raya mungkin akan mengarahkan atau akan memanggil pegawai penyiasat SPRM, berbincang dengannya dan mengarahkannya melakukan siasatan lanjut untuk mendapat keterangan tambahan di bahagian-bahagian berkenaan. Hanya jika ia tidak dapat dibaiki lagi barulah Peguam Negara/Pendakwa Raya membuat keputusannya.

Perlu diingati bahawa SPRM dan Peguam Negara/Pendakwa Raya sentiasa berhubung antara satu sama lain dalam usaha memperbaiki sesuatu kertas siasatan sebelum Peguam Negara/Pendakwa Raya membuat keputusan menuduh atau tidak.

Itu adalah amalan yang dilakukan oleh Peguam-Peguam Negara/ Pendakwa-Pendakwa Raya yang dilantik daripada Pertkhidmatan Kehakiman dan Perundangan yang saya tahu. Saya tidak tahu amalan pelantikan politik, TS Tommy Thomas.

Saya akui Peguam Negara/Pendakwa Raya mempunyai budibicara untuk tidak membuat pertuduhan atas alasan kepentingan awam. Alasan ini lebih mudah disalahgunakan. Tetapi, jika kuasa mendakwa diberi kepada SPRM, ia juga akan mempunyai budibicara yang sama. Ini menjadikan keadaan lebih buruk kerana, di samping budibicara itu, Ketua Pesuruhjaya SPRM juga mempunyai kuasa menyiasat.

Tidak ada satu kuasa yang tidak boleh disalahgunakan. Ia terserah kepada orang yang melaksakannya. Kita hanya boleh mengadakan sistem yang menyusahkan ia dilakukan. Jika ada penyalahgunaan, tidak bererti sistem itu yang patut diubah. Biasanya masalahnya adalah orang bukan sistem. Maka orang itulah yang patut diganti.

Dalam hal ini tidak ditunjukkan di manakah kelemahan sistem yang sedia ada dan bagaimana sistem yang dicadangkan itu akan menambahkan kecekapan dan mengurangkan penyalagunaan kuasa. Maka, tidak ada alasan untuk menggantikannya.

Jika setiap kes yang siasatannya oleh SPRM mestilah disusuli dengan pertuduhan tatapi ia ditolak (acquitted) pula oleh mahkamah maka mengikut hujah penulis itu,  mahkamah pulalah yang menjadi “punca yang membawa kepada sukarnya untuk membendung rasuah”. Dalam keadaan itu, adakah beliau mahu kuasa membicarakan kes-kes rasuah diberikan juga kepada SPRM? Ingat kembali kisah pengawal revolusi Iran di awal rencana ini.

Ungkapan sama ada Peguam Negara “berpuas hati” atau tidak sama ada sesuatu kertas siasatan itu lengkap adalah tidak tepat. Ujian yang betul ialah sama ada keterangan yang dirakamkan oleh penyiasat itu mencukupi, paling kurang, untuk membuktikan kes prima facie bagi pertuduhan yang hendak dibuat itu.

Bagaimana pula jika SPRM tidak mempunyai kuasa mendakwa ia menjadi sukar untuk “membendung rasuah khususnya yang berlaku di kalangan jabatan kerajaan dan penjawat awam”? Pendapat itu juga tidak disokong dengan apa-apa alasan.

Pengasingan tugas menyiasat daripada tugas mendakwa dan tugas membicarakan kes-kes itu bukanlah suatu keanehan yang terdapat dalam sistem perundangan dan kehakiman Malaysia sahaja. Saya tidak pernah temui sebuah negara yang meletakkan kesemua tugas-tugas itu atau dua daripadanya kepada satu jabatan. Sesiapa yang mengetahui tolong maklumkan.

Sebenarnya, ada sebabnya mengapa ketiga-tiga tugas itu diasingkan. Ia adalah akibat perkembangan (development) yang mengambil masa beratuts-ratus tahun. Tujuannya ialah untuk megelak penyalahgunaan kuasa oleh sesuatu jabatan dengan membahagi-bahagikan tiga kuasa tersebut kepada tiga jabatan berlainan supaya ada check and balance antara satu sama lain.

Pembahagian tugas itu juga akan melahirkan pegawai-pegawai yang mempunyai kepakaran dalam bidang masing-masing. Ini diperlukan di mana bilangan kes, complexity dan besarnya kes-kes itu semakin bertambah dari hari ke hari.

Ambil ingatan, pada masa ini, jawatan Peguam Negara/Pendakwa Raya dipegang oleh satu orang. Jawatan-jawatan itu telah mula difikirkan untuk diasingkan atas alasan beban kerja yang terlalu berat dan mengelak pelantikan politik menjadi Pendakwa Raya. Bayangkan apa yang boleh terjadi jika Ketua Pesuruhjaya SPRM yang mempunyai kuasa menyiasat dan mendakwa adalah seorang lantikan politik. Jabatan Polis pun tidak diberikan kedua-dua tugas itu.

10 12 2020

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

SETELAH BERJAYA MENENTANG RATIFIKASI ICERD KE MANA MELAYU?

FORUM ATAS TALIAN: MENYINGKAP PERHIMPUNAN 812

08 Disember 2020

SETELAH BERJAYA MENENTANG RATIFIKASI ICERD KE MANA MELAYU?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

 

Dalam sejarah perjuangan orang Melayu, terdapat tiga perhimpunan paling besar iaitu perhimpunan menentang Malayan Union (1946), perhimpunan menyambut kemerdekaan (1957) dan perhimpunan menentang ratifikasi ICERD (2018).  Tetapi, di antara ketiga-tiga perhimpunan itu, perhimpunan menentang ratifikasi ICERD adalah yang paling besar.

Perhimpunan itu telah berjaya menyebabkan Kerajaan Pakatan Harapan menarik balik cadangan untuk meratifikasi ICERD; tiga bulan kemudian menarik balik cadangan untuk meratifikasi Statut Rom;  lima bulan selepas itu termaktubnya Piagam Muafakat Nasional UMNO-PAS dan membawa kepada kejatuhan Kerajaan Pakatan Harapan setelah berkuasa hanya selama 22 bulan. Itu adalah kejayaan politik orang Melayu yang paling besar semenjak kemerdekaan.

Kesemua itu mengubah landscape politik Malaysia dan menjadi tamparan hebat kepada cita-cita orang-orang Cina yang memberi sokongan padu kepada DAP dan orang-orang India yang menyokong Hindraf untuk mencabar hak-hak keistimewaan orang Melayu dan kedudukan agama Islam seperti yang termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan.

Kejayaan itu telah membawa ketenteraman kepada negara dan ketenangan kepada sebahagian besar orang Melayu. Hindraf sudah tidak kedengaran lagi. Penyokong-penyokong DAP juga sudah agak senyap. Tetapi, jika mereka tidak membakar mercun, sama ada senyap-senyap mereka sedang membuat kueh bulan, kita tidak tahu. Orang Melayu perlu waspada.

Apa telah terjadi kepada politik orang Melayu selepas perhimpunan menentang ICERD?

Tidak lama selepas termaktubnya Piagam Muafakat Nasional, sebelum jatuhnya Kerajaan Pakatan Harapan lagi, PAS telah menyatakan sokongannya kepada Tun Dr. Mahathir sebagai Perdana Menteri. Tindakan PAS itu menyebabkan UMNO merasakan PAS telah membelakangkan Muafakat Nasional. Ini dikuatkan lagi apabila, selepas  tertubuhnya Kerajaan Perikatan Nasional, PAS terus memberi keutamaan kepada hubungannya dengan Bersatu dan bukannya kepada UMNO, antara lain, dengan bersetuju menjadi anggota Perikatan Nasional untuk tujuan pendaftaran Perikatan Nasional sebagai sebuah parti politik.

Kejatuhan Kerajaan Pakatan Harapan telah memberi peluang kepada pemimpin-pemimpin politik Melayu memperkukuh kekuatan politik Melayu/Islam di Malaysia, bukan untuk mengambil hak orang lain, tetapi semata-mata untuk mempertahankan hak-hak mereka seperti yang termaktub dalam Perlembagaan. Tetapi, semenjak pembentukan Kabinet Kerajaan Perikatan Nasional lagi, kita sudah dapat lihat tumpuan diberi lebih kepada memperkuatkan hedudukan Perdana Menteri dan partinya, menyebabkan rasa tidak puas hati kepada rakan gabungan Perikatan Nasional, khususnya UMNO yang merasakan ia terpinggir.

Pemimpin-pemimpin UMNO pula becakaran sama sendiri. Yang mendapat habuan dalam Kerajaan Perikatan Nasional merasa selesa dengan Bersatu sehingga sudah mula membelakangkan UMNO. Ada yang tidak dapat apa yang dikehendaki, termasuk untuk melepaskan diri daripada tindakan undang-undang, sanggup pula bersekongkol dengan DS Anwar Ibrahim untuk menjatuhkan Kerajaan Perikatan Nasional dan bekerjasama dengan Pakatan Harapan dan DAP.  Syukurlah mereka gagal.

Saya tidak kisah siapa yang menjadi Perdana Menteri di kalangan pemimpin-pemimpin parti yang menjadi anggota Kerajaan Perikatan Nasional selain daripada beberapa orang yang sedang menghadapi kes di mahkamah melainkan mereka telah dibebaskan oleh mahkamah. Saya tidak berkata mereka bersalah sehingga mereka didapati bersalah oleh mahkamah. Tetapi, ini soal imej parti di mata pengundi dan imej negara di mata dunia.

Selain dari itu, apa yang penting ialah Pakatan Harapan tidak berkuasa semula atau gabungan yang serupa dengannya tidak berkuasa, sebelum PRU15.

Biar apa pun, kita merasa lega apabila Rang Undang-Undang Belanjawan 2021 telah diluluskan di peringkat dasar. Ertinya, sedikit sebanyak, common sense masih ada pada mereka. Kita harapkan ia akan berkekalan sehingga tamatnya ancaman Covid-19 dan PRU15 diadakan. Tetapi, apa yang sedang berlaku di Perak menyebabkan ketidaktentuan pula.

Saya tidak risau sangat mengenai orang Melayu sekarang. Majoriti mereka telah menyedari bahaya pemerintahan gabungan Pakatan Harapan dan kerjasama dengan DAP. Tetapi saya risaukan pemimpin-pemimpin politik Melayu. Kebanyakan mereka terlalu mengutamakan kepentingan diri, bukan memperkuatkan kedudukan politik orang Melayu/Islam.

Maka, saya harap umat Melayu/Islam dan NGO-NGO Melayu/Islam akan memperingatkan pemimpin-pemimpin politik Melayu supaya terus berada di atas landasan yang betul demi kepentingan agama, bangsa dan negara. Jika ahli-ahli UMNO tidak mahu atau tidak sanggup membersihkan UMNO daripada pemimpin-pemimpin yang menjadi liability, kita harap umat Melayu/Islam dan NGO-NGO Melayu/Islam yang masih sayangkan UMNO boleh mengenakan tekanan terhadap mereka supaya berundur.

Tiga perkara yang perlu diberi perhatian sekarang ialah, pertama, menghalang Pakatan Harapan atau gabungan yang serupa dengannya daripada berkuasa sebelum PRU15. Pakatan Harapan atau gabungan baru itu tidak boleh berkuasa melainkan ada Ahli-Ahli Parlimen yang menyokong Kerajaan Perikatan Nasional, termasuk dari UMNO, berpaling tadah. Hal seperti itu tidak sepatutnya berlaku. Walaupun ia tidak sunyi dari kelemahan, Kerajaan Perikatan Nasional perlu dipertahankan sehingga PRU15. Kelemahan boleh diperbaiki. Terlepas kakuasaan politik kali kedua, jangan harap ia akan dapat diperolehi semula dalam masa terdekat.

Kedua, membuat persediaan untuk menghadapi PRU15. Yang paling penting ialah meletakkan calon-calon yang bersih, berkelayakan dan berkebolehan. Pengundi sudah pandai menilai integriti dan kesesuaian seseorang calon. Kita memerlukan orang-orang untuk membuat undang-undang dan menteri-menteri yang boleh mentadbir kementerian dan yang boleh berhadapan dengan pemimpin-pemimpin negara-negara luar, bukan yang akan memalukan Malaysia di mata dunia.

Selain dari itu, adalah amat penting mengelak pertandingan sesama sendiri. Pakatan Harapan atau gabungan yang serupa dengannya tidak boleh menang di kawasan majoriti Melayu. Ia akan menang jika parti-parti Melayu memecahbelahkan undi orang Melayu. Pemimpin-pemimpin Melayu hendaklah mengenepikan kepentingan diri untuk memastikan kemenangan gabungan parti-parti Melayu, tidak kiralah apa namanya. Hasad dengki, tamak haloba, cantas mencantas, konspirasi dan sabotaj hendaklah dibuang sama sekali.

Ketiga, menyediakan perancangan apa yang akan dilakukan selepas menang PRU15. Tanpa perancangan yang jelas dan berkesan, kita hanya akan mengulangi sejarah Kerajaan PH.

Janganlah selepas berjaya membantah ratifikasi ICERD dan menjatuhkan Kerajaan PH, kita sendiri yang menyerahkan kerajaan kepada Pakatan Harapan atau gabungan yang serupa dengannya yang akan meratifikasikan ICERD semula. Itu orang Melayu, terutama sekali pemimpin-pemimpin politik Melayu, perlu fikir.

Sekian. Terima kasih.

 

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

SAMBUNGAN KEPADA “PROKLAMASI DARURAT: WAJIBKAH YDPA MENGIKUT NASIHAT PM?”

SAMBUNGAN KEPADA “PROKLAMASI DARURAT: WAJIBKAH YDPA MENGIKUT NASIHAT PM?”

Oleh

 Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Dalam rencana saya bertajuk “Proklamasi Darurat: Wajibkah YDPA Mengikut Nasihat PM?” bertarikh 30 10 2020, antara lain, saya berkata Mahkamah Persekutuan dalam kes Stephen Kalong Ningkan v. Government of Malaysia (1968)1 MLJ 121) telah memutuskan bahawa DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong (YDPA) adalah hakim tunggal yang memutuskan sama ada baginda berpuas hati deklarasi darurat akan dibuat atau tidak. Ertinya baginda tidak dikehendaki menurut nasihat Perdana Menteri (PM) dalam hal itu. Tetapi, pada masa itu, mahkamah tertinggi Malaysia adalah Privy Council. Dalam kes Teh Cheng Poh v. Public Prosecutor (1979) 1 MLJ 50, Privy Council telah memutuskan bahawa YDPA dikehendaki menurut nasihat PM. Maka penghakiman Privy Council itulah yang perlu dikuti.

Pada 1 Januari 1978, rayuan kepada Privy Council dalam kes-kes perlembagaan telah dimansuhkan. Selepas itu, Mahkamah Persekutuan (yang dinamakan Mahkamah Agung) menjadi mahkamah tertinggi di Malaysia. Kita mengharapkan isu yang sama akan dapat dipertimbangkan semula (dalam kes lain) oleh Mahkamah Persekutuan (nama Mahkamah Agung ditukar semula kepada Mahkamah Persekutuan), dan mahkamah itu tidak akan mengikuti keputusan Privy Council itu dan, sebaliknya, mengesahkan keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes Stephen Kalong Ningkan itu.

Tetapi, kita telah meminda pula Perkara 150 dengan memasukkan Fasal (8). Pindaan itu berkuat kuasa mulai 15 05 1981. Akibat pindaan kepada Fasal 150(1) dan penghakiman Privy Council dalam kes Teh Cheng Poh itu ialah YDPA mesti menurut nasihat PM mengenai proklamasi darurat dan  proklamasi darurat tidak boleh dicabar di mahkamah. Maka, kekallah penghakiman Privy Council sebagai undang-undang negara yang mesti dipatuhi.

Ertinya, undang-undang yang berkuat kuasa pada tarikh YDPA membuat keputusan menolak permintaan TS Muhyiddin supaya baginda membuat proklamasi darurat pada 25 10 2020 itu, adalah penghakiman Privy Council itu. Oleh itu, keputusan yang dibuat oleh YDPA itu adalah salah di sisi undang-undang. Tetapi, keputusan itu juga tidak boleh dicabar di mahkamah.

Lebih kurang tiga minggu kemudian, T S Muhyiddin menghadap YDPA lagi, kali ini memohonan agar darurat di isytiharkan di kawasan Parlimen Batu Sapi, Sabah.

‘”Setelah memperhalusi penjelasan Perdana Menteri dan sembah taklimat daripada Ketua Setiausaha Negara Tan Sri Mohd Zuki Ali; Peguam Negara Tan Sri Idrus Harun; Ketua Pengarah Kesihatan Tan Sri Dr Noor Hisham Abdullah dan Pengerusi Suruhanjaya Pilihan Raya Datuk Abdul Ghani Salleh, Al-Sultan Abdullah telah berpuas hati bahawa adanya keperluan Pengisytiharan Proklamasi Darurat berdasarkan Fasal (1) Perkara 150 Perlembagaan Persekutuan bagi membolehkan suatu Ordinan dimashyurkan di bawah ‘Fasal (2B) Perkara 150 untuk membatalkan tarikh yang telah ditetapkan bagi menjalankan Pilihan Raya Kecil (PRK) bagi P.185 Batu Sapi, Sabah,” demikian kenyataan yang dikeluarkan Istana Negara.

 ‘Datuk Pengelola Bijaya Diraja Istana Negara, Datuk Indera Ahmad Fadil Shamsuddin berkata perkenan Agong untuk darurat di Parlimen Batu Sapi diambil iktibar daripada PRN Sabah yang menjadi faktor utama gelombang ketiga Covid-19.

 “Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) telah merekodkan peningkatan mendadak sehingga 148.4 peratus iaitu sebanyak 3,842 kes kumulatif pada 10 Oktober 2020, selepas dua minggu dari hari mengundi.

 “Kes positif harian Covid-19 terus meningkat secara mendadak dua minggu berikutnya dengan peningkatan sehingga 193.7 peratus iaitu sebanyak 11,285 kes kumulatif yang telah dicatatkan pada 24 Oktober 2020.

 “Perkenan Seri Paduka Baginda ini juga mengambil kira jumlah pemilih berdaftar yang tinggal di luar bahagian P.185 Batu Sapi yang dijangka merentas daerah dan negeri untuk pulang mengundi,” kata kenyataan itu lagi.’ – mStar.

Apa yang saya ingin menarik perhatian pembaca kepada kenyataan ini ialah, pertama, YDPA membuat keputusan itu “(s)etelah memperhalusi penjelasan Perdana Menteri dan sembah taklimat daripada Ketua Setiausaha Negara” dan tiga orang lagi pegawai tertinggi kerajaan yang berkenaan. Ertinya, baginda tidak terus menerima apa yang dikatakan oleh PM dan bersetuju memproklamasikan darurat.

Kedua, YDPA menyatakan baginda “telah berpuas hati bahawa adanya keperluan Pengisytiharan Proklamasi Darurat ” tersebut.

Ketiga, YDPA memberi alasan mengapa baginda bersetuju berbuat demikian.

Fakta pertama dan kedua menunjukkan YDPA tidak terus bersetuju dengan nasihat PM seperti yang diputuskan oleh Privy Council itu. Sebaliknya, baginda meminta pandangan pegawai-pegawai tertinggi kerajaan berkenaan yang tak-berpolitik itu dan hanya bersetuju dengannya, setelah baginda berpuas hati dan adanya keperluan melakukannya. Itu adalah selaras dengan peruntukan Perkara 150(1) Perlembagaan Persekutuan yang bermula dengan kata-kata “Jika Yang di-Pertuan Agong berpuas hati…” dan penghakiman Mahkamah Persekutuan dalam kes Stephen Kolong Ningkan itu. Ia sekaligus bererti baginda menolak penghakiman Privy Council dalam kes Teh Cheng Poh itu.

Fakta ketiga adalah satu perkembangan baru. Ia adalah selaras dengan amalan good governance;  dengan amalan satu institusi yang telus dan dengan kehendak undang-undang pentadbiran (administrative law), walaupun Perlembagaan tidak menghendaki baginda berbuat demikian.

Nampaknya, dalam masa satu bulan, mungkin tanpa menyedarinya, YDPA telah dua kali menolak penghakiman Privy Council dalam kes Teh Cheng Poh dan menerima pakai penghakiman Mahkamah Persekutuan dalam kes Stephen Kalong Ningkan yang memberi makna yang sepatutnya kepada ungkapan “Jika Yang di-Pertuan Agong berpuas hatiyang diperuntukkan oleh Perkara 150(1) itu. Mengikuti penghakiman Privy Council itu bererti menyamakan makna ungkapan “Jika Yang di-Pertuan Agong berpuas hati” dengan “atas nasihat.” Jika itu yang dimaksudkan oleh penggubal Perlembagaan, mengapa tidak menggunakan ungkapan “atas nasihat” sahaja?

Suka atau tidak, saya percaya pendekatan YDPA itu akan menjadi precedent dan amalan di masa hadapan dan penghakiman Privy Council itu, lama kelamaan, akan dilupai begitu sahaja.

Proklamasi itu, yang melibatkan penggantungan PRK Parlimen Batu Sapi, disambut baik oleh parti-parti politik, NGO-NGO dan orang ramai. Biar apa pun kedudukan undang-undang, ia akan menjadi  amalan yang berkekalan.

23 11 2020

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

PROKLAMASI DARURAT: WAJIBKAH YDPA MENGIKUT NASIHAT PM?

PROKLAMASI DARURAT: WAJIBKAH YDPA MENGIKUT NASIHAT PM?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Pada 23 10 2020, selepas Mesyuarat Khas Jemaah Menteri, Perdana Menteri (PM) Tan Sri Muhyiddin Yassin (TS Muhyiddin) bergegas ke Kuantan untuk menyembahkan keputusan mesyuarat itu kepada DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong (YDPA).

Pada 24 10 2020, Istana Negara mengeluarkan kenyataan media yang, antara lain, menyebut bahawa YDPA “telah berkenan untuk mengadakan rundingan dengan Raja-Raja Melayu di Istana Negara dalam masa terdekat bagi membincangkan dan memperhalusi cadangan-cadangan yang telah dikemukakan oleh YAB Tan Sri Muhyiddin Yassin.”

Pada hari Ahad 25 10 2020, petang, keluarlah kenyataan media Istana Negara:

“Permohonan tersebut ialah pelaksanaan Darurat Perkara 150(1) dan Pemasyhuran Ordinan Darurat (Kuasa-Kuasa Perlu 2020) menurut Perkara 150(2B) Perlembagaan Persekutuan untuk memerangi ancaman wabak COVID-19 di negara ini.

Setelah memperhalusi permohonan dan berbincang dengan Raja-Raja Melayu dan melihat situasi yang sedang dihadapi oleh negara, Al-Sultan Abdullah merasakan Kerajaan sekarang telah berjaya menangani wabak ini dengan baik dan berkesan.

Seri Paduka Baginda amat mempercayai keupayaan Kerajaan di bawah pimpinan YAB Perdana Menteri untuk terus melaksanakan dasar dan tindakan penguatkuasaan bagi membendung gejala wabak COVID-19 ini dari terus merebak.

Al-Sultan Abdullah berpendapat tiada keperluan buat masa ini untuk Seri Paduka Baginda mengisytiharkan darurat di negara ini atau mana-mana bahagian negara Malaysia.

Kendatipun begitu, Seri Paduka Baginda ingin mengingatkan ahli-ahli politik untuk memberhentikan segera segala politicking yang boleh mengganggu kestabilan pemerintahan negara.

Al-Sultan Abdullah turut berpendapat bahawa tiada perlunya Ahli-ahli Parlimen meneruskan tindakan tidak bertanggungjawab yang boleh mengganggu gugat kestabilan Kerajaan sedia ada.

Seri Paduka Baginda menegaskan bahawa Belanjawan Negara 2021 yang akan dibentangkan di sidang Parlimen adalah amat penting kepada rakyat di dalam menangani wabak COVID-19 dan memulihkan ekonomi negara. Justeru, peruntukan kewangan amat diperlukan oleh petugas barisan hadapan bagi melancarkan tugas dan tanggungjawab mereka.”

Saya percaya ini adalah kali pertama dalam sejarah Malaysia YDPA mengadakan rundingan dengan Raja-Raja Melayu untuk membincang cadangan mengeluarkan proklamasi darurat dan kemudiannya membuat keputusan menolaknya.

Ini telah menimbulkan dua persoalan undang-undang yang berkait dengan soalan sama ada YDPA dikehendaki bertindak atas nasihat PM. Pertama, jika baginda dikehendaki bertindak atas nasihat PM yang bererti baginda mesti ikut nasihatnya, maka  perbincangan dengan Raja-Raja Melayu tidak timbul lagi. Apa yang hendak dibincangkan lagi?

Kedua, jika YDPA dikehendaki bertindak atas nasihat PM, baginda mestilah bersetuju dengan cadangan PM. Itulah makna istilah “mengikut nasihat” dalam Perlembagaan.

Orang-orang yang bukan peguam yang memahami perkataan “nasihat” seperti makna biasa tentu merasa pelik. Tetepi, tentulah lebih diplomatik berkata “Raja hendaklah mengikut nasihat PM” daripada “Raja hendaklah mengikut arahan PM.”

Mestikah YDPA bertindak atas nasihat PM dalam mengeluarkan proklamasi darurat?

Perkara 40, antara lain, memperuntukkan:

40 (1) Pada menjalankan fungsinya di bawah Perlembagaan ini atau undang-undang persekutuan, Yang di-Pertuan Agong hendaklah bertindak mengikut nasihat Jemaah Menteri atau nasihat seseorang Menteri yang bertindak di bawah kuasa am Jemaah Menteri, kecuali sebagaimana yang diperuntukkan selainnya oleh Perlembagaan ini;…

(1A) Pada menjalankan fungsinya di bawah Perlembagaan ini atau undang-undang persekutuan, jika Yang di-Pertuan Agong dikehendaki bertindak mengikut nasihat, atas nasihat, atau selepas menimbangkan nasihat, Yang di-Pertuan Agong hendaklah menerima dan bertindak mengikut nasihat itu.

(2) Yang di-Pertuan Agong boleh bertindak menurut budi bicaranya pada melaksanakan fungsi yang berikut, iaitu:

(a) melantik seorang Perdana Menteri;

(b) tidak memperkenankan permintaan bagi pembubaran Parlimen;

(c) meminta diadakan mesyuarat Majlis Raja-Raja yang semata-mata berkenaan dengan keistimewaan, kedudukan, kemuliaan dan kebesaran Duli-Duli Yang Maha Mulia Raja-Raja, dan apa-apa tindakan pada mesyuarat itu, dan dalam apa-apa hal lain yang disebut dalam Perlembagaan ini.”i

Perhatikan, mengikut peruntukan Fasal (1) YDPA dikehendaki mengikut nasihat PM melainkan tiga perkara yang tersebut dalam Fasal (2) (a), (b) dan (c) ditambah dengan yang keempat iaitu dalam “apa-apa hal lain yang disebut dalam Perlembagaan ini.”

Perhatikan apa yang disebut dalam perenggan (c), iaitu YDPA cuma boleh menggunakan budibicaranya untuk memanggil mesyuarat MRR yang semata-mata berkenaan dengan keistimewaan, kedudukan, kemuliaan dan kebesaran Raja-Raja. Yang lainnya mestilah atas nasihat PM. Ertinya, YDPA tidak boleh atas budibicaranya memanggil mesyuarat MRR untuk membincang cadangan PM untuk mengeluarkan proklamasi darurat. Begitu kuat tangan YDPA diikat.

Tidak cukup dengan itu, ditambah pula Fasal (1A) – lihat di atas. Fasal ini ditambah oleh Akta A885, seksyen 4, berkuat kuasa dari 24 06 1994. Tambahan itu dibuat semasa Tun Dr. Mahathir menjadi PM, tentulah untuk memastikan YDPA mengikut cakapnya.

Klausa “dan dalam apa-apa hal lain yang disebut dalam Perlembagaan ini” seolah-olah memberi sedikit ruang kepada YDPA menggunakan budibicaranya. Mari kita lihat sama ada ia boleh dipakai dalam mengeluarkan proklamasi darurat.

Perkara 150(1) memperuntukkan:

“150. (1) Jika Yang di-Pertuan Agong berpuas hati bahawa suatu darurat besar sedang berlaku yang menyebabkan keselamatan, atau kehidupan ekonomi, atau ketenteraman awam di dalam Persekutuan atau mana-mana bahagiannya terancam, maka Yang di-Pertuan Agong boleh mengeluarkan suatu Proklamasi Darurat dengan membuat dalamnya suatu pengisytiharan yang bermaksud sedemikian.ii
…..

Perhatikan, Fasal (1) bermula dengan kata-kata “Jika Yang di-Pertuan Agong berpuas hati”.

Ini memberi ruang untuk kita menghujahkan, pertama, sebelum seseorang itu boleh berpuas hati dengan sesuatu perkara, dia mestilah tahu perkara itu, berfikir mengenainya, meminta pandangan orang-orang yang arif atau pakar mengenainya atau orang-orang terdekat, jika diperlukan, menimbang semua faktor yang berkenaan dan membuat keputusan. Tidak ada sesiapa yang boleh dipaksa berpuas hati.

Kedua, peruntukan Perkara 40(1) adalah peruntukan umum. Di mana Perlembagaan menyebut “atas nasihat” atau peruntukan itu silent, maka YDPA hendaklah mengikut nasihat. Tetapi, jika sesuatu peruntukan itu menghendaki YDPA berpuas hati mengenai sesuatu keadaan sebelum melakukan sesuatu, bagaimana baginda boleh berpuas hati jika baginda mesti mengikuti apa yang dikehendaki oleh PM?

Dalam kata-kata lain, Perkara 40(1) tidak terpakai kepada Perkara 150(1) sebab Perkara 150(1) secara specific menghendaki YDPA berpuas hati dengan perkara-perkara yang disebut itu sebelum mengeluarkan proklamasi darurat. Jika ungkapan “berpuas hati” mempunyai makna yang sama dengan ungkapan “atas nasihat” mengapa tidak menggunakan ungkapan “atas nasihat” sahaja?

Ketiga, Hakim-Hakim England yang lebih biasa (more familiar) dengan sebuah negara tanpa perlembagaan bertulis dan hanya seorang Raja itu, kurang biasa (less familiar) dengan Perlembagaan bertulis Malaysia dan keadaan dan budaya Melayu seperti yang digambarkan oleh Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja dalam kenyataan media selepas mesyuarat tersebut:

“Raja-raja Pemerintah menzahirkan penghargaan pada Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong atas sifat baginda memilih melakukan rundingan dan konsultasi sebelum memberikan sebarang perkenan dan menzahirkan apa-apa keputusan menyentuh perkara yang sangat penting. Semangat tersebut adalah selaras dengan budaya syura yang sangat dianjurkan oleh Islam ketika ummah menghadapi sesuatu persoalan yang memerlukan penyelesaian.

Dalam perjumpaan tersebut Raja-raja telah mencambahkan pandangan dan menzahirkan pendapat secara terbuka dan berterus-terang dalam semangat saling menghormati, agar dapat dijadikan bahan panduan dan rujukan, membantu baginda membuat ketetapan. Raja-raja berpendirian pentingnya dihormati mekanisme semak dan imbang antara pelbagai cabang kerajaan dan peranan Seri Paduka Baginda untuk mengimbangkan pelbagai tuntutan demi menjamin berlakunya keadilan dan membatasi sebarang unsur penyalahgunaan kuasa. Raja-raja turut menegaskan pentingnya prinsip raja berperlembagaan dan demokrasi berparlimen diterjemahkan melalui budaya pemerintahan yang pada setiap masa meluhurkan Perlembagaan Negara dan mendaulatkan undang-undang, dan mengutamakan kebajikan rakyat jelata.”

Keempat, menghendaki YDPA mengikut kehendak PM semata-mata mungkin akan menggalakkan penyalahgunaan peruntukan tersebut yang dikhaskan jika benar-benar berlaku darurat besar, malah mungkin akan melahirkan seorang diktator.

Oleh itu, mengeluarkan proklamasi darurat termasuklah dalam pengecualian “apa-apa hal lain yang disebut dalam Perlembagaan ini”. Maka, untuk mengeluarkan proklamasi darurat tidaklah perlu YDPA mengikut nasihat PM.

Malangnya, kita berhadapan dengan penghakiman mahkamah. Dalam kes Stephen Kalong Ningkan v. Government of Malaysia (1968)1 MLJ 121) (1 Disember 1967), Barakbah L.P. dalam penghakiman majoriti bersama-sama Azmi C.J (Malaya), H.T. Ong F.J. menentang (dissenting) memutuskan bahawa YDPA boleh mengisytiharkan darurat sekiranya baginda berpuas hati. Katanya:

Pada pendapat saya, Yang di-Pertuan Agong adalah hakim tunggal dan setelah Seri Paduka Baginda berpuas hati bahawa keadaan darurat wujud, bukanlah hak mahkamah untuk menyoal sama ada Baginda sepatutnya telah berpuas hati ”.iii (Terjemahan saya).

Tetapi, dalam kes Teh Cheng Poh v. Public Prosecutor (1979) 1 MLJ 50 (11 Disember 1978), Privy Council memutuskan tindakan YDPA dalam mengeluarkan proklamasi darurat hendaklah dilakukan atas nasihat Jemaah Menteri seperti yang dikehendaki oleh Perkara 40(1). iv

Penghakiman Barakbah L.P. yang dirujuk di atas adalah penghakiman Mahkamah Persekutuan. Pada masa itu, rayuan daripada Mahkamah Persekutuan pergi ke Privy Council. Oleh itu, mengikut prinsip stare decisis, penghakiman Privy Council itu mengatasi penghakiman Mahkamah Persekutuan. Maka, penghakiman Privy Council itulah yang menjadi undang-undang Malaysia, hingga sekarang. Oleh itu, di sisi undang-undang, apa yang dilakukan oleh YDPA itu adalah salah.

Pada 1 Januari 1978, rayuan kepada Privy Council dalam kes-kes jenayah dan perlembagaan dimansuhkan, manakala rayuan dalam kes-kes sivil dimansuhkan pada 1 Januari 1985.

Selepas itu, Mahkamah Persekutuan (yang dinamakan Mahkamah Agung) menjadi mahkamah tertinggi di Malaysia. Kita mengharapkan jika isu yang sama dibawa semula (dalam kes lain) ke Mahkamah Persekutuan (nama Mahkamah Agung ditukar semula kepada Mahkamah Persekutuan), mahkamah itu tidak akan mengikuti keputusan Privy Council itu dan, sebaliknya, mengesahkan keputusan Barakbah L.P. atas alasan yang saya telah berikan di atas.

Tetapi, Perkara 150 telah dipinda pula dengan memasukkan Fasal (8):

“(8) Walau apa pun apa-apa jua dalam Perlembagaan ini—

(a) hal puas hati Yang di-Pertuan Agong yang disebut dalam Fasal (1) dan Fasal (2B) adalah muktamad dan konklusif dan tidaklah boleh dicabar atau dipersoalkan di dalam mana- mana mahkamah atas apa-apa alasan; dan

(b) tiada mahkamah boleh mempunyai bidang kuasa untuk melayan atau memutuskan apa-apa permohonan, soal atau prosiding, dalam apa-apa jua bentuk, atas apa-apa alasan, mengenai kesahan—

(i) sesuatu Proklamasi di bawah Fasal (1) atau sesuatu perisytiharan yang dibuat dalam Proklamasi itu yang bermaksud seperti yang dinyatakan dalam Fasal (1);
…..”v

Pindaan ini berkuatkuasa mulai 15 05 1981. Perlu disebut, pemansuhan rayuan daripada Mahkamah Persekutuan ke Privy Council adalah satu tindakan yang betul. Tidak ada sebab mengapa sebuah negara merdeka mesti mengekalkan rayuan daripada mahkamahnya ke mahkamah bekas penjajahnya. Ia seolah-olah kita belum cukup merdeka dan tidak yakin dengan kemampuan hakim-hakim kita sendiri dan masih berfikir hakim-hakim bekas penjajah kita itulah yang lebih arif dan lebih adil.

Hal ini lebih ketara dalam undang-undang perlembagaan. Ia adalah Perlembagaan negara kita yang menentukan hal rakyat, masyarakat, bangsa, agama dan negara semenjak Merdeka hingga ke akhir zaman. Mengapa ia perlu ditafsirkan oleh hakim-hakim bekas penjajah mengikut fahaman dan kehendak mereka yang berlainan bangsa, bahasa, agama, kewarganegaraan, budaya dan pendidikan?

Saya beri satu misalan. Perlembagaan Persekutuan memberi kuasa kepada Kerajaan-Kerajaan Negeri membuat undang-undang bagi melaksanakan Syariah dan menubuh mahkamah Syariah. Peruntukan seperti itu tidak ada dalam undang-undang England. Jika ada cabaran terhadap kesalahan tidak membayar zakat atas alasan ia bercanggah dengan peruntukan Perkara 11 (kebebasan beragama), misalnya, mengapa kita patut menyerahkan tafsiran Perlembagaan Persekutuan itu kepada hakim-hakim England?

Malah, isu yang kita bincang ini pun adalah satu misalan yang baik. Kita mengharapkan ia dapat ditimbang semula oleh Mahkamah Persekutuan setelah rayuan ke Privy Council dimansuhkan. Tetapi, kita berhadapan pula dengan satu masalah baru. Kita telah memansuhkan rayuan ke Privy Council kerana kita hendak menentukan hala tuju undang-undang kita sendiri. Kes Teh Cheng Poh adalah kes terakhir yang diputuskan oleh Privy Council. Rayuan itu telah didaftarkan di Privy Council sebelum rayuan kepadanya dimansuhkan. Oleh itu ia masih pending semasa pemansuhan itu dilakukan. Maka rayuan itu didengar dan diputuskan, walau pun selepas tarikh berkuatkuasa pemansuhan itu. Akibatnya, oleh sebab hal puas hati (atau tidak puas hati) YDPA tidak boleh dipersoalkan lagi di mahkamah, maka keputusan itu mengikat kita sampai bila-bila. Saya tidak fikir keadaan seperti itu boleh diterima. Kita sepatutnya boleh menentukan undang-udang kita sendiri, bukan terikat dengan penghakiman Privy Council selama-lamanya.

Kita rumuskan semula kedudukannya. Penghakiman majoriti Mahkamah Persekutuan mengatakan, untuk mengeluarkan deklarasi darurat, YDPA boleh membuat keputusannya sendiri. Selepas itu, Privy Council memutuskan YDPA wajib mengikut nasihat PM. Oleh sabab Privy Council adalah mahkamah tertinggi Malaysia pada masa itu, penghakiman itu menjadi undang-undang di Malaysia. Selepas itu, rayuan ke Privy Council dimansuhkan. Mahkamah Persekutuan menjadi mahkamah tertinggi Malaysia. Sepatutnya, Mahkamah Persekutuan boleh menimbang semula isu itu. Tetapi, kita telah pinda Perkara 150. Akibatnya, keputusan yang dibuat dalam Teh Cheng Poh itu tidak boleh dihujahkan semula (dalam kes lain) dan dipertimbangkan semula oleh Mahkamah Persekutuan sama ada hendak dikekalkan atau tidak. Maka, terikatlah kita dengan keputusan itu untuk selama-lamanya.

Apa yang telah terjadi sekarang? YDPA telah membincang cadangan PM untuk mengeluarkan proklamasi darurat itu dengan Raja-Raja Melayu dan membuat keputusan menolaknya. Di sisi undang-undang, tindakan itu adalah salah. Tetapi, ia tidak boleh dicabar di mahkamah. Maka ia akan kekal.

Keputusatan itu telah disambut baik oleh keseluruhan rakyat dan parti-parti politik, termasuk parti-parti politik yang menyokong Kerajaan PN (melainkan Bersatu), apatah lagi parti-parti politik pembangkang. Parti-parti politik pembangkang gembira kerana PM gagal menyelamatkan diri daripada kemungkinan kalah undi tidak percaya mereka. Tetapi, adakah mereka tahu atau sedar bahawa YDPA telah membuat satu precedent yang mungkin mereka pula tidak suka jika mereka berada di pihak kerajaan dan mereka yang meminta proklamasi darurat dibuat? Kegembiraan mereka mungkin memakan diri tetapi tidak ada apa yang mereka boleh buat untuk mencabar keputusan itu. Bagaimana reaksi Tun Dr. Mahathir yang meminda Perkara 40 dengan memasukkan Fasal (1A) untuk memastikan YDPA mengikut nasihat PM? Kali ini mungkin beliau juga gembira YDPA tidak mengikut PM kerana PM itu bukan beliau.

Soalannya, mangambil kira reaksi keseluruhan rakyat Malaysia itu, ditambah dengan hujah-hujah undang-undang yang saya telah berikan, tidakkah sepatutnya kita terima amalan baru yang dicipta oleh YDPA ke XVI itu dan kebebasan baginya membuat keputusan itu? Saya fikir “Ya”. Biar apa pun ia tidak boleh dicabar di mahkamah lagi. Amalan itu akan menjadi precedent yang akan diikuti di masa hadapan.

Saya yakin, dalam mengeluarkan daklarasi darurat, suatu keputusan yang dibuat oleh YDPA selepas berbincang dengan Raja-Raja Melayu adalah lebih selamat kepada negara daripada YDPA hanya mengikut kehendak PM. Apa yang berlaku ini adalah satu perkembangan yang baik. Bayangkan jika baginda mengikut nasihat PM dan mengeluarkan deklarasi darurat sedangkan rakyat percaya ia dilakukan untuk mengelak PM daripada menghadapi undi tidak percaya. YDPA akan dilihat sebagai bersekongkol dengan PM untuk menyelamatkan kedudukan PM dengan menggunakan deklarasi darurat. Apabila keputusan itu dibuat selepas berbincang dengan Raja-Raja Melayu, integriti institusi Raja-Raja Melayu juga turut terjejas.

Tetapi, baginda tidak boleh berbuat demikian di mana terdapat kata-kata “atas nasihat’ atau peruntukan itu silent mengenainya kerana, dalam keadaan itu, peruntukan Perkara 40(1) terpakai yang bererti YDPA hendaklah mengikut nasihat.

30 11 2020

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

(Nota: Dipinda pada 31 10 2020)

i 40. (1) In the exercise of his functions under this Constitution or federal law the Yang di-Pertuan Agong shall act in accordance with the advice of the Cabinet or of a Minister acting under the general authority of the Cabinet, except as otherwise provided by this Constitution; but shall be entitled, at his request, to any
information concerning the government of the Federation which is available to theCabinet.
8
(1A) In the exercise of his functions under this Constitution or federal law, where the Yang di-Pertuan Agong is to act in accordance with advice, on advice, or after considering advice, the Yang di-Pertuan Agong shall accept and act in accordance with such advice.
(2) The Yang di-Pertuan Agong may act in his discretion in the performance of the following functions, that is to say:
(a) the appointment of a Prime Minister;
(b) the withholding of consent to a request for the dissolution of Parliament;
(c) the requisition of a meeting of the Conference of Rulers concerned solely with the privileges, position, honours and dignities of Their Royal Highnesses, and any action at such a meeting, and in any other case mentioned in this Constitution.
ii 150. (1) If the Yang di-Pertuan Agong is satisfied that a grave emergency exists whereby the security, or the economic life, or public order in the Federation or any part thereof is threatened, he may issue a Proclamation of Emergency making therein a declaration to that effect.
iii In my opinion, the Yang di-Pertuan Agong is the sole judge and once His Majesty is satisfied that a state of emergency exists it is not for the court to inquire as to whether he should have been satisfied.
iv Although this, like other powers under the Constitution, is conferred nominally upon the Yang di-Pertuan Agong by virtue of his office as the Supreme Head of the Federation and is expressed to exercisable if he is satisfied of a particular matter, his functions are those of a constitutional monarch and except on certain matters that do not concern the instant appeal, he does not exercise any of his functions under the Constitution on his own initiative but is required by Article 40(1) to act in accordance with the advice of the Cabinet. So when one finds in the Constitution itself or in a Federal law powers conferred upon the Yang di-Pertuan Agong that are expressed to be exercisable if he is of opinion or is satisfied that a particular state of affair exists or that particular action is necessary, the reference to his opinion or satisfaction is in reality a reference to the collective opinion or satisfaction of the members of the Cabinet, or the opinion or satisfaction of a particular Minister to whom the Cabinet have delegated their authority to give advice upon the matter in question.
v (8) Notwithstanding anything in this Constitution—
(a) the satisfaction of the Yang di-Pertuan Agong mentioned in Clause (1) and Clause (2B) shall be final and conclusive and shall not be challenged or called in question in any court on any ground; and
(b) no court shall have jurisdiction to entertain or determine any application, question or proceeding, in whatever form, on any ground, regarding the validity of—
(i) a Proclamation under Clause (1) or of a declaration made in such Proclamation to the effect stated in Clause (1);

DARURAT ATAU GENTLEMEN’S AGREEMENT: MANA LEBIH BAIK?

DARURAT ATAU GENTLEMEN’S AGREEMENT: MANA LEBIH BAIK?
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Minggu lepas, kita dengar cakap-cakap mengenai kemungkinan DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong (YDPA) akan melantik seorang Perdana Menteri Interim untuk mangatasi kemelut politik negara sekarang. Pada 22 10 2020 saya menerbitkan rencana “Tidak Ada Perdana Menteri Interim Dalam Perlembagaan”.

Pada 23 10 2020 kita dengar pula mengenai kemungkinan YDPA mengisytiharkan darurat untuk menangani masalah yang sama berikutan Mesyuarat Khas Jemaah Menteri pada hari yang sama dan, selepas itu, TS Muhyiddin bergegas ke Kuantan untuk menyembahkan keputusan mesyuarat itu kepada YDPA.

Pada 24 10 2020, Istana Negara mengeluarkan satu kenyataan media yang mengesahkan majlis menghadap tersebut. Kenyataan itu, antara lain, menyebut:

“Adalah dimaklumkan bahawa Al-Sultan Abdullah amat memahami keperluan kelangsungan pentadbiran negara untuk memerangi ancaman wabak COVID-19.”

Selanjutnya kenyataan itu menyebut bahawa YDPA “telah berkenan untuk mengadakan rundingan dengan Raja-Raja Melayu di Istana Negara dalam masa terdekat bagi membincangkan dan memperhalusi cadangan-cadangan yang telah dikemukakan oleh YAB Tan Sri Muhyiddin Yassin.”

Cadangan TS Muhyiddin itu tidak disebut. Rata-rata media dan orang ramai menelah bahawa ia adalah perisytiharan darurat. Rencana ini ditulis atas anggapan yang sama.

Peruntukan Perlembagaan yang membolehkan YDPA mengisytiharkan darurat ialah Perkara 150.

“150. (1) Jika Yang di-Pertuan Agong berpuas hati bahawa suatu darurat besar sedang berlaku yang menyebabkan keselamatan, atau kehidupan ekonomi, atau ketenteraman awam di dalam Persekutuan atau mana-mana bahagiannya terancam, maka Yang di-Pertuan Agong boleh mengeluarkan suatu Proklamasi Darurat dengan membuat dalamnya suatu perisytiharan yang bermaksud sedemikian.”

Soalan 1: Adakah satu darurat besar telah berlaku? Saya serahkan kepada pembaca untuk menjawabnya. Bagi mereka yang mengalami peristiwa Mei 13, mungkin mereka akan membandingkan dengannya.

Soalan 2(a): Katakan darurat besar telah berlaku, adakah ia menyebabkan keselamatan di dalam Malaysia atau mana-mana bahagiannya, terancam?

Saya tidak fikir saorang yang reasonable boleh menjawab “ya” kepada soalan itu. Rakyat hidup dalam keadaan aman tenteram. Memang perjalanan mereka di kawasan-kawasan tertentu sisekat. Sekatan itu dilakukan menurut undang-undang untuk mengawal merebaknya wabak Cobid-19.

Katakanlah Kerajaan berkata ia mempunyai maklumat rahsia mengenai ancaman keselamatan. Saya hujahkan jika ada ancaman keselamatan, rakyatlah yang terlebih dahulu mengetahuinya, seperti pendaratan askar payung terjun tentera udara Indonesia semasa Konfrantasi Indonesia dalam tahun 1963 dahulu.

Soalan 2(b): Jika darurat besar telah berlaku, adakah ia menyebabkan kehidupan ekonomi di dalam Malaysia atau mana-mana bahagiannya, terancam?

Tidak boleh dinafikan bahawa ekonomi Malaysia, seperti ekonomi semua negara di dunia mengecut akibat wabak Covid-19. Soalnya adakah ia telah sampai ke tahap mengancam kehidupan ekonomi negara?

Soalan 2(c): Jika darurat besar telah berlaku, adakah ia menyebabkan ketenteraman awam di dalam Persekutuan atau mana-mana bahagiannya, terancam? Saya juga tidak fikir soalan ini boleh dijawab dengan “Ya”.

Jika jawapan kepada soalan 1 adalah “Ya” dan jawapan kepada salah satu daripada tiga soalan yang berikutnya (Soalan 2(a), 2(b) atau 2(c)) juga “Ya”, barulah syarat untuk mengisytiharkan darurat itu dipenuhi.

Kembali kepada Kenyataan Media Istana Negara. Kenyataan itu hanya merujuk kepada masalah yang disebabkan oleh wabak Covid-19. Ia tidak langsung menyebut masalah politik akibat ahli-ahli politik berebut kuasa. Ertinya, jika darurat akan diisytihar pun, ia adalah kerana wabak Covid-19.

Tetapi, dalam keadaan sekarang, adalah sukar untuk meyakinkan orang ramai bahawa darurat diisytiharkan, jika ia diisytiharkan, kerana Wabak Covid-19. Walaupun jumlah bilangan jangkitan bertambah, kita dimaklumkan keadaan masih terkawal. Mereka lebih percaya bahawa tujuan perisytiharan darurat itu adalah untuk menyelamatkan Kerajaan PN daripada digulingkan melalui undi tidak percaya atau bajet 2021 tidak diluluskan. Isu ini tidak timbul dalam tahun 1969 kerana pada masa itu kerajaan mempunyai majoriti yang selamat.

Oleh itu, dalam keadaan sekarang, betapa jujur sekalipun Kerajaan PN dalam hal ini, adalah sukar untuk meyakinkan orang ramai bahawa perisytiharan darurat itu adalah disebabkan oleh wabak Covid-19. Bagi mereka, ia adalah semata-mata helah untuk mengelak Kerajaan PN digulingkan. Yang lebih mendukacitakan ialah, jika YDPA

membuat perisytiharan darurat, Baginda (dan juga Raja-Raja Melayu lainnya) akan dituduh bersekongkol dengan Kerajaan PN. Ini tidak baik bagi imej Institusi Raja-Raja.

Maka untuk menyelamatkan keadaan dan imej Institusi Raja-Raja, saya mengemukakan satu cadangan. Sudah terlalu lama, ahli-ahli politik menyusahkan Raja-Raja dan rakyat kerana berebut kuasa. Sekarang sudah tiba masanya untuk Raja-Raja dan rakyat “to turn the table against them”. Sekarang Raja-Raja dan rakyat meminta ahli-ahli politik menyelasaikan masalah yang mereka wujudkan dengan bersetuju sesama mereka untuk mengadakan satu gentlemen’s agreement seperti berikut:

1. Sehingga suatu tarikh yang sesuai untuk mengadakan PRU 15 atau paling lewat enam bulan, Ahli-Ahli Parlimen tidak akan mengemukakan undi tidak percaya terhadap TS Muhyiddin.

2. Dalam tempoh itu Kerajaan PN akan menjalankan pentadbiran seolah-olah ia sebuah caretaker government.

3. Semua Ahli-Ahli Parlimen, kerajaan dan pembangkang, akan menumpukan tenaga untuk menangani wabak Covid-19.

4. Apabila keadaan menjadi sesuai untuk didakan PRU 15 atau paling lewat selepas enam bulan, TS Muhyiddin selaku Perdana Menteri akan menasihatkan YDPA untuk membubarkan Parlimen dan YDPA akan memperkenankannya.

(Ini hanya pokoknya. Yang lainya hendaklah dibincang dan dipersetujui oleh mereka).

Raja-Raja dan rakyat akan memerhati, di antara mereka, siapa negarawan dan siapa politikus.

25 10 2020

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

TIDAK ADA PERDANA MENTERI INTERIM DALAM PERLEMBAGAAN

TIDAK ADA PERDANA MENTERI INTERIM DALAM PERLEMBAGAAN
Oleh
Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Terdapat cakap-cakap bahawa, untuk meredakan kemelut politik negara sekarang, DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong (YDPA) mungkin akan menubuh sebuah kerajaan campuran baru yang diwakili oleh semua parti politik dengan Tengku Razali Hamzah sebagai Perdana Menteri. Ia adalah kerana tidak ada seorang pun Ahli Parlimen yang mendapat sokongan majoriti mudah untuk dilantik sebagai Perdana Menteri termasuklah Tan Sri Muhyiddin Yassin.

Mengikut berita itu, “YDPA tidak akan membubar Parlimen atas nasihat pihak tertentu berikutan penamic Covid – 19.

Atas kuasa dan budi bicara Agong yang sudah termaktub dalam Perlembagaan, Agong boleh melantik seorang Perdana Menteri Interim (sementara) dan Menteri- Menteri Interim untuk satu tempoh masa yang tiada had, sehingga PRU ke-15. PM Interim tidak boleh digulingkan, tidak disingkirkan oleh undi tidak percaya di Parlimen. Hasrat Agong itu akan disampaikan kepada Ketua-Ketua parti yang mempunyai Ahli Parlimen di Dewan Rakyat.”

Kesahihan berita ini belum disahkan. Tetapi, saya fikir kita tidak perlu menunggu sehingga ia dilakukan untuk memberi pandangan mengenai keperlembagaan pelantikan seperti itu, kerana ia akan terlewat.

Soalnya, peruntukan manakah dalam Perlembagaan Persekutuan yang memberi kuasa kepada YDPA untuk melantik seorang Perdana Menteri interim?

Di sini, eloklah kita melihat apa yang diperuntukkan oleh Perlembagaan.

“40(1)…

2) Yang di-Pertuan Agong boleh bertindak menurut budi bicaranya pada melaksanakan fungsi yang berikut, iaitu:

(a) melantik seorang Perdana Menteri;

(b) tidak memperkenankan permintaan bagi pembubaran Parlimen;”

“43. (1) Yang di-Pertuan Agong hendaklah melantik suatu Jemaah Menteri untuk menasihatinya dalam penjalanan fungsinya.

(2) Jemaah Menteri hendaklah dilantik seperti yang berikut, iaitu:

a) Yang di-Pertuan Agong hendaklah terlebih dahulu melantik sebagai Perdana Menteri untuk mempengerusikan Jemaah Menteri seorang ahli Dewan Rakyat yang pada hematnya mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat itu; dan

(4) Jika Perdana Menteri tidak lagi mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat, maka Perdana Menteri hendaklah meletakkan jawatan Jemaah Menteri melainkan jika atas permintaannya Parlimen dibubarkan oleh Yang di-Pertuan Agong.”

Perlembagaan tidak menyebut langsung mengenai pelantikan Perdana Menteri interim. Tidak ada peruntukan Perlembagaan yang memberi kuasa kepada YDPA untuk melantik seorang Perdana Menteri interim yang tidak boleh digulingkan oleh undi tidak percaya di Parlimen seperti yang dikatakan oleh laporan itu. Hanya ada satu jenis Perdana Menteri iaitu yang dilantik di bawah Perkara 43(2)(a) dan semua peruntukan Perlembagaan yang terpakai kepada seorang Perdana Menteri terpakai kepadanya.

Bagaimana sistem itu berfungsi? Kuasa YDPA untuk melantik seorang Perdana Menteri diberi oleh Perkara 43(2)(a).

YDPA hanya boleh melantik seorang Perdana Menteri apabila terdapat kekosongan jawatan itu. Kekosongan jawatan Perdana Menteri berlaku apabila seorang Perdana Menteri meletak jawatan dengan sukarela (seperti Tun Hussein Onn dan Tun Dr Mahathir) atau apabila kalah usul tidak percaya di Dewan Rakyat (hingga hari ini belum ada lagi) atau apabila YDPA membubarkan Dewan Rakyat atas permintaan Perdana Menteri (seperti yang biasa berlaku) atau Perdana Menteri meninggal dunia (seperti Tun Abdul Razak). Ambil perhatian, apabila seorang Perdana Menteri kalah usul tidak percaya di Parlimen, dia hendaklah (shall) meletak jawatan.

Jika keadaan seperti itu berlaku, YDPA hendaklah melantik seorang ahli Dewan Rakyat yang pada hematnya mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat menjadi Perdana Menteri. Logiknya, dia adalah ketua parti yang mempunyai majoriti kerusi dalam Dewan Rakyat atau seorang yang dipersetujui oleh gabungan parti-parti yang mempunyai majoriti.

Melantik seorang lain mungkin satu perbuatan yang sesia kerana dia mungkin tidak mempunyai majoriti. Selepas dilantik, usul tidak percaya boleh dibawa terhadapnya. Jika dia kalah, dia hendaklah meletak jawatan. Syarat itu juga adalah selaras dengan demokrasi berparlimen dan Raja Berperlembagaan.

Cara yang paling baik bagi menentukan sama ada seorang Perdana Menteri masih atau tidak lagi mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat adalah melalui usul tidak percaya di Dewan Rakyat. Pengakuan seseorang pemimpin parti atau gabungan parti-parti bahawa dia mempunyai majoriti, tidaklah reliable. Seperti yang kita lihat berlaku di Malaysia pada masa ini, apabila keluar sahaja senarai nama Ahli-Ahli Dewan Rakyat yang dikatakan menyokong seseorang pemimpin, berlakulah penafian sebahagian daripada mereka. Ada juga yang menukar fikiran apabila melihat sokongan kepada pemimpin itu berkurangan atau ada tawaran yang lebih baik daripada pihak lain.

Apabila seorang Perdana Menteri meletak jawatan, siapa yang akan menjalankan tugas-tugas Perdana Menteri sehingga Perdana Menteri baru dilantik?

Jawapannya, tidak ada sesesiapa kerana pada masa itu tidak ada Perdana Menteri. Pentadbiran harian dilakukan oleh pegawai awam.

Sebaliknya, apabila Parlimen dibubarkan atas nasihat Perdana Menteri, Perdana Menteri tidak dikehendaki meletak jawatan – Perkara 43 (4). Perdana Menteri menjalankan tugas sebagai ketua caretaker government sehingga Perdana Menteri baru dilantik (selepas pilihan raya.) Caretaker government tidak boleh membuat keputusan dasar atau memasuki perjanjian yang mempunyai implikasi undang-undang. Dalam tempoh itu, mesyuarat Jemaah Menteri juga tidak diadakan.

Melantik seorang Perdana Menteri yang telah meletak jawatan sebagai Perdana Menteri semula bererti mengisi jawatan itu semula. Selagi dia tidak meletak jawatan semula, dia masih menjadi Perdana Menteri dan orang lain tidak boleh dilantik sebagai Perdana Menteri kerana tidak ada kekosongan.

Jika YDPA berpendapat seorang Perdana Menteri itu telah kehilangan majoriti, tetapi dia tidak meletak jawatan atau dikalahkan dalam usul tidak percaya (yang menghendakinya meletak jawatan jika dia kalah), bolehkah YDPA melantik seorang lain menjadi Perdana Menteri sebagi penggantinya?

Soalan pertama yang perlu dijawab ialah, adakah terdapat kekosongan jawatan tersebut? Saya fikir tidak. Jika tidak, pelantikan baru tidak boleh dibuat. Pandangan ini ada kebaikannya. Ia adalah untuk mengelak seorang YDPA yang tidak sukakan seorang Perdana Menteri daripada memecatkannya atas alasan Baginda berpendapat Perdana Menteri itu sudah kehilangan majoriti.

Lagipula, tidak ada peruntukan Perlembagaan yang memberi kuasa kepada YDPA untuk memecat (dismiss) seorang Perdana Menteri walau pun pada pandangannya Perdana Menteri itu sudah kehilangan majoriti. Proses pemecatan seorang Perdana Menteri adalah melalui undi tidak percaya di Parliman. Itulah demokrasi berparlimen. Itu juga lebih telus.

Saya juga berpendapat YDPA tidak boleh membubar Parlimen kerana Baginda berpendapat Perdana Menteri tidak lagi mempunyai majoriti, tanpa diminta oleh Perdana Menteri. Alasannya sama dengan yang saya beri di atas, iaitu ia untuk mengelak seorang YDPA yang tidak sukakan seorang Perdana Menteri daripada memecatkannya dengan membubar Parlimen dan ia kurang telus. Caranya adalah melalui usul tidak percaya.

Itu adalah peruntukan Perlembagaan mengenai isu ini mengikut fahaman saya. Jika saya berhenti di sini, tentu orang bertanya bagaimana mengatasi kemelut politik di Malaysia sekarang ini.

Untuk menjawabnya, ingat semula, kita masih ada Perdana Menteri. Dia tidak meletak jawatan secara sukarela atau kalah undi tidak percaya di Parlimen yang menghendakinya meletak jawatan. YDPA tidak ada kuasa memecat Perdana Menteri walaupun Baginda fikir Perdana Menteri itu tidak mempunyai majoriti lagi. YDPA hanya boleh membubar Parlimen jika diminta oleh Perdana Menteri dan Perdana Menteri tidak memintanya.

Maka satu-satunya jalan yang ada ialah melalui usul tidak percaya terhadap Perdana Menteri. Speaker hendaklah bertindak bebas dalam menetapkan usul itu untuk dibahaskan. Ahli-Ahli Parlimen juga perlulah mengambil kira keadaan negara pada masa ini yang sedang menghadapi ancaman kesihatan dan ekonomi akibat wabak Covid-19. Janganlah semata-mata memikirkan kuasa dan kepentingan diri.

Katakanlah Speaker menetapkan tarikh untuk usul itu dibahaskan, Perdana Menteri kalah usul itu dan pilihan raya diadakan, adakah pengundi akan keluar mengundi?

Semua itu perlu difikirkan. Oleh itu, tidak bolehkah usul itu diketepikan dahulu sehingga keadaan sesuai untuk mengadakan pilihan raya? Pada masa itu eloklah Perdana Menteri meminta supaya YDPA membubarkan Palimen dan pilihan raya umum diadakan. Malah, ini boleh dijadikan satu gentlemen’s agreement antara ahli-ahli politik, jika mereka berfikir sedikit mengenai kepentingan rakyat dan negara.

22 10 2020

[email protected]
http://www.tunabdulhamid.my
https://tunabdulhamid.me

Nota: Dipinda pada 22 10 2020 jam 9.30 malam

DS ANWAR TELAH GAGAL, ADAKAH KERAJAAN PN SELAMAT?

DS ANWAR TELAH GAGAL, ADAKAH KERAJAAN PN SELAMAT?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Walaupun selepas menghadap DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong (YDPA), DS Anwar berkata “Muhyiddin telah jatuh”, sebenarnya beliau telah gagal. Tidak perlu menghabiskan banyak perkataan dan ruang menulis mengenainya lagi. Beliau telah menjadi budak yang melaung “serigala”. Noktah.

Beliau tidak Berjaya menjatuhkan TS Muhyiddin dan kerajaan PN. Tetapi, adakah kerajaan PN selamat?

Perhatian kita perlu beralih ke PWTC. Pada petang yang sama (13 10 2020), Biro Politik Majlis Tertinggi UMNO telah bermesyuarat, dipengerusikan oleh DS Zahid Hamidi, Presiden UMNO. Mesyuarat itu, antara lain, memutuskan:

“1. UMNO membuat pertimbangan untuk menarik diri dari menyokong Perikatan Nasional dan akan memberi syarat baru kepada Kerajaan Perikatan Nasional bagi meneruskan Kerjasama politik, secara perjanjian bertulis untuk dilaksanakan secepat mungkin.

2. UMNO akan mencadangkan kepada Jawatankuasa Pemandu Muafakat Nasional (MN) agar Muafakat Nasional didaftar dengan segera sebagai sebuah gabungan politik yang sah”.

 Saya terpaksa membaca perenggan 1 beberapa kali untuk memahaminya. Apa yang saya faham ialah UMNO akan meletakkan syarat baru kepada Kerajaan PN yang akan dijadikan perjanjian bertulis sebelum UMNO akan meneruskan kerjasama dengan Kerajaan PN. Jika syarat itu tidak dipersetujui oleh Kerajaan PN, maka UMNO akan menarik diri daripada menyokong Kerajaan PN. Jika UMNO menarik diri, maka Kerajaan PN akan hilang majoriti. Dua kemungkinan akan berlaku: sama ada DS Anwar atau orang lain akan dijemput oleh YDPA untuk menubuhkan kerajaan baru atau Baginda akan membubar Parlimen dan PRU akan terpaksa diadakan.

Kita bincang keputusan ini dahulu. Tidak syak lagi bahawa keputusan itu adalah berbangkit daripada rasa tidak puas hati di kalangan pemimpin-pemimpin UMNO terhadap pemberian jawatan dalam Kerajaan PN dan bilangan kerusi dalam pilihan raya, sebagai misalan, dalam PRN Sabah yang baru lepas. Ini ditujukan kepada TS Muhyiddin dan Bersatu.

Rasa tidak puas hati itu bermula dengan penubuhan Kerajaan PN, terutama sekali di kalangan pemimpin-pemimpin UMNO yang tidak terpilih menduduki jawatan-jawatan dalam Kabinet TS Muhyiddin. Mereka menghujahkan UMNO yang mempunyai kerusi terbanyak dalam gabungan PN telah dipinggirkan oleh TS Muhyiddin.  Ini diburukkan lagi oleh sabitan terhadap DS Najib yang menyebabkan DS Zahid mengeluarkan  kenyataan bahawa UMNO akan mengambil keputusan politik yang besar.  Kenyataannya itu dilihat sebagai bayangan bahawa UMNO mungkin keluar daripada Kerajaan PN akibat keputusan mahkamah itu, yang juga membayangkan apa yang akan berlaku kepada DS Zahid sendiri.

Nampaknya jerami terakhir yang mematahkan belakang unta adalah PRN Sabah. UMNO merasakan  pembahagian kerusi untuk ia bertanding adalah tidak adil dan jawatan Ketua Menteri sepatutnya diberi kepada UMNO.

Maka, apabila DS Anwar mengeluarkan kenyataan beliau telah mempunyai majoriti untuk menubuh kerajaan baru, DS Zahid pun mengeluar kenyataan mengatakan ramai ahli-ahli Parlimen UMNO yang menyokong DS Anwar, beliau menghormati tindakan mereka dan beliau tidak boleh menghalang mereka.

Pada masa itu, terdapat tiga kumpulan dalam UMNO berhubung isu ini:

  1. Kumpulan yang menyokong DS Anwar untuk menggulingkan Kerajaan PN dan mahukan DS Anwar menjadi Perdana Menteri.
  1. Kumpulan yang hendak menggulingkan Kerajaan PN tetapi mahukan pilihan raya diadakan.
  1. Kumpulan yang menyokong Kerajaan PN dan TS Muhyiddin sebagai Perdana Menteri.

Saya percaya kumpulan DS Zahid pada awalnya berada dalam kumpulan Pertama. – lihat “Komplot September 2020: Apa Kesannya?” (01 10 2020). Tetapi, mereka kemudiannya berundur seorang demi seorang apabila melihat ia tidak akan berjaya. Hingga, apabila sampai tarikh DS Anwar diterima menghadap YDPA, hampir semua nama yang dikatakan menyokong DS Anwar itu menafikan sokongan mereka. Kenyataan Media Istana Negara selepas majlis menghadap itu, membunuh segala harapan DS Anwar.

Maka, pada petang hari yang sama, DS Zahid mempengerusi Biro Politik Majlis Tertinggi UMNO. Dari apa yang saya faham, ia adalah satu biro Majlis Tertinggi dan keputusannya mestilah disahkan oleh Majlis Tertinggi sebelum ia menjadi suatu dasar. Dalam hal ini nampaknya, keputusan itu tidak dibawa kepada Majlis Tertinggi untuk diluluskan. Sebaik sahaja ia diluluskan ia terus diumumkan, diikuti dengan kenyataan bahawa syarat baru itu akan dikemukakan pada esoknya dalam pertemuan antara DS Zahid dan TS Muhyiddin.

Soalan: Mengapa DS Zahid menggunakan biro itu untuk meluluskan keputusan itu dan tidak Majlis Tertinggi atau membawa keputusan itu kepada Majlis Tertinggi untuk diluluskannya? Adakah DS Zahid takut Majlis Tertinggi tidak akan meluluskannya?

Sama ada keputusan itu mengikat UMNO atau tidak, kesannya sudah dirasa. UMNO, atau lebih tepat, kumpulan DS Zahid telah mengancam menarik diri keluar daripada Kerajaan PN sebaik sahaja DS Anwar selesai menghadap YDPA. Tarikh mesyuarat itu tentu telah ditetapkan lebih awal. Ia tentulah telah dirancang oleh DS Zahid untuk memberi sokongan kepada DS Anwar. Walaupun perancangan DS Anwar nampaknya gagal, kumpulan DS Zahid, yang kononnya mewakili UMNO telah menghidupkan semula harapan DS Anwar. Ia juga telah berjaya menambah keretakan dalam gabungan PN. Bendahari PAS Pusat telah pun mempertikaikan syarat baru itu, walaupun belum tahu apa syarat itu. Nampak seperti Kerajaan PN akan berpecah dan tumbang, bukan kerana kejayaan DS Anwar tetapi kerana tindakan DS Zahid, atas nama UMNO, memberi faedah kepada DS Anwar.

Soalan saya kepada Majlis Tertinggi ialah, apakah pendirian Majlis Tertinggi terhadap DS Zahid yang membelakangkan Majlis Tertinggi itu? Apakah pendirian Majlis Tertinggi terhadap keputusan itu?

Saya berpendapat, biar apa pun perbezaan pendapat dan rasa tidak puas di antara parti-parti komponen PN, mereka sepatutnya cuba mengekalkan Kerajaan PN sehingga pilihan raya diadakan. Yang paling penting adalah mengelak PH berkuasa semula, walaupun dengan DS Anwar sebagai Perdana Menteri. Ini bukanlah masa yang sesuai untuk mengadakan pilihan raya. Kerajaan PN perlulah disokong sehingga masa yang sesuai untuk mengadakan pilihan raya.

Sampai kepada keputusan kedua, cadangan supaya MN didaftarkan sebagai sebuah gabungan politik yang sah. Saya bersetuju dengan cadangan itu. Dari awal saya berkata UMNO dan PAS hendaklah memberi keutamaan kepada MN. Tetapi, PAS yang nampaknya mula membelakangkan MN, pertama kerana hendak mengambil hati Tun Dr. Mahathir; selepas TS Muhyiddin menjadi Perdana Menteri, kerana hendak mengambil hati beliau sehingga menyertai pendaftaran PN. Sekarang, nampaknya PAS perlulah memilih untuk didaftarkan dalam gabungan PN atau MN.

Walau bagaimana pun, saya harap Bersatu, UMNO dan PAS akan mempertahankan Kerajaan PN sehingga diadakan pilihan raya.

16 10 2020

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

KOMPLOT SEPTEMBER 2020: APA KESANNYA?

KOMPLOT SEPTEMBER 2020: APA KESANNYA?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Entah mengapa, apabila saya terbaca dakwaan DS Anwar Ibrahim bahawa beliau telah mendapat majoriti bilangan ahli Parlimen yang menyokongnya untuk menubuhkan kerajaan baru dan menunggu untuk menghadap DYMM SPB Yang di-Pertuan Agong (YDPA) di masa terdekat, saya tidak fikir peralihan kuasa akan berlaku. Jika dakwaannya benar pun, saya harap, malah percaya, YDPA akan membubarkan Parlimen dan PRU15 akan diadakan.

Apabila terbaca pula berita YDPA masuk IJN dan tidak akan menerima sesiapa menghadap, saya fikir tentu akan ada ahli-ahli Parlimen, terutama sekali yang dikatakan daripada UMNO itu, yang akan undur balik.

Ini kerana pada masa ini UMNO nampak semakin kuat. Gandingannya dengan PAS, jika berterusan, disokong oleh tsunami patah balik orang Melayu, akan membolehkan UMNO dan PAS menambah bilangan ahli-ahli Parlimennya. Oleh itu, mengapa mereka hendak meninggalkan PN pada masa ini?

Sebaliknya, mungkin ahli-ahli Parlimen itu disogok, dijanjikan jawatan Menteri dan lain-lain, atau mereka merasakan kerajaan PN tidak selamat kerana mampunyai majoriti yang sangat nipis dan boleh tumbang bila-bila masa dan menamatkan tempoh mereka menjadi ahli Parlimen. Dengan menyokong kerajaan baru, mereka mengharapkan kerajaan baru itu akan lebih kuat dan kekal hingga ke akhir penggal yang bererti mereka dapat menjadi ahli Parlimen sekurang-kurangnya selama dua tahun lagi.

Kemudian keluar pula kenyataan DS Zahid Hamidi, selaku Presiden UMNO. Beliau mengatakan ramai ahli-ahli Parlimen UMNO yang menyokong DS Anwar, beliau menghormati tindakan mereka dan beliau tidak boleh menghalang mereka.

Membaca kenyataan itu, saya terus terfikir bahawa DS Zahid terlibat dalam komplot itu. Mengapa beliau begitu rela dengan apa yang berlaku itu? Ingat semula kata-katanya apabila DS Najib didapati bersalah oleh Mahkamah Tinggi. (Rujuk rencana saya bertajuk “Adakah UMNO keluar PN kerana marah Najib didapati bersalah?” (04.08.2020). Kenyataan itu seolah-olah hendak demoralize ahli-ahli Parlimen UMNO lain supaya turut serta.

Kemudian keluar pula senarai 19 orang ahli Parlimen UMNO yang dikatakan menyokong DS Anwar. Kita boleh bahagikan mereka kepada tiga kumpulan. Kumpulan pertama terdiri daripada DS Najib, DS Zahid dan pemimpin-pemimpin UMNO lain yang sedang menghadapi pertuduhan rasuah, penyalahgunaan kuasa dan pecah amanah. Kumpulan kedua terdiri daripada pemimpin-pemimpin UMNO yang pernah menjadi Menteri dan Menteri Besar. Kumpulan ketiga adalah ahli-ahli Parlimen biasa.

Reaksi spontan saya adalah seperti tidak percaya bahawa mereka sanggup memecahbelahkan UMNO, meninggalkan PN, menyertai DS Anwar dan bekerjasama dengan DAP.

Mari kita lihat alasan-alasan yang mungkin menyebabkan mereka berbuat demikian. Bagi kumpulan pertama, mungkin mereka telah dijanji atau mengharapkan pertuduhan terhadap mereka akan ditarik balik. Jika itulah yang dipersetujui antara mereka dengan DS Anwar atau yang mereka harapkan, ia sangat-sangatlah mendukacitakan. Ia menunjukkan bekas Presiden PKR yang juga bekas Timbalan Pedana Menteri dan bakal Perdana Menteri; bekas Presiden UMNO dan bekas Perdana Menteri; Presiden UMNO dan bekas Timbalan Perdana Menteri; bekas Menteri dan ahli-ahli Parlimen, masih tidak faham sempadan bidang kuasa Eksekutif dan kebebasan Peguam Negara. Mereka seolah-olah berfikir kerajaan boleh mengarahkan Peguam Negara menarik balik pertuduhan atau semua Peguam Negara adalah seperti TS Tommy Thomas yang menarik balik pertuduhan terhadap Lim Guan Eng, Ahli Parlimen, Ahli DUN dan penyokong-penyokong PH.

DS Najib yang telah disabitkan dan dihukum pula mungkin mengharapkan DS Anwar akan memohon pengampunan bagi pihaknya seperti yang dilakukan oleh Tun Dr. Mahathir mengenai DS Anwar apabila PH berkuasa. Saya telah menghujahkan bahawa ia adalah penyalahgunaan kuasa oleh kerajaan dan Lembaga Pengampunan. (Lihat rencana-rencana saya bertajuk “Pengampunan Dato’ Seri Anwar atas dasar apa?” (12.05.2018); “Kuasa pengampunan” (03.05.2018); “Pengampunan Dato’ Seri Anwar dan Keadilan kepada Saiful” (14.05.2018); “Kuasa di atas keadilan (31.08.2018); “Pengampunan dan pembatalan kehilangan kelayakan untuk menjadi ahli Parlimen” (11.10.2018) dan “Peletakan jawatan Yang di-Pertuan Agong dan selepasnya” (09.01.2019).

Mengenai kumpulan kedua, kemungkinan mengapa mereka menyokong penubuhan kerajaan baru itu ialah kerana mereka tidak mendapat jawatan dalam kerajaan TS Muhyiddin. Maka mungkin mereka mengharapkan sesuatu daripada kerajaan DS Anwar.

Mengenai kumpulan ketiga, mereka mungkin merasa lebih selamat mengikuti Presiden parti dan bekas Presiden parti dan mengharapkan kerajaan baru akan dapat bertahan hingga ke akhir penggal dan mereka juga akan dapat menjadi ahli Parlimen hingga ke akhir penggal.

Kita perhatikan, jika benar pun kumpulan 19 orang ini menarik balik sokongan mereka terhadap TS Muhyiddin dan menyokong DS Anwar sebagai Perdana Menteri, mereka tidak melompat parti. Ertinya mereka tidak keluar dari UMNO. Akibatnya, dalam UMNO akan ada dua kumpulan, satu kumpulan dalam kerajaan dan satu kumpulan lagi sebagai pembangkang. Ini amat pelik dan saya tidak fikir ia pernah berlaku dalam dunia. Mungkin DS Zahid dan DS Najib bercadang untuk menyingkirkan semua Ahli Parlimen UMNO yang tidak mengikut mereka. Adalah menghairankan bahawa mereka sanggup bekerjasama dengan DAP.

Kedudukan DS Anwar nampak lebih kuat apabila Lim Guan Eng menyatakan kesemua ahli Parlimen DAP menyokong DS Anwar. Timbul soalan bagaimana DAP juga boleh bekerjasama dengan UMNO, terutama sekali dengan DS Najib dan DS Zahid. Atau, sanggupkah mereka melupakan permusuhan mereka? Amanah juga menyokong DS Anwar sepenuhnya. Kali ini nampak seolah-olah Dato’ Seri Anwar, akhirnya, berjaya juga menjadi Perdana Menteri.

Selepas itu keluar pula senarai Jemaah Menteri kerajaan baru.

Seperti dijangka, selepas beberapa hari, seorang demi seorang menafikan penglibatannya. Lim Guan Eng mengeluarkan satu kenyataan lagi. Katanya, beliau berada di Sandakan apabila DS Anwar menelefonnya dan memberitahunya beliau (DS Anwar) telah mempunyai majoriti. Talian telefon tidak terang. Beliau sangkakan ahli-ahli Parlimen yang menyokong DS Anwar itu adalah daripada GPS di Sarawak bukan daripada parti-parti lain (maksudnya UMNO). Sebab itulah beliau mengatakan DAP menyokongnya. Keadaan berubah apabila mereka mengetahui UMNO juga bersama, kerana DAP tidak boleh bekerjasama dengan UMNO. Anehnya, ahli-ahli Parlimen UMNO yang dikatakan terlibat dan menafikan penglibatan mereka juga memberi alasan yang sama: mereka tidak dapat bekerjasama dengan DAP.

Tibalah malam penentuan PRN Sabah. Di luar jangkaan, GRS menang walaupun dengan hanya majoriti tiga kerusi.

Sampai hari Isnin 28.09.2020. Keluarlah berita TYT Sabah bersetuju melantik DSP Hajiji sebagai Ketua Menteri. Tidak kiralah DS Bong Moktar atau DSP Hajiji, kesannya kerajaan GRS tertubuh.

Tidak dapat dinafikan keputusan itu adalah satu tamparan kepada PH. DS Anwar dan PKR yang hanya menang dua kerusi juga merasakan kesannya. Cubaan DS Anwar menumbangkan kerajaan PN nampak akan gagal seperti perisytiharannya dalam bulan September 2008. Ertinya, keinginannya menjadi Perdana Menteri gagal lagi.

Ada tiga kemungkinan yang menyebabkan terbitnya cerita itu: Pertama, DS Anwar sengaja membuat cerita untuk membantu sekutunya dalam PRN Sabah.

Kedua, ahli-ahli Parlimen UMNO itu hendak memerangkap DS Anwar kerana mereka menghendaki PRU15 diadakan segera.

Ketiga, memang betul pada mulanya ada komplot begitu tetapi, setelah beberapa hari, seorang demi seorang ahli-ahli Parlimen UMNO yang terlibat itu menafikannya kerana reaksi ahli-ahli UMNO dan orang Melayu yang tidak menyetujuinya.

Saya tidak fikir DS Anwar sengaja membuat cerita untuk membantu sekutunya dalam PRN Sabah. Ini kerana keputusan PRN itu tidak akan menambah atau mengurangkan bilangan ahli-ahli Parlimen yang, kita percaya, akan menyokongnya. Setelah malu (kita menganggap beliau masih tahu malu) kerana kegagalan komplot September 2008, beliau tentu tidak akan mengulanginya, melainkan dalam komplot 2008 itu juga pada mulanya beliau dijanjikan sokongan tetapi ahli-ahli Parlimen yang dikatakan akan menyokongnya itu menarik balik sokongan mereka. Jika demikian, ertinya beliau tidak belajar daripada pengalaman itu.

Mengenai kemungkinan kedua, pada 24 09 2020, Isham Jalil, Ketua Penerangan Barisan Nasional Selangor (mengikut sebuah rencana dalam Suara Merdeka, Setiausaha Agung Barisan Nasional Selangor) menulis:

“Pada saya, keputusan Presiden UMNO semalam untuk tidak menghalang mana-mana Ahli Parlimen UMNO untuk menyokong sesiapa (i.e. sama ada menyokong Anwar atau menarik balik sokongan daripada kerajaan Perikatan Nasional) bukan bermakna beliau (Zahid) atau UMNO menyokong pembentukan kerajaan yang baru dengan Anwar sebagai Perdana Menteri.

Sebab jika Ahli-ahli Parlimen UMNO menarik balik sokongan daripada kerajaan atau menjadi berkecuali, maka Anwar masih tidak boleh jadi Perdana Menteri secara automatik.

Ini kerana besar kemungkinan Parlimen akan dibubar untuk pilihanraya yang baru.

Oleh itu keputusan Presiden UMNO semalam adalah suatu langkah yang bijak dan betul ke arah pembubaran Parlimen dan pilihanraya yang baru secepat mungkin untuk mengakhiri impasse dan ketidakstabilan politik dan ekonomi yang kita hadapi sekarang demi kepentingan rakyat dan negara.”

Pada malam terakhir berkempen PRN Sabah, DS Zahid menerbitkan rakaman video menyeru pengundi mengundi BN. Tetapi wajahnya kelihatan tidak ceria. Kata-katanya seolah-olah terbit dari mulut, bukan dari hati.

Pada 26 September 2020, hari mengundi di Sabah, terbit pula berita:

“Setiausaha Agung Barisan Nasional (BN), Tan Sri Annuar Musa mendedahkan bahawa Presiden PKR, Datuk Seri Anwar Ibrahim kini sudah ‘masuk perangkap selepas termakan umpan’ dipasang oleh pihak-pihak tertentu.”

Menteri Wilayah Persekutuan itu amat pasti bahawa rancangan mengadakan Pilihan Raya Umum Ke-15 (PRU) lebih awal memang sudah lama ada dalam pemikiran Perdana Menteri, Tan Sri Muhyddin Yassin; Perikatan Nasional (PN), Muafakat Nasional (MN) dan Barisan Nasional (BN).

Ahli Parlimen Ketereh itu berkata, lagi cepat PRU-15 diadakan maka semakin cepat Ketua Pembangkang berkenaan menjadi tidak relevan dalam dunia politik Malaysia.”

Bagi saya, teori itu adalah usaha untuk memberi jalan keluar kepada DS Zahid apabila komplot itu nampak akan gagal untuk menyelamatkan Presiden UMNO itu daripada kemarahan ahli-ahli UMNO dan orang Melayu yang mungkin mengorbankan jawatan Presidennya.

Saya tidak percayakan teori itu kerana, pertama, bilakah DS Zahid pernah berkata beliau mahukan PRU15 diadakan segera? Kedua, jika DS Zahid, DS Najib dan kumpulan 19 itu mahukan PRU15 diadakan segera, mereka sepatutnya berhadapan dengan TS Muhyiddin, beritahunya mereka menarik balik sokongan mereka terhadapnya dan minta beliau menghadap YDPA untuk menasihatkan Baginda membubarkan Parlimen. Itu lebih direct. Ketiga, jika YDPA tidak membubarkan Parlimen tetapi melantik DS Anwar menjadi Perdana Menteri, siapa yang terjerat?

Kita sampai kepada kemungkinan ketiga iaitu pada mulanya memang ada komplot begitu yang bererti DS Najib, DS Zahid dan kumpulan 19 itu terlibat. Perhatikan, hingga ke akhirnya, DS Najib, DS Zahid, DS Abdul Azeez Abdul Rahim, DS Mohamed Nazri Aziz dan Datuk Mohamad Alamin tidak menafikan penglibatan mereka. Untuk memberi jalan keluar kepada mereka, maka dikeluarkanlah teori mereka memasang jerat kepada DS Anwar itu.

Apakah kesan kegagalan komplot September 2020 itu?

Setelah dua kali komplot bulan September DS Anwar berakhir dengan kegagalan, saya fikir kredibiliti DS Anwar sudah habis. Beliau telah menjadi budak yang memekik “serigala”.

Mengikut kenyataan DS Ismail Sabri yang dibuat di Sabah, MT dan ahli-ahli Parlimen UMNO telah membuat keputusan:

  1. Jika hendak menyokong sesuatu gabungan, ia mestilah dibuat secara en bloc, bukan secara individu;
  1. Sesiapa yang memberi sokongan secara individu akan dipecat dari parti;
  1. Sokongan tidak akan diberi jika dalam gabungan itu ada DS Anwar atau DAP.

Saya percaya apa yang dikatakan oleh DS Ismail itu.

Adalah jelas, jika kumpulan 19 itu terlibat, mereka telah melanggar keputusan-keputusan itu. MT patut keluarkan surat tunjuk sebab kepada mereka. Jika mereka tidak dapat memberi jawapan yang memuaskan, mereka patut dipecat. UMNO perlu membersihkan diri daripada ahli-ahli, walau Presiden dan bekas Presiden, yang tidak setia kepada parti.

01 10 2020

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

PS:

Selesai sahaja saya menulis rencana ini pada petang 29 09 2020, saya terbaca pula berita bertajuk “Zahid diberikan 7 hari untuk keluarkan Umno dari kerajaan PN”:

“Presiden Umno, Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi diberikan tujuh hari oleh kumpulan Datuk Seri Najib Razak agar memulakan tindakan terhadap Bersatu selepas beberapa kali Umno diperlekehkan oleh parti itu.

Jika beliau gagal membebaskan Umno dari Perikatan Nasional, kempen untuk mengenepikan beliau dari Presiden Umno akan digerakkan di kalangan ahli Umno.

Sehubungan itu, bekas Ahli Majlis Tertinggi Umno yang kini orang kanan Najib, Datuk Lokman Noor Adam berkata, pihaknya memberikan Zahid tujuh hari untuk melaksanakan perkara ini.“Tujuh hari dari sekarang, MP-MP Barisan Nasional kena ambil keputusan. Jangan tunggu lama-lama.

“Hari itu strateginya, kita mahu menyokong Anwar Ibrahim. Tuanku tak mahu menerima Anwar kerana baginda berada di IJN. Kita tak boleh buat apa, Tuanku tak sihat, kita kena tunggu Tuanku….””.(Malaysia Dateline).

Ayat yang dengan jelasnya menjawab salah satu persoalan yang saya bincang ialah ayat pertama di perenggan terakhir petikan saya, “Hari itu strateginya, kita mahu menyokong Anwar Ibrahim.” Maka jelaslah terdapat komplot antara DS Anwar dan DS Najib, DS Zahid dan lain-lain dalam senarai 19 itu.

Apa akan jadi sekarang? Kita tidak tahu sama ada DS Zahid akan tunduk kepada kata dua itu. Jika beliau tunduk, melainkan semua ahli-ahli UMNO mengikut mereka, UMNO akan berpecah, paling kurang kepada dua kumpulan iaitu, pertama, kumpulan DS Najib- DS Zahid yang mahu UMNO keluar daripada kerajaan PN dan dan menyokong DS Anwar sebagai Perdana Menteri dan, kedua, kumpulan yang tidak mahu keluar. Mungkin juga akan timbul kumpulan ketiga, iaitu kumpulan yang mahu UMNO keluar daripada kerajaan PN tetapi mereka tidak mahu bekerjasama dengan DS Anwar dan DAP dan mereka mahukan PRU15 diadakan segera.

Tetapi, setelah gagal berkomplot dengan DS Anwar, mungkin kumpulan DS Najib-DS Zahid juga tidak mahu bekerjasama dengan DS Anwar lagi. Dalam keadaan itu, ada kemungkinan UMNO tidak akan berpecah. Tetapi itu tertakluk kepada sama ada kumpulan ketiga itu boleh menerima kumpulan DS Najib-DS Zahid yang terang-terang telah melanggar keputusan-keputusan MT itu dan sama ada mereka mahu UMNO memasuki PRU15 dengan pemimpin-pemimpin yang menyebabkan kekalahan dalam PRU14 dan telah didapati bersalah atau sedang menjalani perbicaraan.

Jika kumpulan ketiga itu tidak sanggup menerima kumpulan kedua, maka perebutan jawatan dalam UMNO tidak dapat dielakkan. Jika ahli-ahli UMNO masih tidak mahu UMNO berubah, maka tibalah masanya bagi orang Melayu meninggalkan UMNO dan mencari parti lain.

Saya harap pemimpin-pemimpin UMNO yang tidak terlibat dalam komplot bersama DS Anwar dan ahli-ahli UMNO amnya, akan mengambil kesempatan ini untuk membersihkan UMNO dan masuk ke PRU15 dengan wajah baru.

Bagaimana jika DS Zahid tidak tunduk kepada tuntutan (demand) itu? Sudah pasti kempen menjatuhkan DS Zahid akan berlaku yang akan diikuti dengan perebutan jawatan dalam UMNO. Jika itu berlaku, saya harap kumpulan ketiga akan merebut peluang untuk membersihkan UMNO daripada pemimpin-pemimpin yang menjadi liabiliti kepada UMNO itu. Mereka akan diingati jika mereka kalah sekalipun. Wallahu a’lam.

KEPERLUAN PERSEFAHAMAN ANTARA PARTI-PARTI POLITIK DAN NGO-NGO MELAYU

PERJUMPAAN PELAN STRATEGI MELAYU/ISLAM PULAU PINANG

26 09 2020

KEPERLUAN PERSEFAHAMAN ANTARA PARTI-PARTI POLITIK DAN NGO-NGO MELAYU

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Saya fikir, semenjak Merdeka, tidak ada suatu masa di mana cabaran terhadap orang Melayu dan agama Islam di negara kita lebih teruk daripada dua puluh dua bulan negara ini berada di bawah pemerintahan Pakatan Harapan. Juga, tidak ada suatu masa di mana perpaduan orang Melayu lebih teruk daripada beberapa tahun kebelakangan ini.

Dalam tahun 2018, kita melihat kerajaan Persekutuan yang diterajui oleh orang Melayu selama 60 tahun tumbang walaupun peratusan penduduk orang Melayu/Islam adalah sebanyak 60%. Sebabnya adalah kerana undi orang Melayu berpecah tiga kepada BN, PAS dan PH. BN (khususnya UMNO) dan PAS yang berlawan sama sendiri menjadikan perlawanan tiga penjuru dengan PH, menyebabkan PH menang dalam lebih kurang 30 kawasan Parlimen.

Kita tidak terima (we do not approve)  sebarang perbuatan rasuah dan penyalahgunaan kuasa oleh sesiapa. Yang bersalah mesti dihukum. Tetapi, menyerahkan kuasa politik orang Melayu kepada orang bukan Melayu bukanlah caranya untuk mengatasi masalah itu.

Pengundi-pengundi Cina yang bersepadu di belakang DAP, disokong pengundi Melayu yang termakan diayah pemimpin-pemimpin Melayu dalam PH, memberi kemenangan kepada PH.

Dalam masa 22 bulan berikutnya, orang Melayu merasa dan melihat akibat kesilapan mereka.

Ada yang sedar, ada yang tidak dan ada yang tidak mahu sedar. Yang benar-benar sedar (Kumpulan Pertama) terdiri daripada pemimpin masyarakat, rakyat jelata, pesara dan NGO-NGO bebas yang tidak berkepentingan. Mereka merasa dan melihat sendiri kesan apa yang dilakukan oleh kerajaan PH dan penyokong-penyokongnya. Mereka serik dan mereka benar-benar mahukan orang Melayu bersatu semula, lupakan parti, lupakan jawatan dan kedudukan dan tumpukan kepada usaha menangani cabaran yang dihadapi itu.

Saya pergi dahulu kepada kumpulan yang tidak sedar, atau lebih tepat tidak mahu sedar (Kumpulan Kedua) kerana perbincangan saya mengenai mereka adalah amat ringkas. Mereka adalah terdiri daripada pemimpin-pemimpin PKR, Bersatu-Mahathir dan Amanah dan penyokong-penyokong mereka. Mereka pertahankan pendirian parti mereka kerana mereka mendapat faedah daripadanya. Noktah.

Ada yang sedar tetapi kepentingan menyebabkan mereka sangsi akan akibat perpaduan (Kumpulan Ketiga). Mereka itu terdiri khususnya daripada pemimpin-pemimpin UMNO dan PAS. Mereka nampak kesan kesilapan mereka. Tetapi, mereka khuatir akan kesan perpaduan: mereka khuatir kiranya dalam PRU15, mereka kehilangan peluang menjadi calon ahli Parlimen atau DUN. Pemimpin-pemimpin bawahan khuatir terlepas peluang jawatan-jawatan yang diberi sebagai imbuhan kerana menyokong partinya. Maka, mereka sangsi terhadap perpaduan.

Tetapi, Alhamdulillah, Allah memberi pertunjuk kepada pemimpin-pemimpin UMNO dan PAS. Akibatnya, mereka bersetuju mengadakan Muafakat Nasional yang menggerunkan PH. Kemenangan di kesemua PRK selepas diadakan muafakat itu, telah menyebabkan parti-pati bukan Melayu yang mengutuk UMNO dan mengancam akan keluar dari BN, menghampirinya semula dan memberi sokongan kepada  BN semula. Malah, Gerakan yang begitu teruk mengutuk UMNO dan keluar dari BN pun hendak kembali kepada BN semula. Begitu tebal muka mereka.

Perpaduan ini melangkah selangkah lagi apabila sebahagian daripada pemimpin-pemimpin Bersatu yang dipimpin oleh TS Muhyiddin dan sebahagian daripada pemimpin-pemimpin PKR yang diketuai DS Azmin Ali membawa keluar pengikut-pengikutnya dan menyertai UMNO, PAS dan beberapa buah parti di Sabah dan Sarawak untuk menggulingkan Kerajaan PH dan menubuhkan Kerajaan PN.

Tidak boleh dinafikan, penukaran kerajaan itu melegakan orang Melayu dan Islam. Tidak boleh dinafikan bahawa rakyat miskin daripada semua bangsa dan agama telah merasa nikmatnya, terutama sekali semasa berhadapan dengan bencana Covid-19 itu. Tidak boleh dinafikan bahawa ia telah mententeramkan negara, khususnya daripada ancaman perselisihan kaum dan agama.

Tetapi, ia tidak memuaskan dari segi mewujudkan perpaduan Melayu. Betul, kebanyakan orang Melayu menolak PH, tetapi yang menyebabkan masalah adalah pemimpin-pemimpin dalam gabungan PN itu sendiri.

Mula-mula kita lihat tindakan Perdana Menteri. Kita mengharapkan beliau akan mengambil kesempatan itu untuk menubuhkan sebuah kerajaan perpaduan Melayu dan Bumiputra. Sebaliknya beliau lebih mementingkan survival beliau sebagai Perdana Menteri. Maka, beliau lebih mengutamakan orang-orang daripada parti beliau sendiri dan yang baru melompat masuk ke parti beliau dan juga dari Sabah dan Sarawak yang memberi sokongan kepada beliau, menyebabkan ternampak seolah-olah ada tawar menawar. Pemimpin-pemimpin UMNO yang berkemungkinan menggerhanakan beliau, diketepikan. Dalam hal ini, mungkin DS Zahid Hamidi juga memain peranan, juga untuk survival dirinya.

Maka, UMNO yang mempunyai bilangan ahli Parlimen yang terbanyak merasa terpinggir. Memikirkan bahawa ia berkemungkinan menambahkan bilangan kerusi Parlimen dan meperolehi jawatan Perdana Menteri, pemimpin-pemimpin UMNO mendesak supaya diadakan PRU15 dengan segera. Tetapi Presidennya, DS Zahid tidak bersetuju, mungkin kerana beliau mempunyai perkiraan lain, sesuai dengan kepentingannya. TS Muhyiddin juga tidak bersetuju kerana beliau tidak yakin dengan prestasi partinya sendiri manakala PAS menyokong DS Muhyiddin dengan harapan dapat memujuknya memberikan wang ihsan petrolium kepada Terengganu dan Kelantan.

PAS cuba mendapt wang ihsan petrolium daripada Kerajaan Persekutuan semenjak pemerintahan PH dengan menyatakan sokongan terhadap Tun Dr. Mahathir, seolah-olah tidak kisah dengan apa yang dilakukan oleh Kerajaan PH dan penyokong-penyokongnya terhadap hak dan kepentingan orang Melayu dan kedudukan agama Islam. Mungkin hujah yang diberikakan PAS ialah Tun Dr, Mahathir adalah lebih baik daripada DS Anwar, satu pusingan-U daripada pendirinya pada suatu masa dahulu, apabila PAS menolak tuduhan liwat terhadap DS Anwar dan menggelarkan Dr Mahathir sebagai Maha Firaun.

Apabila TS Muhyiddin menjadi Perdana Menteri, hingga sekarang, PAS memberi sokongan tidak berbelah bahagi kepadanya, malah menjadi ahli PN yang didaftarkan sebagai sebuah parti politik, membelakangkan Muafakat Nasional yang ditubuhnya lebih awal, dengan UMNO. Adakah ia bersekongkol dengan Bersatu untuk meminggirkan UMNO? Semua itu menampakkan seolah-olah PAS lebih mementingkan wang ihsan petrolium daripada perpaduan Melayu/Islam.

Sampai kepada Bersatu, saya berkali-kali berkata, dengan tsunami patah balik orang Melayu dan tanpa undi orang Cina, jika ia bertanding sendiri, walaupun dengan sokongan kumpulan bekas-PKR yang diketuai DS Azmin Ali (dengan syarat PAS tidak mengkhianati Muafakat Nasional dengan UMNO), Bersatu bernasib baik jika ia boleh memenangi bilangan kerusi Parlimen yang boleh dikira dengan jari tangan. Keadaan mungkin lebih teruk apabila Tun Dr Mahathir menubuh Pejuang.

Maka, kita lihat cubaan Bersatu untuk menarik ahli-ahli Parliman UMNO menyertainya. Ini telah dilakukan oleh Tun Dr Mahathir semenjak kekalahan BN dalam PRU14, tetapi kegagalannya mula nampak apabila BN memenangi beberapa PRK berturut-turut. Tamparan terakhir kepada Tun Dr Mahathir ialah apabila parti Bersatunya sendiri yang berpecah dan menyertai PN untuk menumbangkan Kerajaan PH dan menafikannya daripada menjadi Perdana Menteri semula.

Keresahan Bersatu menyebabkan ia membuka keahliannya kepada orang bukan Melayu, satu usaha yang sesia.

Kita perhatikan, dalam membuat sesuatu keputusan, orang politik hanya memikirkan kepentingan diri dan (pemimpin-pemimpin) parti di masa terdekat. Mereka akan bersahabat atau bermusuh pada sesuatu masa jika ia memberi keuntungan material segera kepada mereka. Bukan mereka tidak langsung mempunyai tujuan bersama, tetapi cuma setakat ia menguntungkan mereka pada masa itu, atau untuk mengelak kekalahan pada masa itu. Mungkin itulah politik!

Biar apa pun, kita mesti akui peranan baik yang dimainkan oleh mereka semua dalam tempoh tujuh bulan kebelakangan ini.

TS Muhyiddin dan pemimpin-pemimpin Bersatu berjasa kerana keluar daripada PH dan menyebabkan tumbangnya Kerajaan PH.

TS Muhyiddin, dengan parcaturan politiknya, berjaya menafikan PH daripada berkuasa semula sudah selama tujuh bulan, walaupun harga yang dibayar amat tinggi.

UMNO, walaupun merungut, tidak menarik  balik sokongannya kepada TS Muhyiddin dan Kerajaan PN, dengan itu  mengelak PH  berkuasa semula. Sama ada DS Zahid  mempunyai perkiraan peribadi lain tidak mengapalah, asalkan PH tidak berkuasa semula.

Sokongan padu PAS kepada TS Muhyiddin menyelamatkan kedudukan TS Muhyiddin dan mengekalkan kerajaan PN hingga sekarang, tidak kiralah apa motifmya.

Tetapi keputusan yang dibuat atas kepentingan politik semata-mata, akan ternyata kurang arif dan merugikan negara. Misalnya keputusan mengadakan dan menambah sekolah vernakular untuk mengambil hati pengundi Cina dan, baru-baru ini, kepututusan TS Muhyiddin mengenai isu berkaitan dengan hasil petrolium di Sarawak. (Berkenaan Terengganu dan Kelantan, sila baca rencana saya bertajuk Pencapaian Tuan Guru Nik Aziz (24 05 2017) dalam laman web saya.)

Tetapi, kita memerlukan rakan seperjuangan yang berpanjangan untuk mempertahankan hak dan kepentingan orang Melayu/Islam selagi adanya negara kita Malaysia, bukan setakat PRU15. Ini rancangan jangka panjang.

Dalam ucapan ringkas ini, saya tinggalkan itu dahulu. Kita tumpukan kepada isu segera yang mendesak dahulu. Isu paling mendesak bagi orang Melayu/Islam di Malaysia hari ini ialah mengelak PH menang PRU15 dan berkuasa semula. Yang lain adalah sampingan.

Untuk menang PRU15 parti-parti Melayu di luar PH perlulah mengelak berlawan sama sendiri. Saya tidak kisah jika mereka bertanding di kawasan majoriti Melayu di mana BN atau PN meletak calon bukan Melayu asalkan mereka tidak menyebabkan calon PH menang.

Dalam hal ini, orang Melayu perlu belajar daripada orang Cina dan meniru cara mereka bertindak. Walau pun di luar mereka nampak berpuak-puak, di belakang mereka bermuafakat. Mereka mempunyai persefahaman dalam hal-hal yang menguntungkan atau merugikan mereka dan mereka bersatu untuk memperjuangkannya atau menentangnya.

Persefahaman orang Melayu ini hendaklah meliputi parti-parti Melayu dari peringkat persekutuan hinggalah ke negeri dan daerah, supaya semua dapat bertindak bersama.

Siapakah yang akan memulakan usaha untuk mewujudkan persefahaman itu? Kita tidak boleh mengharapkan parti politik sebab mereka tidak percaya antara satu sama lain. Lagi pula, mereka masing-masing mempunyai ego yang tebal.

Maka, NGOlah yang perlu menggerakkannya. Tetapi, NGO-NGO Melayu mestilah kuat dan bersatu. Jika NGO-NGO Melayu tidak dapat bersatu pun, sekurang-kurangnya mereka hendaklah mempunyai persefahaman mengenai isu-isu yang merugikan atau menguntungkan orang Melayu dan Islam dan mereka hendaklah sekata dan bertidak bersama. Ini adalah cabaran kepada NGO-NGO Melayu/Islam. Jika UMNO dan PAS boleh mewujudkan Muafakat Nasional, tidak ada sebab mereka tidak boleh melakukan perkara yang sama di antara mereka.

Dalam mewujudkan persefahaman dan kerjasama di antara parti-parti politik dan NGO-NGO Melayu, kita tidak perlu merombak parti, persatuan dan kumpulan atau menubuh satu pertubuhan baru. Yang perlu ialah mereka mempunyai persefahaman untuk mengambil pendirian bersama dan bertindak bersama jika timbul sesuatu isu yang mencabar atau merugikan hak dan kepentingan orang Melayu.

Kecuaian orang Melayu untuk berbuat demikian, antara lain, telah memperlihatkan pertambahan bilangan sekolah jenis kebangsaan Cina yang mendadak dan tuntutan-tuntutan Dong Zong yang melampau yang, kesannya, ialah mengiktirafkan dan mewujudkan satu sistem persekolahan yang selari dengan sistem persekolahan kebangsaan. UMNO takut tidak mendapat undi orang Cina. PAS sibuk mengkritik UMNO, NGO-NGO Melayu masing-masing bertindak sendiri atau tidak langsung. Yang untung adalah orang Cina.

Kita tidak mahu hal seperti itu berulang, malah kita mahu memperbetulkan kesilapan yang telah berlaku itu, seberapa boleh.

Itulah cabaran kepada orang Melayu. Sanggupkah mereka mengenepikan kepentingan diri demi untuk mempertahankan kepentingan bangsa dan agama?

Biar apa pun kita perlu mencuba dan saya sarankan NGO-NGO bersatu tujuan sesama mereka terlebih dahulu dan memulakan risikan di kalangan parti-parti politik Melayu dan menjadi pengurus tidak rasmi bagi membincang isu-isu yang timbul dari masa ke semasa.

Jika muafakat antara UMNO dan PAS boleh berlaku, persefahaman antara parti-parti politik dan NGO-NGO Melayu/Islam mengenai isu-isu yang melibatkan orang Melayu dan Islam adalah lebih mudah. Ia tidak melibatkan pembahagian kerusi pilihanraya; ia tidak melibatkan jawatan dalam Kabinet, GLC, dan lain-lain.

Saya tahu Tan Sri, Dato’-Dato’, tuan-tuan dan puan-puan adalah anak Pulau Pinang, demikian juga saya. Tumpuan tuan-tuan dan puan-puan adalah khusus kepada Pulau Pinang. Tetapi, Pulau Pinang adalah sebahagian daripada Malaysia. Segala perubahan yang berlaku di Malysia juga memberi kesan kepada Pulau Pinang.

Saya lahir di zaman pemerintahan Jepun, melalui Malayan Union, Persekutuan Tanah Melayu, pemberontakan Kominis, perjuangan menuntut kemerdekaan, penubuhan Malaysia, Konfrantasi Indonesia, Mei 13, Mageran, Dasar Ekonomi Baru, kekalahan Kerajaan BN, tumbangnya Kerajaan PH dan pemerintahan Kerajaan PN.

Di Pulau Pinang saya melihat sambutan Pertabalan Queen Elizabeth II; saya melihat PRU1 (tahun 1955) hingga yang terakhir setakat ini (PRU14); saya melihat Pulau Pinang di bawah Kerajaan Perikatan (era Wong Po Nee); saya melihat Pulau Pinang di bawah Gerakan (era Lim Chong Eu, di luar dan di dalam Perikatan/BN) dan saya melihat Pulau Pinang di bawah pemerintahan DAP, hingga sekarang.

Memandang kebelakang, orang Melayu terlalu pemurah. Dalam PRU1 (1955), sepatutnya jawatan Ketua Menteri diambil oleh UMNO, tetapi UMNO bermurah hati menyerahkannya kepada MCA. Di era Lim Chong Yu, ia manjadi “hak tradisional” orang Cina, sehingga, pernah, pada suatu masa dalam tahun 1990an, walaupun UMNO mempunyai bilangan kerusi yang lebih daripada Gerakan, jawatan itu tetap diberi kepada Gerakan. UMNO hanya berpuas hati dengan jawatan Timbalan Ketua Menteri.

Lihatlah bagaimana kita melepas peluang hingga sekarang kita tidak lagi berpeluang.

Terus terang, saya sendiri menerima hakikat bahawa kita sudah tidak berpeluang lagi menebus jawatan itu hinggalah Dr. Zaki, Us. Azizee dan En. Luqman (yang saya tidak kenali sebelumnya) menziarah saya pada 30 Ogos 2020.

Dr. Zaki membawa satu berita yang merupakan cahaya di hujung terowong: orang Melayu adalah penduduk majoriti di Pulau Pinang.

Tetapi itu hanyalah permulaan perjalanan 1,000 batu. Ia tertakluk kepada syarat-syarat berikut:

  1. Kawasan pilihanraya majoriti Melayu hendaklah lebih banyak daripada kawasan majoriti bukan Melayu.
  1. Jumlah orang Melayu yang berpindah keluar daripada Pulau Pinang tidak melebihi bilangan orang bukan Melayu yang berbuat demikian;
  1. Tidak ada perpindahan pengundi bukan Melayu dari kawasan majoriti besar orang bukan Melayu ke kawasan majoriti kecil orang Melayu seperti dari George Town ke Seberang Perai;
  1. Orang Melayu yang berhak mengundi mestilah mendaftar dan mengundi; dan
  1. Orang Melayu bersepadu mengundi PN atau BN.

Ini perlu diberi perhatian dan diambil tindakan oleh parti-parti dan NGO-NGO Melayu Pulau Pinang. Saya fikir, tuan-tuan boleh mengambil inisiatif untuk mendapat persefahaman dan kerjasama NGO-NGO Melayu dan parti-parti politik Melayu untuk bertindak bersama dalam menangani isu-isu ini, sebagai langkah permulaan, di peringkat negeri Pulau Pinang.

Untuk berkesan, idea ini perlulah diketengahkan ke peringkat Persekutuan. Tuan-tuan jangalah merasa kerdil untuk melakukannya. Tidak ada sesiapa yang terlalu kecil untuk mengemukakan sesuatu idea yang terlalu besar.

Sekian. Terima kasih.

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

NOTA: Ucapan ini ditulis dan dirakamkan sebelum DS Anwar Ibrahim mengumumkan beliau mempunyai sokongan majoriti di Parlimen.

MANTAN HAKIM DAN POLITIK

MANTAN HAKIM DAN POLITIK

 

Berikutan tersibarnya video Tan Sri Richard Malanjum, mantan Ketua Hakim Negara, berkempen menyokong calon parti Warisan dalam Pilihan Raya Negeri Sabah, pada 23 September 2020, En. Lukman Sheriff menulis dalam Facebooknya:

“Apabila Tun Hamid bersuara dulu, orang panggil dia dengan pelbagai kata nista. Mkini ada buat coverage pun pasal ni. Media English mengutuk Tun Hamid seolah2 beliau memalukan seluruh badan kehakiman. Teruk dia dicaci. Cuba baca https://m.malaysiakini.com/news/267415

Tun Hamid sebagai seorang yang berprinsip terus respond. Dia pejuang. Dia balas semua. Rupanya ada bekas Menteri MOF pun kata dia rasis, ekstrimis dan pembohong. Ini semua sebab dia pertahankan perlembangaan dan bangsanya. Sila baca https://tunabdulhamid.me/2019/02/response-to-all-my-critics/

Tetapi teka respond Tun masuk tak dalam media English? Takkan? Adakah ini “fair and objective” media? Jadi sebilangan pembaca berita bangsar bubble ni terus mengutuk dan mencaci Tun Hamid. Panas telinga saya ketika itu.

Tetapi apabila bekas hakim TS Richard berpolitik menggunakan “racial/ethnic” card, sikit pun tak menjadi isu. https://www.facebook.com/669402819/posts/10157037254742820/?extid=HEGhpU8Y3PQ47DQl&d=n

Saya tak kata TS Richard salah. Saya bukan nak TS Richard dikutuk. Saya ada masalah besar dengan media yang terlampau berat sebelah dan selektif. T Hamid seorang yang berwibawa tetapi dikotori reputasinya dengan tidak adil. Saya terus terang kata media kita ni rasis. Kalau satu bangsa buat sesuatu dia ok dan tiada masalah. Tapi Kalau ada bangsa yang mereka tak suka buat yang sama ia jadi rasis. Dan naratif dan subtext begini yang meracuni rakyat kita.

Saya harap pada suatu hari Nanti satu kajian ilmiah dibuat mengenai peranan media dalam menjalankan satu kempen/ pogrom rasisma di malaysia. Masuklah media melayu dan vernakular jika ada tetapi jangan tak masuk media2 English yang sentiasa bermain dengan isu ini supaya kita sedar bagaimana mereka dengan jahat mengadudomba kita. Tun Hamid salah satu mangsa mereka.

Ps: Tun Hamid never campaign politically. He fought based on causes/ principles.”

 

Pada 24 September 2020 Tun Abdul Hamid menghantar response ini kepada En Lukman:

Assalamualaikum saudara Lukman,

Terima kasih di atas muatan di Facebook saudara yang dihantar kepada saya oleh beberapa  orang sahabat.

Sebenarnya, ada berbezaan antara apa yang dilakukan oleh TS Richard Malanjum dan saya. Beliau berkempen menyokong calon parti tertentu dalam pilihan raya.

Saya mengulas isu-isu berkaitan parti-parti politik, kerajaan dan pembangkang. Jika saya bersetuju dengannya, saya kata saya bersetuju dan saya beri alasan-alasan saya. Jika saya tidak bersetuju, saya kata saya tidak bersetuju dan saya beri alasan-alasan saya.

Apa yang pengkritik-pengkritik saya tidak puas hati ialah, semenjak tahun 2014, melalui ucapan dan rencana saya, saya menyeru orang Melayu bersatu untuk menentang tuntutan orang-orang bukan Melayu yang melampau dan berlawanan dengan apa yang telah dipersetujui dan termaktub dalam Perlembagaan. Saya mempertahankan Perlembagaan. Mereka hendak merobek-robekkanya kerana mereka mahu lebih.

Mereka nampak saya merbahaya kepada perancangan mereka, kerana seruan-seruan saya dapat mempengaruhi orang Melayu sehingga kerajaan terpaksa membuat pusingan-U, bermula dengan penarikan balik cadangan untuk memansuhkan Akta Hasutan 1948 dan menggantikannya dengan Rang Undang-Undang Harmoni, oleh DS Najib; penarikan balik cadangan untuk ratify ICERD dan Statut Rom; Kerjasama UMNO dan PAS dan, lebih penting lagi, menyedarkan orang Melayu tentang bahayanya DAP terhadap hak dan kepentingan orang Melayu dan kedudukan agama Islam.

Maka mereka menyerang kredibiliti saya.

Seterusnya, bandingkan apa saya lakukan dengan apa yang dilakukan Tun Salleh Abas dan DS Gopal Sri Ram yang mereka tidak bantah, malah menyokong.

Tun Salleh Abas bertanding sebagai calon S46 menentang Dato’ Sharizat dan kalah. Selepas itu, beliau betanding sebagai calon PAS di Terengganu, menang dan menjadi Ahli Exco Negeri. (Pada masa itu, S46 dan PAS adalah pembangkang.)

DS Gopal Sri Ram, antara lain, mewakili Perdana Menteri Tun Dr. Mahathir, meminta Peguam Negara Apandi Ali, menangkap dan menuduh DS Najib Razak, Perdana Menteri sebelumnya. Ditanya kerana apa, DS Gopal Sri Ram menjawab, “Ramai orang akan gembira jika beliau berbuat demikian” dan beliau (Apandi) akan menjadi wira sebagai Peguam Negara pertama yang menangkap seorang Perdana Menteri. (Afidavit TS Apandi).

Mengapa mereka tidak dikritik?

Tun Abdul Hamid Mohamad

24 09 2020

DEVELOPMENT OF THE IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI

,

DEVELOPMENT OF THE IMPLEMENTATION OF HUDUD IN BRUNEI

By

Tun Abul Hamid Mohamad

 

On 22 October 2013, the Government of Brunei Darussalam gazetted the Syariah Penal Code Order 2013.

On 01 May 2014, Phase 1 which includes the law of ta’zir[i] except the death penalty and qisas (retaliation), was implemented.

On 03 April 2019, Phases 2 and 3 including the death penalty were fully implemented.

So far, no hudud[ii] case has been tried. There are only a few cases of sariqah (theft) offences in which the offenders have been sentenced to ta’zir (imprisonment) and one case of qisas of causing injury in which the offender was sentenced to B$91,000.00 (1/3 diyat[iii]) and imprisonment for five years.

It should be noted that, although the Syariah Penal Code Order, 2013 has been implemented, the Penal Code is still in force in Brunei and the cases under it are tried by Civil Courts. Therefore, there are many overlapping offences, that is, for an act, such as stealing, there is an offence under the Syariah Penal Code Order, 2013 and also under the Penal Code. How are such cases determined to be charged under the Penal Code and tried by the Civil Court or under the Syariah Penal Code Order, 2013 and tried by the Syariah Court?

In this respect, it is pertinent to refer to the explanation given by the Hon. Attorney General of Brunei in her special talk on 30 April 2014.

“B. For overlapping offences (Offences under the jurisdiction of both Syariah Courts and civil courts)

(i) Investigation

Investigation of cases involving offences within the jurisdiction of syariah courts and civil courts such as theft, robbery, murder, causing hurt and rape, as it is now, will be reported to and investigated by the Royal Brunei Police Force with the assistance of other law enforcement agencies, if relevant. 

(ii)Evaluation of evidence

After conducting the investigation, the Investigation Paper will be submitted for evaluation by the Public Prosecutor with the assistance of the Chief Syar’ie Prosecutor if required. Assessment will be made whether there is sufficient evidence to prove the offences under the Syariah Penal Code Order, 2013 or if the suspect wishes to make a confession by iqrarin accordance with the Syariah Courts Evidence Order, 2001 and the criminal procedure code for syariah courts. In such case, the case will be transferred to the syariah courts for prosecution by Syar’ie Prosecutors with the assistance of Deputy Public Prosecutors, if required. Otherwise, the prosecution will continue under the Penal Code (Chapter 22) in civil courts.

Explanation

…The Syariah Penal Code Order, 2013 will apply if the conditions required by syarak are fulfilled, which, we are given to understand have a very high standard of proof which is beyond any doubt. Therefore, the initial process of investigation and prosecution for overlapping crimes available in both the Penal Code (Chapter 22) and the Syariah Penal Code Order, 2013 will continue as it is. Initial assessment will be made to determine the appropriate court so that a person will not be tried twice for the same offence (double jeopardy).”

According to the Attorney General, the evaluation of the evidence is done by the Public Prosecutor with the assistance of the Chief Syar’ie Prosecutor, if necessary.

In this regard, we should refer to Article 81 (3) of the Constitution of Brunei and section 25 (2) of the Emergency (Syariah Courts) Order 1998 (section 25 (2) Syariah Courts Act Chapter 184.)

Article 81 (3) of the Constitution of Brunei provides:

(3) The Attorney General shall have power exercisable at his discretion to institute, conduct or discontinue any proceedings for an offence other than —

(a) proceedings before a Syariah Court, subject to the provisions of any written law to the contrary;”

I am unable to find “provisions of any written law to the contrary”, so, I take it that the power of the Public Prosecutor does not include a trial before a Syariah Court.

Section 25(2) of the Syariah Courts Act Chapter 184 provides:

“(2) The Chief Syar’ie Prosecutor shall have powers exercisable at his discretion to commence and carry out any proceedings for an offence before a Syariah Court.”

(The Malay version in section 25 (2) of the Emergency (Syariah Courts) Order 1998 says the same thing.)

I believe that at the time the two laws were drafted, the drafters did not envisage that there would be overlapping offences as they do today. Looking at the provisions of the Constitution and section 25 (2) Syariah Courts Act Chapter 184 (as well as section 25 (2) of the Emergency (Syariah Courts) Order 1998), in my view, for overlapping offences, both the Public Prosecutor and the Chief Syar’ie Prosecutor should make a joint assessment of the evidence and determine (jointly) whether the charge is to be made under the Penal Code and the case tried in the Civil Court or under the Syariah Penal Code Order, 2013 and tried in the Syariah Court.

To avoid the possibility of the determination being challenged, especially if a non-Muslim suspect who is represented by a lawyer is charged under the Syariah Penal Code Order 2013 and tried in the Syariah Court, I think, it is advisable to amend the Constitution and section 25 (2) of Syariah Courts Act Chapter 184 and section 25(2) of the Emergency (Syariah Courts) Order 1998. The amendment is to state that, for overlapping offences, the determination shall be done jointly by both the Public Prosecutor and the Chief Syar’ie Prosecutor.

In making their assessment, they may use the test mentioned by the Attorney General in her special talk, that is, if:

  1. there is sufficient evidence to prove the offences under the Syariah Penal Code Order, 2013; or
  2. the suspect wants to plead guilty by an iqrar (confession) in accordance with the Syariah Courts Evidence Order, 2001 and the Syariah Courts Criminal Procedure Code Order, 2018,

then, the charge will be made under the Syariah Penal Code Order 2013 and the case will be tried in the Syariah Court.

(To avoid confusion, it is hereby explained that after a person is arrested, he is referred to as “suspect”; after he is charged, he is referred to as the “accused”; after he is convicted, he is referred as an “offender” and when he is serving a prison sentence he is referred to as a “prisoner”.)

The determination under which law the charge of an overlapping offence will be made and in which court the case will be tried, is done at the time when the suspect is in custody, that is, in the lockup. As in the case of Mohd. Norazimi Fathullah, the suspect was not represented by counsel. Most likely, he was asked by the investigating officer if he wanted to plead guilty. If the answer was “Yes”, whether he wanted to do it by iqrar according to Islamic law or according to civil law. For an 18-year-old suspect as in that case who, most likely, was arrested for the first time, we do not know what was playing in his head.

First, perhaps he felt guilty, sinful, remorseful and wanted to repent and hope for forgiveness from Allah SWT. For that purpose, perhaps he thought that the Syariah Court was a more suitable place compared to the Civil Court.

Second, he might have heard that Civil Courts tried serious cases such as murder and robbery cases and the sentences include death and caning. The caning is terrifying. On the other hand, Syariah Court only dealt with minor cases such as khalwat and the punishment of caning is just like caning naughty boys.

Third, since the Syariah Penal Code Order 2013 had just been implemented, he did  not know that, apart from imprisonment, he could also be sentenced to arsy which, if he is unable to pay, he will be imprisoned until the debt is paid which could mean until he dies in prison. On the other hand, if he is tried in a Civil Court, he could also be sentenced to caning. That is why the punishments that could be imposed by both courts need to be explained to him so that he can make a choice without misconception.

The case of Ketua Pendakwa Syar’ie Lawan Abdul Hafiz Bin Hj Muhammad Irwan

This judgment is dated 9 September 2019, therefore it is the first written judgment, as far as we know, for the overlapping cases handed down by the Syariah Court.

This case was brought to the Syariah High Court because the suspect wanted to plead guilty by iqrar. So, the question is whether it was sufficiently explained to him regarding the difference in the sentence that could be imposed on him by the Syariah High Court, namely the payment of compensation to the owner of the stolen goods?

According to the judgment of the Syariah High Court Judge, the accused was charged with three (3) sariqah (theft) offences under section 55 (3) (b) of the Syariah Penal Code Order, 2013. The judgment continued:

“When the charge was read, the accused admitted to hearing and understanding the charge and the consequences of the charge and then pleaded guilty to the three charges.

Syar’ie Prosecutor has read the brief facts of the offence for the three charges which contain the name of the accused, his identity and details relating to the charge including the place and time of occurrence and the existence of stolen goods (sariqah) in the accused’s house and elements of the offence required.

Based on these facts, the following had happened:

  1. an act of moving (the goods – added) secretly;

              i. movable property in the form of 1 double din tape, 3 car

                 meters and 1 front bumper  of the car belonging to the

                 victim for the first charge,

            ii. movable property in the form of 4 units of sport rims and 4

                tyres for the second  charge, 

          iii. movable property in the form of 4 units of sport rims, 4 tyres

                and 1 double din (radio  tape) for the third charge.

      2. without the consent of the owner; and

3. with the intention of forfeiting the property from the owner.

The accused agreed with the facts presented by the Syar’ie Prosecutor. After hearing the accused’s plea on the charge as well as (my – editor) examination of the facts and also the accused’s admission of the facts, the Court convicted the accused for the three offences charged and then gave him the opportunity to plead to the Court… “

The Judge convicted the accused and passed the following sentences:

“1. Abdul Hafiz bin Haji Muhammad Irwan: 

         i. Imprisonment for 12 months for the first offence.

        ii. Imprisonment for 12 months for the second offence.

       iii. Imprisonment for 12 months for the third offence. 

   2.  The prison sentences run consecutively totaling 36 months.

   3.The punishment begins from the offender being detained in police

      custody on 26 August 2019.

   4. The sariqah property identified by the victim shall be returned to

        the victim. 

  1. The Offender is ordered to pay compensation to the owner of the sariqah item, namely the car bumper that has been sold with a value purchased by the owner of $150.00. If the Offender is unable to pay it, then it becomes a debt on him.”

We note that the Judge in this case has stated in detail the procedure followed by him to explain to the accused about the charge, before convicting him. That is commendable and should be followed by other Judges. Unfortunately, the brief facts given by the Syar’ie Prosecutor was not reproduced in his judgment. Otherwise, we will get a more complete picture. This is important because the judgment will be a precedent that will be analysed whether it can be followed in later cases.

We also do not know whether, before he was asked if he wanted to plead guilty by iqrar, the difference in sentence that could be imposed by the respective court, was explained to him.  The difference is that the Shariah Court could order him to pay damages to the victim while the Civil Court do not.

Reading the judgment, apart from the damages imposed, we feel as if we are reading the judgment of a Civil Court. That is a commendable development in judgment writing. The only difference is that, in Civil Court such cases are only tried by a Magistrate, not High Court Judge.

Regarding the sentence, I will only refer to the order of the Judge that reads: “If the Offender is unable to pay it (damages – added), then it becomes a debt on him.” I understand it as a debt that could be claimed through civil process, different from the arsy that will be discussed later.

The case of Pendakwa Syarie v. Mohd. Norazimi Fathullah Bin Mohd. Safihi

This case is the first case under the Syariah Penal Code Order, 2013 tried by the Syariah Court that we have the written judgment of the Syariah High Court as well as the Syariah Court of Appeal.

The facts of the case that we have is nothing more than what is mentioned in the charge,  that  is, the accused, on the date, time and place stated has caused an injury to Asahrin bin Idris by breaking his skull, thus he has committed an offence under section 169 (2 ) (a) of the Syariah Penal Code Order, 2013 which is punishable under section 169 (2) (ii) of the same code.

The accused pleaded guilty by way of iqrar. The learned Judge sentenced him to:

      1. Imprisonment for 5 years from the date the Offender was

arrested;

2. The Offender is ordered to pay arsy to the victim equivalent to

1/3 of the amount of full diyat i.e. money amounting to

$91,516.66 to the victim.

3. The arsy must be paid within three years in installments.

4. If the arsy fails to be paid, the Offender shall be imprisoned

until the amount ordered is paid.

So far, the cases heard by the Syariah High Court are cases in which the accused pleaded guilty. So, the judgments are only about sentence. We are unable to see how the procedure for trial is followed, how the law of evidence, especially if the witness is a non-Muslim is applied and how the Judge analyses the testimony of witnesses to make his finding of facts. What we can see in this judgment is a legal discussion of jurisdiction, iqrar and punishment.

From the judgment of this case, we do not know how the incident took place: whether the Offender suddenly hit the victim (with what?); whether there was a quarrel and a fight between them before the injury was caused; who started the quarrel and the fight, if any; whether the Offender was also injured etc. All of that should be taken into account in determining the sentence.

In his judgment, the learned Judge said:

  1. “The Offender is the person whose pledge is accepted before the Court today.
  1. I am satisfied with all the evidence that has been submitted by the Syar’ie Prosecutor in this case.
  1. I am satisfied that I have given the Offender the opportunity to speak or make any application before the sentence is passed. However, the offender did not take the opportunity even though his rights have been explained and given as much space as possible. From the Offender’s conversation I saw that the Offender did not seem to have any direct feelings about the wrong he had done and did not show his repentance.”

Paragraph 1 is more of an identification of the Offender as the person who made the iqrar, a matter that cannot be disputed because it was done before the Judge concerned. I also do not dispute the qualification of the Offender to make iqrar nor the decision of the Judge to accept it. What I am saying is about is what need be explained to the accused before the conviction is recorded.

Paragraph 2 seems to refer to the brief facts of the case given by the Prosecutor. The judgment would be more complete if the facts are reproduced.

Paragraph 3 refers to the opportunity given to the Offender to plead for a lenient sentence. My comment is about the explanation that should be given to him before his conviction was recorded.

We also do not know whether before accepting his iqrar, the accused was given an explanation of the consequences, among other things, he could be sentenced to pay arsy, which if he does not pay, he could be sentenced to imprisonment until he pays it which could mean until he dies. It should be understood that the qualification to make iqrar is one thing. Whether the accused knows the consequences of choosing to be tried in a Civil Court or a Syariah Court is another matter.

Regarding the sentence passed, I will only touch on the effects of the order in paragraphs 3 and 4.

Regarding paragraph 3, arsy shall be paid within three years, in installments. We recall that the Offender was 18 years old at the time of the offence. He was imprisoned for five years from the date he was detained. There is no evidence of his academic qualifications; whether he worked before he committed the offence; whether his parents are still alive; if they are, what are they working as and so on.

In any case, since the incident, the Offender was detained and will continue to serve his five-year prison sentence, which means that when serving the sentence of imprisonment, he could not work, even if he had worked before. Question: How is he going to pay the arsy in three years? We do not know the financial position of his parents. I dare say that they cannot afford to pay the installment of B$1,516.60 (RM4,624.28) a month!

Regarding paragraph 4, if the arsy fails to be paid, the Offender shall be imprisoned until the amount ordered is paid. The Judge refers to section 193 (d) of the Syariah Courts Criminal Procedure Code Order, 2018 to make the order. There is no doubt that the section in question empowers the Judge to do so, meaning that the sentence is valid. I believe that is also the position in syariah.

We should think of the consequences. As I have argued, it is very likely that the Offender in this case will not be able to pay the arsy and will serve a life sentence, from the age of 18! Is that the intention of shariah and the intention of the court? I am worried that after the Offender is put in jail, he will be forgotten. Every time the prison officer examines his case, he finds that the arsy has not been paid and the court sentence is that he will be imprisoned until the arsy is paid, so he will continue to be imprisoned.

We do not have to wait for human rights NGOs to raise the issue 30 years later. Even now we should start thinking about it. I think, irrespective of the opinion of the jurists of the past, we should be brave enough to re-ijtihad, if necessary, and set a limit on the period of imprisonment for failing to pay arsy similar to failure to pay a fine; and also when the period expires, the debt (arsy) is also considered settled. I recommend that the law be amended accordingly.

So far, we have noticed the difference between the legal and judicial system of the shariah and common law. According to the English common law system, a criminal case is the action of the King (ruler) against an individual who violates the laws of the country made to maintain order. He will be prosecuted and punished. That is all.

If the criminal act has caused injury to an individual, it is up to the individual concerned to take legal action against the offender in a civil proceeding, to obtain damages. The government does not interfere because the matter is between the two of them.

I have not come across such a case. The reason is, usually a criminal has no money and cannot afford to pay damages. To take legal action requires the service of a lawyer and the victim too cannot afford it. So, the victim has to be satisfied with the Offender serving a prison sentence.

Shariah, perhaps more accurately fiqh, looks at the criminal act from both angles: government and individual (victim). It uses the same court, the same judge and the same trial to achieve both goals at the same time. At the end of the proceeding, both goals are achieved at no additional cost. It is a good system. But, whether the system is successful depends on the offender’s ability to pay arsy.

In an Arab society, especially in ancient times, which was based on strong tribal ties, the whole tribe would contribute to pay for it. The Malay community is not based on tribe. No siblings even of the same parents would come forward to help, if it involves payment of money. But, I am sure they will fight for their rights to diyat if any relative is killed by a person who can afford to pay diyat. That is why, I am waiting to see how the diyat system will work in the Malay community when we have such cases.

So far it is too early to say whether system of arsy will succeed in a Malay community. On the other hand, we have seen the possibility that the 18-year-old offender will grow old and die in prison unless a charitable body will pay on his behalf or he receives a pardon from His Royal Highness the Sultan or the law is amended to abolish imprisonment for not being able to pay arsy or limiting the period of imprisonment.

Should charitable bodies or the Baitul Mal pay for it? I do not think so. It means we are supporting, if not encouraging, crime.

What about takaful? What does it mean if a person takes takaful to pay for his arsy? It means that he is taking takaful because he intends to commit a criminal offence of injuring someone. Should a takaful company bear such a liability? I do not think so. Even conventional insurance companies do not do that because it means that they are supporting criminal acts.

Motor vehicle insurance or takaful is different. It is taken on the basis that if the car is involved in an accident that causes damage and injury and the driver of the car is negligent, then the insurance or takaful company will bear its liability. The basis is an accident not a deliberate criminal act.

Should it be paid with zakat money? I am not a jurist, but I think zakat money cannot be used for that purpose because I do not think it falls under any asnaf[iv], furthermore, it means supporting criminal acts.

What if the government uses tax money to pay for it? I also disagree because taxpayers should not bear the consequences of someone’s criminal act and indirectly encourage crime.

On the other hand, if as a result of the injury, the victim is unable to earn his livelihood, the government, through its social welfare department, deems it fit to support him, that is a different issue.

Conclusion

So far, no hudud cases have been tried. There are only a few cases of sariqah (theft) offences in which the offenders have been sentenced to ta’zir (imprisonment) and one case of causing qisas injuries in which the offender was sentenced to imprisonment and arsy. The cases were brought to the Syariah High Court because the suspects wanted to plead guilty by iqrar.

For overlapping offences, both the Public Prosecutor and the Chief Syar’ie Prosecutor should jointly assess and determine whether the charge is to be made under the Penal Code and tried in the Civil Court or under the Syariah Penal Code Order, 2013 and tried in the Syariah Court. To avoid challenge, the law should be amended accordingly.

The provision that an accused may be sentenced to imprisonment for not paying arsy until arsy is fully paid should be reviewed. I recommend that it is replaced with imprisonment not exceeding a period determined by the Judge within the limit set by law and when the period imposed by the Judge is completed, the Offender’s debt (arsy) is deemed to have been paid, just like a fine.

This provision is only for cases where the offender is unable to pay the arsy and has no property. If he has property, his property may be seized and sold to pay his debt (arsy). Such provision already exists.

Before a suspect who, at that time, is under Police custody decides whether he wants to plead guilty or not and, if “yes”, either in the Civil Court or through iqrar in the Syariah Court, an explanation should be given to him on the difference in the punishment which may be imposed on him by the respective court.

Although the judgments of the Syariah High Court are good (no mention need be made of the  the judgment of the Syariah Court of Appeal), but to be more complete, it would be good if the facts of the case are reproduced in the judgment and every step of the proceeding, is stated in detail.

We are waiting to see new cases, including hudud cases, where the accused asks to be tried and is represented by counsel. Only then can we see how competent the investigators, prosecutors and judges are in carrying out their respective duties.

We must accept the fact that whatever law, including a law revealed by Allah SWT, as long as it is implemented by man, the possibility of unintentional injustice, always exists. Therefore, efforts should always be made to improve its implementation.

09 09 2020

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

 

NOTE:

I thank Tuan Hj Suhaimi Hj Gemok for getting me the court judgments, the relevant laws and the speech of the Hon. Attorney General to enable me to write this article. However, the views expressed in this article are mine based on the facts I have, my understanding and my arguments. If the facts or my understanding are wrong, please correct me. If there are better arguments, I too will follow it. Wallahu a’lam.

i] Malay, takzir, i.e. Punishment for crime not measuring up to the strict requirements of hadd punishments although they are of the same nature, or those for which specific punishments have not been fixed by the Quran.

[ii] Plural of hadd, it refers to punishments that under Islamic law (shariah) are mandated and fixed by God.

[iii] Financial compensation paid to the victim or heirs of a victim in the cases of murder, bodily harm or property damage.

[iv] group eligible for zakat.

PERKEMBANGAN PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI

PERKEMBANGAN PELAKSANAAN HUDUD DI BRUNEI

Oleh

                                       Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Pada 22 Oktober 2013, Kerajaan Brunei Darussalam telah mewartakan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 (Kanun Jenayah Syariah 2013).

Pada 01 Mei 2014, Fasa 1 yang melibatkan hukuman takzir selain hukuman mati dan qisas dilaksanakan.

Pada 3 April 2019, Fasa 2 dan 3 termasuk hukuman mati dilaksanakan sepenuhnya.

Setakat ini belum ada kes hudud yang dibicarakan. Yang ada hanyalah beberapa kes kesalahan  sariqah (mencuri) yang telah dijatuhkan hukuman takzir (penjara) dan satu kes menyebabkan kecederaan qisas yang dijatuhkan hukuman arsy B$91,000.00 (1/3 diyat) dan penjara lima tahun.

Perlu diingati bahawa, walaupun Kanun Jenayah Syariah, 2013 telah dilaksanakan, Kanun Keseksaan (Penal Code) masih juga berkuatkuasa di Brunei dan kes-kes di bawahnya dibicarakan oleh Mahkamah Sivil. Oleh itu, terdapat kesalahan-kesalahan yang bertindih. Ertinya, bagi sesuatu perbuatan, misalnya mencuri, terdapat kesalahan di bawah Kanun Jenayah Syariah, 2013 dan juga di bawah Kanun Keseksaan. Bagaimana kes-kes seperti itu ditentukan sama ada pertuduhan hendak dibuat di bawah Kanun Keseksaan dan dibicarakan di Mahkamah Sivil atau di bawah Kanun Jenayah Syariah 2013 dan dibicarakan di Mahkamah Syariah?

Dalam hal ini eloklah kita merujuk kepada penjelasan yang diberikan oleh YB Peguam Negara Brunei dalam ceramah khasnya pada 30 April 2014. 

“B. Bagi kesalahan-kesalahan yang bertindih (Kesalahan di bawah bidangkuasa kedua-dua Mahkamah Syariah dan Mahkamah Sivil)

(i) Penyiasatan

Penyiasatan kes-kes yang melibatkan kesalahan-kesalahan yang di bawah bidangkuasa Mahkamah Syariah dan Mahkamah Sivil seperti curi, rompak, bunuh, melakukan kecederaan dan rogol akan, seperti pada masa sekarang, dilapurkan kepada dan disiasat oleh Pasokan Polis Diraja Brunei dengan dibantu oleh Unit Penguatkuasa Agama dan agensi-agensi Penguatkuasaan Undang-Undang lain, jika berkenaan.

(ii) Penilaian Keterangan

Setelah penyiasatan selesai dijalankan, kertas siasatan akan dihadapkan bagi penelitian kepada Pendakwa Raya dengan dibantu oleh Ketua Pendakwa Syarie jika perlu. Penilaian akan dibuat sama ada terdapat keterangan yang mencukupi bagi pembuktian kesalahan-kesalahan di bawah Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah atau jika suspek ingin membuat pengakuan salah secara iqrar menurut Perintah Keterangan Mahkamah Syariah dan Perintah Kanun Peraturan Jenayah Syariah. Dalam hal yang sedemikian, maka kes tersebut akan dipindahkan ke Mahkamah Syariah dengan pendakwaan dibuat oleh Pendakwa Syarie dengan dibantu oleh Timbalan Pendakwa Raya jika perlu. Jika sebaliknya, maka pendakwaan akan diteruskan di bawah Penal Code di Mahkamah Sivil.

Penjelasan

Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah, 2013 akan terpakai jika mencukupi syarat-syarat yang dikehendaki oleh syarak, yang mana, kita telah difahamkan mempunyai piawaian pensabitan yang amat tinggi iaitu tanpa keraguan (beyond doubt). Oleh yang demikian, proses penyiasatan dan pendakwaan awal bagi jenayah-jenayah yang “overlapping” (bertindih) yang ada dikedua-dua Kanun Hukuman Jenayah (Penal Code) dan Perintah Kanun Hukuman Jenayah Syariah 2013 adalah seperti yang berjalan sekarang. Penilaian awal akan dibuat untuk menetapkan Mahkamah yang bersesuaian supaya seseorang itu tidak dibicarakan dua kali bagi kesalahan serupa (double jeopardy)….”

Mengikut ceramah khas Peguam Negara itu, penelitian keterangan dilakukan oleh Pendakwa Raya dengan bantuan Ketua Pendakwa Syar’ie, jika perlu.

Dalam hal ini, kita perlu merujuk kepada Perkara 81 (3) Perlembagaan Brunei dan Bab 25(2) Perintah Darurat (Mahkamah-Mahkamah Syariah) 1998 (Bab 25(2) Syariah Courts Act Chapter 184.)

Perkara 81 (3) Perlembagaan Brunei memperuntukkan:

“81. …

(3) Peguam Negara hendaklah mempunyai kuasa yang boleh dijalankan mengikut budi bicaranya untuk memulakan, menjalankan atau menghentikan sebarang perbicaraan kerana sesuatu kesalahan selain dari —

(a) perbicaraan di hadapan sesebuah Mahkamah Syariah, tertakluk kepada peruntukan-peruntukan sebarang undang-undang bertulis yang bertentangan;”

Saya tidak menemui “peruntukan-peruntukan sebarang undang-undang bertulis yang bertentangan”  dalam undang-undang berkenaan, maka, setakat yang saya dapat pastikan, kuasa Pendakwa Raya itu tidak termasuk perbicaraan di hadapan sesebuah Mahkamah Syariah.

Bab 25(2) Perintah Darurat (Mahkamah-Mahkamah Syariah) 1998 memperuntukkan:

(2) Ketua Pendakwa Syar’ie hendaklah mempunyai kuasa yang boleh dijalankan menurut budi bicaranya bagi memulakan dan menjalankan mana-mana prosiding bagi sesuatu kesalahan di hadapan Mahkamah Syariah.”

(Bab 25(2) Syariah Courts Act Chapter 184, naskah Inggeris memperuntukkan: “(2) The Chief Syar’ie Prosecutor shall have powers exercisable at his discretion to commence and carry out any proceedings for an offence before a Syariah Court.”)

Saya percaya, pada masa kedua-dua undang-undang itu digubal, penggubal-penggubalnya tidak terfikir akan adanya kesalahan-kesalahan bertindih seperti yang ada pada hari ini. Memandang kepada peruntukan Perlembagaan dan Bab 25(2) Perintah Darurat (Mahkamah-Mahkamah Syariah) 1998 (Bab 25(2) Syariah Courts Act Chapter 184), pada pandangan saya, bagi kesalahan-kesalahan bertindih,  kedua-dua Pendakwa Raya dan Ketua Pendakwa Syar’ie hendaklah membuat penelitian dan penentuan bersama (jointly) sama ada pertuduhan hendak dibuat di bawah Kanun Keseksaan dan dibicarakan di Mahkamah Sivil atau di bawah Kanun Jenayah Syariah 2013 dan dibicarakan di Mahkamah Syari’ah.

Untuk mengelak kemungkinan penentuan itu dicabar, terutama sekali jika seorang tertuduh yang bukan beragama Islam yang diwakili peguam dituduh di bawah Kanun Jenayah Syariah 2013 dan dibicarakan di Mahkamah Syariah, saya fikir, eloklah pindaan dibuat kepada Perlembagaan dan Bab 25(2) Perintah Darurat (Mahkamah-Mahkamah Syariah) 1998 dan Bab 25(2) Syariah Courts Act Chapter 184.) Pindaan itu adalah untuk menyatakan, bagi kesalahan-kesalahan bertindih, penentuan itu hendaklah dilakukan bersama oleh kedua-dua Pendakwa Raya dan Ketua Pendakwa Syar’ie.

Dalam membuat penentuan itu, mereka bolehlah menggunakan ujian yang di sebut oleh Peguam Negara dalam ceramah khasnya itu, iaitu, jika:

  1. terdapat keterangan yang mencukupi bagi pembuktian kesalahan-kesalahan di bawah Kanun Jenayah Syariah 2013; atau
  2. suspek ingin membuat pengakuan salah secara iqrar menurut Perintah Keterangan Mahkamah Syariah 2001 dan Perintah Kanun Peraturan Jenayah Syariah 2018,

maka, pertuduhan akan dibuat di bawah Kanun Jenayah Syariah 2013 dan akan dibicarakan di Mahkamah Syariah

Ini tidak bererti bahawa Pendakwa Raya dan Ketua Pendakwa Syar’ie mesti melakukan tugas itu sendiri. Timbalan Pendakwa Raya dan Pendakwa Syar’ie boleh ditugaskan untuk melakukannya. Mereka boleh meminta bantuan (input) daripada Polis dan Penguatkuasa Ugama, jika diperlukan.

(Untuk mengelak kekeliruan, maka dijelaskan di sini, sebelum seseorang yang ditangkap itu dituduh di mahkamah, kita gunakan perkataan “suspek” bagi murujuk kepadanya; selepas dia dituduh tetapi sebelum dia disabitkan, kita gunakan perkataan “tertuduh”; selepas dia disabitkan, dia dirujuk sebagai “pesalah” dan apabila dia menjalani hukuman penjara dia akan dirujukkan sebagai “banduan”.)

Penentuan di bawah undang-undang mana pertuduhan sesuatu kes bertindih itu akan dibuat dan di mahkamah mana ia akan dibicarakan itu, ditentukan semasa tertuduh berada di dalam tahanan, iaitu di dalam lokap. Seperti dalam kes Mohd. Norazimi Fathullah, suspek  tidak mempunyai nasihat peguam. Besar kemungkinan, dia ditanya oleh pegawai penyiasat sama ada dia hendak mengaku salah. Jika jawapannya “Ya”, sama ada dia hendak melakukannya melalui iqrar mengikut hukum syarak atau mengikut undang-undang sivil. Bagi seorang tertuduh berumur 18 tahun seperti dalam kes itu yang, besar kemungkinan, kena tangkap bagi kali pertama, kita tidak tahu apa yang bermain di kepalanya.

Pertama, mungkin dia telah merasa bersalah, berdosa, menyesal dan ingin bertaubat dan mengharapkan pengampunan Allah SWT. Untuk itu, mungkin dia berfikir bahawa Mahkamah Syariah adalah tempat yang sesuai berbanding dengan Mahkamah Sivil.

Kedua, dia selalu mendengar bahawa Mahkamah Sivil membicarakan kes-kes besar seperti kes bunuh dan rompak dan hukumannya termasuk hukuman mati dan rotan. Hukuman rotannya sangatlah menakutkan. Sebaliknya, Mahkamah Syariah membicarakan kes-kes kecil seperti khalwat dan hukuman rotannya pun hanya ibarat merotan budak-budak nakal.

Ketiga, oleh sebab Kanun Jejayah Syariah, 2013 hanya baru dilaksanakan, dia mungkin tidak tahu bahawa, selain daripada hukuman penjara dia boleh dikenakan hukuman arsy yang, jika dia tidak dapat bayar, dia akan dipenjara sehingga hutang itu dibayar yang bererti mungkin sehingga dia mati di dalam penjara. Sebaliknya, jika dia dibicarakan di Mahkamah Sivil, dia mungkin juga dikenakan hukuman rotan. Sebab itulah kedua-duanya perlu dijelaskan kepadanya supaya dia boleh membuat pilihan tanpa salah anggap.

Kes Ketua Pendakwa Syar’ie Lawan Abdul Hafiz Bin Hj Muhammad Irwan

Penghakiman ini bertarikh 9 September 2019, oleh itu ia adalah penghakiman bertulis pertama setakat yang kita tahu bagi kesalahan bertindih di bawah Kanun Jenayah Syariah 2013.

Kes ini dibawa ke Mahkamah Tinggi Syariah kerana suspek hendak mengaku salah melalui iqrar. Soalnya adakah dia diberi penjelasan mengenai perbezaan hukuman yang boleh dikenakan terhadapnya oleh Mahkamah Tinggi Syariah, iaitu bayaran gantirugi kepada tuanpunya barang yang dicuri?

Mengikut penghakiman Hakim Mahkamah Tinggi Syariah berkenaan, Tertuduh telah dikenakan tiga (3) pertuduhan sariqah di bawah Bab 55(3)(b) Kanun Jenayah Syariah, 2013.

“Ketika dibacakan pertuduhan, tertuduh mengakui mendengar dan faham pertuduhan dan akibat pertuduhan dan kemudiannya mengaku salah terhadap ketiga-tiga pertuduhan tersebut.

Pendakwa Syar’ie telah membaca fakta ringkas kesalahan bagi ketiga-tiga pertuduhan tersebut yang mengandungi nama Tertuduh, pengenalan dirinya serta butir-butir berkaitan pertuduhan termasuk tempat dan waktu berlaku serta wujudnya barang-barang curian (sariqah) di rumah Tertuduh dan elemen kesalahan yang diperlukan.

   Berdasarkan fakta-fakta tersebut telah berlaku:

     1. suatu perbuatan memindah dengan cara sembunyi-sembunyi;

           i. harta alih berbentuk 1 tape double din, 3 meter kereta dan 1

              bumper kereta hadapan milik mangsa bagi pertuduhan

              pertama,

         ii. harta alih berbentuk 4 unit rim sport dan 4 biji tayar bagi

            pertuduhan kedua

       iii.  harta alih berbentuk 4 unit rim sport, 4 biji tayar dan 1

              double din (radio tape) agi pertuduhan ketiga.

   2. tanpa persetujuan tuan punyanya; dan

   3. dengan niat hendak melucuthakkan harta itu daripada milikan           tuan punyanya.

 Tertuduh bersetuju dengan fakta-fakta yang dibentangkan Pihak Pendakwa Syar’ie tersebut. Setelah mendengar ikrar tertuduh terhadap pertuduhan serta meneliti fakta-fakta tersebut dan juga persetujuan tertuduh dengan fakta-fakta tersebut, Mahkamah telah mensabitkan ketiga-tiga kesalahan yang dipertuduhkan dan kemudiannya memberi kesempatan tertuduh bercakap kepada Mahkamah…”

 YA Hakim mensabitkan kesalahan Tertuduh dan menjatuhkan hukuman berikut:

   “1. Abdul Hafiz bin Haji Muhammad Irwan:

          i. Penjara selama 12 bulan bagi kesalahan pertama.

          ii. Penjara selama 12 bulan bagi kesalahan kedua.

         iii. Penjara selama 12 bulan bagi kesalahan ketiga.

  2. Hukuman penjara berjalan secara berturut-turut berjumlah 36

      bulan.

    3. Hukuman bermula daripada Pesalah ditahan dalam tahanan

       pihak polis iaitu pada 26 Ogos 2019.

   4.  Harta sariqah yang dikenal pasti oleh mangsa hendaklah

        dikembalikan kepada mangsa berkenaan.

    5. Pesalah diperintahkan membayar ganti rugi kepada Tuan

        Punya barang sariqah iaitu bumper kereta yang telah dijual

       dengan nilai yang dibeli oleh Pemilik itu sebanyak   $150.00. Jika

      Pesalah tidak dapat membayarnya, maka ia adalah menjadi

      hutang atasnya.”

Kita perhatikan YA Hakim dalam kes ini telah menyebut dengan detail prosedur yang diikuti untuk memberi faham kepada Tertuduh mengenai pertuduhan itu sebelum mensabitkannya. Itu patut dipuji dan diikuti oleh Hakim-Hakim lain. Sayangnya, fakta ringkas yang diberi oleh Pendakwa Syar’ie tidak diperturunkan. Jika ia diperturunkan, tentulah kita akan mendapat gambaran yang lebih lengkap. Ini penting kerana ia akan menjadi precedent yang akan dianalisis sama ada boleh menjadi ikutan bagi kes-kes yang terkemudian.

Membaca penghakiman itu, selain daripada hukuman ganti rugi yang dikenakan, kita merasa seolah-olah kita membaca alasan penghakiman Mahkamah Sivil. Itu satu perkembangan yang baik dari segi penulisan penghakiman. Cuma bezanya, di Mahkamah Sivil kes-kes seperti itu hanya dibicarakan oleh Majistret, bukan Hakim Mahkamah Tinggi.

Mengenai hukuman, saya hanya ingin menarik perhatian kepada satu perkara iaitu perintah yang dibuat oleh Hakim, iaitu “Jika Pesalah tidak dapat membayarnya (ganti rugi – pengarang), maka ia adalah menjadi hutang ke atasnya.” Fahaman saya, ia adalah hutang yang boleh dituntut melalui proses mal, berlainan daripada arsy yang akan dibincang kemudian.

Kes Pendakwa Syarie lwn. Mohd. Norazimi Fathullah Bin Mohd. Safihi

 Kes ini adalah kes pertama di bawah Kanun Jenayah Syariah, 2013 yang dibicarakan oleh Mahkamah Syariah dan yang kita mempunyai penghakiman bertulis Mahkamah Tinggi Syariah dan Mahkamah Rayuan Syariah.

Fakta kes yang kita ada tidak lebih daripada apa yang disebut dalam pertuduhan iaitu tertuduh, pada tarikh, waktu dan tempat berkenaan, telah menyebabkan kecederaan ke atas Asahrin bin Idris sehingga menyebabkan pecah tempurong kepalanya, dengan itu dia telah melakukan kesalahan di bawah bab 169(2)(a) Kanun Hukuman Jenayah Syariah, 2013 yang boleh dihukum di bawah bab 169(2)(ii) kanun yang sama.

Tertuduh mengaku bersalah melalui iqrar. YA Hakim menjatuhkan hukuman:

       1.Penjara selama 5 tahun bermula dari tarikh Pesalah ditahan;

  1. Pesalah diperintahkan membayar arsy kepada mangsa iaitu 1/3 daripada jumlah

          diyat penuh iaitu wang sejumlah $91,516.66 kepada mangsa.

       3. Arsy hendaklah dibayar dalam tempoh tiga tahun secara  beransur-ansur.

  1. Jika arsy gagal dibayar, Pesalah hendaklah dipenjara sehingga jumlah yang diperintahkan dibayar.

Setakat ini kes-kes yang dibicarakan oleh Mahkamah Tinggi Syariah itu adalah kes-kes di mana tertuduh mengaku bersalah. Maka, penghakimannya hanyalah berkenaan hukuman. Kita tidak dapat melihat bagaimana prosedur perbicaraan dilaksanakan, pemakaian undang-undang keterangan, terutama sekali jika saksi itu seorang bukan Islam, bagaimana Hakim menganilisis keterangan saksi-saksi untuk membuat dapatan fakta (finding of facts). Apa yang kita dapat lihat dalam penghakiman ini adalah perbincangan undang-undang mengenai bidang kuasa, iqrar, dan hukuman.

Daripada penghakiman kes ini, kita tidak tahu bagaimana kejadian itu berlaku: sama ada Pesalah tiba-tiba memukul si-mangsa (dengan apa?); sama ada terdapat pertengkaran dan pergaduhan sebelum kecederaan itu dilakukan; siapa yang memulakan pertengkaran dan pergaduhan itu, jika ada; sama ada Pesalah juga cedera dan lain-lain, jika ada. Semua itu patut diambil kira dalam menetapkan hukuman.

Dalam penghakimannya, YA Hakim berkata:

     “1. Pesalah adalah orang yang diterima ikrarnya di hadapan 

          Mahkamah pada hari ini.

       2. Saya berpuashati dengan semua bukti keterangan yang telah

            dikemukakan oleh pihak Pendakwa Syarie di dalam kes ini.

        3. Saya berpuashati bahawa saya telah memberi peluang

           kepada Pesalah untuk bercakap atau membuat apa-apa

           permohonan sebelum hukuman dijatuhkan. Namun Pesalah

          tidak mengambil peluang tersebut walaupun telah diterangkan

          haknya dan diberikan ruang seluas-luasnya. Dari percakapan

         Pesalah saya melihat Pesalah seolah-oleh tidak mempunyai

        perasaan langsung tentang kesalahan yang telah dilakukannya

       dan tidak menampakkan keinsafannya.”

Perenggan 1 lebih merupakan pengecaman Pesalah sebagai orang yang membuat iqrar, satu perkara yang tidak boleh dipertikaikan sebab ia dilakukan di hadapan Hakim berkenaan. Saya juga tidak mempertikaikan kelayakan Pesalah membuat iqrar mahupun keputusan Hakim menerimanya. Apa yang saya katakan ialah mengenai fakta kes (fakta ringkas yang diberi oleh Pendakwa Syar’ie) yang perlu diberi faham kepada tertuduh sebelum sabitan dibuat.

Saya percaya, perenggan 2 merujuk kepada perkara yang sama. Lebih lengkaplah penghakiman itu jika ia diperturunkan dalam penghakiman.

Perenggan 3 merujuk kepada apa yang dilakukan selepas sabitan, iaitu untuk meminta hukuman ringan. Komen saya ialah mengenai sebelum sabitan dirakamkan.

Kita juga tidak tahu sama ada sebelum menerima iqrarnya, tertuduh diberi penjelasan mengenai akibatnya, antara lain, dia boleh dihukum membayar arsy, yang jika jidak dibayarnya, dia boleh dihukum penjara sehingga dia membayarnya yang boleh bererti sehingga dia mati. Perlu difahami, kelayakan membuat iqrar di sisi syarak adalah satu perkara. Sama ada tertuduh tahu akibat memilih dibicarakan di Mahkamah Sivil atau Mahkamah Syariah adalah satu perkara lain.

Mengenai hukuman yang dijatuhkan, saya cuma hendak menyentuh kesan perintah di perenggan 3 dan 4.

Mengenai perenggan 3, arsy hendaklah dibayar dalam tempoh tiga tahun secara beransur-ansur. Kita imbas kembali bahawa Pesalah adalah berumur 18 tahun semasa melakukan kesalahan itu. Dia dipenjarakan selama lima tahun mulai tarikh dia ditahan. Tidak ada keterangan apa kelulusan akademiknya; sama ada dia berkerja sebelum dia melakukan kesalahan; ibu bapanya masih hidup atau tidak; jika masih hidup apa pekerjaan bapanya dan lain-lain.

Biar apa pun, semenjak kejadian, Pesalah telah ditahan dan akan terus menjalani hukuman penjara selama lima tahun itu. Ertinya, sepanjang masa dia dipenjara dia tidak boleh berkerja, jika dia pernah berkerja pun. Soalan: Bagaimana dia akan membayar arsy itu dalam masa tiga tahun? Kita tidak tahu kedudukan kewangan ibu bapanya. Tetapi, saya berani berkata mereka tidak mampu membayar ansuran arsy sebanyak B$91,000.00 itu yang bersamaan B$1,516.60 (RM4,624.28) sebulan!

Mengenai perenggan 4, jika arsy gagal dibayar, Pesalah hendaklah dipenjara sehingga jumlah yang diperintahkan dibayar. YA Hakim merujuk kepada bab (Bab) 193(d) Perintah Kanun Peraturan Jenayah Mahkamah Syariah 2018 bagi membuat perintah itu. Tidak syak lagi bahawa bab berkenaan memberi kuasa itu kepada Hakim untuk berbuat demikian, ertinya hukuman itu adalah sah disisi undang-undang. Saya percaya demikian jugalah kedudukannya di sisi syarak.

Tetapi, kita perlu fikir mengenai akibatnya. Seperti yang saya hujahkan, besar kemungkinan Pesalah dalam kes ini tidak dapat membayar arsy itu dan akan menjalani hukuman penjara sehingga mati, daripada umur 18 tahun! Adakah itu kehendak (intention) syarak dan kehendak mahkamah? Saya khuatir, selepas Pesalah dimasukkan ke penjara, dia akan dilupakan. Setiap kali pegawai penjara menyemak kesnya, beliau dapati arsy belum dibayar dan hukuman mahkamah ialah dia akan dipenjara sehinga hukuman arsy terhadapnya selesai dibayar, maka dia akan terus dipenjarakan.

Kita tidak perlu menunggu NGO-NGO hak asasi manusia membangkitkan isu itu 30 tahun kemudian. Sekarang pun kita patut berfikir mengenainya. Saya fikir, biar apa pun kedudukannya mengikut pendapat fuqaha zaman silam, kita patut berani berijtihad semula, jika perlu, dan menetapkan had tempoh pemenjaraan kerana gagal membayar arsy seperti kegagalan membayar denda; dan juga apabila tempoh itu tamat, hutang (arsy) itu pun dianggap selesai. Saya syorkan undang-undang dipinda sedemikian.

Setakat ini pun kita telah dapat perhatikan adanya perbezaan antara sistem perundangan dan kehakiman syari’ah dan common law. Mengikut sistem common law England, kes jenayah adalah tindakan Raja (pemerintah) terhadap seseorang individu yang  melanggar undang-undang negara yang dibuat untuk menjaga ketenteraman. Dia akan didakwa dan dihukum. Habis setakat itu.

Jika perbuatan jenayah itu menyebab kecederaan kepada seseorang individu, terserahlah kepada individu berkenaan untuk mengambil tindakan undang-undang terhadap pesalah itu dalam satu prosiding mal untuk mendapat pampasan. Pemerintah tidak masuk campur sebab perkara itu adalah antara mereka berdua.

Saya belum pernah temui satu kes demikian. Sebabnya, biasanya seorang penjenayah itu bukanlah berwang dan tidak mampu membayar ganti rugi. Untuk mengambil tindakan undang-undang memerlukan perkhidmatan peguam dan si-mangsa juga tidak mampu. Maka si-mangsa terpaksalah berpuas hati dengan pesalah menjalani hukuman penjara dan lain-lain.

Syari’ah, mungkin lebih tepat fiqh, melihat perbuatan jenayah dari kedua-dua sudut; pemerintah dan individu (mangsa). Ia menggunakan mahkamah yang sama, hakim yang sama dan prosiding yang sama untuk mencapai kedua-dua matlamat itu pada masa yang sama. Di akhir prosiding itu kedua-dua matlamat itu dicapai tanpa kos tambahan. Ia adalah satu sistem yang baik. Tetapi, sama ada sistem itu berjaya terletak kepada kemampuan pesalah membayar arsy.

Dalam masyarakat Arab, terutama sekali di zaman dahulu, yang berasaskan kabilah (tribe) yang kuat, seluruh kabilah akan menyumbang untuk membayarnya. Masyarakat Melayu tidak berasaskan kabilah. Adik beradik seibu sebapa pun tidak akan tampil membantu, jika perlu mengeluarkan wang. Tetapi, saya yakin mereka akan berebut menuntut diyat jika ada saudara mara dibunuh oleh orang mampu membayar diyat. Sebab itu, saya menunggu untuk melihat bagaimana sistem diyat akan terlaksana dalam masyarakat Melayu.

Setakat ini masih terlalu awal untuk kita mengatakan sama ada sistem arsy akan berjaya dalam masyarakat Melayu. Sebaliknya, kita sudah nampak kemungkinan Pesalah berumur 18 tahun itu akan tua dan mati dalam penjara melainkan ada mana mana badan amal yang akan membayar bagi pihaknya atau dia menerima pengampunan daripada KDYMM Baginda Sultan atau undang-undang dipinda untuk memansuh hukuman penjara kerana tidak dapat membayar arsy atau menghadkan tempoh pemenjaraan itu.

Patutkah badan amal atau Baitul Mal membayarnya? Saya fikir tidak. Ia bererti kita menyokong, jika tidak pun menggalakkan, perbuatan jenayah.

Bagaimana dengan takaful? Apakah ertinya jika seseorang itu mengambil takaful untuk membayar arsynya? Ertinya dia mengambil takaful kerana dia berniat hendak melakukan kesalahan jenayah mencederakan orang. Bolehkah syarikat takaful menanggung liabiliti seperti itu? Syarikat insurans konvensional pun tidak boleh berbuat demikian kerana ia tidak boleh menanggung perbuatan jenayah.

Insurans atau takaful kenderaan bermotor adalah berlainan. Ia diambil atas asas jika kereta itu terlibat dalam kemalangan hingga menyebabkan kerosakan dan kecedraan dan pemandu kereta itu cuai, maka syarikat insurans atau takaful itu akan menanggung liabilitinya. Asasnya adalah kemalangan bukan perbuatan jeyayah yang disenghajakan.

Patutkah ia dibayar dengan wang zakat? Saya bukan seorang fukaha, tetapi saya fikir wang zakat tidak boleh digunakan untuk tujuan itu kerana saya tidak fikir ia termasuk di bawah mana-mana asnaf di samping ia bererti menyokong perbuatan jenayah.

Bagaimana jika kerajaan menggunakan wang cukai untuk membayarnya? Saya juga tidak bersetuju kerana pembayar cukai tidak sepatutnya menanggung akibat perbuatan jenayah seseorang dan secara tidak langsung menggalakkan jenayah.

Sebaliknya, jika akibat dari kecederaan tersebut, si-mangsa tidak dapat mencari nafkah, kerajaan, melalui jabatan kebajikan masyarakatnya, menganggapnya sesuai untuk membantunya, itu adalah perkara lain.

Kesimpulan

Setakat ini, belum ada kes hudud yang dibicarakan. Yang ada hanyalah beberapa kes kesalahan sariqah (mencuri) yang telah dijatuhkan hukuman takzir (penjara) dan satu kes menyebabkan kecederaan qisas yang dijatuhkan hukuman arsy dan penjara. Kes-kes itu dibawa ke Makamah Tinggi Syariah kerana tertuduh hendak mengaku bersalah melalui iqrar.

Bagi kesalahan-kesalahan bertindih, kedua-dua Pendakwa Raya dan Ketua Pendakwa Syar’ie hendaklah membuat penelitian dan penentuan bersama (jointly) sama ada pertuduhan hendak dibuat di bawah Kanun Keseksaan dan dibicarakan di Mahkamah Sivil atau di bawah Kanun Jenayah Syariah, 2013 dan dibicarakan di Mahkamah Syariah. Untuk mengelak penentuan itu dicabar, undang-undang berkenaan eloklah dipinda untuk menyatakan seperti itu.

Peruntukan undang-undang bahawa seseorang tertuduh boleh dihukum penjara kerana tidak membayar arsy sehingga arsy dibayar sepenuhnya perlu dikaji semula. Saya syorkan, ia diganti dengan penjara yang tidak melebihi suatu tempoh yang ditetapkan oleh Hakim dalam lingkungan had yang ditetapkan oleh undang-undang dan apabila tempoh yang dikenakan oleh Hakim itu selesai dijalani, hutangnya (arsy) dianggap sebagai telah selesai dibayar, sama seperti denda.

Peruntukan ini hanya bagi kes di mana pesalah tidak berupaya membayar arsy dan tidak mempunyai harta. Jika dia mempunyai harta, hartanya boleh disita dan dijual untuk membayar hutangnya (arsy) itu. Peruntukan itu telah pun ada.

Sebelum seseorang suspek yang, pada masa itu, berada di bawah tahanan Polis, membuat keputusan sama ada dia hendak mengaku bersalah atau tidak dan, jika “ya”, sama ada di Mahkamah Sivil atau melalui iqrar di Mahkamah Syariah, penjelasan hendaklah diberi kepadanya mengenai perbezaan hukuman yang mungkin dikenakan ke atasnya oleh mahkamah-mahkamah itu.

Walaupun penghakiman-penghakiman Mahkamah Tinggi Syariah berkenaan adalah baik (mengenai penghakiman Mahkamah Rayuan Syariah tidaklah perlu disebut), tetapi untuk lebih lengkap eloklah fakta kes diperturunkan dalam penghakiman dan setiap langkah yang dilakukan daripada pertuduhan dibaca hingga hukuman dijatuhkan, direkod dengan detail dan diperturunkan dalam penghakiman.

Kita menunggu untuk melihat perjalanan kes-kes, termasuklah kes-kes hudud, di mana tertuduh meminta dibicarakan dan diwakili peguam.       Pada masa itu barulah kita dapat melihat kesediaan penyiasat, pendakwa dan hakim dalam melaksanakan tugas-tugas mereka masing-masing.

Kita mesti menerima hakikat bahawa undang-undang apa sekalipun, termasuk undang-undang yang diwahyukan Allah SWT, selagi ia dilaksanakan oleh manusia, kemungkinan berlakunya ketidakadilan yang tidak disenghajakan tetap ada. Maka, usaha hendaklah senentiasa dilakukan untuk menambahbaikkan pelaksanaannya.

09 09 2020

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

NOTA:

Saya berterima kasih kepada Tuan Hj Suhaimi Hj Gemok kerana telah mendapatkan saya penghakiman-penghakiman mahkamah, undang-undang berkenaan dan ucapan YB Peguam Negara untuk membolehkan saya menulis rencana ini. Biar apa pun, semua pandangan dalam rencana ini adalah pandangan saya berdasarkan fakta-fakta yang ada pada saya, pemahaman saya dan hujah-hujah saya. Jika fakta-fakta atau pemahaman saya silap, sudilah perbetulkan. Jika ada hujah-hujah yang lebih baik, saya juga akan mengikutiny

ADAKAH UMNO KELUAR PN KERANA MARAH NAJIB DIDAPATI BERSALAH?

ADAKAH UMNO KELUAR PN KERANA MARAH NAJIB DIDAPATI BERSALAH?

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Pada 28 07 2020, selepas Mahkamah Tinggi mensabitkan dan menghukum bekas Perdana Menteri, Datuk Seri Najib Razak atas tujuh tuduhan penyelewengan wang berjumlah RM42 juta milik SRC International Sdn Bhd., bekas Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Zahid Hamidi mengeluar kenyataan bahawa UMNO akan mengambil keputusan politik yang besar. Kenyataannya itu dilihat sebagai bayangan bahawa UMNO mungkin keluar daripada gabungan kerajaan Perikatan Nasional (PN) akibat keputusan mahkamah itu.

Kenyataan itu memberi gambaran bahawa, kerana marah atau kecewa DS Najib disabitkan dan dihukum, Presiden UMNO itu membuat keputusan menarik UMNO keluar dari PN. Tanpa apa-apa penjelasan selanjutnya, apa yang kita fikir ialah ahli-ahli Parlimen UMNO tidak akan menyokong TS Muhyiddin sebagai Perdana Menteri dan TS Muhyiddin dan Kerajaan PN akan tumbang. Hanya dua kemungkinan menunggu: PH akan mengambil alih pemerintahan Kerajaan Persekutuan semula atau Parlimen akan dibubarkan.

Beliau marah kepada atau kecewa dengan siapa? Satu-satunya andaian yang boleh dibuat ialah kepada atau dengan TS Muhyiddin, sebagai Perdana Menteri dan Kerajaan PN kerana tidak mahu campur tangan untuk membebaskan DS Najib sama ada dengan mengarahkan Pendakwa Raya menarik balik pertuduhan atau mengarahkan hakim membebaskannya. Jika itulah sebabnya, maka ia amatlah mendukacitakan. Ia bererti bahawa beliau membawa UMNO menyertai PN dengan tujuan atau, sekurang-kurangnya, dengan harapan Perdana Menteri dan Kerajaan PN akan membebaskan DS Najib dan mungkin beliau juga. Jika itu benar, maka beliau langsung tidak menghormati prinsip pengasingan kuasa (separation of powers) dan keluhuran undang-undang (rule of law).

Sila baca rencana-rencana saya seperti “Withdrawal of Charges: Attorney General Should Explain” (11 08 2018), First Three Months of Tommy Thomas as Attorney General” (09 09 2018), “Pesanan Kepada Kerajaan PN: Walaupun Kekal Sehari, Buat Yang Betul” (02 03 2020) dan rencana sebelum ini bertajuk “Campur Tangan Pemimpin Politik Dalam Keputusan Mahkamah” (31 Julai 2020), kesemuanya boleh didapati dalam laman-laman web saya.

Pada 30 Julai 2020, BH Online melaporkan:

KUALA LUMPUR: UMNO membuat keputusan tidak menyertai Perikatan Nasional (PN), sebaliknya akan memperkasakan Muafakat Nasional (MN) bersama PAS dan komponen Barisan Nasional (BN).

 Pendirian terbaharu itu diumumkan Presiden UMNO, Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi, hari ini.

 Beliau berkata, sokongan kepada kerajaan PN ketika ini, hanya berlandaskan sokongan Ahli Parlimen UMNO dan BN serta ADUN dalam pembentukan Kerajaan Pusat dan di beberapa negeri.”

{Perhatikan, pertama, dalam kenyataan itu perkataan “tidak menyertai” PN digunakan. Tujuannya ialah untuk membezakan di antara “keluar” dengan “tidak menyertai”. Alasannya ialah UMNO tidak pernah bersetuju menyertai PN (yang hendak didafterkan oleh Bersatu), oleh itu tidak timbul isu UMNO keluar dari PN.

Memanglah PN bukan sebuah parti politik berdaftar seperti BN, tetapi ia adalah satu perikatan, pakatan atau kumpulan beberapa buah parti termasuk UMNO yang menubuh kerajaan pusat selepas mengambil alih kuasa daripada kerajaan PH dan perikatan, pakatan atau kumpulan itu dikenali sebagai PN. Kerajaannya pun dikenali sebagai kerajaan PN, berbeza dengan kerajaan PH. UMNO tidak boleh berkata ia tidak pernah masuk dalam perikatan, pakatan atau kumpulan itu sedangkan pemimpin-pemimpinnya menjadi menteri dan timbalan menteri kerajaan PN.

Biar apa pun, itu bukan isunya dalam rencana ini. Isunya ialah apakah sebabnya tiba-tiba, selepas DS Najib didapati bersalah oleh mahkamah, Presiden UMNO itu mengeluarkan kenyataan UMNO “tidak (akan) menyertai” PN?}[i]

Kedua, kenyataan itu menyebut tujuan UMNO “tidak menyertai’ PN adalah untuk memperkasakan Muafakat Nasional (MN) bersama PAS dan komponen Barisan Nasional (BN). Ia masih tidak menyebut sebab  keputusan “tidak menyertai” itu dibuat. Malah, mengikut laporan Malaysiakini:

“Ditanya sama ada ia mempunyai kaitan dengan keputusan mahkamah terhadap bekas perdana menteri Najib Razak, Zahid berkata: “Itu terpulang kepada pengamal media untuk melakukan tafsiran.”

Maka, sebab yang boleh “ditafsirkan” daripada kenyataan DS Zahid yang pertama itu kekal sebagai satu titik hitam terhadapnya dan terhadap sesiapa yang menyokong pendirian itu atas alasan itu.

Pada 2 Ogos 2020, BH Online melaporkan:

“Presiden UMNO, Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi menegaskan Ahli Parlimen Barisan Nasional (BN) kekal menyokong kerajaan Perikatan Nasional (PN) walaupun tidak menyertai gabungan itu secara rasmi.”

Kenyataan itu melegakan dari segi politik. Sama ada keputusan itu baik atau tidak untuk politik UMNO, PAS dan kepentingan Melayu/Islam adalah satu perkara lain. Sila baca rencana-rencana saya seperti “Pembahagian Kawasan Pilihan Raya Antara Parti-Parti Komponen PN Dalam PRU15” (22 06 2020), “UMNO Dan PAS Perlu Sepakat” (28 06 2020) dan TS Muhyiddin Kembali Kepada UMNO : Sokongan Terhadap DS Nazri Aziz” (09 07 2020) kesemuanya boleh didapati dalam laman-laman web saya.

Adalah diharapkan bukan sahaja DS Zahid, tetepi semua pemimpin-pemimpin politik membersihkan minda mereka daripada tanggapan bahawa Perdana Menteri atau Eksekutif boleh campur tangan dalam keputusan mahkamah mengenai sesuatu kes. Mereka eloklah belajar sedikit mengenai prinsip pengasingan kuasa dan keluhuran undang-undang dan menghormatinya. Jika tidak, mereka akan mengelirukan orang ramai.

04 08 2020

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

[i] Di tambah pad 04 08 2020 6.42 petang

CAMPUR TANGAN PEMIMPIN POLITIK DALAM KEPUTUSAN MAHKAMAH

CAMPUR TANGAN PEMIMPIN POLITIK DALAM KEPUTUSAN MAHKAMAH

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

“PENDIRIAN Perdana Menteri Tan Sri Muhyiddin Yassin yang tidak mahu mencampuri urusan mahkamah berkenaan kes berprofil tinggi wajar dipuji. Ini adalah manifestasi kepada usaha membersihkan institusi kehakiman negara. Semoga reformasi ini akan berjaya direalisasikan sepenuhnya.”

Itu adalah perenggan pertama dalam rencana bertajuk “Di sebalik hukuman ke atas Najib Razak” yang ditulis oleh Prof. Dr. Haim Hilman dari Pusat Pengajian Pengurusan dan Keusahawanan, College of Business, Universiti Utara Malaysia dan disiar oleh Malaysia Gazette pada 29 Julai 2020

Rencana saya ini hanya berkenaan perenggan itu dan tertumpu kepada keputusan hakim dalam sesuatu kes. Ia tidak termasuk campur tangan, jika ada, dalam keputusan yang dibuat oleh Peguam Negara, Ketua Pesuruhjaya SPRM, Pengerusi Suruhanjaya Pilihan Raya dan lain-lain.

Apakah kesimpulan (inference) yang kita boleh buat daripada tiga ayat itu? Bagi saya, kita boleh membuat kesimpulan-kesimpulan berikut:

(1). Adalah perkara biasa bagi Perdana Menteri untuk campur tangan dalam keputusan hakim dalam sesuatu kes atau, sekurang-kurangnya, perkara seperti itu berlaku.

(2). Bahawa tindakan TS Muhyiddin yang tidak campur tangan dalam kes DS Najib itu wajar dipuji.

(3). Bahawa institusi kehakiman negara “tidak bersih” daripada campur tangan sedemikian.

(4). Tindakan TS Muhyiddin itu menunjukkan satu usaha untuk membersihkan institusi kehakiman negara.

(5). Ia adalah satu reformasi yang diharapkan akan berjaya.

Mengenai (1), dalam ucapan saya bertajuk “Independence of the Judiciary: My Personal Experience” di UiTM pada 10 June 2015, antara lain, saya berkata:

“Saya bercakap dari pengalaman, bukan dari persepsi atau dari buku. Saya menghabiskan 21 tahun sebagai pegawai di Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan, memegang pelbagai jawatan, termasuk Ketua Pendakwaan. Saya menghabiskan 18 tahun di Badan Kehakiman, menjadikan keseluruhannya 39 tahun. Saya bersidang di semua mahkamah di negara ini dari Mahkamah Majistret, Mahkamah Sesyen, Mahkamah Tinggi, Mahkamah Rayuan hingga ke Mahkamah Persekutuan. Saya juga mengetuai Mahkamah Khas dan menjadi Hakim Mahkamah Rayuan Syari’ah. Sebagai Hakim Mahkamah Rayuan, saya mendengar rayuan yang melibatkan seorang Ketua Menteri Barisan Nasional di sebuah negari. Penghakiman majoriti yang saya tulis membatalkannya dari jawatan tersebut. Sebagai Hakim Mahkamah Persekutuan, saya mengetuai Mahkamah Persekutuan mendengar rayuan kes liwat pertama Dato’ Seri Anwar Ibrahim. Penghakiman majoriti yang saya tulis melepas dan membebaskannya. Sebagai Ketua Hakim Negara, saya mengetuai persidangan Mahkamah Khas yang mendengar tuntutan sivil terhadap mantan Yang Di Pertuan Agong dan Raja yang sedang bertakhta di sebuah negari. Keputusan sebulat suara Mahkamah yang saya tulis memerintahkannya membayar plaintif sebanyak AS$1 juta. (Anda boleh membaca semua penghakiman itu di laman web saya).

 Dalam tempoh 39 tahun kerjaya saya, saya tidak pernah menerima panggilan telefon atau nota, dan tidak ada sesiapa yang menghampiri saya bagi pihak Pentadbiran, Eksekutif atau ahli politik untuk mengarahkan, meminta, mencadangkan atau membayangkan bagaimana saya patut memutuskan sesatu kes. Ya, memang benar bahawa sebelum saya  mendengar rayuan kes Dato’ Seri Anwar Ibrahim,  ada seorang (bukan ahli politik) berkata kepada saya “Sekiranya anda melakukannya dengan betul, salah satu jawatan kosong yang lebih tinggi itu boleh menjadi milik anda.” Saya menjawab, “Saya tidak tahu apa keputusan saya kelak, tetapi saya bersedia untuk bersara sebagai Hakim Mahkamah Persekutuan.”  (Ertinya, saya sanggup jika tidak diberi kenaikan pangkat lagi pun). Kemudian, saya berkata kepada hakim-hakim yang bersidang bersama saya “Jika ada sesiapa cuba mempengaruhi saya, saya akan naik ke mahkamah, menyatakannya secara terbuka dan menarik diri daripada mendengar rayuan kes itu.” Selepas itu, tidak ada sesiapa yang cuba mempengaruhi saya lagi. Saya tidak tahu mengenai hakim lain.”

Turut hadir membentang kertas kerjanya dalam Persidangan Meja Bulat Majlis Profesor itu ialah Dato’ Mohamad Arif, mantan Hakim Mahkamah Rayuan dan Yang Dipertua Dewan Rakyat yang dilantik oleh Kerajaan Pakatan Harapan. Saya berkata kepada beliau:

“Sekarang, saya merujuk kepada Dato’ Mohamad Arif. Saya tahu bahawa beliau bertanding dalam pilihan raya atas tiket PAS dan kalah. Namun, saya mengesyorkannya untuk jawatan Pesuruhjaya Kehakiman dan diterima oleh Kerajaan   BN…. Dato’ Arif disahkan sebagai Hakim dan kemudian dinaikkan pangkat ke Mahkamah Rayuan… Sekarang, saya minta beliau menceritakan pengalamannya: sama ada, ada ahli politik atau orang yang berkuasa terhadapnya atau mewakili Eksekutif pernah mengarah, mencadang atau membayangkan kepadanya untuk memutuskan kes supaya memihak kepada Kerajaan atau adakah beliau pernah menerima ugutan, amaran atau peringatan daripada mereka atau adakah sesiapa yang berkuasa (in authority) pernah mencuba mengganggu beliau dalam membuat keputusannya?”

Beliau diam.

Perdana Menteri yang mula sekali menyebabkan hakim-hakim yang lebih kanan dilangkau dan yang lebih junior dilantik ke jawatan yang lebih tinggi adalah Tun Dr. Mahathir. Beliaulah yang menyebabkan Dato’ Haji Mohd. Azmi Kamaruddin dan Dato’ Harun Hashim dilangkau oleh Dato’ Eusof Chin dan Dato’ Lamin Idris.  Beliau jugalah yang menyebabkan Dato’ Malek Ahmad dan Dato’ Siti Norma Yaakob dilangkau oleh Dato’ Ahmad Fairuz. Betul, beliau bertanggungjawab bagi pembuangan Tun Mohd Salleh Abas untuk mengelak beliau mendengar rayuan kes yang berkaitan dengan perebutan jawatan Presiden UMNO antaranya dengan Tengku Razaleigh. Tetapi, saya tidak pernah mendengar cerita beliau mengarahkan hakim membuat keputusan seperti yang beliau kehendaki.

Tun Abdullah Badawi juga, atas desakan UMNO, cuba melantik hakim yang lebih junior untuk melangkau hakim yang lebih kanan ke jawatan Hakim Besar (Malaya) dan, selepas itu ke jawatan Presiden Mahkamah Rayuan dan Ketua Hakim Negara. Hakim yang hendak dilangkau itu adalah saya. Dosa saya adalah kerana saya membebaskan Dato’ Sri Anwar Ibrahim dalam kes liwatnya yang pertama.

Dato’ Seri Najib melantik semula Tun Mohd. Raus sebagai Ketua Hakim Negara dan Tan Sri Zulkefli Makinuddin sebagai Presiden Mahkamah Rayuan walau pun mereka telah mencapai umur 66 tahun kerana, saya percaya, beliau lebih selesa dengan mereka. Saya telah mengkritik tindakan tersebut.

Tun Dr Mahathir mengulangi amalannya apabila beliau menjadi Perdana Menteri bagi kali kedua apabila beliau melantik Tengku Maimun menjadi Ketua Hakim Negara melangkau beberapa orang hakim yang lebih kanan dan lebih luas pengalaman kerana, saya percaya, beliau lebih selesa dengan Tengku Maimun.

Saya tidak mengatakan bahawa pelantikan mesti dibuat berdasarkan kekananan semata-mata. Tetapi, saya tidak bersetuju apabila nampak sangat Perdana Menteri mengenepikan hakim-hakim yang lebih kanan dan lebih luas pengalaman mereka dan memilih hakim-hakim yang junior untuk dinaikkan pangkat, melangkau mereka. Perbuatan itu menampakkan adanya sesuatu motif yang yang tidak sepatutnya menjadi asas pemilihan itu.

Namun demikian, apa yang mereka lakukan ialah memilih hakim-hakim yang “senada” dengan mereka untuk memegang jawatan tertinggi itu. Ada yang justified, ada yang tidak. Biar apa pun, itu berlainan daripada campur tangan dalam proses membuat keputusan kes-kes yang dibicarakan oleh hakim-hakim, seperti yang digambarkan dalam rencana itu.

Mengenai (2), iaitu tindakan TS Muhyiddin yang tidak campur tangan dalam kes DS Najib itu wajar dipuji, tidak perlu disebut langsung. Saya berpendapat bahawa beliau melakukan “contempt of court” jika beliau berbuat demikian.

Mengenai (3), iaitu institusi kehakiman negara “tidak bersih” daripada campur tangan sedemikian, adalah tanggapan yang tidak betul.

Mengenai (4), iaitu tindakan TS Muhyiddin itu menunjukkan satu usaha untuk membersihkan institusi kehakiman negara, juga tidak betul. Saya lebih mudah bersetuju jika dikatakan, mengambil kira TS Muhyiddin dipecat oleh DS Najib kerana TS Muhyiddin menyoal DS Najib mengenai penglibatannya dalam 1MDB, maka tidak ada sebab mengapa TS Muhyiddin sanggup masuk penjara (kerana contempt of court) kerana hendak membela DS Najib dengan cara yang salah dan atas asas yang salah.

Mengenai (5), iaitu ia adalah satu reformasi yang diharapkan akan berjaya, adalah satu observation yang tidak kena pada tempatnya. Tidak ada apa yang hendak direformasikan. Sepanjang pengetahuan saya belum ada seorang Perdana Menteri, termasuk Tun Dr. Mahathir, yang berani campur tangan atau mengarah hakim supaya membuat keputusan seperti yang mereka kehendaki.

Jika ada sesiapa yang tahu perkara seperti itu berlaku, sila dedahkan. Jika tidak ada, adalah lebih baik tidak membuat kenyataan seperti itu yang mungkin dipercayai oleh pembaca.

31 07 2020 (Aidil Adha 1441)

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

JUMAAT HARI JAWI: SENTIMEN DAN BIADAB

JUMAAT HARI JAWI: SENTIMEN  DAN BIADAB

 Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

Pada hari Jumaat 10 Julai 2020, tiba-tiba keluar berita:

“HARI Jumaat diumumkan sebagai ‘Hari Jawi’ bermula hari ini dalam usaha mengekal dan memperkasa sebahagian tradisi dan kebudayaan yang membentuk Malaysia sehingga hari ini.

 Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) (Menteri Agama – ditambah) Datuk Seri Dr Zulkifli Mohamad al-Bakri dalam kenyataan hari ini berkata, usul ini dibawa dalam Mesyuarat Jemaah Menteri pada Rabu lepas dan mendapat sokongan penuh daripada semua ahli jemaah menteri.

 “Kerajaan serius memartabatkan tulisan Jawi. Saya menyeru seluruh kementerian, jabatan, agensi di peringkat Persekutuan dan negeri, badan bukan kerajaan (NGO) dan seluruh rakyat Malaysia untuk bersama-sama dalam usaha memelihara warisan negara ini,” katanya.

 Beliau berkata, bagi menzahirkan iltizam memartabatkan tulisan Jawi, kepala surat rasmi Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) akan menggunakan tulisan Jawi bagi urusan rasmi mulai hari ini.

 Zulkifli berkata, penggunaan tulisan Jawi juga akan turut diperluas meliputi penyampaian maklumat menerusi platform media sosial rasmi agensi di bawahnya.

Pada hari yang sama, DBP mengeluarkan kenyataan yang berbunyi:

“Dewan Bahasa Dan Pustaka (DBP) menyokong penuh keputusan kerajaan menjadikan hari Jumaat sebagai Hari Jawi, kata Pengerusi Lembaga Pengelolanya, Profesor Datuk Dr Awang Sariyan.

 Katanya, keputusan kerajaan itu memberikan ruang untuk tulisan Jawi, diletakkan pada martabatnya yang sah sebagai tulisan bahasa Melayu selama hampir seribu tahun, sebelum tulisan Rumi diterima sebagai tulisan rasmi bagi bahasa kebangsaan.

 Awang Sariyan berkata, dalam zaman Kesultanan Melayu selama ratusan tahun, tulisan Jawi menjadi tulisan bagi semua bidang, seperti agama, undang-undang, ketatanegaraan, sejarah, perubatan, persenjataan, hikayat dan susastera (prosa dan puisi), malahan dalam bidang diplomasi.

 “Surat dan perjanjian antara kerajaan di Alam Melayu dengan kuasa asing seperti Belanda, Portugal, Sepanyol dan Inggeris, ditulis dengan Jawi. Tulisan Jawi dan bahasa Melayu diterima oleh semua bangsa, hatta semasa penjajahan Inggeris. Oleh itu, tiada asas untuk mana-mana pihak yang mewakili kaum tertentu, untuk menolak usaha mengembangkan tulisan Jawi,” katanya dalam kenyataan kepada Bernama di sini hari ini.”

Esoknya (Sabtu 11 Julai 2020) Ismaweb.net memuatkan tinjauannya  di ruangan komen Facebook beberapa portal berbahasa Cina. Ia “mendapati, kebanyakan netizen Cina dengan biadab mengecam usaha Datuk Seri Dr Zulkifli Mohamad Al-Bakri, selain mendakwa pelaksanaan itu disokong kuat anggota Kabinet MCA.

 Di ruangan komen Facebook Malaysiakini versi Cina, beberapa netizen membantah dan memperlekehkan Hari Jawi sebagai usaha ke terbelakang.

 “Adakah Jawi budaya Malaysia? Ahli politik yang berbalut kepala! Kita dah capai status negara maju,” tulis Kwee Fatt Chong.

 “Tidak perlu memandu kereta lah! Naik unta dan berjalan kaki lebih baik,” tulis Lee Lih Yeong.

 “Menteri Pengangkutan dalam Kabinet, Wee Ka Siong masih belum mengeluarkan kenyataan menyalahkan DAP?,” kata Yoon Kah Kian.

 Sementara di ruangan komen Sin Chew Daily, pengguna bernama Qian Ying Long menggesa, kaum Cina untuk berhenti berpolitik dan bersatu menentang pelaksanaan itu.

 “Adakah ahli politik sedang mengarabkan negara ini? Lupa dirinya Melayu? Sebagai orang Melayu sepatutnya meneruskan komunikasi dalam bahasa Melayu,” tulis Alan Chin Weng Lon.

 “Kalau begitu pada hari Jumaat semua orang Melayu makan daging babi,” tulis A Fa.

 “Saya menyokong dasar ini, pada hari tersebut saya akan mengadakan jamuan babi, sambil minum arak dan menulis Jawi, baguskan?,” kata Gan Zi Yi.

 “Kami masyarakat Cina juga mengumumkan hari Jumaat adalah ‘Hari Makan Babi’,” tulis Lai Gai Xiang dalam ruang komen Pocketimes.”

 Pada hari yang sama (Sabtu 11 Julai 2020) Timbalan Presiden Gerakan, Oh Tong Keong mengeluar kenyataan bahawa beliau akan menentang habis-habisan jika orang bukan Islam disuruh untuk mempelajari tulisan Jawi. Selepas itu, tentulah lebih banyak komen dan pandangan yang akan dibuat oleh kedua pihak, yang menyokong dan menentang. Untuk tujuan rencana ini, cukuplah setakat ini.

Kita bincang pengumuman Menteri Agama dahulu. Soalan pertama, mengapa beliau yang membuat cadangan itu? Tulisan Jawi untuk kegunaan rasmi kerajaan bukanlah hal ehwal agama. Di mana letaknya isu agama mengenai penggunaan tulisan Jawi sebagai kepala surat rasmi? Di mana letaknya isu agama dalam surat-surat rasmi kerajaan, penyampaian maklumat menerusi platform media sosial rasmi, penggunaan tulisan Jawi dalam kenyataan-kenyataan rasmi di kawasan-kawasan awam dan nama jalan?

Kenyataan-kenyataan rasmi di kawasan-kawasan awam dan nama jalan terletak di bawah Kementerian Kerajaan Tempatan, pembelajaran tulisan Jawi pula terletak di bawah Kementerian Pendidikan. Cadangan ini melibatkan pelaksanaan oleh semua kementerian dan jabatan. Tidakkah menteri-menteri berkenaan membangkit isu-isu yang melibatkan kementerian masing-masing?

Mengikut Menteri Agama, cadangan itu mendapat sokongan penuh daripada semua ahli Jemaah Menteri. Soalan: Adakah isu mengenai persediaan untuk melaksanakannya dibincang?

Cadangan itu dikemukakan dan diluluskan oleh Jemaah Menteri pada hari Rabu 08 Julai 2020, pengumuman dibuat pada hari Khamis 09 Julai 2020 dan pelaksanaan dimulakan pada hari Jumaat 10 Julai 2020. Pengumuman itu disiarkan oleh akhbar-akhbar pada hari Jumaat yang sama. Berapa orang penjawat awam daripada Ketua Setiausaha Negara ke bawah yang pergi ke pejabat pagi itu mengetahui mereka mempunyai satu tanggungjawab baharu dan apa persediaan mereka telah buat untuk melaksanakannya?

Kita ambil misalan yang paling mudah: tulisan Jawi hendaklah digunakan bagi surat menyurat rasmi kerajaan. Adakah komputer-komputer penjawat awam telah dibuat setting untuk membolehkannya digunakan bagi menaip tulisan Jawi? Tahukan penjawat-penjawat awam itu menaip Jawi? Tahukan penerimanya membacanya dan membalas surat-surat itu dengan menggunakan tulisan Jawi?

Itu hanya untuk menulis surat-surat rasmi. Bayangkan keterangan-keterangan saksi dan hujah-hujah peguam di semua mahkamah hendah dialih susun (transcribed) kepada tulisan Jawi untuk hakim-hakim menulis alasan penghakiman dalam tulisan Jawi yang akan dijadikan rekod rayuan untuk dibaca oleh hakim-hakim rayuan!

Bagaimana ia hendak dilaksanakan di sekolah-sekolah? Adakah setiap hari Jumaat guru-guru akan dikehendaki menulis nota dan soalan-soalan dengan tulisan Jawi dan pelajar-pelajar menyalin dan menjawabnya dengan tulisan Jawi juga? Saya percaya, 99% guru dan pelajar tidak boleh melakukannya yang bererti mereka semua perlu belajar, diajar atau membiasakan diri dengan menulis dan membaca tulisan Jawi. Dengan sukatan pelajaran tertunggak selama lima bulan kerana wabak Covid-19, kita menambahkan lagi perkara yang perlu diajar. Adakan semua ini difikirkan? Banyak misalan lagi boleh diberi.

Yang jelas ialah pengumuman itu dibuat tanpa apa-apa persediaan. Seorang menteri yang berlatarbelakangkan akademik, pengetua pondok moden dan seorang mufti mungkin tidak dapat membayangkan semua itu sebagai akibat cadangan dan pengumuman yang dibuatnya. Bagaimana dengan pegawai-pegawainya? Adakah mereka juga tidak terfikir atau takut menasihatkan menteri?

Saya percaya, pada hari Jumaat pertama itu tidak ada apa-apa substantif yang berlaku. Yang berlaku hanyalah riuh rendah sokongan dan bantahan, kutuk mengutuk antara kumpulan-kumpulan berlawanan. Badingkan dengan apa yang dilakukan oleh menteri berketurunan Cina PH dan timbalan menteri berketurunan Cina PN: senyap-senyap mereka menggunakan bahasa Cina dalam urusan rasmi kerajaan.

Saya tidak hairan, seperti banyak perkara yang pernah berlaku, tidak lama selepas pengumuman dibuat dan riuh rendah sokongan dan bantahan, ia akan mati tidak berkubur.

Bahawa cadangan itu dibawa oleh Menteri Agama yang memilih pula hari Jumaat untuk dijadikan hari Jawi menunjukkan bahawa beliau yang berasal dari Terengganu, berlatar belakang agama, berfikir bahawa tulisan Jawi itu adalah hal ehwal agama. Itu telah memberi alasan kepada Timbalan Presiden Gerakan, Oh Tong Keong menuduh bahawa “pihak sana ada agenda yang lebih besar tersembunyi di belakang tabir”.

Sokongan Dewan Bahasa dan Pustaka memanglah boleh dijangka. Alasan bahawa tulisan Jawi digunakan beratus-ratus tahun oleh kesultanan Melayu dalam semua bidang termasuk undang-undang adalah alasan biasa yang diberi oleh ahli-ahli akademik. Itu adalah fakta sejarah yang tidak boleh dinafikan.

Tetapi kita harus ingat bahawa pada masa itu tulisan Rumi belum tiba ke rantau ini. Mesin taip belum ada. Semua dokumen ditulis dengan tangan. Maka tulisan Jawilah satu-satunya pilihan pada masa itu. Keadaan berubah dengan kedatangan tulisan Rumi, apatah lagi mesin taip yang menggunakan huruf Rumi yang lebih mudah dipelajari dan digunakan. Harga mesin taip huruf Rumi juga lebih murah daripada mesin taip huruf Jawi. Maka tulisan Rumi mempunyai kelebihan. Kedatangan komputer menguatkan lagi penggunaan tulisan Rumi.

Kita tidak perlu menangisi tulisan Jawi kerana tempatnya diambil alih oleh tulisan Rumi. Ia hanya satu jenis tulisan, satu alat yang, seperti semua alat, sesuai untuk tujuan tertentu pada suatu masa dan kurang sesuai pada suatu masa lain. Unta amat penting sebagai alat pengangkutan selama beribu tahun. Sekarang tidak lagi.

Kita pergi kepada komen-komen netizen-netizen Cina itu. Saya senghaja memperturunkan komen-komen mereka itu supaya pembaca dapat membaca sendiri apa yang dikatakan mereka dan membayangkan apakah jenis manusia mereka itu. Kita perhatikan, terutama sekali semenjak pemerintahan PH, demikianlah reaksi mereka terhadap sesuatu yang berkaitan atau yang mereka kaitkan dengan Melayu/Islam. Nampaknya itulah budaya mereka.

Janganlah kerana marah, kita juga terikut-ikut dengan budaya mereka. Apabila anjing menyalak kepada kita, kita tidak menyalak balik kepadanya. Sebab kita berbeza daripadanya. Kita gunakan hujah-hujah yang lebih baik untuk mengatasi mereka.

Saya sungguh tidak faham mengapa mereka benci sangat kepada tulisan Jawi. Ada yang menyamakannya dengan bahasa Arab, sedangkan ia hanya huruf. Saya masih ingat, dalam tahun 1950-an, jika kita pergi ke pekan-pekan di Semenanjung Malaysia, papan-papan tanda kedai yang menggunakan tulisan Jawi adalah pajak-pajak gadai kepunyaan orang Cina. Sebabnya ialah kerana pada masa itu kebanyakan orang Melayu dari kampung-kampung hanya boleh membaca tulisan Jawi. Tuan-tuan punya pajak gadai itu mengguna tulisan Jawi kerana mereka nampak ia menguntungkan mereka. Sekarang orang-orang Cina tidak nampak tulisan Jawi menguntungkan mereka, sebaliknya mereka takut ia akan merugikan mereka (kerana mereka mengaitkannya dengan agama Islam, Menteri Agama  juga membuat kesilapan yang sama), maka mereka menentang.

Biar apa pun, peristiwa ini ada juga hikmahnya. Orang Melayu yang masih boleh berfikir akan dapat melihat hati perut orang Cina. Meraka inilah yang berada dalam DAP, MCA dan Gerakan. Masihkah orang Melayu hendak menyerah kawasan majoriti Melayu kepada mereka?

Apakah yang hendak dicapai dengan mengisytiharkan hari Jumaat sebagai hari Jawi itu? Dua perkataan digunakan oleh Menteri Agama dan Pengerusi Lembaga Pengelola DBP, Profesor Datuk Dr Awang Sariyan iaitu untuk “memperkasa” dan “memartabatkan” tulisan Jawi.

Apakah yang dimaksudkan dengan “memperkasa” dan “memartabatkan tulisan Jawi?  Adakah dengan menjdikannya kepala surat rasmi kementerian dan jabatan, dengan menggunanya bagi menulis papan tanda jalan raya yang hapir tidak dibaca; yang menyebabkan tulisan huruf Rumi terpaksa dikecilkan dan sukar dibaca oleh pemandu, di samping menambahkan kos, kita memperkasakan dan memartabadkan tulisan Jawi?

Sudah lebih daripada enam puluh tahun kita memilih tulisan Rumi untuk digunakan bagi urusan rasmi kerajaan. Itu kita lakukan setelah menimbang semua faktor, yang paling penting ialah kesesuaian dengan kegunaan pada masa ini. Kita telah dengan betulnya memilih tulisan Rumi untuk tujuan itu, tak usahlah  mengadakan masalah, hanya kerana sentimen. Rakyat Malaysia menghabiskan terlalu banyak masa dan tenaga mengadakan masalah, membesarkannya dan berbalah mengenainya.

Tulisan Jawi boleh digunakan dalam pentadbiran. Tetapi, pilihlah di mana sesuai, tanpa menggantikan langsung tulisan Rumi, seperti di pejabat Raja-Raja, pejabat dan majlis agama Islam, pejabat mufti, muzium dan lain-lain.

Jika di Kelantan dan Terengganu, pada masa ini pun, masih banyak orang yang lebih mahir dengan tulisan Jawi, tidak ada salahnya kenyataan-kenyataan awam ditulis dalam tulisan Jawi di samping tulisan Rumi. Asasnya hendaklah keperluan, bukan sentimen.

Kiranya ada orang berfikir bahawa ini adalah pandangan seorang mantan hakim mahkamah sivil yang tidak tahu menulis dan membaca tulisan Jawi, biarlah saya maklumkan bahawa saya terdiri daripada generasi sebelum Merdeka yang bersekolah Melayu di mana tulisan Jawi lebih diutamakan. Sepanjang hidup saya, sehinggalah saya tidak boleh menulis lagi kerana tangan saya kebas akibat masalah urat saraf, saya menggunakan tulisan Jawi untuk mengambil nota peribadi saya sebab saya menulis Jawi lebih cepat daripada Rumi. Tetapi, saya menggunakan tulisan Rumi apabila mengambil nota keterangan semasa bersidang di mahkamah kerana itu urusan rasmi, ia lebih sesuai dan nota itu akan ditaip oleh jurutaip atau setiausaha saya, ada Melayu dan bukan Melayu, yang tidak boleh membaca nota saya jika diambil dalam tulisan Jawi.

Biar apa pun, semenjak orang Melayu memeluk agama Islam dan selagi mereka beragama Islam, mereka telah dan akan terus mempelajari tulisan Jawi untuk membaca Al-Quran dan melakukan amalan agama mereka. Generasi sebelum Merdeka yang tidak bersekolah dan dikategorikan sebagai buta huruf pun kenal huruf Jawi dan boleh membaca Al-Quran. Apatah lagi sekarang apabila tulisan Jawi diajar di sekolah kebangsaan semenjak sekolah rendah lagi. Ertinya, tulisan Jawi tidak akan hilang daripada masyarakat Melayu.

15 07 2020

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

TS MUHYIDDIN KEMBALI KEPADA UMNO: SOKONGAN TERHADAP CADANGAN DS NAZRI AZIZ

TS MUHYIDDIN KEMBALI KEPADA UMNO: SOKONGAN TERHADAP CADANGAN DS NAZRI AZIZ

Oleh

Tun Abdul Hamid Mohamad

 

DS Nazri Aziz telah mengeluarkan satu cadangan yang bernas, atau sekurang-kurangnya yang saya amat bersetuju. Maka, biarlah saya menjadi antara orang pertama yang menyokong beliau, jika tidak yang pertama pun. Terlebih dahulu, tahniah Dato’ Seri.

Saya merujuk kepada kenyataan beliau yang dilaporkan oleh Astro Awani pada 08 07 2020 di mana beliau mencadangkan supaya TS Muhyiddin kembali semula kepada UMNO dan diangkat menjadi Presiden UMNO.

Beliau memberi empat alasan:

Pertama, TS Muhyiddin tidak mengkhianati UMNO kerana beliau tidak meninggalkan parti, sebaliknya dipecat.

Kedua, ia akan mengukuhkan parti terbesar orang Melayu itu;

Ketiga, beliau tidak akan kembali dengan tangan kosong tetapi dengan jawatan Perdana Menteri.

Keempat, ia akan dapat menyelesaikan masalah pembahagian kerusi di antara UMNO dan PAS.

Beliau juga mencadangkan sekiranya TS Muhyiddin kembali ke pangkuan UMNO, jawatan Presiden parti juga patut diserahkan kepada Ahli Parlimen Pagoh itu.

Hujah beliau ialah, secara tradisinya, Perdana Menteri merupakan Presiden UMNO dan pemimpin dan ahli parti perlu menerima dengan tangan terbuka.

“Kita kena bagi jawatan Presiden UMNO sebab beliau kembali bukan dengan tangan kosong tetapi dengan jawatan Perdana Menteri, kita kena terima, kena berkorban dan menerima dengan terbuka.

Saya bersetuju sepenuhnya dengan alasan-alasan pertama, kedua dan ketiga beliau.

Mengenai alasan keempat, sambil saya bersetuju ia akan mengurangkan masalah pembahagian kerusi antara UMNO dan PAS, ia juga akan mengurangkan masalah pembahagian kerusi UMNO dan Bersatu.

Mengenai alasan-alasan pertama, kedua dan ketiga, perlu ditekankan bahawa beliau dipecat, bukan keluar dari parti dan hendak masuk semula seperti yang dilakukan oleh Tun Dr. Mahathir, beberapa kali.

Kedua, beliau bukan datang balik dengan tangan kosong atau satu kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN) atau Parlimen. Beliau kembali dengan membawa bersamanya jawatan Perdana Menteri yang UMNO sendiri tidak berjaya memenangi, yang diperolehi dengan sokongan ahli-ahli Parliamen parti-parti lain. Sekembalinya kepada UMNO, ahli UMNOlah yang menjadi Perdana Menteri.

Kita bincangkan mengenai pembahagian kerusi terlebih dahulu. Dalam perkara ini, saya merujuk pembaca kepada rencana saya bertajuk Pembahagian Kawasan Pilihan Raya Antara Parti-parti Komponen PN Dalam PRU15 (22 06 2020).

Ringkasnya, UMNO dan PAS adalah dua buah parti Melayu/Islam yang tertua, terbesar yang mempunyai sokongan akar umbi yang kukuh dan jentera pilihanraya yang teruji. Walaupun BN kalah dalam PRU14, UMNO tetap menjadi parti yang memenangi bilangan kerusi Parlimen terbanyak iaitu 54 kerusi. Dalam PRU14, sebahagian pengundi Melayu mengundi PH kerana terpengaruh dengan kempen membenci DS Najib tanpa memikirkan akibatnya. Ia tidak lebih daripada sifat Melayu yang marah mengikut emosi, tetapi setelah sejuk, melihat akibatnya, barulah berfikir semula dan menyesal. Bahawa ini telah berlaku disaksikan oleh enam kemenangan UMNO/BN dalam PRK yang terkebelakang.

Dalam PRU14, Bersatu menang kerana sokongan padu orang bukan Melayu, terutama sekali orang Cina, di samping orang Melayu yang marah itu dan kesilapan UMNO dan PAS bertanding melawan sama sendiri di kawasan yang ditandingi Bersatu. Namun demikian, Bersatu hanya mampu memenangi 13 kerusi.

Jika Bersatu bertanding sendiri dalam PRU15, ia akan terkubur. Ia tidak boleh mengharapkan undi orang bukan Melayu lagi. Di kawasan Melayu, ia tidak boleh mengatasi kombinasi UMNO+PAS. Maka, ia akan terpaksa menumpang ihsan UMNO dan PAS. Kehadiran DS Azmin juga tidak membantu.  Kumpulan beliau sendiri berada dalam keadaan yang sama.

Maka, kehadiran Bersatu dalam muafakat UMNO-PAS menambahkan lagi kesulitan pembahagian kerusi antara UMNO dan PAS dalam PRU15. Bagaimana masalah itu mungkin berkurangan jika TS Muhyiddin dan ahli-ahli Bersatu kembali kepada UMNO?

Dalam rencana saya itu, berdasarkan Bersatu kekal sebagai sebuah parti dalam PN, saya mencadangkan supaya UMNO+PAS sebagai satu kumpulan, menyelesaikan isu pembahagian kerusi itu dengan Bersatu terlebih dahulu sebelum membahagikan yang lainnya, di antara mereka.

Jika TS Muhyiddin dan ahli-ahli Bersatu menyertai UMNO, maka perlulah diselesaikan terlebih dahulu pembahagian antara UMNO dan PAS sebab hanya dua kumpulan sahaja yang tinggal iaitu UNMO (termasuk bekas Bersatu) dan PAS. Selepas itu terserahlah kepada pemimpin-pemimpin UMNO dan bekas Bersatu itu menentukan siapa akan bertanding di mana.

Saya fikir, kembalinya TS Muhyiddin dan ahli-ahli Bersatu kepada UMNO bukan lagi satu pilihan, tetapi satu-satunya jalan bagi Bersatu mengelak daripada terkubur. Hari ini, modal Bersatu hanya ada satu: jawatan Perdana Menteri. Tanpa jawatan itu ia akan berkecai.

Saya fikir, seperti yang dicadangkan oleh DS Nazri, UMNO hendaklah menerimanya dengan tangan terbuka dan memberikan jawatan Presiden UMNO kepada beliau sesuai dengan kedudukannya sebagai Perdana Menteri. Jika beliau tidak dipecat, saya fikir selepas Najib, besar kemungkinan beliaulah yang akan menjadi Presiden UMNO dan, jika BN menang pilihan raya umum, beliaulah yang akan menjadi Perdana Menteri. Sekarang beliau membawa balik jawatan Perdana Menteri, maka eloklah jawatan Presiden UMNO diberi kepada beliau. Itu pun saya cadangkan hanya untuk satu penggal sahaja. Selepas itu, biarlah ada pertandingan bebas untuk jawatan itu.

Dengan cara itu, UMNO boleh disifatkan sebagai memberi pampasan kepada TS Muhyiddin akibat pemecatannya itu.

Saya fikir, TS Muhyiddin tidak patut overstay seperti yang dilakukan oleh Tun Dr. Mahathir. Belajarlah daripada kesilapan Tun Dr. Mahathir, dan janganlah mengulanginya.

DS Najib sepatutnya menerima cadangan ini. Beliau eloklah meneruskan apa yang dilakukannya sekarang. Tumpukan kepada kes-kes yang dihadapinya dan tolong memperkuatkan semula UMNO tanpa memegang jawatan eksekutif didalamnya. Beliau tidak boleh lari daripada tanggungjawab menjadi sebab utama kekalahan UMNO/BN dalam PRU14. Eloklah beliau menghabiskan umurnya membina semula UMNO setelah beliau mendapat faedah daripada UMNO semenjak muda.

DS Zahid juga eloklah mengikut teladan DS Najib. Pada masa ini, eloklah beliau menumpukan perhatian kepada kes-kes yang dihadapinya. Eloklah beliau kosongkan dahulu jawatan Presiden UMNO untuk membolehkan TS Muhyiddin menyandangnya. Jika TS Muhyiddin tidak dipecat, DS Zahid pun tidak boleh mimpi untuk menjadi Presiden UMNO. Masakan beliau mampu mencabar TS Muhyiddin untuk jawatan Timbalan Presiden UMNO jika DS Najib masih memegang jawatan Presiden dan untuk jawatan Presiden, jika DS Najib telah mengosongkan jawatan Presiden UMNO. Itu pun hanya untuk satu penggal. Selepas itu, jika beliau telah berjaya membersihkan dirinya daripada segala pertuduhan terhadapnya, beliau boleh bertanding semula untuk jawatan Presiden.

Saya percaya ada pemimpin-pemimpin UMNO dan Bersatu yang kurang senang dengan cadangan ini. Tetapi, alasan mereka adalah sama dan hanya satu: kepentingan diri. Mereka khuatir mereka akan kehilangan kedudukan mereka dalam parti dan kemungkinan dilantik ke jawatan-jawatan dalam kerajaan tempatan, malah kemungkinan menjadi calon DUN dan Parlimen. Itu bukanlah alasan yang sepatutnya menjadi penentu dalam membuat keputusan sebesar itu.

Parti-parti lain yang menjadi anggota PN juga mungkin merasa kurang senang dengan cadangan ini. Saya hanya dapat fikir satu sebab mengapa mereka berpendapat demikian: mereka takut UMNO menjadi terlalu kuat. Tetapi, kita telah lihat, UMNO kuat selama 60 tahun. Parti-parti kecil tidak takut mendekatinya untuk menjadi ahli BN. Mereka, termasuk parti-parti besar seperti MCA dan Gerakan, tidak lari kerana UMNO besar dan kuat. Malah, semua hendak bernaung di bawahnya. Mereka cuma lari apabila UMNO berkecai dan lemah.

Maka itu bukanlah hujah yang sah (valid). Yang lain saya tidak tahu. Mungkin mereka mengharapkan Presiden parti mereka juga akan menjadi Perdana Menteri. Mengenai hujah itu, kedua-dua PH dan PN telah memberi jawapan: Perdana Menteri kerajaan PH dan PN bukan datang daripada parti yang mempunyai kerusi terbanyak. Maka, hujah itu juga tidak sah (valid).

Bagi orang Melayu/Islam, dalam membuat keputusan mengenai isu ini, fokas hendaklah diberi kepada perpaduan Melayu/Islam. Kita tidak patut malu atau merasa bersalah memikirkan demikian. Setiap kaum di dunia berfikir demikian. Cuma, jika mereka sendiri melakukannya, mereka tidak menyebutnya, sebaliknya mereka akan menuduh kaum lain yang melakukan perkara yang sama, rasis. Jika itu rasis, maka semuanya rasis.

Saya menghujahkan bahawa perasaan perkauman adalah lumrah alam. Ia juga tidak salah selagi ia digunakan untuk mempertahankan hak kaum mereka sendiri dan tidak digunakan untuk menindas kaum lain atau merampas hak mereka.

Di Malaysia, hak setiap kaum telah dipersetujui dan dinyatakan dalam Perlembagaan. Maka setiap kaum yang mempertahankan hak mereka yang dinyatakan dalam Perlembagaan bukanlah rasis. Yang rasis adalah kaum yang melanggar apa yang ditetapkan oleh Perlembagaan dan mahukan hak kaum lain yang dijamain oleh Perlembagaan sebagai hak mereka.

Itu perlu difahami.

Kita telah melihat, penubuhan Bersatu dan Amanah telah memecahkan orang Melayu/Islam di Semenanjung Malaysia kepada lima buah parti. Kita telah melihat bagaimana ia merugikan orang Melayu, terutama sekali di bawah pemerintahan PH. Maka, dengan kembalinya TS Muhyiddin dan ahli-ahli Bersatu kepada UMNO diikuti dengan pembubaran Bersatu, kita dapat mengurangkan bilangan parti Melayu/Islam dan perpecahan orang Melayu/Islam.

Dalam tahun 2014, apabila saya mencadangkan kerjasama antara UMNO dan PAS untuk mengelakkan tumbangnya kerajaan BN di peringkat Persekutuan, seorang bekas Menteri Kanan BN (orang UMNO) berkata bahawa ia adalah terlalu idealistik. Selepas PRU 14 beliau meninggalkan UMNO dan menyertai Bersatu dan masih berada dalam Bersatu sekarang. Yang pentingnya, apa yang dikatakannya sebagai terlalu idealistik itu telah berlaku, malah lebih daripada apa yang saya cadangkan. Kali ini ianya lebih mudah kerana, tidak seperti PAS yang boleh berdiri di atas kaki sendiri, Bersatu tidak.

Maka, inilah jalan yang terbaik bagi Bersatu, UMNO, perpaduan Melayu/Islam dan negara. Ia juga adalah jalan yang terbaik bagi pemimpin-pemimpin yang terlibat.

 09 07 2020 (Dipinda pada 10 07 2020)

[email protected]

http://www.tunabdulhamid.my

https://tunabdulhamid.me

UMNO DAN PAS PERLU SEPAKAT

UMNO DAN PAS PERLU SEPAKAT

Oleh

Tun Abdul Hamid  Mohamad

 

Mengenai politik Malaysia sekarang, kita sudah tidak tahu cakap siapa kita boleh percaya. Setiap hari, kita mendengar cerita ada ahli Parlimen dan ahli Dewan Undangan Negeri yang akan melompat keluar atau ke dalam kumpulan kerajaan; bahawa kerajaan PN akan tumbang dalam masa sehari dua lagi, tetapi, sehari dua itu telah menjadi seminggu dua, malah sebulan dua tetapi kerajaan itu masih tidak tumbang.

Pada masa yang sama pemimpin-pemimpin utama pembangkang masih bertegang leher, masing-masing mahu menjadi Perdana Menteri (PM). Yang berumur 95 tahun dan sudah menjadi PM sebanyak dua kali selama 22 tahun 22 bulan, mahu menjadi PM bagi kali ketiga untuk enam bulan lagi, tidak siapa tahu mengapa.

Seorang lagi, yang berumur 72 tahun, berkata dia telah menunggu selama tiga dekad dan ditipu sebanyak dua kali dan dia tidak mahu ditipu bagi kali ketiga, oleh orang yang sama.

Biar apa pun, selagi mereka bertegang leher, tidak tahulah selama berapa hari atau minggu (bulan mungkin terlalu lama, kerana kedua-duanya boleh tiba-tiba membuat pusingan-U), PM semasa, TS Muhyiddin, masih selamat.

Pada zahirnya TS Muhyiddin nampak tenang, kerajaannya nampak aman dan keadaan dalam negara pun tenteram. Tetapi, tidak boleh dinafikan bahawa kuman Covid-19 membantunya. Jika ia membantu pun, itu adalah kerana pasukan perubatan Malaysia telah memberi perkhidmatan yang profesional, cekap dan berdedikasi tanpa menghirau risiko kepada diri sendiri. Demikian juga pasukan tentera dan polis yang berhujan-panas, siang dan malam untuk memastikan perintah kawalan pergerakan dipatuhi.  Peranan penjawat-penjawat awam lain juga tidak dilupai

Rakyat Malaysia juga telah memberi kerjasama yang sangat baik dengan mematuhi undang-undang, peraturan dan SOP yang dikeluarkan oleh kerajaan.

Kerajaan juga patut dipuji. Selain daripada dapat mengatasi wabak itu, ia dapat mengekalkan ketenteraman dalam keadaan yang amat mencabar itu. Daripada tarikh perintah kawalan pergerakan dilaksanakan hingga ia ditarik balik, kita tidak mendengar rungutan bahawa ada orang yang kelaparan.

Pemimpin-pemimpin politik telah melakukan satu perkara yang betul dalam manangani wabak ini. Meraka mendengar dan ikut cakap para profesional. Dalam hal ini, satu perkara yang berlaku di awal wabak itu telah membantu. Saya merujuk kepada kenyataan lucu Menteri Kesihatan. Ia telah menyebabkan beliau dan menteri-menteri lain lebih berhati-hati dalam membuat kenyataan. Namun demikian, ada juga menteri yang mengambil alih tugas penjawat awam untuk mendapat publisiti. Tugas menteri-menteri adalah membuat keputusan-keputusan dasar. Yang melaksanakannya seharian adalah penjawat awam.

Tetapi, di sebalik ketenangan itu, tindakan-tindakan TS Muhyiddin menampakkan kegelisahan beliau. Beliau cuba “membeli” ahli-ahli Parlimen supaya menyokongnya jika ada undi tidak percaya di Dewan Rakyat. Beliau melakukannya dengan melantik mereka ke jawatan-jawatan dalam syarikat-syarikat GLC dan institusi-institusi kerajaan dan sebagai Duta (jawatan Menteri dan Timbalan Menteri sudah penuh diisi), walau pun mereka tidak mempunyai apa-apa pengalaman, jauh sekali kepakaran dalam bidang-bidang berkenaan. Beliau juga amat pemurah kepada MCA dengan harapan MCA akan membawa undi orang Cina mengundi calon-calon PN, satu harapan yang meleset.

Tujuannya adalah untuk memberi pendapatan lebih kepada mereka supaya mereka akan menyokongnya. Itu adalah satu kesilapan yang beliau lakukan. Kita baru sahaja melihat penyalahgunaan kuasa yang dilakukan oleh lantikan-lantikan politik dalam GLC oleh kerajaan BN. Beliau mengulangi kesilapan BN. Kesilapan-kesilapan itu akan memakan diri akhirnya.

Kita baca pula kisah pertemuan TS Muhyiddin dengan DS Anwar dan kisah beliau menulis surat untuk mendapat tarikh menemui Tun Dr. Mahathir. Untuk apa? Adakah